Hình ảnh tên lửa Starship 39 của SpaceX phóng từ bệ phóng Starbase trong chuyến bay thử nghiệm thứ 12, nhìn từ đảo South Padre, Texas, ngày 22 tháng 5 năm 2026. Ảnh: Ronaldo Schemidt/AFP
Hôm thứ Sáu, SpaceX
đã phóng thử nghiệm tàu Starship lớn nhất và mạnh nhất từ trước đến nay, một phiên bản nâng cấp mà NASA đang kỳ vọng sẽ đưa các phi hành gia lên mặt trăng.
Tên lửa khổng lồ được thiết kế lại đã ra mắt hai ngày sau khi Giám đốc điều hành SpaceX, Elon Musk, tuyên bố đưa
công ty lên sàn chứng khoán . Nó phóng đi từ mũi phía nam của Texas, mang theo 20 vệ tinh Starlink mô phỏng để phóng đi ở nửa vòng trái đất.
Đây là chuyến bay thử nghiệm thứ 12 của tên lửa mà Musk đang chế tạo với mục tiêu đưa con người lên sao Hỏa một ngày nào đó. Nhưng trước hết là Mặt Trăng và chương trình Artemis của NASA.
Chiếc Starship cuối cùng thuộc thế hệ cũ đã cất cánh vào tháng 10. Starship thế hệ thứ ba của SpaceX – phiên bản nâng cấp mang tên V3 – đã bay lên từ bệ phóng hoàn toàn mới tại Starbase, gần biên giới Mexico. Các sự cố phút chót trên bệ phóng đã làm hỏng nỗ lực phóng vào tối thứ Năm.
SpaceX hy vọng sẽ tránh được những sự cố như trong hai lần phóng liên tiếp năm ngoái, khi các vụ nổ giữa không trung khiến mảnh vỡ rơi xuống Đại Tây Dương. Các chuyến bay trước đó cũng kết thúc trong biển lửa.
Với chiều dài 407 feet (124 mét), mẫu mới nhất vượt trội hơn hẳn các dòng Starship cũ vài feet và có lực đẩy động cơ mạnh hơn.
Starship được thiết kế để có thể tái sử dụng hoàn toàn, với các cánh tay máy khổng lồ tại bệ phóng để thu hồi các tầng tên lửa quay trở lại. Nhưng trong lần chạy thử nghiệm mới nhất này, không có gì được thu hồi cả. Vịnh Mexico đánh dấu điểm kết thúc hành trình của tầng đẩy đầu tiên được thiết kế lại, và Ấn Độ Dương là điểm kết thúc của tàu vũ trụ và các vệ tinh thử nghiệm của nó.
NASA đang trả cho SpaceX hàng tỷ đô la – và cả Blue Origin của Jeff Bezos – để cung cấp các tàu đổ bộ Mặt Trăng sẽ được sử dụng để đưa các phi hành gia Artemis lên Mặt Trăng.
Hai công ty đang tranh giành vị trí dẫn đầu.
Mặc dù Starship đã bay đến rìa vũ trụ trong nhiều chuyến bay kéo dài tối đa một giờ, nhưng Blue Moon của Bezos vẫn chưa cất cánh, mặc dù một nguyên mẫu đang được chuẩn bị cho chuyến bay lên mặt trăng vào cuối năm nay.
Sau chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng thành công của bốn phi hành gia hồi tháng Tư, NASA đang lên kế hoạch cho một cuộc thử nghiệm ghép nối trên quỹ đạo quanh Trái Đất vào năm tới. Trong sứ mệnh Artemis III đó, các phi hành gia sẽ thực hành việc ghép nối tàu vũ trụ Orion của họ với Starship, Blue Moon hoặc cả hai.
Một cuộc đổ bộ lên Mặt Trăng có hai phi hành gia tham gia – sứ mệnh Artemis IV – có thể diễn ra sớm nhất vào năm 2028 bằng tàu Starship hoặc Blue Moon, tùy thuộc vào tàu đổ bộ nào an toàn hơn và sẵn sàng trước. Đây sẽ là lần đổ bộ lên Mặt Trăng có phi hành đoàn đầu tiên của NASA kể từ sứ mệnh Apollo 17 năm 1972. Mục tiêu lần này là xây dựng một căn cứ trên Mặt Trăng gần cực nam, với sự vận hành của các phi hành gia cũng như robot.
www.youtube.com
