Nhiều bạn trẻ e ngại lấy vợ, lấy chồng khi không có nhà ở. E ngại đó là chính đáng.
Đó cũng là nguyên nhân khiến mức sinh ở Việt Nam thấp kỷ lục. Mà hệ luỵ của mức sinh thấp rất là đáng lo nha!
Nhìn sang xung quanh để thấy Hàn Quốc, Singapore, Hong Kong… đều đang đối mặt mức sinh cực thấp. Một điểm chung đáng chú ý: chi phí nhà ở rất cao và người trẻ ngày càng khó có một chỗ ở độc lập.
Nhiều nghiên cứu cho thấy giá nhà tăng có thể khiến người trẻ trì hoãn kết hôn, sinh con, nhất là con đầu lòng.
Một nghiên cứu về Hong Kong cho thấy cứ giá nhà tăng 1% thì tổng tỷ suất sinh (TFR) giảm khoảng 0,45%.
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) dẫn 1 nghiên cứu cho thấy giá nhà tăng có tác động tiêu cực đến mức sinh ở Hàn Quốc. Đặc biệt, khoảng 80% người trẻ 20-29 tuổi ở Hàn Quốc sống cùng bố mẹ, thuộc mức cao nhất trong OECD.
Quan niệm phổ biến ở Singapore rằng "no flat, no child" – chưa có nhà thì khó tính chuyện sinh con.
Một nghiên cứu công bố năm 2025 sử dụng dữ liệu toàn bộ dân số Hà Lan trong giai đoạn 2012-2023 phát hiện: Giá nhà tăng → khả năng thụ thai giảm.
Một phần nguyên nhân là người trẻ khó trở thành chủ nhà hơn. Người thuê nhà ở những thị trường đắt đỏ có mức sinh thấp hơn. Ngược lại, giá nhà tăng lại có thể làm tăng khả năng sinh con ở những người đã sở hữu nhà.
Một nghiên cứu IMF năm 2026 về EU cũng tìm thấy mối quan hệ tiêu cực: tỷ trọng chi phí nhà ở trong thu nhập tăng 1% gắn với mức giảm khoảng 0,56% của tỷ suất sinh.
Việt Nam cũng đã kịp nhận ra hệ luỵ của mức sinh thấp, cũng như mối liên quan đến giá nhà cao. Bởi giá nhà thì ngáo đến mức thu nhập chạy không kịp, nên người trẻ sợ đẻ và sợ kết hôn.
Vì thế, muốn nâng mức sinh, nhất định phải gỡ “nút thắt” nhà ở.
Bài về nghịch lý giữa mức sinh thấp và giá nhà cao Kỳ 2 cùng các giải pháp đề xuất ở trong còm nha!
Hy vọng Chính phủ và các ngành liên quan đọc được các bài viết này và quan tâm đến hệ luỵ của mức sinh thấp để đưa ra các quyết sách về nhà ở khi còn chưa muộn!
Thanh Hằng
Nhà ở đã được đưa vào Luật Dân số như một công cụ hỗ trợ người dân sinh và nuôi con. Nhưng nếu giá nhà vẫn vượt quá xa thu nhập, khoảng cách từ mong muốn khuyến sinh đến quyết định sinh con sẽ còn rất dài.
viettimes.vn
m.cafef.vn
