[Funland] Vì sao biểu tình lớn ở Pháp?

Ngao5 · Hôm qua, 23:05

Lời văn của bài, tôi lấy từ một ADMIN Youtube "Kiến thức thú vị"

Mấy ngày nay dư luận thế giới đổ dồn vào những cuộc biểu tình ở Pháp đặc biệt là rất nhiều học sinh thanh niên ra đường biểu tình đốt lửa rồi đập phá khiến chính quyền phải huy động lực lượng lớn cảnh sát để duy trì trật tự
Trước hết phải nói rằng không phải riêng lần này, mình năm qua Pháp đã có biểu tình rất nhiều
Tháng 9/1925, là phong trào có tên là "chặn mọi thứ" nổ ra là vì chính phủ lúc đó muốn cắt giảm 44 tỷ euro cho chi tiêu nhà nước. Rồi ngày 2/10/2025 lại thêm một đợt nữa. Sang tháng 3 năm nay thi đến lượt tài xế xe tải chạy chậm trên đường để phản đối việc giá xăng dầu tăng. Còn nếu mà tính dài hơn thì cứ 1.000 lao động ở Pháp thì mỗi năm nghỉ làm vì đình công tới 79 ngày, trong khi ở Đức chỉ có 13 ngày tức là người Pháp đam mê biểu tình gấp sáu lần người Đức,

8/10/2026 – Một người đá vào bình hơi cay khi học sinh trung học và sinh viên đại học Pháp tham gia cuộc biểu tình, một phần của ngày biểu tình và phong tỏa toàn quốc nhằm yêu cầu điều kiện học tập tốt hơn, tại Nantes, Pháp, ngày 8 tháng 10. Ảnh: REUTERS/Stephane Mahe.

8/10/2026 – Một người đá vào bình hơi cay khi học sinh trung học và sinh viên đại học Pháp tham gia cuộc biểu tình, một phần của ngày biểu tình và phong tỏa toàn quốc nhằm yêu cầu điều kiện học tập tốt hơn, tại Nantes, Pháp, ngày 8 tháng 10. Ảnh: REUTERS/Stephane Mahe.

Ngao5 · Hôm qua, 22:48

Còn lần này Pháp biểu tình nếu mà chúng ta nghe lướt qua trên báo hay là trên mạng thì bạn sẽ nghe là Pháp đang biểu tình vì vấn đề giáo dục.
Có nhiều giáo viên và nhiều học sinh ra đường biểu tình thì thật ra bản chất của vấn đề lại không phải như vậy mà nó đơn giản là trong các nhóm biểu tình thì có lượng lớn là học sinh mà đông nhất là học sinh cấp ba, tức là các thanh niên từ mười lăm đến mười tám tuổi những người này xuống đường biểu tình là vì thấy nhà trường thiếu quá nhiều giáo viên.
Mọi chuyện bắt đầu từ ngày 21 tháng 9 năm 1926 ở một cái ngôi trường ngay sát thủ đô Paris thì xưa nay có nhiều vị trí mà không có ai đứng lớp. Thế nên là các giáo viên của trường đã đi đình công phản đối.
Và ngày hôm sau thì có thêm 200 học sinh cũng ra chặn cổng trường để ủng hộ các thầy cô. Video được đưa lên mạng thì ngay lập tức các trường khác cũng hùa theo.

Sinh viên đã đốt lửa và đụng độ với cảnh sát trong các cuộc biểu tình phản đối tình trạng thiếu giáo viên và điều kiện xuống cấp tại các trường học ở Pháp.
29/9/2026 – các học sinh trung học Pháp lắp đặt thùng rác và rào chắn để chặn lối vào trường trung học Lycée Francois-Truffaut ở Paris như một phần của ngày đình công và biểu tình của công nhân khu vực công, bao gồm cả lính cứu hỏa, trên khắp nước Pháp. REUTERS/Tom Nicholso

29/9/2026 – các học sinh trung học Pháp phong tỏa lối vào trường trung học Lycée Arago ở Paris như một phần của ngày đình công và biểu tình của công nhân khu vực công, bao gồm cả lính cứu hỏa, trên khắp nước Pháp. REUTERS/Lucien Libert

1/10/2026 – Một người biểu tình đeo mặt nạ ném thùng rác vào đống lửa do học sinh trung học và sinh viên đại học đốt trên đường phố giữa lúc đụng độ với cảnh sát chống bạo-động Pháp trong cuộc biểu tình của sinh viên nhằm yêu cầu tuyển dụng giáo viên thay thế, tăng cường nguồn lực và điều kiện học tập tốt hơn, cũng như ủng hộ phong trào học sinh trung học đang diễn ra tại tỉnh Seine-Saint-Denis, ở Saint-Denis gần Paris, Pháp, ngày 1 tháng 10 năm 2026. REUTERS/Abdul Saboor

Garrard_1967 · 22:49 09/10/2026

E nghĩ, ngoài việc nền g/dục, còn là sự phân hoá ngày càng sâu sắc giữa lớp trung lưu, nghèo ở Pháp nữa, thưa cụ Ngao5 . Sự bất mãn đã âm ỉ bấy lâu nay đối với đảng Phục hưng & tổng thống Macron, nhất là do các chính sách nhằm vào giáo dục, y tế và thắt lưng buộc bụng.

Ngao5 · 22:55 09/10/2026

Ngoài chuyện thiếu thầy thì học sinh còn kêu ba vấn đề nữa là lớp quá đông, có lớp tới 32 đến 35 người trong khi tiêu chuẩn của họ là 24
Cái thứ hai là chất lượng của trường và lớp thì đang xuống cấp, có nơi thì có cả chuột, bàn ghế thì không đủ ngồi. Tháng 6 năm nay thì Pháp lại còn gặp một đợt nắng nóng liệt tiếp, mà trường thì lại không có điều hòa. Tổ chức ân xá quốc tế tại Pháp còn đo được một lớp học có nhiệt độ lên đến 39 độ mà lớp thì có đến 37 học sinh lại chỉ có đúng một cái quạt.
Vấn đề thứ ba nữa là học thì quá dài, có trường học từ tám giờ sáng đến tận sáu giờ chiều và họ cho rằng học nhiều lại còn học thêm, như vậy là không cần thiết và phong trào đã làm rất nhanh

Ngao5 · 22:58 09/10/2026

Pháp có khoảng 3.700 trường cấp ba thi có đến 356 trường đã bị ảnh hưởng. Đến ngày 2/10 là 735 trường. Đến ngày 6/10 là tới 900 trường đã phải đóng cửa, tức là gần một phần tư trường học trên cả nước.
Sinh viên đại học cũng tham gia biểu tình luôn. Và khi đi biểu tình thì đương nhiên là đốt lửa và đập phá là điều không thể thiếu.

Ngao5 · 23:02 09/10/2026

Tính đến ngày 6/10, sau 16 ngày Bộ Nội vụ Pháp cho biết có 6.100 người bị bắt, trung bình mỗi ngày khoảng 380 người.
Theo Bộ tư pháp thì trong số người bị bắt có 87 phần trăm là trẻ vị thành niên và có ít nhất 190 học sinh đã bị thương, 78 giáo viên cũng bị thương.
Phía cảnh sát thì có 715 người bị thương.
Vụ nặng nhất là ngày 5/10, có một cậu bé 15 tuổi bị mất một bàn tay vì một quả lựu đạn gây choáng mà cảnh sát ném vào bên công tố đang điều tra là cậu bé tự nhặt quả lựu đạn lên hay là nó rơi trúng người cậu.

hoangha.nguyen · 23:04 09/10/2026

Các cuộc biểu tình ở Châu ÂU toàn biến thành bạo loạn. Ít khi người biểu tình xuống đường một cách ôn hoà.
Chính ra như Mỹ, dân xuống đường biểu tình cũng nhiều nhưng dân Mỹ vẫn còn ôn hoà chán.

Ngao5 · 23:09 09/10/2026

Không chỉ sinh viên và các giáo viên ra đường biểu tình mà ít ai nhắc đến một sự thật, đó là nhóm người biểu tình còn bao gồm cả công chức nói chung chứ không riêng giáo viên, có cả lính cứu hỏa, có cả các ngành nghề khác.
Ngày 29/ 9. tám công đoàn lớn của khối công chức Pháp cùng kêu gọi đỉnh công. Bộ Nội vụ đã đếm được khoảng 206.000 nghìn người xuống đường, còn công đoàn thì nói là có đến ba trăm nghìn, riêng giáo viên thi tham gia không nhiều, chỉ có 11% là giáo viên và nhân viên của trường học thôi, Như vậy thì cuộc đình công này chủ yếu là công chức của Pháp

Ngao5 · 23:17 09/10/2026

Thế thì tại sao những giới công chức lại xuống đường biểu tình thì đó là vì mức lương cơ sở những năm gần đây không được tăng. Cách tính lương công chức ở Pháp thì nó cũng giống kiểu ở Việt Nam đó là lấy lương cơ sở nhận với hệ số, mà lần gần nhất Pháp tăng lương cơ sở là năm 2023, từ đó cho đến giờ thì họ không có tăng và ngân sách 2026 là không tắng Thực tế lương không bị giảm đi nhưng giá cả thì tăng lên. Riêng tháng 9 năm nay đã tăng ba phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái. Thế nên là các công đoàn tính ra là công chức Pháp đang bị mất đi sáu phần trăm sức mua kể từ năm 2023 là hơn 15%.

Ngao5 · 23:27 09/10/2026

Trong 10 năm qua, Pháp có khoảng 6 triệu người là cán bộ nhà nước và gần 1 triệu người trong số đó là lương chỉ bằng hoặc thậm chí còn thấp hơn cả lương cơ sở.
Và tại sao họ không được tăng lương thì đơn giản là vì nước Pháp đang rất là thiếu tiền. Năm 2025 nhà nước Pháp đã chi tiêu nhiều hơn thu đến 152 tỷ euro. Cái này gọi là thâm hụt ngân sách. Con số đó bằng 5.1% GDP tức là 5.1% tổng giá trị cả nền kinh tế Pháp làm ra.
Trong năm 2024 thì còn nặng hơn, chi tới 169 tỷ so với thu bằng 5.8%GDP. Năm 2026 dự kiến là sẽ chi nhiều hơn thu 5.4%. Trong khi đó mức trần mà Liên minh Châu Âu quy định chỉ có 3% thôi, thiếu thì phải đi vay nên là cuối năm 2025 nợ công của Pháp đã lên tới 3.460, tức là bằng 115% GDP, gần gấp đôi cái mốc 60% mà Liên minh Châu Âu đặt ra.

Ngao5 · 23:35 09/10/2026

Chia đều ra thì mỗi người Pháp đang gánh khoảng 50.000 euro tiền nợ, mà nợ nhiều thì lãi nhiều. Tiền trả lãi của nước Pháp đã tăng từ 79 tỷ lên 91 tỷ euro trong năm 2027, thành khoản chi lớn nhất, nếu mà không tính đến lương hưu.
Thế thì tại sao ngân sách của Pháp lại bị thâm hụt như vậy? Nhiều bạn sẽ đoán là tại vì Ukraina chứ còn tại sao nữa?
Pháp và Châu Âu đã ủng hộ cho Ukraina rồi, là quá nhiều và bây giờ họ phải trả giá cho việc đó.
Thì thực ra là không phải thế
Số liệu của Bộ Quốc phòng Pháp cho thấy là việc ủng hộ này là của Pháp. Từ đầu cuộc chiến cho đến năm 2024 mới có 8.6 tỷ euro. Ủng hộ Ukraina 8.6 tỷ euro chia cho ba năm thì mỗi năm mới có hơn 3 tỷ, còn thâm hụt riêng năm 2025 đã là 152 tỷ, tức là gấp khoảng 50 lần.
Vậy thì tiền thiếu là do đâu?

Ngao5 · 23:42 09/10/2026

Thì đầu tiên phải nói là Pháp thâm hụt không phải mới đây. Lần cuối cùng mà nhà nước thu nhiều hơn chi là tận năm 1974. Từ năm 1975 trở đi cho đến này, Pháp năm nào cũng thâm hụt, tức là 51 năm liên tục rồi.
Theo một viện nghiên cứu thì trong 50 năm trung bình mỗi năm Pháp thâm hụt 57 tỷ euro, bằng 3.3% GDP. Mấy năm gần đây thì thâm hụt nặng hơn hẳn.
Đó là vì hai lý do:
Cái thứ nhất là vì đại dịch Covid. Theo bộ ngân sách của Pháp thì dịch Covid đã làm nước này tốn khoảng 424 tỷ euro trong ba năm gồm 158 tỷ trong năm 2020, 171 tỷ năm 2021 và 96 tỷ năm 2022 sau đó thì chiến tranh Ukraina, đẩy giá năng lượng lên và nhà nước lại phải bỏ tiền ra để kìm giá điện, rồi kìm giá gas cho người dân.

Ngao5 · 23:54 09/10/2026

Lý do thứ hai nữa là vấn đề giảm thuế. Từ năm 2018 đến năm 2023, chính phủ Pháp đã giảm thuế doanh nghiệp, bỏ thuế nhà ở và giảm nhiều khoản thuế khác. Ban đầu thì người dân rất là vui, nhưng mà cơ quan kiểm toán nhà nước đã tính ra là năm 2023 các đợt giảm thuế này làm nhà nước thân hụt đến 62 tỷ euro và bây giờ thì người dân hết vui.
Và cơ quan này nói rõ khoản hụt đó không được bù bằng các chi tiêu, tức là thu thì giảm mà chi thì vẫn giữ nguyên như hiện nay. Tổng chi của Pháp lên tới 57.2% GDP và dễ nhận thấy 62 tỷ mỗi năm vì giảm thuế đã gấp khoảng 20 lần số tiền mỗi năm Pháp chi cho Ukraina

Ngao5 · 23:55 09/10/2026

Thế thì bây giờ chính phủ Pháp phải làm thế nào để giảm thâm hụt và điều đó nó ảnh hưởng thế nào đến ngành giáo dục và các ngành khác? Thì ngày 17/ 9, tức là bốn ngày trước khi mà biểu tình nổ ra thì Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu đã công bố một kế hoạch ngân sách năm 2027 với mục tiêu là sẽ tiết kiệm tới 54 tỷ euro để kéo thâm hụt từ 5.4% về còn 5%. Ông nói là nếu mà không cắt giảm, cứ chi tiêu bình thường thì thâm hụt sẽ lên tới 6.5 phần trăm đấy
Vậy thì sẽ cắt giảm những gì?
Thì người về hưu sẽ bị giảm 5.5 tỷ lương hưu? Ai nhận lương trên 1260 euro thì sẽ không được tăng. Chính quyền địa phương sẽ phải chịu 5.4 tỷ euro, mảng việc làm chịu 2.5 tỷ euro. Tiền nghỉ ốm, hưởng lương bị cắt đi 2 tỷ, bảo hiểm y tế giảm hai phần trăm, trợ cấp thuê nhà sẽ bị đóng băng. Doanh nghiệp lớn thì phải tiếp tục đóng thuế phụ thu 5 tỷ. Còn công chức thì không được tăng lương. Nhà nước tiết kiệm được 2 tỷ. Chỉ có riêng quân đội là sẽ tăng 11% và tư pháp tăng 5%

Ngao5 · 00:09 10/10/2026

Riêng với ngành Giáo dục thì bị ảnh hưởng như sau khi mà lương cơ sở không tăng, lương cho giáo viên ngày càng thấp. Năm 1980 một giáo viên Pháp mới vào nghề thôi đã nhận 2.2 lần mức lương tối thiểu. Thế nhưng mà đến năm 2022 họ chỉ còn nhận được có 1.2 lần thôi. \\
Hiện nay thì lương của những cái người giáo viên ở Pháp mà có 10 đến 15 năm kinh nghiệm thì đang nhận mức lương thấp hơn mặt bằng chung ở Châu Âu là 15%. Cụ thể, lương bình quân của giáo viên Pháp là 53.000, còn lương của trung bình ở Châu Âu là 64.000 euro. Như vậy thì họ thấp hơn khoảng 11.000, tương đương với thấp hơn khoảng 300 triệu một năm.
Mà lương thấp thì ít người đi làm giáo viên
Năm 2025 cả nước cần 27.700 chỉ tiêu, thiếu đến 2.610 chỉ tiêu. Năm 2026 môn toán thiếu 240 chỉ tiêu, tức là có sáu vị trí cần giáo viên môn toán thì sẽ thiếu mất một người. Số giáo viên tự suy nghĩ đã tăng từ 364 người lên đến 2836 người trong năm 2021. Đến năm 22 và năm học này nhà nước còn cắt thêm 3256 giáo viên nữa. Kết quả là đầu năm 2026 công đoàn giáo viên khảo sát 1033 trường cấp hai và cấp ba thì có đến hơn một nửa số trường nói là họ thiếu ít nhất một giáo viên.
Bộ Giáo Dục Pháp thì không đồng ý họ nói là 96% số chỗ giáo viên cấp hai và cấp ba, nay đã có số người cao hơn 90% của năm 2025. Hai bên nói khác nhau là vì đếm theo cách khác nhau, Bộ đếm số chỗ đã tuyển có người đỗ, còn công đoàn đếm lớp nào thực tế không có thể đứng lớp thì tính cả chỗ thầy cô nghỉ ốm, nghỉ sinh mà không có người dạy thay, trong khi logic đơn giản chúng ta hiểu là một người mà nghỉ hợp pháp thì phải có một người thay thế vào vị trí đó mới không được tính là thiếu

Ngao5 · 00:20 10/10/2026

Nói chung là vấn đề của nước Pháp là vấn đề về nền kinh tế, chứ không phải vấn đề riêng của nền giáo dục. Trường thì thiếu thầy, lính cứu hỏa thì đình công, người về hưu thì không được tăng lương tất cả đều đi từ cùng một chỗ đó là nhà nước thiếu tiền và đây là một bài toán rất khó giải vì đã năm mươi mốt năm qua, từ năm 1975 đã bị thâm hụt ngân sách rồi và rất nhiều đời tổng thống nhiều chính phủ vẫn không giải quyết được vấn đề này.
Trong 51 năm, Pháp đã trải qua sáu đời tổng thống, 24 lần thủ tướng và 38 chính phủ, cả cánh tả lẫn cánh hữu đều đã cầm quyền, đều đã thử sức nhưng mà cũng có ông nào làm được đâu. Thế nên cũng không thể nói là lỗi của chính phủ hiện tại.

Ngao5 · 00:22 10/10/2026

Thế còn nói về người biểu tình thì họ cũng chỉ đòi hỏi quyền lợi của họ thôi chứ còn bài toán khó nhất là giải quyết thiếu hụt ngân sách thì người biểu tình cũng có đưa ra được giải pháp nào đâu. Trong các bản yêu cầu mà họ công bố thì không có dòng nào nói là tiền sẽ lấy ở đâu cả.

Học sinh, sinh viên thì đưa ra 10 biện pháp khẩn cấp, nào là yêu cầu phải sửa trường học, rồi tuyển người hàng loạt để cứ 500 học sinh thì phải có một y tá, phải có một nhà tâm lý và một người tư vấn hướng nghiệp. Và bỏ việc tuyển chọn hệ thống xét đại học mở thêm 250.000 chỗ học đại học cho các thanh niên trên cả nước và tăng học bổng thêm 200 euro mỗi tháng cho 300.000 sinh viên.
Còn các công chức như ngành giáo dục, ngành cứu hỏa rồi các ngành khác thì họ đưa ra các yêu cầu là phải tăng lương cơ sở cho lương cơ sở tự động tăng giá theo giá cả để tránh lạm phát, sửa lại bảng hệ số lương để người mới vào nghề không còn nhận mức lương quá thấp nữa và khôi phục khoản tiền đền bù cho người mua bảo hiểm. Riêng công đoàn thì đòi thêm là trạm giá xăng dầu. Các bạn thấy là tất cả các yêu cầu này đều có một điểm chung, đó là nhà nước phải chi thêm rất là nhiều tiền, trong khi nhà nước thì lại chẳng biết làm thế nào để có thêm tiền.
Nếu mà thu thêm thuế thì khả năng lại cũng bị phản đối thôi.

Ngao5 · 00:26 10/10/2026

Tóm lại đây là một vấn đề cực kỳ nan giải. Nếu mà chính phủ chi thêm cho trường học và tăng lương cho cán bộ thì thâm hụt và nợ ai chịu tiền lãi 91 tỷ mỗi năm lại phình to ra. Còn nếu mà chính phủ tiếp tục cất thì học sinh, giáo viên và công chức lại ra đường biểu tình. Ông Sébastien Lecornu đã yêu cầu các bộ trưởng phải đưa ra đề xuất cho học sinh trước cuối tháng 10 và hiện tại thì chính phủ Pháp làm như vậy