Tỷ lệ nợ trên GDP của Mỹ theo năm
Federal Debt: Total Public Debt as Percent of Gross Domestic Product (GFDEGDQ188S) | FRED | St. Louis Fed
Tỷ lệ thâm hụt trên GDP theo năm
Federal Surplus or Deficit [-] as Percent of Gross Domestic Product (FYFSGDA188S) | FRED | St. Louis Fed
Từ sau đỉnh của Covid các tỷ lệ này đã tăng chậm hẳn hay còn đi ngang mấy quí gần đây. Nợ tăng do lạm phát tăng, nhưng lạm phát tăng cũng làm GDP danh nghĩa tăng. Khi nói GDP tăng 2% là người ta đã trừ đi lạm phát, còn nếu cộng thêm lạm phát ví dụ 3% thì GDP đã tăng 5%. Nếu nợ hay thâm hụt cũng chỉ tăng chừng 5% một năm hay thấp hơn thì tỷ lệ trên GDP vẫn khá ổn định.
Thuế quan do người sản xuất, người phân phối hay người mua cuối trả tùy thuộc vào cạnh tranh cung cầu, nhưng đều vào túi chú Sam. Chính phủ có thể làm tăng GDP bằng lấy số tiền đó, giống như thuế, đầu tư vào hạ tầng. Hiệu quả hay không, có bằng để tư nhân giữ tiền rồi tự đầu tư hay không, là chuyện khác, 50:50.
Dạo này chi phí vay của Mỹ tăng mạnh (lợi tức phải trả cho trái phiếu 10 năm, 30 năm rất cao) do nhiều lý do không chỉ có nhà đầu tư mất niềm tin với tương lai vô định, mà còn do các kiểu đầu tư khác liên quan đến AI lãi hơn rất nhiều, nên không muốn cho chính phủ vay với lãi thấp hơn hẳn. Vòng xoáy lặp lại, lợi xuất trái phiếu cao cũng làm các công ty phải trả giá vốn cao, hay chi phí cao, lại càng phải tăng giá bán, lại làm lạm phát tăng lên.