[Funland] Lang Thông: Kể chuyện sức khỏe theo góc nhìn y học cổ truyền (đông y)

[Ducanh28]

em thấy bảo nhịn ăn dài là cơ thể tự chữa lành - tự tiêu diệt các tế bào hỏng có đúng ko các cụ?

nó sẽ tiêu diệt cả TB lành nữa. Nên vừa rồi có ông cho bệnh nhân K uống nước kiềm kiếm trăm tỷ bị tóm đấy. Hàng xóm nhà em đi vì tin.

 

[Royalman88]

Em năm nay hơn 50 mà sức khỏe đi xuống rõ rệt mở thớt này em thấy hợp lý đấy

 

[GiaoThongTài khoản đã xác minh]

Em năm nay hơn 50 mà sức khỏe đi xuống rõ rệt mở thớt này em thấy hợp lý đấy

Bác thấy nó xuống ở những khía cạnh nào? Em thấy quá trình giảm nó sẽ từ từ chứ không xuống đột ngột trừ trường hợp có bệnh gì đó rõ rệt.

 

[GiaoThongTài khoản đã xác minh]

Đi khám, kết quả bình thường, nhưng bạn vẫn thấy mình không ổn. Vì sao cơ thể vẫn mệt, ngủ không sâu, ăn uống thất thường hoặc cảm xúc khó ổn định?

Trong video đầu tiên của Lang Thông, Đông dược Phú Hà giới thiệu một cách tiếp cận cẩn trọng với Y học cổ truyền: không bán thuốc, không thần bí hóa, không thay thế y học hiện đại, mà cùng học cách quan sát cơ thể kỹ hơn qua giấc ngủ, ăn uống, mệt mỏi, cảm xúc và sự cân bằng mỗi ngày.

Lang Thông là series kể chuyện sức khỏe theo góc nhìn Y học cổ truyền, giúp người xem hiểu cơ thể mình hơn và từng bước chăm sóc sức khỏe chủ động hơn.

Nội dung chỉ nhằm chia sẻ kiến thức, không dùng để chẩn đoán, kê đơn hay thay thế tư vấn y tế.

 

[GiaoThongTài khoản đã xác minh]

Một quyết định có ý nghĩa cực kỳ quan trọng với YHCT (Đông y) mà TTg mới ký ban hành mang số hiệu 1250.

 

[Uyển Lam]

Như vậy, Đông y là hướng vào bên trong để dưỡng cơ thể (Tỳ, Vị, Can,...) phải không ạ?
Em vẫn luôn có một thắc mắc: nếu như một người phát hiện bệnh bởi y học hiện đại, uống thuốc Tây và Đông y cùng nhau, có bị xung đột thành phần hay không?
Em cũng có được nói về việc phụ nữ nên dưỡng Gan, và đàn ông nên dưỡng Thận. Cụ có thể phân tích về vấn đề này dưới góc độ Đông y, cho em biết thêm được không ạ?

 

[Ducanh28]

Như vậy, Đông y là hướng vào bên trong để dưỡng cơ thể (Tỳ, Vị, Can,...) phải không ạ?
Em vẫn luôn có một thắc mắc: nếu như một người phát hiện bệnh bởi y học hiện đại, uống thuốc Tây và Đông y cùng nhau, có bị xung đột thành phần hay không?
Em cũng có được nói về việc phụ nữ nên dưỡng Gan, và đàn ông nên dưỡng Thận. Cụ có thể phân tích về vấn đề này dưới góc độ Đông y, cho em biết thêm được không ạ?

Về phần xung đột thành phần thì ko ai đánh giá, bởi phần lớn bác sỹ Tây y ko tin Đông y và ngược lại. Nên thường hướng dẫn uống cách xa nhau ra tối thiểu 2 giờ ( đủ thời gian cho tiêu hóa hấp thu tương đối các loại thuốc).
Do cách diễn giải của 2 bên theo 2 trường phái khác nhau.
Tất nhiên vẫn có 1 số thứ giống nhau.
VD như đau dạ dày mà ợ chua ( có acid) thì Tây y sử dụng thuốc ức chế bơm proton để giảm tiết acid hoặc trung hòa bằng muối nhôm- magie.... Đông y cũng có 1 phần trung hòa bằng mai mực ( nhiều CaCO3)
Nhưng cái khác là ngoài việc đánh thẳng vào acid thì Đông y phân tích nguyên nhân khác và điều trị cũng khác. Trong đó đặc biệt chú trọng vào 2 phần dưỡng sinh ( ăn phải nhai kỹ để tự dùng nước bọt trung hòa acid hay tập thiền để giảm stress, từ đó điều chỉnh lại cơ chế tiết acid của cơ thể).

Nữ chủ huyết, nữ lại hay bị u uất trầm cảm nên nó rất hại gan ( thường biểu hiện qua u tuyến giáp).
Nam chủ khí nhưng các ông hay rượu bia, gái bừa bãi nên nó rất hại thận ( lớn tuổi thận yếu là chân mỏi, đái ko thành dòng...)

Đôi lời nhỏ trước khi chờ bác Táo viết.

 

[GiaoThongTài khoản đã xác minh]

Như vậy, Đông y là hướng vào bên trong để dưỡng cơ thể (Tỳ, Vị, Can,...) phải không ạ?
Em vẫn luôn có một thắc mắc: nếu như một người phát hiện bệnh bởi y học hiện đại, uống thuốc Tây và Đông y cùng nhau, có bị xung đột thành phần hay không?
Em cũng có được nói về việc phụ nữ nên dưỡng Gan, và đàn ông nên dưỡng Thận. Cụ có thể phân tích về vấn đề này dưới góc độ Đông y, cho em biết thêm được không ạ?

Câu hỏi của bác rất hay và cũng cảm ơn bác Ducanh28 đã giúp trả lời 1 số ý.

Em xin khẳng định quan điểm mà Lang Thông đang theo đuổi: Đông y và Tây y không phải hai chiến tuyến, mà là hai cách nhìn cùng hướng tới một con người. Đây cũng là một trong những nguyên tắc Canon của Đông dược Phú Hà.

Em sẽ trả lời từng ý như sau:

Đây cũng là những thắc mắc mà rất nhiều người mới tìm hiểu về Y học cổ truyền thường gặp.

1. Đông y có phải chỉ hướng vào bên trong để dưỡng Tỳ, Vị, Can, Thận...?

Đúng, nhưng chưa đủ.

Nếu chỉ nói Đông y là "dưỡng Can, dưỡng Tỳ, bổ Thận" thì sẽ khiến nhiều người hiểu rằng Đông y chỉ chăm từng tạng riêng lẻ.

Thực ra, Y học cổ truyền nhìn cơ thể như một chỉnh thể. Tạng phủ không hoạt động độc lập mà liên hệ chặt chẽ với nhau. Khi điều trị, người thầy thuốc không chỉ hỏi "gan có vấn đề gì?" hay "thận có yếu không?", mà còn xem toàn bộ cơ thể đang mất cân bằng ở đâu, khí huyết lưu thông thế nào, ăn ngủ ra sao, cảm xúc, môi trường sống và thể trạng của người bệnh như thế nào.

Đó là lý do Đông y rất coi trọng biện chứng luận trị. Cùng một bệnh nhưng hai người khác nhau có thể dùng hai hướng điều trị khác nhau.

2. Có nên uống thuốc Tây và thuốc Đông cùng lúc không? Có xung đột không?

Đây là câu hỏi rất thực tế.

Trong quá trình học Y học cổ truyền, tôi được học cả giải phẫu, sinh lý, bệnh học và dược lý của y học hiện đại. Việc kết hợp Đông - Tây y cũng là một nội dung được giảng dạy và trên thực tế, cha tôi - một bác sĩ Tây y đồng thời nghiên cứu Y học cổ truyền - cũng đã điều trị theo hướng kết hợp trong rất nhiều trường hợp. Điều này cũng phù hợp với định hướng của Lang Thông: không chọn phe, mà chọn điều tốt nhất cho người bệnh.

Tuy nhiên, việc kết hợp cần có chuyên môn.

Có ba điểm cần lưu ý:

• Một số vị thuốc Đông y có thể làm thay đổi hấp thu hoặc chuyển hóa của thuốc Tây.
• Một số thuốc Tây và thuốc Đông có thể cùng tác động lên gan, thận hoặc hệ đông máu nên cần được theo dõi.
• Vì vậy, trên thực hành lâm sàng, nhiều bác sĩ thường khuyên uống cách nhau khoảng 1,5–2 giờ để giảm nguy cơ tương tác và thuận lợi cho việc theo dõi đáp ứng điều trị. Đây là khuyến cáo thực hành khá phổ biến, nhưng không có nghĩa là áp dụng cho mọi trường hợp.

Quan trọng nhất là không nên tự ý phối hợp nếu đang điều trị bệnh mạn tính hoặc dùng nhiều thuốc. Hãy trao đổi với bác sĩ hoặc thầy thuốc biết rõ cả hai phương pháp điều trị.

3. Vì sao thường nói "phụ nữ dưỡng Gan, đàn ông dưỡng Thận"?

Đây là một cách nói dân gian, có phần đúng nhưng nếu hiểu cứng nhắc thì chưa chính xác.

Trong Y học cổ truyền:

• Can (Gan) có chức năng tàng huyết, điều đạt khí cơ và liên quan nhiều đến cảm xúc. Phụ nữ trải qua kinh nguyệt, mang thai, sinh nở nên huyết thường biến động nhiều hơn. Vì vậy trong nhiều trường hợp, Đông y quan tâm nhiều đến Can huyết và sự điều hòa của Can ở phụ nữ.
• Thận được coi là nơi tàng tinh, liên quan đến sinh trưởng, sinh sản, xương khớp, sức bền và quá trình lão hóa. Ở nam giới, lao lực, thức khuya, rượu bia, căng thẳng kéo dài hoặc tuổi tác đều có thể làm suy giảm chức năng mà Đông y quy về Thận.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa phụ nữ không cần dưỡng Thận hay đàn ông không cần dưỡng Gan.

Trên thực tế, cả nam và nữ đều cần chăm sóc toàn diện. Chỉ là ở từng giới, từng độ tuổi hoặc từng thể trạng, người thầy thuốc sẽ chú ý nhiều hơn đến một số tạng phủ nhất định.

Cuối cùng, tôi muốn nhấn mạnh một điều mà cha tôi vẫn luôn theo đuổi và cũng là tinh thần của Lang Thông:

Mục tiêu không phải là bảo vệ Đông y hay Tây y. Mục tiêu là giúp người bệnh khỏe hơn.

Nếu cấp cứu, chấn thương, phẫu thuật hay bệnh cấp tính, y học hiện đại có những ưu thế rất rõ ràng. Nếu phục hồi, điều chỉnh lối sống, dưỡng sinh, đánh giá thể trạng hay hỗ trợ trong một số bệnh mạn tính, Y học cổ truyền cũng có nhiều giá trị khi được áp dụng đúng. Hai nền y học có thể bổ sung cho nhau, thay vì phủ nhận nhau. Đây cũng chính là con đường mà gia đình tôi đã theo đuổi trong nhiều năm.

 

[Uyển Lam]

Câu hỏi của bác rất hay và cũng cảm ơn bác Ducanh28 đã giúp trả lời 1 số ý.

Em xin khẳng định quan điểm mà Lang Thông đang theo đuổi: Đông y và Tây y không phải hai chiến tuyến, mà là hai cách nhìn cùng hướng tới một con người. Đây cũng là một trong những nguyên tắc Canon của Đông dược Phú Hà.

Em sẽ trả lời từng ý như sau:

Đây cũng là những thắc mắc mà rất nhiều người mới tìm hiểu về Y học cổ truyền thường gặp.

1. Đông y có phải chỉ hướng vào bên trong để dưỡng Tỳ, Vị, Can, Thận...?

Đúng, nhưng chưa đủ.

Nếu chỉ nói Đông y là "dưỡng Can, dưỡng Tỳ, bổ Thận" thì sẽ khiến nhiều người hiểu rằng Đông y chỉ chăm từng tạng riêng lẻ.

Thực ra, Y học cổ truyền nhìn cơ thể như một chỉnh thể. Tạng phủ không hoạt động độc lập mà liên hệ chặt chẽ với nhau. Khi điều trị, người thầy thuốc không chỉ hỏi "gan có vấn đề gì?" hay "thận có yếu không?", mà còn xem toàn bộ cơ thể đang mất cân bằng ở đâu, khí huyết lưu thông thế nào, ăn ngủ ra sao, cảm xúc, môi trường sống và thể trạng của người bệnh như thế nào.

Đó là lý do Đông y rất coi trọng biện chứng luận trị. Cùng một bệnh nhưng hai người khác nhau có thể dùng hai hướng điều trị khác nhau.

2. Có nên uống thuốc Tây và thuốc Đông cùng lúc không? Có xung đột không?

Đây là câu hỏi rất thực tế.

Trong quá trình học Y học cổ truyền, tôi được học cả giải phẫu, sinh lý, bệnh học và dược lý của y học hiện đại. Việc kết hợp Đông - Tây y cũng là một nội dung được giảng dạy và trên thực tế, cha tôi - một bác sĩ Tây y đồng thời nghiên cứu Y học cổ truyền - cũng đã điều trị theo hướng kết hợp trong rất nhiều trường hợp. Điều này cũng phù hợp với định hướng của Lang Thông: không chọn phe, mà chọn điều tốt nhất cho người bệnh.

Tuy nhiên, việc kết hợp cần có chuyên môn.

Có ba điểm cần lưu ý:

• Một số vị thuốc Đông y có thể làm thay đổi hấp thu hoặc chuyển hóa của thuốc Tây.
• Một số thuốc Tây và thuốc Đông có thể cùng tác động lên gan, thận hoặc hệ đông máu nên cần được theo dõi.
• Vì vậy, trên thực hành lâm sàng, nhiều bác sĩ thường khuyên uống cách nhau khoảng 1,5–2 giờ để giảm nguy cơ tương tác và thuận lợi cho việc theo dõi đáp ứng điều trị. Đây là khuyến cáo thực hành khá phổ biến, nhưng không có nghĩa là áp dụng cho mọi trường hợp.

Quan trọng nhất là không nên tự ý phối hợp nếu đang điều trị bệnh mạn tính hoặc dùng nhiều thuốc. Hãy trao đổi với bác sĩ hoặc thầy thuốc biết rõ cả hai phương pháp điều trị.

3. Vì sao thường nói "phụ nữ dưỡng Gan, đàn ông dưỡng Thận"?

Đây là một cách nói dân gian, có phần đúng nhưng nếu hiểu cứng nhắc thì chưa chính xác.

Trong Y học cổ truyền:

• Can (Gan) có chức năng tàng huyết, điều đạt khí cơ và liên quan nhiều đến cảm xúc. Phụ nữ trải qua kinh nguyệt, mang thai, sinh nở nên huyết thường biến động nhiều hơn. Vì vậy trong nhiều trường hợp, Đông y quan tâm nhiều đến Can huyết và sự điều hòa của Can ở phụ nữ.
• Thận được coi là nơi tàng tinh, liên quan đến sinh trưởng, sinh sản, xương khớp, sức bền và quá trình lão hóa. Ở nam giới, lao lực, thức khuya, rượu bia, căng thẳng kéo dài hoặc tuổi tác đều có thể làm suy giảm chức năng mà Đông y quy về Thận.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa phụ nữ không cần dưỡng Thận hay đàn ông không cần dưỡng Gan.

Trên thực tế, cả nam và nữ đều cần chăm sóc toàn diện. Chỉ là ở từng giới, từng độ tuổi hoặc từng thể trạng, người thầy thuốc sẽ chú ý nhiều hơn đến một số tạng phủ nhất định.

Cuối cùng, tôi muốn nhấn mạnh một điều mà cha tôi vẫn luôn theo đuổi và cũng là tinh thần của Lang Thông:


Nếu cấp cứu, chấn thương, phẫu thuật hay bệnh cấp tính, y học hiện đại có những ưu thế rất rõ ràng. Nếu phục hồi, điều chỉnh lối sống, dưỡng sinh, đánh giá thể trạng hay hỗ trợ trong một số bệnh mạn tính, Y học cổ truyền cũng có nhiều giá trị khi được áp dụng đúng. Hai nền y học có thể bổ sung cho nhau, thay vì phủ nhận nhau. Đây cũng chính là con đường mà gia đình tôi đã theo đuổi trong nhiều năm.

Em cảm ơn câu trả lời khúc chiết và tỉ mỉ của một người làm Thầy!

Khi đặt các câu hỏi dành cho bác, vì em có được trao lại 2 cuốn sách. Một cuốn về giải phẫu và một cuốn về các vị thuốc Nam. Cả hai cuốn đều được biên soạn và sử dụng trong Đông y nhiều năm.
Có nhiều vị thuốc, hiện nay em nghĩ là khó kiếm nguyên liệu. Vì thành phần bị tuyệt chủng (?).

Khi đọc cuốn về các vị thuốc, em để ý thấy liều lượng và thời gian gần như phải tuân thủ tuyệt đối. Ví dụ như nữ uống giờ A, nam uống giờ B. Ngoài ra, còn có một số nguyên liệu phải sử dụng vật liệu theo yêu cầu/khuyến cáo để đựng, chưng cất hoặc bảo quản. Điều này, có phải liên quan đến thành phần bị "khắc chế/giảm tính bất hoạt" hay không?

Đông y với em là cả một quá trình điều dưỡng, cân bằng và khi sử dụng cần kỷ luật để đạt kết quả.
Mong nhận được nhiều thông tin hữu ích của bác nữa ạ.

 

[GiaoThongTài khoản đã xác minh]

Em cảm ơn câu trả lời khúc chiết và tỉ mỉ của một người làm Thầy!

Khi đặt các câu hỏi dành cho bác, vì em có được trao lại 2 cuốn sách. Một cuốn về giải phẫu và một cuốn về các vị thuốc Nam. Cả hai cuốn đều được biên soạn và sử dụng trong Đông y nhiều năm.
Có nhiều vị thuốc, hiện nay em nghĩ là khó kiếm nguyên liệu. Vì thành phần bị tuyệt chủng (?).

Khi đọc cuốn về các vị thuốc, em để ý thấy liều lượng và thời gian gần như phải tuân thủ tuyệt đối. Ví dụ như nữ uống giờ A, nam uống giờ B. Ngoài ra, còn có một số nguyên liệu phải sử dụng vật liệu theo yêu cầu/khuyến cáo để đựng, chưng cất hoặc bảo quản. Điều này, có phải liên quan đến thành phần bị "khắc chế/giảm tính bất hoạt" hay không?

Đông y với em là cả một quá trình điều dưỡng, cân bằng và khi sử dụng cần kỷ luật để đạt kết quả.
Mong nhận được nhiều thông tin hữu ích của bác nữa ạ.

Cảm ơn bác vì đã đặt một câu hỏi rất thú vị. Em cũng rất vui khi biết bác đang dành thời gian đọc cả sách giải phẫu lẫn sách về dược liệu Đông y. Chính việc tìm hiểu từ nhiều góc độ như vậy mới giúp mình có cái nhìn đầy đủ hơn.

Điều bác nhận xét là hoàn toàn đúng. Đông y truyền thống rất coi trọng "đúng người, đúng thời điểm, đúng cách dùng". Trong nhiều y thư cổ sẽ có những hướng dẫn như nam uống giờ này, nữ uống giờ kia; sắc thuốc bằng ấm đất thay vì kim loại; dùng nước mưa, nước giếng hay bảo quản trong những loại vật liệu nhất định...

Theo em, những quy định đó có thể chia thành hai nhóm.

Nhóm thứ nhất là những điều ngày nay khoa học hiện đại đã phần nào giải thích được. Ví dụ, một số dược liệu có thể phản ứng với kim loại, ánh sáng, nhiệt độ hoặc độ ẩm làm giảm hoạt chất. Một số hoạt chất được chiết xuất tốt hơn khi sắc trong điều kiện phù hợp. Đây là những yếu tố mà dược học hiện đại cũng rất quan tâm.

Nhóm thứ hai là những kinh nghiệm được tích lũy qua hàng trăm, hàng nghìn năm quan sát lâm sàng. Chẳng hạn việc dùng thuốc vào một thời điểm nhất định trong ngày có thể liên quan đến học thuyết kinh lạc, khí huyết, hoặc nhịp sinh học của cơ thể. Ngày nay, y học hiện đại cũng có một lĩnh vực gọi là Chronopharmacology (dược lý học theo nhịp sinh học), nghiên cứu việc thời điểm dùng thuốc có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Tuy nhiên, không phải mọi kinh nghiệm cổ đều đã được chứng minh bằng các nghiên cứu hiện đại, vì vậy chúng ta cũng nên nhìn nhận với tinh thần cởi mở nhưng thận trọng.

Về câu chuyện một số vị thuốc ngày nay khó tìm hoặc gần như không còn sử dụng, điều đó cũng đúng. Có những dược liệu trở nên rất hiếm do môi trường thay đổi, có những loài được đưa vào danh mục bảo tồn, và cũng có những vị đã được thay thế bằng dược liệu khác có tác dụng tương tự để bảo đảm tính bền vững cũng như an toàn. Ví dụ như trước đây có nhiều vị thuốc từ các loại động vật nhưng bây giờ đã được đưa vào sách đỏ nên bắt buộc phải tìm những vị thuốc thay thế, có thể tác dụng không bằng.

Em rất đồng tình với câu cuối của bác: Đông y không phải là "uống vài thang thuốc cho khỏi bệnh", mà là một quá trình điều dưỡng cơ thể, điều chỉnh lối sống và lấy sự cân bằng làm mục tiêu. Thuốc chỉ là một phần. Ăn uống, ngủ nghỉ, vận động, tinh thần... trong Đông y đều được coi là những "vị thuốc" quan trọng không kém.

Hy vọng trong các số Lang Thông sắp tới, em sẽ có dịp chia sẻ sâu hơn về những câu chuyện này, để mọi người hiểu Đông y dưới góc nhìn vừa truyền thống, vừa gần gũi với khoa học hiện đại.

 

[Uyển Lam]

Cảm ơn bác vì đã đặt một câu hỏi rất thú vị. Em cũng rất vui khi biết bác đang dành thời gian đọc cả sách giải phẫu lẫn sách về dược liệu Đông y. Chính việc tìm hiểu từ nhiều góc độ như vậy mới giúp mình có cái nhìn đầy đủ hơn.

Điều bác nhận xét là hoàn toàn đúng. Đông y truyền thống rất coi trọng "đúng người, đúng thời điểm, đúng cách dùng". Trong nhiều y thư cổ sẽ có những hướng dẫn như nam uống giờ này, nữ uống giờ kia; sắc thuốc bằng ấm đất thay vì kim loại; dùng nước mưa, nước giếng hay bảo quản trong những loại vật liệu nhất định...

Theo em, những quy định đó có thể chia thành hai nhóm.

Nhóm thứ nhất là những điều ngày nay khoa học hiện đại đã phần nào giải thích được. Ví dụ, một số dược liệu có thể phản ứng với kim loại, ánh sáng, nhiệt độ hoặc độ ẩm làm giảm hoạt chất. Một số hoạt chất được chiết xuất tốt hơn khi sắc trong điều kiện phù hợp. Đây là những yếu tố mà dược học hiện đại cũng rất quan tâm.

Nhóm thứ hai là những kinh nghiệm được tích lũy qua hàng trăm, hàng nghìn năm quan sát lâm sàng. Chẳng hạn việc dùng thuốc vào một thời điểm nhất định trong ngày có thể liên quan đến học thuyết kinh lạc, khí huyết, hoặc nhịp sinh học của cơ thể. Ngày nay, y học hiện đại cũng có một lĩnh vực gọi là Chronopharmacology (dược lý học theo nhịp sinh học), nghiên cứu việc thời điểm dùng thuốc có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Tuy nhiên, không phải mọi kinh nghiệm cổ đều đã được chứng minh bằng các nghiên cứu hiện đại, vì vậy chúng ta cũng nên nhìn nhận với tinh thần cởi mở nhưng thận trọng.

Về câu chuyện một số vị thuốc ngày nay khó tìm hoặc gần như không còn sử dụng, điều đó cũng đúng. Có những dược liệu trở nên rất hiếm do môi trường thay đổi, có những loài được đưa vào danh mục bảo tồn, và cũng có những vị đã được thay thế bằng dược liệu khác có tác dụng tương tự để bảo đảm tính bền vững cũng như an toàn. Ví dụ như trước đây có nhiều vị thuốc từ các loại động vật nhưng bây giờ đã được đưa vào sách đỏ nên bắt buộc phải tìm những vị thuốc thay thế, có thể tác dụng không bằng.

Em rất đồng tình với câu cuối của bác: Đông y không phải là "uống vài thang thuốc cho khỏi bệnh", mà là một quá trình điều dưỡng cơ thể, điều chỉnh lối sống và lấy sự cân bằng làm mục tiêu. Thuốc chỉ là một phần. Ăn uống, ngủ nghỉ, vận động, tinh thần... trong Đông y đều được coi là những "vị thuốc" quan trọng không kém.

Hy vọng trong các số Lang Thông sắp tới, em sẽ có dịp chia sẻ sâu hơn về những câu chuyện này, để mọi người hiểu Đông y dưới góc nhìn vừa truyền thống, vừa gần gũi với khoa học hiện đại.

Em nghĩ, Đông y và Y học hiện đại không tách rời nhau. Bản chất đều là điều chế thuốc, chữa bệnh, cứu người. Muốn đạt hiệu quả - với cả hai trường phái, cần có sự nghiên cứu và sự tương thích giữa cơ thể với dược liệu.

Thật tiếc, vì em đã không còn cuốn sách về các bài thuốc cổ xưa. Trong trí nhớ, chỉ còn mang máng một số tên gọi. Chỉ duy nhất điều em còn nhớ, là người trao lại cho em cuốn sách này, khi đó đang đảm trách nhiệm vụ cứu chữa thương, bệnh binh. Mặc dù tin theo Đông y, song ở thời điểm sinh-tử chỉ còn là một lằn ranh mỏng manh, đã sử dụng Tây y trong việc giữ lại sinh mệnh cho các chiến sĩ. Và khi em có thắc mắc, như câu hỏi trên dành cho bác, em hiểu được rằng: giữ sinh mạng là yếu tố tiên quyết, sau đó mới đến việc sử dụng phương thuốc nào trong điều trị.

Cũng không phủ nhận, hai trường phái đều có những mặt hạn chế. Ví dụ như uống thuốc Đông y, thì phải kiêng khem nghiêm ngặt, và phải điều trị trong một thời gian dài, hoặc rất dài mới có kết quả. Mà ở cuộc sống hiện đại, không phải người nào cũng đủ kiên nhẫn để theo đuổi phương pháp điều trị mà các Thầy Thuốc đã "bốc'' cho.
Hoặc ví dụ ở trường phái Tây y: Bệnh nhân bị viêm phổi, thì thuốc đi kèm với kháng sinh (thường) là bổ gan. Và không dùng kháng sinh với vitamin C, vì một số loại kháng sinh không bền vững trong môi trường axit.
Hay trong 10 nhóm kháng sinh em biết, thì có 2 nhóm là Quinolon (Q) và Marolid (M) là 2 nhóm điều trị viêm phổi. Trong đó, nhóm Marolid ức chế tổng hợp protein của vi khuẩn, còn nhóm Quinolon thì ngăn cản sự tổng hợp AND của vi khuẩn. Riêng nhóm (M) có loại Erythromycin 500mg là nhóm có độc tính cao, không dùng cho người già,...v.v...
...
Dùng cái gì, như thế nào, cần sự hiểu biết và quan trọng nhất, là cơ thể có tương thích với sản phẩm không, phải không bác?

Em cảm ơn bác đã giải thích cặn kẽ cho em hiểu ạ.

 

[GiaoThongTài khoản đã xác minh]

MỘT ĐÊM NGỦ ÍT CÓ THỂ ẢNH HƯỞNG ĐẾN BAO NHIÊU PHẦN CỦA CƠ THỂ?

Tôi có một người bạn rất mê bóng đá. Những hôm có trận diễn ra lúc 2 giờ hoặc 4 giờ sáng, cậu ấy cố ngủ sớm, thức dậy xem rồi lại tranh thủ ngủ thêm trước khi đi làm. Ban đầu, cậu ấy nghĩ thiếu vài giờ ngủ chỉ khiến mình buồn ngủ hơn. Nhưng khi việc đó lặp lại, đầu óc bắt đầu chậm đi, khả năng tập trung giảm, người dễ cáu, ăn uống thất thường, có lúc hồi hộp và nhanh mệt. Cậu ấy hỏi tôi: “Tớ tưởng ngủ ít thì chỉ buồn ngủ thôi. Sao bây giờ cả người cứ như không ổn?”

Câu hỏi ấy chính là điểm khởi đầu của LT03. Trong cơ thể, gần như không có điều gì xảy ra một mình. Một thay đổi ở giấc ngủ có thể kéo theo nhiều phản ứng khác; một mắt xích lệch đi có thể làm cả mạng lưới phải điều chỉnh. Nếu Âm Dương giúp người xưa nhìn thấy sự cân bằng giữa hai mặt, thì Ngũ Hành giúp họ nhìn thấy mối liên hệ giữa nhiều hệ thống.

Mộc, Hỏa, Thổ, Kim và Thủy không chỉ là năm cái tên, càng không chỉ thuộc về phong thủy. Trong Y học cổ truyền, đó là những hình ảnh mô tả các xu hướng vận động và quan hệ: Tương sinh là nuôi dưỡng, Tương khắc là kiểm soát để giữ cân bằng; còn Tương thừa và Tương vũ giúp mô tả khi một quan hệ trở nên quá mức hoặc đảo chiều.

Trong tập này, tôi cũng đi xa hơn câu chuyện lục phủ ngũ tạng để nói tới Tứ chẩn, biện chứng, Bát pháp, kinh lạc, tính vị, quy kinh và phối ngũ dược liệu. Không phải để biến Ngũ Hành thành một công thức tự chẩn đoán, mà để hiểu vì sao Y học cổ truyền luôn cố gắng nhìn một con người trong toàn bộ mối liên hệ của họ.

Âm Dương giúp ta nhìn thấy sự cân bằng. Ngũ Hành giúp ta nhìn thấy sự liên kết.

Mời bạn xem LT03 – Từ Âm Dương đến Ngũ Hành tại đây:



Nội dung mang tính phổ biến kiến thức, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị. #LangThong #NguHanh #AmDuongNguHanh #YHocCoTruyen #DongDuocPhuHa

 

[Uyển Lam]

MỘT ĐÊM NGỦ ÍT CÓ THỂ ẢNH HƯỞNG ĐẾN BAO NHIÊU PHẦN CỦA CƠ THỂ?

Tôi có một người bạn rất mê bóng đá. Những hôm có trận diễn ra lúc 2 giờ hoặc 4 giờ sáng, cậu ấy cố ngủ sớm, thức dậy xem rồi lại tranh thủ ngủ thêm trước khi đi làm. Ban đầu, cậu ấy nghĩ thiếu vài giờ ngủ chỉ khiến mình buồn ngủ hơn. Nhưng khi việc đó lặp lại, đầu óc bắt đầu chậm đi, khả năng tập trung giảm, người dễ cáu, ăn uống thất thường, có lúc hồi hộp và nhanh mệt. Cậu ấy hỏi tôi: “Tớ tưởng ngủ ít thì chỉ buồn ngủ thôi. Sao bây giờ cả người cứ như không ổn?”

Câu hỏi ấy chính là điểm khởi đầu của LT03. Trong cơ thể, gần như không có điều gì xảy ra một mình. Một thay đổi ở giấc ngủ có thể kéo theo nhiều phản ứng khác; một mắt xích lệch đi có thể làm cả mạng lưới phải điều chỉnh. Nếu Âm Dương giúp người xưa nhìn thấy sự cân bằng giữa hai mặt, thì Ngũ Hành giúp họ nhìn thấy mối liên hệ giữa nhiều hệ thống.

Mộc, Hỏa, Thổ, Kim và Thủy không chỉ là năm cái tên, càng không chỉ thuộc về phong thủy. Trong Y học cổ truyền, đó là những hình ảnh mô tả các xu hướng vận động và quan hệ: Tương sinh là nuôi dưỡng, Tương khắc là kiểm soát để giữ cân bằng; còn Tương thừa và Tương vũ giúp mô tả khi một quan hệ trở nên quá mức hoặc đảo chiều.

Trong tập này, tôi cũng đi xa hơn câu chuyện lục phủ ngũ tạng để nói tới Tứ chẩn, biện chứng, Bát pháp, kinh lạc, tính vị, quy kinh và phối ngũ dược liệu. Không phải để biến Ngũ Hành thành một công thức tự chẩn đoán, mà để hiểu vì sao Y học cổ truyền luôn cố gắng nhìn một con người trong toàn bộ mối liên hệ của họ.

Âm Dương giúp ta nhìn thấy sự cân bằng. Ngũ Hành giúp ta nhìn thấy sự liên kết.

Mời bạn xem LT03 – Từ Âm Dương đến Ngũ Hành tại đây:



Nội dung mang tính phổ biến kiến thức, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị. #LangThong #NguHanh #AmDuongNguHanh #YHocCoTruyen #DongDuocPhuHa

Em đã xem hết video, giọng thuyết minh truyền cảm quá, cơ mà phần chữ hơi nhanh, và có nhiều phụ đề minh hoạ trong clip bằng tiếng Anh. Em có ngu ý là: Đông y là y học cổ truyền, có thể dùng ngôn ngữ tiếng Việt trong toàn bộ clip để không đánh mất "bản sắc" hay không?

Em cũng muốn hỏi bác: trong các gia đình hiện nay, thường có 2 thế hệ sống chung, hoặc có những gia đình 3-4 thế hệ. Vậy, với một người phụ nữ như em, nấu nướng, chế biến thực phẩm như thế nào cho phù hợp? Người lớn toàn bộ kinh lạc, ngũ hành trong cơ thể đều đã phát triển, song trẻ nhỏ thì chưa, hoặc người già thì một số "cơ quan" đã suy yếu. Nếu mỗi bữa ăn, lại nấu riêng cho từng người, có vẻ không khả thi. Vậy nên làm thế nào để cân bằng?

 

[Tien TungTài khoản đã xác minh]

Thôi xong!

Lang Thông chuẩn bị thành mát tơ chép nữa rồi

 

[GiaoThongTài khoản đã xác minh]

Em đã xem hết video, giọng thuyết minh truyền cảm quá, cơ mà phần chữ hơi nhanh, và có nhiều phụ đề minh hoạ trong clip bằng tiếng Anh. Em có ngu ý là: Đông y là y học cổ truyền, có thể dùng ngôn ngữ tiếng Việt trong toàn bộ clip để không đánh mất "bản sắc" hay không?

Em cũng muốn hỏi bác: trong các gia đình hiện nay, thường có 2 thế hệ sống chung, hoặc có những gia đình 3-4 thế hệ. Vậy, với một người phụ nữ như em, nấu nướng, chế biến thực phẩm như thế nào cho phù hợp? Người lớn toàn bộ kinh lạc, ngũ hành trong cơ thể đều đã phát triển, song trẻ nhỏ thì chưa, hoặc người già thì một số "cơ quan" đã suy yếu. Nếu mỗi bữa ăn, lại nấu riêng cho từng người, có vẻ không khả thi. Vậy nên làm thế nào để cân bằng?

Cảm ơn bác đã xem hết video và góp ý rất cụ thể. Phần chữ chạy hơi nhanh là điều em sẽ lưu ý để điều chỉnh ở các số sau, nhất là tăng thời gian hiển thị để người xem vừa nghe vừa đọc được thoải mái hơn.

Về việc trong video còn một số chữ tiếng Anh, em hoàn toàn đồng ý với bác. Lang Thông là chương trình kể chuyện sức khỏe theo góc nhìn Y học cổ truyền Việt Nam, nên tiếng Việt cần là ngôn ngữ chính trong toàn bộ phần thuyết minh, tiêu đề, sơ đồ và hình minh họa. Một số thuật ngữ quốc tế có thể cần giữ lại để người xem tiện tra cứu, nhưng nên đặt sau tiếng Việt trong ngoặc, thay vì để tiếng Anh chiếm vị trí chính. Đây không chỉ là câu chuyện “bản sắc”, mà còn là việc giúp nội dung dễ hiểu và gần gũi hơn với số đông.

Câu hỏi về bữa ăn trong gia đình nhiều thế hệ của bác cũng rất thực tế. Trước hết, em xin điều chỉnh một cách hiểu nhỏ: trẻ em không phải là “chưa có kinh lạc hay ngũ hành”. Theo cách nói của Y học cổ truyền, trẻ nhỏ đã có đầy đủ các hệ thống của cơ thể, nhưng tạng phủ còn non nớt, hình khí chưa đầy, công năng tiêu hóa và khả năng thích nghi vẫn đang phát triển. Người cao tuổi cũng không phải tất cả các cơ quan đều suy yếu giống nhau; thường là sức tiêu hóa, khả năng hấp thu, vận động, bài tiết và phục hồi giảm dần, nhưng mức độ khác nhau ở từng người.

Vì vậy, một gia đình không nhất thiết phải nấu ba hay bốn mâm cơm riêng. Cách khả thi nhất là áp dụng nguyên tắc: một nền bữa ăn chung, nhưng điều chỉnh cách chế biến, khẩu phần và món bổ sung cho từng người.

Nền chung nên là thực phẩm đa dạng, tương đối thanh đạm, đủ nhóm chất, ưu tiên nguyên liệu tươi, rau củ, chất đạm phù hợp và hạn chế thực phẩm quá mặn, quá ngọt, nhiều dầu mỡ hoặc chế biến sẵn. Đây cũng phù hợp với nguyên tắc dinh dưỡng hiện đại: một chế độ ăn tốt cần bảo đảm đủ chất, cân bằng, điều độ, đa dạng và an toàn; thành phần cụ thể sẽ thay đổi theo tuổi, mức vận động, bệnh lý và hoàn cảnh của mỗi người.

Từ nền chung ấy, ta có thể điều chỉnh khá đơn giản. Cùng một món thịt hoặc cá, phần của trẻ có thể thái nhỏ, nấu mềm, ít xương và ít gia vị hơn. Phần của người già nên mềm, dễ nhai, dễ tiêu, không quá khô hoặc quá dai. Người trưởng thành khỏe mạnh có thể dùng phần chế biến bình thường. Gia vị nên nêm vừa phải ngay từ đầu; người cần ăn đậm hơn có thể bổ sung riêng, thay vì nấu cả nồi quá mặn.

Cùng một nồi canh cũng vậy. Nước canh và rau có thể dùng chung, nhưng trẻ nhỏ cần lượng phù hợp với tuổi và không nên chỉ uống nước mà bỏ phần thực phẩm. Người cao tuổi có thể cần thức ăn mềm hơn, nhưng vẫn phải chú ý đủ chất đạm, vì ăn quá thanh đạm đôi khi lại dẫn đến thiếu dinh dưỡng và mất cơ. Người có tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh thận, dị ứng hoặc khó nuốt thì cần điều chỉnh riêng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, chứ không thể chỉ dựa vào một nguyên tắc Đông y chung.

Trong cách nhìn của Y học cổ truyền, bữa ăn gia đình không nhất thiết phải chia món theo từng “tạng” hoặc từng “hành”. Quan trọng hơn là phù hợp với thời tiết, tuổi tác, sức tiêu hóa, mức độ hoạt động và tình trạng cụ thể của mỗi người. Một món được coi là tốt cũng không nên dùng quá nhiều, quá thường xuyên hoặc áp dụng giống nhau cho mọi thành viên.

Em thường nghĩ cách đơn giản nhất là: nấu một bữa cơm mà người khỏe có thể ăn thường xuyên, rồi cá thể hóa ở phần cuối. Cá thể hóa bằng độ mềm, lượng ăn, cách cắt, gia vị, món phụ hoặc thời điểm ăn; không nhất thiết cá thể hóa bằng cách nấu riêng hoàn toàn.

Ví dụ, một bữa có cơm, cá hấp, rau luộc và canh củ quả đã có thể dùng cho nhiều thế hệ. Trẻ nhỏ ăn phần cá đã gỡ kỹ, rau cắt nhỏ, lượng vừa phải. Người cao tuổi dùng cơm mềm hơn, cá và rau nấu mềm hơn. Người trưởng thành dùng khẩu phần theo mức vận động. Chỉ những người có bệnh lý hoặc chế độ điều trị riêng mới cần một phần ăn khác biệt rõ rệt.

Vì thế, “cân bằng” trong bữa ăn gia đình không phải là làm cho mọi người ăn giống hệt nhau, cũng không phải mỗi người một thực đơn hoàn toàn riêng. Cân bằng là tạo ra một nền chung lành mạnh, sau đó điều chỉnh vừa đủ để phù hợp với từng độ tuổi và thể trạng.

Và em rất đồng tình với điều bác đã cảm nhận: Đông y không chỉ nằm trong thang thuốc. Nó còn nằm trong cách ăn, cách ngủ, cách làm việc và cách chăm sóc từng người trong gia đình. Tuy nhiên, dưỡng sinh chỉ thực sự có giá trị khi được thực hiện một cách linh hoạt, thực tế và không biến mỗi bữa cơm thành một bài toán quá phức tạp.

 

[Uyển Lam]

Cảm ơn bác đã xem hết video và góp ý rất cụ thể. Phần chữ chạy hơi nhanh là điều em sẽ lưu ý để điều chỉnh ở các số sau, nhất là tăng thời gian hiển thị để người xem vừa nghe vừa đọc được thoải mái hơn.

Về việc trong video còn một số chữ tiếng Anh, em hoàn toàn đồng ý với bác. Lang Thông là chương trình kể chuyện sức khỏe theo góc nhìn Y học cổ truyền Việt Nam, nên tiếng Việt cần là ngôn ngữ chính trong toàn bộ phần thuyết minh, tiêu đề, sơ đồ và hình minh họa. Một số thuật ngữ quốc tế có thể cần giữ lại để người xem tiện tra cứu, nhưng nên đặt sau tiếng Việt trong ngoặc, thay vì để tiếng Anh chiếm vị trí chính. Đây không chỉ là câu chuyện “bản sắc”, mà còn là việc giúp nội dung dễ hiểu và gần gũi hơn với số đông.

Câu hỏi về bữa ăn trong gia đình nhiều thế hệ của bác cũng rất thực tế. Trước hết, em xin điều chỉnh một cách hiểu nhỏ: trẻ em không phải là “chưa có kinh lạc hay ngũ hành”. Theo cách nói của Y học cổ truyền, trẻ nhỏ đã có đầy đủ các hệ thống của cơ thể, nhưng tạng phủ còn non nớt, hình khí chưa đầy, công năng tiêu hóa và khả năng thích nghi vẫn đang phát triển. Người cao tuổi cũng không phải tất cả các cơ quan đều suy yếu giống nhau; thường là sức tiêu hóa, khả năng hấp thu, vận động, bài tiết và phục hồi giảm dần, nhưng mức độ khác nhau ở từng người.

Vì vậy, một gia đình không nhất thiết phải nấu ba hay bốn mâm cơm riêng. Cách khả thi nhất là áp dụng nguyên tắc: một nền bữa ăn chung, nhưng điều chỉnh cách chế biến, khẩu phần và món bổ sung cho từng người.

Nền chung nên là thực phẩm đa dạng, tương đối thanh đạm, đủ nhóm chất, ưu tiên nguyên liệu tươi, rau củ, chất đạm phù hợp và hạn chế thực phẩm quá mặn, quá ngọt, nhiều dầu mỡ hoặc chế biến sẵn. Đây cũng phù hợp với nguyên tắc dinh dưỡng hiện đại: một chế độ ăn tốt cần bảo đảm đủ chất, cân bằng, điều độ, đa dạng và an toàn; thành phần cụ thể sẽ thay đổi theo tuổi, mức vận động, bệnh lý và hoàn cảnh của mỗi người.

Từ nền chung ấy, ta có thể điều chỉnh khá đơn giản. Cùng một món thịt hoặc cá, phần của trẻ có thể thái nhỏ, nấu mềm, ít xương và ít gia vị hơn. Phần của người già nên mềm, dễ nhai, dễ tiêu, không quá khô hoặc quá dai. Người trưởng thành khỏe mạnh có thể dùng phần chế biến bình thường. Gia vị nên nêm vừa phải ngay từ đầu; người cần ăn đậm hơn có thể bổ sung riêng, thay vì nấu cả nồi quá mặn.

Cùng một nồi canh cũng vậy. Nước canh và rau có thể dùng chung, nhưng trẻ nhỏ cần lượng phù hợp với tuổi và không nên chỉ uống nước mà bỏ phần thực phẩm. Người cao tuổi có thể cần thức ăn mềm hơn, nhưng vẫn phải chú ý đủ chất đạm, vì ăn quá thanh đạm đôi khi lại dẫn đến thiếu dinh dưỡng và mất cơ. Người có tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh thận, dị ứng hoặc khó nuốt thì cần điều chỉnh riêng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, chứ không thể chỉ dựa vào một nguyên tắc Đông y chung.

Trong cách nhìn của Y học cổ truyền, bữa ăn gia đình không nhất thiết phải chia món theo từng “tạng” hoặc từng “hành”. Quan trọng hơn là phù hợp với thời tiết, tuổi tác, sức tiêu hóa, mức độ hoạt động và tình trạng cụ thể của mỗi người. Một món được coi là tốt cũng không nên dùng quá nhiều, quá thường xuyên hoặc áp dụng giống nhau cho mọi thành viên.

Em thường nghĩ cách đơn giản nhất là: nấu một bữa cơm mà người khỏe có thể ăn thường xuyên, rồi cá thể hóa ở phần cuối. Cá thể hóa bằng độ mềm, lượng ăn, cách cắt, gia vị, món phụ hoặc thời điểm ăn; không nhất thiết cá thể hóa bằng cách nấu riêng hoàn toàn.

Ví dụ, một bữa có cơm, cá hấp, rau luộc và canh củ quả đã có thể dùng cho nhiều thế hệ. Trẻ nhỏ ăn phần cá đã gỡ kỹ, rau cắt nhỏ, lượng vừa phải. Người cao tuổi dùng cơm mềm hơn, cá và rau nấu mềm hơn. Người trưởng thành dùng khẩu phần theo mức vận động. Chỉ những người có bệnh lý hoặc chế độ điều trị riêng mới cần một phần ăn khác biệt rõ rệt.

Vì thế, “cân bằng” trong bữa ăn gia đình không phải là làm cho mọi người ăn giống hệt nhau, cũng không phải mỗi người một thực đơn hoàn toàn riêng. Cân bằng là tạo ra một nền chung lành mạnh, sau đó điều chỉnh vừa đủ để phù hợp với từng độ tuổi và thể trạng.

Và em rất đồng tình với điều bác đã cảm nhận: Đông y không chỉ nằm trong thang thuốc. Nó còn nằm trong cách ăn, cách ngủ, cách làm việc và cách chăm sóc từng người trong gia đình. Tuy nhiên, dưỡng sinh chỉ thực sự có giá trị khi được thực hiện một cách linh hoạt, thực tế và không biến mỗi bữa cơm thành một bài toán quá phức tạp.

Em cảm ơn bác đã "vẽ" một phác đồ rất cơ bản cho em. Cũng rất ưng phần trả lời vừa khiêm cung, vừa nhã nhặn của bác. Em không vod rượu bác được nữa...

Em nhớ cụ Nguyễn Bỉnh Khiêm - một danh sĩ cũng đã từng có bài thơ "Cảnh nhàn":
[...]
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao
Rượu đến bóng cây ta hãy uống...
không phải là không có nguyên cớ, .

Về phần chế biến thực phẩm, nêm nếm sao cho vừa đủ trong bữa ăn, đã hiểu "huấn thị" của bác ( ). Có đôi lần, em cũng kịch liệt phản đối việc ăn mặn ở nam giới, vì em hiểu đơn thuần là "ăn mặn hại thận". Song ý kiến phản biện: ăn mặn để giữ mồ hôi. Nên em cũng nghiêm túc quan sát việc ăn mặn đó có gây ảnh hưởng tới chủ thể hay không. Tuy vậy, vì khoảng cách địa lý, nên đã bị gián đoạn. Hôm nay, bác có đề cập đến, nên tiện em cũng lan man...
Bên cạnh đó, việc ăn nhạt hay dùng thực phẩm thanh đạm (phần "thanh đạm" này, em hiểu là rau củ, ít thịt động vật) như bác chia sẻ: thiếu dinh dưỡng và mất cơ. Em quan sát thấy người già cơ địa lỏng lẻo, đa số đều do thiếu protein - thành phần cấu thành nên cơ của cơ thể. Mà protein, lại bao gồm cả từ đạm động vật và thực vật. Một người già, một ngày phải đảm bảo cung cấp đủ A lượng đạm, B lượng vitamin C, D,...là điều không phải ai cũng đủ kiến thức để cân đo, đong đếm trọng lượng và nấu nướng như vậy. Người trưởng thành, hay trẻ nhỏ cũng vậy, nên việc tìm đến các thực phẩm chức năng, em nghĩ là do ăn uống bị thiếu hụt các nhóm vitamin.
(Chưa nói đến việc sử dụng đúng (giờ, liều lượng) để có hiệu quả cao nhất. Một số vitamin dưới dạng viên nén, được bào chế đủ thành phần, song Đông y hay dùng nồi để "sắc", liều lượng dựa hoàn toàn vào người làm Thầy: Sắc đủ 3 bát nước để lấy 1 bát - vậy bát ở đây cũng đều là cảm tính)

Cái khó của người chế biến, là bữa ăn cần đủ chất, cân bằng đủ lượng. Dựa vào thời tiết để bổ sung cho người nhà những món ăn để bổ Tỳ, Vị,...Ví dụ thêm gừng vào món gà rang để làm cơ thể ấm lên - với mùa Đông chẳng hạn.

Phần giấc ngủ bị xáo trộn do việc ham vui ban đêm, như bác chia sẻ ở bình luận trên, em nhớ có lần đọc đâu đó, có một chia sẻ như thế này: cơ thể bị lệch múi giờ sinh hoạt (cánh phi công hay nói là jet lag - nghĩa gốc là lệch gây ra do máy bay phản lực), nghĩa là tình trạng đồng hồ sinh học bị rối loạn, nên ảnh hưởng tới giấc ngủ. Giấc ngủ là nhận thấy dễ nhất, nhưng thực tế, cả cơ thể đang phải chịu đựng, vì cơ thể là một chuỗi các liên kết của các mô, cơ, dây thần kinh, điều khiển cảm xúc, hành vi, phản ứng của con người...Và dựa vào các nghiên cứu, khoa học đã tính toán rằng cơ thể con người cần ít nhất một ngày, để làm quen với nhịp thay đổi về giờ giấc (thức đêm ngủ ngày, thức ngày ngủ đêm). Có một ý rất hay: việc cơ thể hồi phục được nhanh hay chậm (trở về quỹ đạo sinh hoạt bình thường, làm việc ban ngày và nghỉ ngơi vào ban đêm), lại là do năng khiếu bẩm sinh, giống như năng khiếu nghệ thuật hay thể thao.
Không biết tin này nên vui hay buồn nữa. Chỉ bác nào hay thức đêm, mới rõ nhất, .

 

[GiaoThongTài khoản đã xác minh]

Em cảm ơn bác đã "vẽ" một phác đồ rất cơ bản cho em. Cũng rất ưng phần trả lời vừa khiêm cung, vừa nhã nhặn của bác. Em không vod rượu bác được nữa...

Em nhớ cụ Nguyễn Bỉnh Khiêm - một danh sĩ cũng đã từng có bài thơ "Cảnh nhàn":
[...]
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao
Rượu đến bóng cây ta hãy uống...
không phải là không có nguyên cớ, .

Về phần chế biến thực phẩm, nêm nếm sao cho vừa đủ trong bữa ăn, đã hiểu "huấn thị" của bác ( ). Có đôi lần, em cũng kịch liệt phản đối việc ăn mặn ở nam giới, vì em hiểu đơn thuần là "ăn mặn hại thận". Song ý kiến phản biện: ăn mặn để giữ mồ hôi. Nên em cũng nghiêm túc quan sát việc ăn mặn đó có gây ảnh hưởng tới chủ thể hay không. Tuy vậy, vì khoảng cách địa lý, nên đã bị gián đoạn. Hôm nay, bác có đề cập đến, nên tiện em cũng lan man...
Bên cạnh đó, việc ăn nhạt hay dùng thực phẩm thanh đạm (phần "thanh đạm" này, em hiểu là rau củ, ít thịt động vật) như bác chia sẻ: thiếu dinh dưỡng và mất cơ. Em quan sát thấy người già cơ địa lỏng lẻo, đa số đều do thiếu protein - thành phần cấu thành nên cơ của cơ thể. Mà protein, lại bao gồm cả từ đạm động vật và thực vật. Một người già, một ngày phải đảm bảo cung cấp đủ A lượng đạm, B lượng vitamin C, D,...là điều không phải ai cũng đủ kiến thức để cân đo, đong đếm trọng lượng và nấu nướng như vậy. Người trưởng thành, hay trẻ nhỏ cũng vậy, nên việc tìm đến các thực phẩm chức năng, em nghĩ là do ăn uống bị thiếu hụt các nhóm vitamin.
(Chưa nói đến việc sử dụng đúng (giờ, liều lượng) để có hiệu quả cao nhất. Một số vitamin dưới dạng viên nén, được bào chế đủ thành phần, song Đông y hay dùng nồi để "sắc", liều lượng dựa hoàn toàn vào người làm Thầy: Sắc đủ 3 bát nước để lấy 1 bát - vậy bát ở đây cũng đều là cảm tính)

Cái khó của người chế biến, là bữa ăn cần đủ chất, cân bằng đủ lượng. Dựa vào thời tiết để bổ sung cho người nhà những món ăn để bổ Tỳ, Vị,...Ví dụ thêm gừng vào món gà rang để làm cơ thể ấm lên - với mùa Đông chẳng hạn.

Phần giấc ngủ bị xáo trộn do việc ham vui ban đêm, như bác chia sẻ ở bình luận trên, em nhớ có lần đọc đâu đó, có một chia sẻ như thế này: cơ thể bị lệch múi giờ sinh hoạt (cánh phi công hay nói là jet lag - nghĩa gốc là lệch gây ra do máy bay phản lực), nghĩa là tình trạng đồng hồ sinh học bị rối loạn, nên ảnh hưởng tới giấc ngủ. Giấc ngủ là nhận thấy dễ nhất, nhưng thực tế, cả cơ thể đang phải chịu đựng, vì cơ thể là một chuỗi các liên kết của các mô, cơ, dây thần kinh, điều khiển cảm xúc, hành vi, phản ứng của con người...Và dựa vào các nghiên cứu, khoa học đã tính toán rằng cơ thể con người cần ít nhất một ngày, để làm quen với nhịp thay đổi về giờ giấc (thức đêm ngủ ngày, thức ngày ngủ đêm). Có một ý rất hay: việc cơ thể hồi phục được nhanh hay chậm (trở về quỹ đạo sinh hoạt bình thường, làm việc ban ngày và nghỉ ngơi vào ban đêm), lại là do năng khiếu bẩm sinh, giống như năng khiếu nghệ thuật hay thể thao.
Không biết tin này nên vui hay buồn nữa. Chỉ bác nào hay thức đêm, mới rõ nhất, .

Bác nói đúng là tùy thuộc cơ địa của từng người.

Tuy nhiên cơ thể cần thời gian để làm quen. Ví dụ như jet lag cũng vậy, sẽ cần mất vài ngày đến cả tuần để cơ thể thích nghi với múi giờ mới và nhịp sinh học mới.

Tương tự như vậy với những người mất ngủ lâu dài (thường được gọi là mất ngủ tiên phát) thì để có thể lặp lại được thói quen mới sẽ thường mất 3x7=21 ngày.

Phụ nữ TMK cũng bị các rối loạn và rất nhiều người bị mất ngủ triền miên dù có muốn ngủ cũng rất khó. Nên vào khoảng 1-2h sáng mà thấy đội thức đêm trên OF thì số ở độ tuổi trung niên rất đông. Giống anh Túng bạn em.

 

[Tien TungTài khoản đã xác minh]

Bác nói đúng là tùy thuộc cơ địa của từng người.

Tuy nhiên cơ thể cần thời gian để làm quen. Ví dụ như jet lag cũng vậy, sẽ cần mất vài ngày đến cả tuần để cơ thể thích nghi với múi giờ mới và nhịp sinh học mới.

Tương tự như vậy với những người mất ngủ lâu dài (thường được gọi là mất ngủ tiên phát) thì để có thể lặp lại được thói quen mới sẽ thường mất 3x7=21 ngày.

Phụ nữ TMK cũng bị các rối loạn và rất nhiều người bị mất ngủ triền miên dù có muốn ngủ cũng rất khó. Nên vào khoảng 1-2h sáng mà thấy đội thức đêm trên OF thì số ở độ tuổi trung niên rất đông. Giống anh Túng bạn em.

Không nhá, bạn Đỏ tuy chưa đến tuổi TMK nhưng lại thức khuya hơn em cơ

 

[Uyển Lam]

Bác nói đúng là tùy thuộc cơ địa của từng người.

Tuy nhiên cơ thể cần thời gian để làm quen. Ví dụ như jet lag cũng vậy, sẽ cần mất vài ngày đến cả tuần để cơ thể thích nghi với múi giờ mới và nhịp sinh học mới.

Tương tự như vậy với những người mất ngủ lâu dài (thường được gọi là mất ngủ tiên phát) thì để có thể lặp lại được thói quen mới sẽ thường mất 3x7=21 ngày.

Phụ nữ TMK cũng bị các rối loạn và rất nhiều người bị mất ngủ triền miên dù có muốn ngủ cũng rất khó. Nên vào khoảng 1-2h sáng mà thấy đội thức đêm trên OF thì số ở độ tuổi trung niên rất đông. Giống anh Túng bạn em.

Điều đáng tiếc, hiện tại Y học đã phát triển hơn rất nhiều thời tổ tiên chúng ta, song không thể giúp con người trường sinh bất tử.
Nói không sợ già, không sợ chết là nói dóc. Có điều, hiểu về cơ thể, biết thêm những kiến thức về Y học (cả Tây và Đông y), để đón nhận những biến chuyển, thay đổi cho từng giai đoạn, với tâm thế bình thản hơn ạ.

Không thể tránh khỏi vòng sinh-lão-bệnh-tử, nên những gì bác chia sẻ, hữu ích với em và (rất) nhiều người. Ít nhất là hiểu về giấc ngủ để cân bằng thói quen sinh hoạt.
Em cảm ơn bác ạ.

 

[Uyển Lam]

Em có xem mấy video của bác Giao Thong trên YouTube, giọng đọc rất truyền cảm, logic và khúc chiết. Chắc bác dùng một prompt cho nhiều cảnh, nên bị lặp lại. Em cũng đã thử dùng prompt cho AI bằng việc sử dụng một câu lệnh, sau đó yêu cầu chia ra nhiều đoạn. Tiếp đến, dùng Canva để lấy các hình minh họa cho các đoạn khác nhau. Trên cơ sở prompt đã được chia ra, có rất nhiều mẫu hình minh họa đẹp và không bị lặp lại trong clip.

Bác có nông trại trồng dược liệu không ạ? Nếu bác quay các video về cây thuốc, hay chỉ là sơ chế, em nghĩ là uy tín hơn việc sử dụng các hình người đăm chiêu, không cử động bởi AI, .