BÌNH YÊN VÀ CHIẾN TRANH
*Đối với một người lính, thời còn chiến tranh:
- Khoảnh khắc tạm yên tiếng súng giữa những đợt tấn công, được coi là giây phút giải lao hiếm hoi.
-Những ngày rời khỏi tiền duyên mặt trận, để làm công tác củng cố và chuẩn bị cho chiến dịch mới, được coi là những ngày bình yên khó tin trong chiến tranh.
-Rồi hoà bình, rồi chiến tranh kết thúc. Người lính bàng hoàng mà cấu vào tay mình liên tục, để biết rằng đó không phải là mơ. Đó là sự thật.
*Tôi đã sống 2 lần trong khoảnh khắc đón chào hoà bình.
-Lần thứ nhất là đầu tháng 5 năm 1975. Cả một biển người hò reo, đi diễu hành ăn mừng, không chỉ ở Hà Nội, mà còn bắt gặp ở khắp hang cùng ngõ hẻm. Và tôi đã tham gia một cuộc diễu hành đó, ở tận Mù Cang Chải, tận tháng 7 năm 1975, khi hoà bình đã được 3 tháng.
Khi đó, tôi đã như người mộng du hàng tháng trời. Chỉ vì biết rằng ngày mai, ta có thể lên Bờ Hồ, đi vài bước chân và uống một cốc si-rô ở nhà hàng Thuỷ Tạ, và vĩnh viễn không còn tiếng còi báo động đi kèm tiếng loa phát thanh:
-Đồng bào chú ý, máy bay địch……..
-Lần thứ hai là cuối năm 1989, đầu năm 1990. Khi đó tôi được thông báo Việt Nam và Trung Quốc đã chính thức chấm dứt đánh nhau. Còn ở Căm-Pu-Chia, ta đã rút hết quân, không còn dính líu gì đến chiến trường đó nữa.
Như thế là đã hoà bình ở cả hai đầu đất nước.
Nhưng khác với năm 1975. Trên khắp cả nước, không có một cuộc tuần hành rầm rộ nào. Thậm chí, tuyệt đại đa số những người đang đọc những dòng này không nhận ra – vì họ không phải là lính đang trong quân ngũ, những người lính vẫn còn đang ám ảnh khi nào thì ‘lên biên’.
Năm 1990, thì đa số nhân dân đang mải mê ‘đánh quả’ kiếm tiền. Còn thanh niên thì đang mải mê ‘đít-xờ-cô’ nơi vũ trường.
Cá nhân tôi cũng không còn nhẩy cẫng lên như đón hoà bình năm 1975. Năm 1990, tôi đã là một người lính già dặn, một người cha trong gia đình. Tôi chỉ len lén uống một chén rượu cỏ, và ăn một cái bánh rán ở vỉa hè, để đón hoà bình. Để biết rằng, từ nay đã không còn phải khoác quân phục để ‘lên biên’.
Và tôi bắt đầu nghĩ cách kiếm tiền, để xây một căn nhà nhỏ, và an hưởng bình an cho đến già.
*Hỡi ôi. Chiến tranh vẫn không buông tha người lính già.
Cuộc chiến tranh lần này không có tiếng súng. Chỉ có thời gian và áp lực, liên tục tấn công và bào mòn sức lực, bào mòn ý chí của người lính già.
Tôi chỉ còn những khoảnh khắc nghỉ giải lao giữa các lần thay ca.
Và từ nay, tôi sẽ cố tạo ra những ngày rời ‘mặt trận – bệnh viện’, để đi tìm những khoảnh khắc bình yên ở những nơi bên ngoài mặt trận.
Chỉ khác với những giai đoạn chiến tranh trước năm 1990 trở về trước. Đó là trong cuộc chiến này, tôi chắc chắn sẽ không còn sống được, khi cuộc chiến ở ‘mặt trận – bệnh viện’ kết thúc. Tôi sẽ không còn được chứng kiến ngày đó. Tôi sẽ ra đi trước ngày đó.
Và từ nay, sau ‘tút’ này. Có thể tôi sẽ có nhiều bài, nói về những khoảng khắc bình yên, ở những nơi bên ngoài bệnh viện.
* Sự hy sinh vì người thân trong hoà bình này là khủng khiếp.
Nếu như chiến tranh, chỉ đánh 'đoàng' 1 phát, là ta sẽ hy sinh trong một giây đồng hồ, không mộng mị, không đau đớn.
Còn nếu không thấy đạn bắn tới, ta vẫn có thể vừa tắm suối, vừa huýt sáo mồm.
Còn sự hy sinh trong thời bình ở bệnh viện như thế này, nó liên tục không ngừng nghỉ.
Áp lực liên tục mà biết rằng sẽ không có lực lượng tiếp viện hay thay quân nào.
Cuộc chiến này, chỉ có thể kết thúc khi ta đã hy sinh. Mà ngày hy sinh thì không biết đến bao giờ.
Mặt trời lên là báo hiệu một ngày mới, và báo hiệu tiếp tục phải hy sinh mà không quân tiếp viện.
Nó khủng khiếp đến chừng nào.