Công nghệ lõi là gì?
Công nghệ lõi theo định nghĩa chuẩn và đơn giản là: những công nghệ nền tảng, quan trọng nhất, quyết định đến năng lực tạo ra sản phẩm, chất lượng, hiệu suất, giá thành và khả năng cạnh tranh của một doanh nghiệp hoặc một ngành công nghiệp. Công nghệ thông thường giúp doanh nghiệp sản xuất được sản phẩm. Công nghệ lõi giúp doanh nghiệp sản xuất sản phẩm với chất lượng cao hơn, chi phí thấp hơn, hiệu suất tốt hơn hoặc tạo ra những sản phẩm mà đối thủ khó có thể làm được. Một công nghệ được coi là công nghệ lõi thường có 5 đặc điểm: tính quyết định (ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và hiệu quả sản xuất); tính nền tảng (có vai trò quan trọng trong toàn bộ chuỗi sản xuất); tính chuyên sâu (đòi hỏi kiến thức khoa học, kỹ thuật và kinh nghiệm tích lũy); tính khó sao chép (đối thủ khó tiếp cận hoặc bắt chước hoàn toàn).
Lấy ví dụ trong ngành thép, công nghệ lõi không phải là sản xuất ra sản phẩm thép đặc chủng có chất lượng tốt nhất nhưng không hiệu quả về kinh tế (nếu sức tiêu thụ của sản phẩm đó tại thị trường mục tiêu không có hoặc không đủ lớn để hòa vốn hoặc có lãi). Riêng trong ngành sắt thép, công nghệ lõi có thể bao gồm: công nghệ luyện gang, công nghệ luyện thép, công nghệ tinh luyện thép, công nghệ đúc thép, công nghệ cán nóng, công nghệ cán nguội, công nghệ luyện thép hợp kim, công nghệ xử lý nhiệt, công nghệ mạ và xử lý bề mặt... Như vậy, để sản xuất gang thép có năng suất cao, chiếm được thị trường đầy cạnh tranh gay gắt, xuất khẩu ngày càng nhiều vào thị trường khó tính như Mỹ và EU thì ít nhất Hoà Phát cũng phải nắm được bí quyết công nghệ để cùng một dây chuyền thiết bị, sản xuất ra được sản phẩm cạnh tranh được với nhiều hãng lớn, nhiều quốc gia về chất lượng, chi phí, giá cả đối với các dòng sản phẩm thép mà họ thấy có hiệu quả về kinh tế. Ví dụ, Ý là nước mà Hòa Phát sử dụng dây chuyền thiết bị, nhưng sản lượng thép thô của Ý năm 2025 chỉ là 20,7 triệu tấn, của Việt Nam là 24,7 triệu tấn, thị phần xuất khẩu thép của Việt Nam vào Mỹ là 1,79%, còn của Ý 1,52%. Như vậy ở phần công nghệ luyện gang, luyện thép thô, cán nóng... thì Hoà Phát phải nghĩ ra thêm bí quyết gì đó của riêng họ để cạnh tranh với các hãng khác, cùng cấp chất lượng để thị trường chấp nhận mua, nhưng tối ưu hơn về chi phí và năng suất để cạnh tranh và chiếm dần thị trường. Trong một loạt các công nghệ của ngành thép, có lẽ công nghệ luyện thép hợp kim thì hiện tại họ đang nghiên cứu và phát triển, nếu có đầu ra hiệu quả thì mới đi vào sản xuất hàng loạt.
Chốt lại, đa số bí quyết công nghệ, công nghệ lõi nằm trong tay doanh nghiệp, là bí mật cần bảo mật và họ cũng sẽ không bao giờ khoe để đối thủ cạnh tranh tìm cách lấy được. Công nghệ lõi không nằm trong tay của các bộ ngành, trừ trường hợp nhà nước đặt hàng và tài trợ cho các ngành như công nghiệp quốc phòng chẳng hạn..