Để làm nghiêm kỳ thi tốt nghiệp THPT, sử dụng kết quả kỳ thi để xét tuyển vào đại học, đồng thời hạn chế gian lận và bệnh thành tích ở các địa phương, thì không thể chỉ dừng ở những khẩu hiệu như
“quyết tâm”, “cương quyết”, “nâng cao đạo đức, tinh thần trách nhiệm”… mà phải có những
giải pháp cụ thể để kiểm soát và đánh giá đúng thực chất.
Tuy nhiên, điều đáng lo là nếu áp dụng các biện pháp đủ mạnh để đánh giá đúng năng lực học sinh, tỷ lệ đỗ tốt nghiệp ở một số tỉnh có thể giảm rất mạnh, kéo theo tỷ lệ trượt tốt nghiệp tăng cao. Kịch bản này từng xảy ra trong giai đoạn trước, đặc biệt năm 2007 khi tỷ lệ trượt tốt nghiệp ở nhiều địa phương tăng lên rất cao.
Muốn đánh giá đúng bản chất học lực của học sinh thì phải thay đổi cả cách tổ chức và giám sát kỳ thi, theo hướng chặt chẽ hơn, tương tự tinh thần của kỳ thi Gaokao ở Trung Quốc.
Một số giải pháp có thể tính đến:
1/ Lắp đặt camera và hệ thống giám sát bằng AI tại phòng thi, hành lang và các khu vực liên quan, nhằm tăng khả năng giám sát và phát hiện bất thường.
2/ Tổ chức coi thi độc lập với địa phương, hạn chế tối đa sức ép từ chính quyền và các cơ sở giáo dục địa phương. Có thể nghiên cứu phương án điều động cán bộ coi thi giữa các tỉnh hoặc huy động giảng viên, cán bộ từ các trường đại học tham gia coi thi.
3/ Từng bước tổ chức thi trên máy tính, qua đó tăng tính chuẩn hóa, giảm sự can thiệp thủ công và tăng khả năng giám sát toàn bộ quá trình thi.
Nếu thực sự triển khai đồng bộ những giải pháp này, kỳ thi có thể phản ánh sát hơn năng lực học tập thực tế của học sinh. Và khi đó, có thể sẽ xuất hiện một vấn đề rất nhạy cảm: “
lòi mặt chuột” — tức là những chênh lệch lâu nay được che khuất bởi thành tích thi cử ở một số địa phương có thể sẽ bị phơi bày.
Khi đó, câu hỏi không còn là “có quyết tâm hay không”, mà là có thực sự dám tổ chức một kỳ thi phản ánh đúng thực chất hay không.
Và nếu kết quả cho thấy tỷ lệ tốt nghiệp hoặc tỷ lệ đủ điều kiện xét tuyển đại học ở một số địa phương giảm mạnh,
người phải chịu áp lực và bị chất vấn nhiều nhất có thể sẽ là Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Vậy câu hỏi cho các cụ Nếu các cụ là Ông Bộ Trưởng các cụ có giám quyết tâm ko
