[CCCĐ] Hành trình vòng quanh thế giới: Đến với Patagonia, vùng đất cực nam của Châu Mỹ

[hieutcnd]

Nhắc đến việc thế giới biết đến Machu Picchu ngày nay thì cái tên thường được nhắc tới nhiều nhất là Hiram Bingham. Ông là một nhà thám hiểm và sử gia người Mỹ, đồng thời là giảng viên tại Yale University vào đầu thế kỷ XX. Dù không phải là người đầu tiên đặt chân đến Machu Picchu trong thời hiện đại, nhưng chính ông là người đã khảo sát, nghiên cứu và giới thiệu khu di tích này với thế giới.
Đầu những năm 1900, Bingham rất quan tâm đến lịch sử của nền văn minh Inca, đặc biệt là câu chuyện về Vilcabamba, thành trì cuối cùng của người Inca, nơi các hoàng đế Inca cuối cùng rút lui và tiếp tục kháng chiến trước người Tây Ban Nha.
Năm 1911, Bingham tổ chức một chuyến thám hiểm đến Peru với mục tiêu tìm ra thành phố thất lạc này. Chuyến đi được tài trợ bởi Yale University và National Geographic Society. Đoàn thám hiểm đi qua nhiều khu vực trong vùng Sacred Valley và dọc theo thung lũng sông Urubamba River.
Trong hành trình của mình, Bingham gặp một nông dân địa phương tên là Melchor Arteaga. Người này nói với ông rằng trên sườn núi phía trên có những tàn tích cổ mà người dân địa phương thỉnh thoảng vẫn lên trồng trọt.
Ngày 24 tháng 7 năm 1911, Bingham cùng với Arteaga và một cậu bé địa phương tên là Pablito Alvarez leo lên sườn núi cao đầy cây rừng. Sau khi băng qua những lối mòn trơn trượt và rậm rạp, họ đến được những bức tường đá cổ bị che phủ bởi cây cối. Trước mắt họ là những ruộng bậc thang lớn và các công trình đá khổng lồ – chính là Machu Picchu. Bingham sau này viết rằng cảnh tượng đó khiến ông vô cùng kinh ngạc, bởi quy mô và kỹ thuật xây dựng của các công trình đá vượt xa những gì ông từng tưởng tượng.

_DSF7330 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7333 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7341 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7343 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Tại đây, Bingham tìm thấy dòng chữ ghi tên Lizárraga và năm 1902 trên cửa sổ của Ngôi đền ba cửa sổ. Ban đầu ông rất thất vọng, ông ghi lại trong nhật ký thực địa bỏ túi của mình: "Agustín Lizárraga là người phát hiện ra Machu Picchu. Tuy nhiên, trong khi Bingham ban đầu thừa nhận Lizárraga là người phát hiện trong các bài viết và bài phát biểu đầu tiên của mình, theo thời gian ông dần dần hạ thấp vai trò của Lizárraga. Trong phiên bản cuối cùng của câu chuyện, Lost City of the Incas (1952), Bingham tuyên bố đã tự mình tìm thấy địa điểm này.
Theo lập luận của ông thì "Columbus đã khám phá ra châu Mỹ", thì cũng công bằng khi nói rằng ông là người đã khám phá ra Machu Picchu. Chắc chắn là đã có nhiều người đến với châu Mỹ trước Columbus, nhưng chính Columbus là người đã đưa châu Mỹ đến với thế giới văn minh. Bởi vậy hiểu theo nghĩa tương tự, tôi là người đã "khám phá" Machu Picchu - bởi vì trước chuyến thăm và báo cáo của tôi về nơi này, nó không được các hội địa lý và lịch sử ở Peru, cũng như chính phủ Peru biết đến, và tất nhiên là thế giới bên ngoài hoàn toàn không biết về nó.
Mặc dù có vẻ hơi háo danh nhưng cũng phải thừa nhận ông là nhà khoa học khám phá đã đưa Machu Picchu đến sự chú ý của quốc tế nhờ các cuộc hội thảo, họp báo và những xuất bản của ông mà thế giới bên ngoài mới biết đến Machu Picchu

Đây là The Guardian House, ở đây sẽ có view nhìn toàn cảnh Machu Picchu từ trên cao, nơi mà các bức ảnh xuất hiện trên các bưu thiếp về Machuu Picchu đều đa phần được chụp ở đây. Tuy nhiên địa điểm này lại thuộc circuit 1 nên nhà em ko dc lên đây, vì vậy em chỉ có thể chụp được từ view thấp hơn

_DSF7348 by Hieu Tran, on Flickr

Ảnh chụp từ The Guardian House sẽ có view như thế này

the-guardians-house-or-guard-house-at-machu-picchu-2 by Hieu Tran, on Flickr

Còn đây là view nhìn toàn cảnh từ cung đường của nhà em đi

_DSF7345 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7353 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Sau chuyến thăm đầu tiên, Bingham quay trở lại Machu Picchu nhiều lần trong các năm 1912 và 1915 để tiến hành khảo sát chi tiết hơn. Đoàn của ông bắt đầu phát quang rừng cây, chụp ảnh, lập bản đồ và tiến hành khai quật khảo cổ.

Những bức ảnh chụp Machu Picchu của đoàn thám hiểm đã gây ấn tượng mạnh khi được đăng trên tạp chí của National Geographic Society. Lần đầu tiên, công chúng trên khắp thế giới được nhìn thấy hình ảnh của một thành phố Inca nằm trên đỉnh núi giữa rừng rậm Andes.

Ngoài ra, Bingham còn đưa nhiều hiện vật khảo cổ từ Machu Picchu về nghiên cứu tại Yale University, bao gồm đồ gốm, xương người và các công cụ đá. Những hiện vật này sau đó trở thành chủ đề tranh luận giữa Peru và Yale trong nhiều thập kỷ, trước khi phần lớn được trả lại cho Peru vào đầu thế kỷ XXI.

_DSF7356 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7358 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7359 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7361 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

_DSF7370 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7377 by Hieu Tran, on Flickr

PXL_20251226_132349430 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7379 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Chiếc cổng này là ranh giới phân chia 2 khu riêng biệt của Macchu Phiics, khu vực canh tác nông nghiệp và khu vực nghi lễ.

_DSF7380 by Hieu Tran, on Flickr

Bắt đầu bươc vào khu vực nghi lễ

_DSF7385 by Hieu Tran, on Flickr

Với rất nhiều các tàn tích từ các công trình trọng điểm

_DSF7381 by Hieu Tran, on Flickr

View khu vực nông nghiệp với các ruộng bậc thang nhìn từ phía khu vực nghi lễ

_DSF7387 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Temple of the Sun nổi bật vì tường cong hình bán nguyệt, một kiểu kiến trúc hiếm thấy trong các công trình Inca. Những khối đá granite được cắt gọt cực kỳ chính xác rồi ghép lại với nhau không dùng vữa, nhưng vẫn khít đến mức gần như không thể luồn một lưỡi dao vào giữa các khe đá.

Ngôi đền được xây dựng trực tiếp trên một khối đá tự nhiên lớn, tạo thành một nền móng rất vững chắc. Kiểu xây dựng này cho thấy người Inca luôn cố gắng kết hợp công trình với địa hình tự nhiên, thay vì phá bỏ nó.

Bức tường cong của ngôi đền có các cửa sổ hình thang. Hình dạng cửa sổ này là đặc trưng của kiến trúc Inca, giúp công trình chịu được động đất - điều rất quan trọng trong vùng Andes.

Cung đường nhà em đi chỉ có thể nhìn thấy ngôi đền từ trên cao chứ không được đến tận nơi . Hình em chụp từ trên cao

_DSF7410 by Hieu Tran, on Flickr

Còn mấy bức ảnh sau đây là em lấy trên mạng để các cụ dễ hình dung về kiến trúc ngôi đền thiêng này.

Người Inca tôn thờ thần Mặt Trời Inti, vị thần quan trọng nhất trong hệ thống tín ngưỡng của họ. Temple of the Sun được xây dựng để phục vụ cho các nghi lễ liên quan đến vị thần này.

Hai cửa sổ của ngôi đền được đặt theo hướng rất chính xác. Vào ngày đông chí ở Nam bán cầu (khoảng 21 tháng 6), ánh nắng mặt trời buổi sáng chiếu thẳng qua cửa sổ và rọi vào một điểm đá thiêng bên trong ngôi đền. Điều này cho thấy người Inca có hiểu biết khá sâu về chu kỳ chuyển động của mặt trời và các mùa trong năm.

Peru_-_Machu_Picchu_020_-_beautiful_stonework_of_the_Temple_of_the_Sun_(7367108284) by Hieu Tran, on Flickr

2 by Hieu Tran, on Flickr

3 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Quần thể còn có các nhà ở, chắc dành cho gia đình hoàng đế, không biết mấy ông quan cận thần có được suất ngoại giao nào không. Mà nếu có chắc không dám bát qua tay hưởng chênh lệch như giờ đâu các cụ nhỉ

_DSF7390 by Hieu Tran, on Flickr

Những ngôi nhà này thường có tường đá ghép cực kỳ khít, cửa hình thang đặc trưng của kiến trúc Inca và sân nhỏ phía trước, nơi sinh hoạt và làm việc hằng ngày.

_DSF7392 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7393 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7394 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

_DSF7397 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7401 by Hieu Tran, on Flickr

Nhìn toàn bộ quần thể với đủ loại đền đài, nhà ở, khu hành lễ, quảng trường và những thửa ruộng bậc thang bám chặt vào sườn núi, người ta chỉ biết ngả mũ thán phục trước công sức và sự bền bỉ của người xưa. Những khối đá khổng lồ được đưa từ nơi khác đến, rồi mài nhẵn, đẽo gọt công phu và ghép lại với nhau tỉ mỉ đến mức lưỡi dao lam cũng khó mà luồn vào được. Chỉ nhìn vậy thôi cũng đủ thấy tay nghề tinh xảo và sự khéo léo đáng kinh ngạc của những người thợ đã tạo nên công trình này.

_DSF7402 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7404 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

_DSF7403 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7408 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7409 by Hieu Tran, on Flickr

Bước qua chiếc cổng này là đến với khu vực Sacred Plaza – Quảng trường linh thiêng

_DSF7413 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

_DSF7416 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7417 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7421 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7427 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Khu vực quảng trường linh thiêng nổi bật với 2 công trình trọng điểm là đèn 3 cửa sổ (Temple of the Three Windows ) và đền chính (Principal temple). Phía xa xa và cao chót vót là Intihuatana – “Cột buộc Mặt Trời”, nhưng hiện tại họ không cho du khách leo lên đó nữa

_DSF7405 by Hieu Tran, on Flickr

Principal Temple nổi bật với bức tường đá lớn hình chữ nhật được xây bằng những khối đá khổng lồ. Người Inca đã cắt gọt từng khối đá với độ chính xác đáng kinh ngạc rồi ghép chúng lại với nhau mà không cần dùng bất kỳ loại vữa nào. Các khối đá khít đến mức gần như không thể chen một lưỡi dao mỏng vào giữa. Đây là kỹ thuật xây dựng đặc trưng và cũng là niềm tự hào của kiến trúc Inca. Những bức tường của ngôi đền được thiết kế hơi nghiêng vào trong, một chi tiết thông minh giúp công trình có khả năng chống chịu tốt hơn trước các trận động đất thường xảy ra trong vùng núi Andes. Các ô cửa của đền cũng mang hình thang – một đặc điểm phổ biến trong kiến trúc Inca – giúp phân tán lực và tăng độ bền cho công trình.

_DSF7436 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7438 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7440 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Tảng đá này được đặt phía sau của đền chính, có tên gọi là đá bàn thờ hay đá thiêng của đền. Nhiều nhà khảo cổ cho rằng nơi này từng được sử dụng để đặt các vật tế lễ hoặc phục vụ các nghi thức tôn giáo quan trọng. Đối với người Inca, tôn giáo gắn liền với thiên nhiên và các chu kỳ thiên văn. Những nghi lễ tại Principal Temple có thể liên quan đến việc thờ phụng thần Mặt Trời Inti, mẹ đất Pachamama và các vị thần cai quản núi non, sông suối.

_DSF7441 by Hieu Tran, on Flickr

Đây là đền 3 cửa sổ, điểm đặc trưng nhất của ngôi đền chính là ba ô cửa sổ lớn được đục xuyên qua bức tường đá khổng lồ. Ba ô cửa sổ của ngôi đền được cho là mang ý nghĩa biểu tượng trong thế giới quan của người Inca. Theo tín ngưỡng của họ, vũ trụ được chia thành ba tầng: Hanan Pacha - thế giới của các vị thần trên trời; Kay Pacha - thế giới của con người đang sống; và Uku Pacha - thế giới của tổ tiên và linh hồn dưới lòng đất. Ba cửa sổ của ngôi đền có thể tượng trưng cho ba cõi này, thể hiện sự kết nối giữa thần linh, con người và tổ tiên

_DSF7446 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7442 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7444 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Trời càng về trưa thì càng âm u và mờ mịt hơn. Lúc sau nhà em xem thời tiết thì biết đến buổi chiều còn có mưa và dông, he he trong cái rủi có cái may, rủi là mua vé chỉ còn đúng slot lúc sáng sớm 7g sáng, nhưng may là lúc em đi trời còn tạnh và đôi lúc có mây mù. Chứ nếu mua slot buổi chiều thì chắc vừa dính mưa vừa không nhìn dc gì

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002111 by Hieu Tran, on Flickr

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002113 by Hieu Tran, on Flickr

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002114 by Hieu Tran, on Flickr

Lưu ý là đi theo các tuyến bạn đều phải đi theo chiều cố định và là đường 1 chiều. Lúc nhàem đi xuống chỗ này, đi 1 đoạn ngoái đầu nhìn lại thấy cảnh đẹp quá, em tiếc rẻ đi quay lại 1 đoạn để chụp thêm mấy kiểu ảnh thì bị bảo vệ đứng ở trên nhắc nhở ra dấu hiệu bảo em phải đi tiếp ko dc quay lại

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002115 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Đền 3 cửa sổ nhìn từ phía dưới

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002116 by Hieu Tran, on Flickr

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002117 by Hieu Tran, on Flickr

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002118 by Hieu Tran, on Flickr

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002119 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002120 by Hieu Tran, on Flickr

Đây là sacred rock (hòn đá thiêng), là một khối đá lớn cao khoảng 3 đến 3,5 mét, rộng gần 7 mét, được đặt trên một nền đá phẳng được xây dựng rất cẩn thận. Theo thông tin em tìm hiểu thì điều đặc biệt của tảng đá này nằm ở hình dáng của nó: các cạnh và đỉnh đá được đẽo gọt sao cho gần giống với đường nét của dãy núi phía sau. Khi đứng đối diện tảng đá và nhìn về phía nền núi, du khách có thể nhận ra sự trùng khớp đáng kinh ngạc giữa hình dạng của tảng đá và các đỉnh núi phía sau, như thể người Inca đã cố ý tạo ra một “phiên bản thu nhỏ” của cảnh quan tự nhiên. Tuy nhiên do lúc em đi trời mù mịt nên em chẳng nhìn dc hình thù ngọn núi phía sau thế nào neenko biết có đúng không

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002125 by Hieu Tran, on Flickr

Sacred Rock nằm ở khu vực phía bắc của thành cổ, ngay gần con đường dẫn lên hai ngọn núi nổi tiếng là Huayna Picchu và Huchuy Picchu. Không gian xung quanh sacred rock cũng được thiết kế khá đặc biệt. Hai bên tảng đá là những bức tường đá được xây dựng bằng kỹ thuật ghép đá chính xác đặc trưng của người Inca, tạo thành một khoảng sân nhỏ giống như một khu vực nghi lễ. Các nhà khảo cổ học cho rằng nơi đây có thể từng được sử dụng để thực hiện các nghi thức tôn giáo, dâng lễ vật cho các vị thần núi hoặc chuẩn bị cho những nghi lễ liên quan đến hành trình lên các ngọn núi thiêng gần đó. Một số giả thuyết khác cho rằng khu vực này có thể đóng vai trò như một “cổng nghi lễ”, nơi người Inca dừng lại trước khi bước vào khu vực linh thiêng của Huayna Picchu.

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002122 by Hieu Tran, on Flickr

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002124 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Đến đoạn này là gần đến cổng lối ra, nhìn thấy rõ con đường ngoằn nghèo phía dưới, con đường mà xe bus đưa du khách từ dưới thị trấn đi lên Machu Picchu

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002127 by Hieu Tran, on Flickr

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002130 by Hieu Tran, on Flickr

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002132 by Hieu Tran, on Flickr

Nhìn ra xa xa thì dễ dàng nhận thấy một số công trình bị sạt lở, thế nên cũng dễ hiểu khi người ra phải giới hạn số lượng người đến Machu Picchu để bào tồn di tích này

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002134 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002135 by Hieu Tran, on Flickr

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002136 by Hieu Tran, on Flickr

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002137 by Hieu Tran, on Flickr

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002138 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002139 by Hieu Tran, on Flickr

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002141 by Hieu Tran, on Flickr

FUJIFILM X-T4 6240x4160_002143 by Hieu Tran, on Flickr

View ở đây cũng nhìn thấy đềm 3 cửa sổ

_DSF7485 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

_DSF7487 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7488 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7490 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7491 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

_DSF7494 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7496 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7501 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF7502 by Hieu Tran, on Flickr