Chiên gia trong bài phỏng vấn này nói vòng vèo nhưng cốt lõi thì lại không hiểu bản chất.
Mở bài đặt vấn đề rất hay rằng thị trường đói vốn là do đâu. Lịch sử ghi nhận có những năm tăng trưởng tín dụng chỉ 12% nhưng thị trường ko đến mức khát vốn như bây giờ => điều này đúng.
Nhưng đoạn sau đổ cho BĐS thì khá khiên cưỡng. Nếu chiên gia đã chứng minh là dòng tiền đã đổ quá nhiều vào BĐS thì cần phải giải thích tiếp là tiền đó đang ở đâu? Bản chất tổng lượng cung tiền không đổi thì nó chỉ chuyển từ tay người này vào tay người kia. Sau đó Chiên gia kết luận là tiền chết ở hàng tồn kho BĐS. Khoan đã…chỗ này hơi vô lý:
1. Xét trên thị trường BĐS giao dịch giữa các cá nhân: người có đất - người có tiền mua bán cho nhau => tiền trên thị trường không đổi hay nói cách khác là thị trường này không thiếu vốn.
2. Trên thị trường BĐS sơ cấp: tức DN BĐS tạo ra sản phẩm để bán ra thị trường. Khi DN BDS huy động vốn (qua ngân hàng, qua người dân, qua người mua nhà…) để tạo ra sản phẩm (nếu không bán được ngay thì thành hàng tồn kho) thì tiền đầu tư này sẽ chạy về 3 nơi: a) Ngân sách NN - kho bạc (thanh toán cho tiền đất); b) các nhà thầu, đơn vị cung cấp VLXD (để thi công xây dựng); c) tiền cất trên TK, không dùng. Chỗ này để ý sẽ thấy: mục (b) không làm thị trường đói vốn vì tiền này vẫn nằm trong lưu thông, mục (c) cũng có thể là nguyên nhân làm vốn đóng băng gây thiếu vốn cho thị trường. Nhưng hiện tại các DN BĐS đều hết tiền, kêu gào ầm ĩ. Do vậy đây không phải là nguyên nhân. => hàng tồn kho BĐS không phải là nguyên nhân gây đói vốn thị trường. Trong 3 yếu tố hấp thụ vốn a-b-c nêu trên chỉ còn mục (a) là chưa được làm sáng tỏ. Vậy tiền chảy vào kho bạc hiện nay đang làm gì? Có được đưa trở lại lưu thông không! Thông thường tiền ngân sách sẽ quay trở lại lưu thông thông qua giải ngân vốn đầu tư công. Vậy xem lại xem Nhà nước đang sử dụng ngân sách như thế nào. Bên cạnh đó ngân sách còn được bơm từ nhiều nguồn khác như thuế….Đây là nguồn tiền khổng lồ của nền kinh tế, nếu bị giữ lại thì đây mới là nguyên nhân gây đói vốn thị trường.
3. Một nguyên nhân gây đói vốn trên toàn diện thị trường là khi các ngân hàng hút tiền vào (tăng lãi suất huy động) và không cho vay ra. Nhưng nếu các cụ rảnh ngồi cân bảng tài sản-nợ của các ngân hàng tại thời điểm gần nhất thì thấy chênh lệch huy động vào và cho vay ra là không nhiều. Thêm nữa các ngân hàng huy động nhiều mà không cho vay ra được thì chắc chắn lỗ nên sẽ không thể có chuyện chạy đua lãi suất huy động như bây giờ. Còn hiện tại các ngân hàng chắc chắn thiếu vốn mới đua lãi suất để tăng huy động. Huy động vào không cho dân vay thì chỉ có thể đầu tư vào trái phiếu chính phủ, tín phiếu kho bạc để đảm bảo hiệu quả => lại phải đặt nghi vấn là các ngân hàng tăng đầu tư vào kênh này bao nhiêu tiền và liệu nó có phải nguyên nhân làm đói vốn thị trường không?
Sau cùng là giờ cứ adua đổ cho BDS làm đói vốn thị trường là hơi oan. CP kiểm soát BĐS để tránh nguy cơ bong bóng dẫn đến các rủi ro cho hệ thống ngân hàng (như năm 2009-2011). Khi bong bóng vỡ, ngân hàng chịu rủi ro nợ xấu dẫn đến mất an toàn vốn, tỷ lệ nợ xấu cao sẽ không cho vay ra được làm ảnh hưởng đến toàn bộ các ngành nghề khác. Năm 2011 sau khi BĐS vỡ, các ngân hàng bị tỷ lệ nợ xấu lên đến hàng chục %, CP mới phải đẻ ra VAMC để các ngân hàng bán nợ xấu sang đó, giảm tỷ lệ nợ xấu trên sổ sách xuống dưới 3% thì mới cho vay tiếp, bơm vốn ra thị trường để hỗ trợ các ngành khác được. Mất hàng chục năm đến giờ đống nợ xấu VAMC ôm về còn không xử lý được nên giờ không muốn là bài học để phải đẻ thêm VAMC part 2.
chuyên gia này thì sao ạ?
Tiến sĩ Huỳnh Thanh Điền: Tại sao hiện tượng đầu cơ xảy ra quá nhiều ở Việt Nam như vậy là vì vấn đề quản lý thị trường bất động sản ở Việt Nam khác với các quốc gia khác.
Đó là hoạt động đầu cơ ở Việt Nam không bị đánh thuế, đây là nguyên nhân căn cơ dẫn đến hoạt động đầu cơ xảy ra nhiều. Có những người mua giữ nguyên hàng trăm miếng đất, để nguyên đó để chờ giá lên và bán thôi.
Nếu chúng ta áp dụng một chính sách thuế cho những miếng đất cứ để nguyên như vậy, không đưa vào quá trình sản xuất kinh doanh, thì mặc nhiên, người chủ đó phải chịu bị đánh thuế tài sản. Nếu bất động sản đó được đưa vào hoạt động sản xuất kinh doanh thì chỉ bị đánh thuế thu nhập doanh nghiệp, không đánh trùng.
Ví dụ tôi có nhà nếu tôi để hoài đó thì tôi phải chịu đánh thuế tài sản, còn nếu tôi có nhà cho thuê thì tôi chỉ bị đánh thuế thu nhập doanh nghiệp hay VAT. Vì vậy những nhà đầu tư đó mới tự động không giữ bất động sản để đầu cơ. Nếu chúng ta làm như vậy thì hoạt động đầu cơ bất động sản sẽ giảm và khuyến khích hoạt động sản xuất kinh doanh thật.
Chính hoạt động sản xuất kinh doanh thật mới kiến tạo văn minh, tiến bộ cho xã hội, tạo công ăn việc làm, tạo sự lưu thông trong nền kinh tế.
Còn trái lại, nếu thấy sản xuất kinh doanh thật khó khăn, ai có tiền thì không đầu tư sản xuất kinh doanh nữa thì đi mua đất chờ lên giá cho nhanh. Thì dòng tiền cứ chảy vô đó, thì ngân hàng có khuynh hướng cho vay bất động sản thì tính thanh khoản tốt hơn cho vay sản xuất kinh doanh, máy móc thiết bị thế chấp vào công ty, có chuyện gì đó bán không được, trong khi có miếng đất bán thu hồi được liền.
Thì khi đó, thị trường bất động sản có hiện tượng đầu cơ, khi tăng giá nhanh như vậy thì bản thân ngân hàng cũng thấy việc cho vay bất động sản là an toàn, bảo tồn vốn của họ hơn.
Cho nên nếu chúng ta để tình trạng đầu cơ như thế này xảy ra thì chu kỳ này sẽ lặp lại tiếp trong những năm tiếp theo. Cho nên dòng tín dụng tiếp tục chảy vào bất động sản nữa. Do đó, vấn đề bất động sản ở Việt Nam phải giải quyết một cách căn cơ gốc rễ mới được. Cứ để như thế này thì qua giai đoạn này thì lại trở lại một chu kỳ mới, bắt đầu một cuộc khủng hoảng mới.
Những hoạt động này thì khi dùng chính sách thuế là đòn bẩy kinh tế để kiểm soát thì tốt hơn thắt room tín dụng, theo tôi không nên xài biện pháp thắt room tín dụng. Trong khi đó, giải pháp thì phải đồng bộ, về chính sách vĩ mô gồm tiền tệ và tài khóa.