Tên lửa Vulcan của United Launch Alliance (ULA), liên doanh giữa Boeing và Lockheed Martin, gặp sự cố chỉ 10 phút sau khi rời bệ phóng tại Florida, khiến 40 vệ tinh Internet Amazon Leo không thể lên quỹ đạo.
Một tên lửa Vulcan của United Launch Alliance mang theo 40 vệ tinh Leo của Amazon cất cánh từ Cape Canaveral, Florida, nhưng gặp sự cố chỉ sau 10 phút phóng. Ảnh: ULA.
Tên lửa Vulcan thuộc United Launch Alliance (ULA), liên doanh giữa Boeing và Lockheed Martin, đã gặp sự cố hôm Chủ nhật, ngay sau khi rời bệ phóng tại bang Florida, khiến toàn bộ 40 vệ tinh thuộc mạng Internet Amazon Leo bị phá hủy. Đây là thất bại trong nhiệm vụ phóng đầu tiên của công ty này.
Tên lửa gặp sự cố khoảng 10 phút sau khi cất cánh từ Trạm Lực lượng Không gian Cape Canaveral, bang Florida. Nguyên nhân vụ việc chưa được xác định ngay lập tức.
Sự cố giáng một đòn mạnh vào chương trình tên lửa chủ lực mới của ULA, công ty có lịch sử hoạt động khoảng hai thập kỷ. ULA đang tìm cách thiết lập nhịp độ phóng thường xuyên để đưa các vệ tinh lên quỹ đạo, phục vụ mạng Internet vệ tinh đang phát triển nhanh chóng của Amazon.
“Dựa trên dữ liệu nhận được từ Giám đốc Phóng, chúng tôi xác nhận tên lửa Vulcan được phóng từ Tổ hợp Phóng Không gian 41 đã gặp bất thường sau 10 phút bay và không thể đưa sứ mệnh Amazon lên quỹ đạo”, ULA cho biết trong thông cáo.
“Mỗi chuyến bay đều tạo ra dữ liệu và giúp chúng tôi học hỏi thêm. Vì sự cố vừa mới xảy ra, hiện chúng tôi chưa có dữ liệu cụ thể để xác định điều gì đã diễn ra hôm nay”, công ty cho biết thêm.
Thất bại này nhiều khả năng sẽ dẫn đến một cuộc điều tra kỹ thuật kéo dài, khiến tên lửa Vulcan phải tạm ngừng hoạt động trong nhiều tháng. Điều đó có thể làm trầm trọng thêm tình trạng tắc nghẽn năng lực phóng tại Mỹ, vốn đã chịu ảnh hưởng từ những sự cố tên lửa và khó khăn trong toàn ngành, cũng như kế hoạch sắp tới về việc ngừng khai thác Falcon 9 của SpaceX - tên lửa hoạt động tích cực nhất thế giới. SpaceX hiện không còn nhận đặt chỗ cho các chuyến phóng bằng Falcon 9.
“Bất kỳ vụ phóng nào cũng tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt là những sứ mệnh đầu tiên như LV-01”, Amazon tuyên bố, đề cập đến tên gọi của nhiệm vụ hôm Chủ nhật. “ULA là đối tác đáng tin cậy của Amazon. Chúng tôi tin rằng họ sẽ rút ra bài học từ sứ mệnh này và thực hiện được các kế hoạch dài hạn đối với Vulcan”.
Chuyến bay hôm Chủ nhật vừa qua là lần phóng thứ năm của Vulcan kể từ khi tên lửa này ra mắt năm 2024, đồng thời là chuyến bay đầu tiên sau 9 tháng gián đoạn. Thời gian tạm dừng kéo dài do các cuộc điều tra kỹ thuật riêng biệt liên quan đến những tầng đẩy nhiên liệu rắn gắn bên hông và động cơ BE-4 ở tầng lõi của tên lửa. Các động cơ BE-4 do công ty hàng không vũ trụ Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos, nhà sáng lập Amazon, cung cấp.
Một nguồn tin am hiểu sự việc cho biết Blue Origin đang phối hợp với ULA trong cuộc điều tra nguyên nhân thất bại của vụ phóng hôm Chủ nhật. Người này đề nghị giấu tên khi trao đổi với Reuters.
Các tầng đẩy nhiên liệu rắn của Vulcan trước đó đã được kiểm tra sau những vấn đề phát sinh trong hai chuyến bay gần nhất, trong đó có một nhiệm vụ hồi tháng 2 dành cho Lực lượng Không gian Mỹ. Cả hai chuyến bay đều đưa thành công tải trọng lên quỹ đạo, nhưng Lầu Năm Góc vẫn chưa phê duyệt để Vulcan tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ mang tải trọng phục vụ an ninh quốc gia, chờ đánh giá kết quả của sứ mệnh Amazon hôm Chủ nhật.
Tên lửa New Glenn của Blue Origin, cũng sử dụng động cơ BE-4, từng xảy ra vụ nổ ngay tại bệ phóng hồi tháng 5. Cuộc điều tra của công ty xác định động cơ là nguyên nhân gây ra sự cố. Người phát ngôn ULA Jessica Rye nói với Reuters hồi tháng 8 rằng kết quả điều tra đã khiến Blue Origin phải điều chỉnh các động cơ BE-4 được bàn giao cho ULA để lắp đặt trên Vulcan.
Hiện chưa rõ các động cơ BE-4 có đóng vai trò nào trong thất bại của sứ mệnh hôm Chủ nhật hay không. Sự cố dường như xảy ra sau khi tầng thứ hai của Vulcan - bộ phận mang các vệ tinh Amazon - tách khỏi tầng đẩy thứ nhất sử dụng động cơ BE-4.
ULA được thành lập năm 2006 thông qua việc sáp nhập chương trình tên lửa Delta của Boeing và chương trình tên lửa Atlas của Lockheed Martin. Kể từ đó, công ty duy trì thành tích thành công 100% trong các nhiệm vụ phóng, cho đến sự cố lần này. Trước khi hai chương trình hợp nhất, các dòng tên lửa Delta và Atlas chỉ ghi nhận một số ít vụ thất bại trong nhiều thập kỷ hoạt động.
Amazon gặp thêm trở ngại trong cuộc đua với Starlink
Thất bại của Vulcan là một trở ngại nữa đối với Amazon trong nỗ lực triển khai vệ tinh thông qua các nhà cung cấp dịch vụ phóng bên ngoài. Nhiều đối tác trong số này cũng từng phải tạm dừng hoạt động hoặc gặp sự cố tên lửa.
Vụ nổ tên lửa New Glenn hồi tháng 5 cũng xảy ra chỉ vài ngày trước thời điểm phương tiện này dự kiến phóng các vệ tinh Amazon Leo.
Những sự cố liên tiếp với tên lửa phóng đã nhiều lần làm chậm tham vọng của Amazon trong việc cạnh tranh với mạng Internet vệ tinh Starlink rộng lớn của SpaceX, hiện có hơn 11.000 vệ tinh và hàng triệu khách hàng trên toàn thế giới.
Lợi thế vượt trội của SpaceX so với các đối thủ trong lĩnh vực vệ tinh một phần đến từ việc công ty sở hữu tên lửa riêng để đưa vệ tinh lên quỹ đạo. Trong khi đó, các doanh nghiệp khác phải chi hàng tỷ USD để thuê các đơn vị bên ngoài thực hiện hoạt động phóng.
Kể từ năm 2025, Amazon đã triển khai được 398 vệ tinh Leo thông qua 14 lần phóng, tương đương khoảng 12% trong tổng số 3.236 vệ tinh cần thiết để cung cấp dịch vụ trên phạm vi toàn cầu.
Amazon từng đặt mục tiêu bắt đầu cung cấp dịch vụ Internet ở giai đoạn đầu ngay trong năm nay.
Tên lửa Vulcan của United Launch Alliance (ULA), liên doanh giữa Boeing và Lockheed Martin, gặp sự cố chỉ 10 phút sau khi rời bệ phóng tại Florida, khiến 40 vệ tinh Internet Amazon Leo không thể lên quỹ đạo.
viettimes.vn