[Funland] Sự thật về các hệ thống phòng không: tốt và kém

[akm417]

Tham vọng tiêm kích thế hệ mới của châu Âu bên bờ vực sụp đổ

Nguyễn Bình


-04:51
Nam miền Bắc
(Dân trí) - Các kế hoạch phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới của châu Âu đang đối mặt với tình trạng bấp bênh, đặt ra câu hỏi lớn về tương lai hợp tác quốc phòng tại lục địa này.

Mô phỏng diện mạo của Hệ thống tác chiến trên không tương lai (FCAS) do Pháp và Đức hợp tác phát triển (Ảnh: Telegraph).
Đức và Pháp hủy dự án tiêm kích chung
Cựu Thủ tướng Italy Mario Draghi từng đề xuất hợp tác quốc phòng như một giải pháp để châu Âu bắt kịp Mỹ và Trung Quốc, kêu gọi các quốc gia chia sẻ chi phí và công nghệ. Tuy nhiên, thực tế lại diễn ra không như mong đợi.
Vào tháng 6, Đức và Pháp đã buộc phải hủy bỏ dự án chung về Hệ thống tác chiến trên không tương lai (FCAS), sau những nỗ lực hợp tác đầy trắc trở kể từ năm 2018. Sự đổ vỡ này đã khiến các lãnh đạo ngành quốc phòng trăn trở suốt mùa hè, đặc biệt tại triển lãm hàng không Farnborough vào tháng 7.
Pháp dường như hài lòng với việc tự phát triển tiêm kích thế hệ mới riêng, trong khi Đức lại rơi vào thế băn khoăn liệu mình có sở hữu được máy bay riêng hay không. Thay vào đó, Đức có thể chỉ đóng vai trò khách hàng thứ cấp đối với dòng máy bay đối thủ Tempest thuộc chương trình tác chiến trên không toàn cầu (GCAP) do Anh, Italy và Nhật Bản dẫn đầu.
Nỗ lực hợp tác giữa Pháp và Đức không thành do những tranh cãi gay gắt giữa Dassault Aviation của Pháp và Airbus Defence and Space (có trụ sở tại Đức) về việc bên nào sẽ nắm quyền lãnh đạo chương trình. Ngoài ra, Pháp mong muốn một loại máy bay phản lực nhỏ hơn có khả năng hạ cánh trên tàu sân bay của mình, trong khi Đức lại không sở hữu bất kỳ tàu sân bay nào.
"Đòn kết liễu" cho dự án này đã đến khi nhà sản xuất động cơ Safran của Pháp thông báo chấm dứt hợp tác với MTU Aero Engines của Đức trong việc chế tạo động cơ.
Nguy cơ "gà nhà đá nhau"
Một lãnh đạo cấp cao trong ngành quốc phòng châu Âu thừa nhận rằng hoàn toàn có khả năng xuất hiện tới 3 loại máy bay chiến đấu châu Âu nếu Đức quyết định tự chế tạo một mẫu riêng (có thể cùng các đối tác) để cạnh tranh với dự án GCAP và Pháp. "Đó sẽ không phải là kịch bản lý tưởng", vị lãnh đạo này nói với vẻ hơi dè dặt.
Hầu hết các chuyên gia đều cho rằng con số 3 là quá nhiều. Một chuyên gia tư vấn tại Anh nhận định: "Không đời nào chúng ta lại có tới 3 loại máy bay. Không có đủ đơn đặt hàng cho việc đó. Cần phải có đơn đặt hàng thì việc sản xuất mới mang lại hiệu quả kinh tế".
Ông cũng cho rằng khó có khả năng tồn tại ngay cả 2 loại máy bay chiến đấu châu Âu, xét đến những hạn chế về mặt kinh tế. Các chương trình máy bay chiến đấu được coi là thành công về mặt công nghiệp nếu sản xuất được hàng trăm chiếc, trong khi quy mô đó vượt xa nhu cầu của bất kỳ lực lượng không quân đơn lẻ nào tại châu Âu.
Dassault Aviation vẫn quyết tâm tiếp tục dự án. Ông Éric Trappier, Giám đốc điều hành của Dassault Aviation, cho biết một mẫu tiêm kích thế hệ mới có thể được phát triển hoàn toàn tại Pháp hoặc thông qua hợp tác với các đối tác khác.

Pháp và Đức đã từ bỏ dự án Hệ thống tác chiến đường không tương lai vào tháng 6 (Ảnh: Reuters).

Máy bay chiến đấu có người lái hợp tác với UAV là xu thế tất yếu
Một câu hỏi quan trọng khác là liệu máy bay chiến đấu có người lái có bị lỗi thời vào thời điểm chúng đi vào hoạt động năm 2035 hay không.
Tuy nhiên, quan điểm chung trong ngành hiện nay dường như cho rằng máy bay chiến đấu có người lái vẫn là yếu tố cần thiết, nhưng sẽ hoạt động cùng một "bầy" UAV đóng vai trò "đồng đội trung thành" - chẳng hạn như mẫu Brontanax của BAE Systems. Những UAV này có thể được điều động vào các khu vực nguy hiểm để chiếc máy bay chiến đấu có người lái hoạt động ở tuyến sau an toàn hơn.
Đối với Đức, điều này dẫn đến một lựa chọn có phần tế nhị: đề nghị tham gia GCAP. Canada đã tham gia GCAP tại triển lãm Farnborough nhưng chỉ với tư cách "quan sát viên", vị thế này có thể giúp họ được ưu tiên mua sản phẩm nhưng không mang lại quyền lợi về các cơ hội việc làm trong lĩnh vực sản xuất dành cho các đối tác nòng cốt.
Ông Kevin Craven, Giám đốc điều hành của ADS - tổ chức vận động hành lang cho ngành hàng không vũ trụ và quốc phòng Anh - nhận định: "Đây là những nền tảng khí tài cực kỳ đắt đỏ, và việc có được các đơn đặt hàng chắc chắn cho chúng là điều rất hữu ích. Tôi cho rằng các nước châu Âu và NATO đều đã nhận thức được rằng việc phát triển những nền tảng đắt đỏ như vậy đòi hỏi sự hợp tác".
TIN LIÊN QUAN
Tiêm kích tàng hình Su-57D Nga: Lộ vai trò đặc biệt, sứ mệnh hoàn toàn mới
Một số đối tác công nghiệp tỏ ra cởi mở với việc Đức tham gia. Ông Lorenzo Mariani, Giám đốc điều hành của Leonardo - công ty quốc phòng chủ lực của Italy trong chương trình GCAP - cho biết, Đức sẽ là một "nhân tố tích cực" và "đối tác tài chính mạnh mẽ, thậm chí mạnh nhất châu Âu về mặt tài chính". Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận rằng việc có thêm một đối tác nòng cốt sẽ làm gia tăng nguy cơ chậm trễ tiến độ.
Ông Tufan Erginbilgiç, Giám đốc điều hành của Rolls-Royce - nhà sản xuất động cơ phản lực cho dự án Tempest - phát biểu: "Tôi không nghĩ việc Đức tham gia sẽ gây tác động tiêu cực nào đến GCAP", mặc dù ông từ chối bình luận về khả năng Rolls-Royce chia sẻ công việc với MTU.
Ông Michael Schoellhorn, Giám đốc điều hành của Airbus Defence and Space, tuyên bố rằng công ty sẽ chỉ tham gia nếu được "đảm nhận một phần đáng kể khối lượng công việc và giữ vai trò lãnh đạo".
Tuy nhiên, khi các lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu trở lại làm việc sau kỳ nghỉ hè, họ sẽ phải hành động khẩn trương để tránh tình trạng manh mún mà ông Draghi đã cảnh báo.
Nếu không làm được điều này, họ có nguy cơ lặp lại những sai lầm trong quá khứ: phát triển nhiều phương án thay thế khác nhau nhưng lại phải cạnh tranh lẫn nhau để giành các đơn hàng xuất khẩu. Một chuyên gia tư vấn châu Âu chuyên về lĩnh vực quốc phòng nhận định: "Điều đó đồng nghĩa với việc chúng ta không rút ra được bài học nào cả".

Đòn kết liễu giáng thẳng vào tiêm kích thế hệ mới của châu Âu - Tham vọng tan vỡ, nguy cơ "gà nhà đá nhau" đã lộ rõ

(Dân trí) - Các kế hoạch phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới của châu Âu đang đối mặt với tình trạng bấp bênh, đặt ra câu hỏi lớn về tương lai hợp tác quốc phòng tại lục địa này.

dantri.com.vn

 

[akm417]

Nga đè bẹp “vòm phòng không NATO” của Ukraine - Lưới lửa đánh chặn "thập cẩm" Ukraine bó tay trước chiến thuật tinh vi của Nga

(Dân trí) - Phòng không Ukraine, phải dựa hoàn toàn vào nguồn cung cấp phương Tây, dù khá hiện đại và đã chứng tỏ uy lực nhưng chưa phát huy hết hiệu quả do sự "chắp vá" cũng như thiếu đạn nghiêm trọng.

dantri.com.vn

 

[akm417]

Mỹ tung lá chắn SGT STOUT phá “chuỗi săn mồi” của UAV
Thứ Năm, 06:17, 17/09/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - Quân đội Mỹ đã triển khai các xe phòng không tầm ngắn SGT STOUT để bảo vệ các đơn vị pháo binh dã chiến trước nguy cơ UAV đối phương phát hiện vị trí khai hỏa và nhanh chóng dẫn đường cho đòn tấn công tiếp theo.

Trong cuộc tập trận Saber Junction 26 tại Đức đầu tháng 9/2026, các kíp vận hành SGT STOUT của Mỹ đã bảo vệ trận địa pháo trước những hệ thống bay không người lái giả định. Hoạt động này cho thấy các hệ thống phòng không chống UAV có thể giúp pháo binh duy trì nhịp độ hỏa lực, đồng thời giảm nhu cầu liên tục thay đổi vị trí.

Lực lượng pháo binh Mỹ. Ảnh: Bộ Chiến tranh Mỹ
SGT STOUT giúp che chắn trận địa pháo trước hoạt động trinh sát và tấn công từ trên không, qua đó cho các kíp pháo thêm thời gian để hoàn thành nhiệm vụ, cơ động và tiếp tục duy trì hỏa lực yểm trợ. Cách triển khai này phản ánh xu hướng ngày càng rõ trên chiến trường hiện đại: đưa các hệ thống phòng không chống UAV cơ động vào đội hình của những đơn vị tiền tuyến, trong bối cảnh UAV trinh sát và chỉ thị mục tiêu ngày càng đe dọa khả năng sống sót của pháo binh.
Pháo binh đối mặt “chuỗi săn mồi” của UAV
Vai trò của SGT STOUT đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh UAV đang làm thay đổi phương thức tác chiến hiện đại. Pháo binh có thể rơi vào tình thế nguy hiểm dù không phải là mục tiêu trực tiếp của UAV mới.

Một UAV trinh sát cỡ nhỏ có thể phát hiện vị trí khai hỏa, truyền tọa độ vào mạng lưới tác chiến và giúp đối phương nhanh chóng điều pháo binh, đạn tuần kích hoặc vũ khí tấn công chính xác tới khu vực này. Quá trình chuyển dữ liệu từ trinh sát sang chỉ thị mục tiêu diễn ra càng nhanh, thời gian để kíp pháo hoàn thành nhiệm vụ rồi cơ động càng ngắn.
Kinh nghiệm từ chiến trường Ukraine cho thấy pháo binh phải kết hợp với chiến thuật cơ động, ngụy trang, nghi binh và phòng thủ chủ động để duy trì khả năng sống sót trước UAV. Trong bối cảnh đó, Saber Junction 26 thử nghiệm SGT STOUT một lớp bảo vệ giúp phá vỡ chuỗi “trinh sát - tấn công” trước khi đối phương buộc các khẩu đội pháo phải rời trận địa.
Thay vì yêu cầu binh sĩ pháo binh tạm dừng nhiệm vụ để tự phát hiện và đối phó UAV bằng súng bộ binh, súng hoa cải hoặc thiết bị chống UAV cầm tay, các kíp phòng không chuyên trách có thể đảm nhận nhiệm vụ này. Họ phát hiện sớm mối đe dọa trên không, sau đó tiêu diệt mục tiêu hoặc cảnh báo cho chỉ huy.
Khả năng này ảnh hưởng trực tiếp đến sức chiến đấu của pháo binh. Một khẩu đội liên tục phải rời trận địa mỗi khi UAV xuất hiện có thể bảo toàn khí tài, nhưng đồng thời đánh mất khả năng duy trì hỏa lực khi lực lượng mặt đất cần yểm trợ.
Nếu SGT STOUT có thể tiêu diệt, ngăn chặn hoặc làm gián đoạn hoạt động của UAV trinh sát, chỉ huy pháo binh sẽ có thêm thời gian hoàn thành nhiệm vụ, duy trì hỏa lực yểm trợ cho lực lượng mặt đất và hạn chế những lần cơ động không cần thiết.
SGT STOUT mang pháo 30 mm, tên lửa Stinger
SGT STOUT là hệ thống phòng không tầm ngắn cơ động (M-SHORAD) của Quân đội Mỹ, được phát triển trên khung gầm Stryker A1 8 bánh. Phương tiện kết hợp khả năng cơ động và bảo vệ của xe Stryker với các cảm biến, vũ khí chuyên dụng để đối phó trực thăng, máy bay cánh cố định và UAV, đồng thời có thể cơ động cùng các đội hình lục quân.
Hệ thống vũ khí của SGT STOUT gồm pháo tự động XM914 30 mm, tên lửa đất đối không FIM-92 Stinger và súng máy đồng trục M240 7,62 mm. Xe cũng được trang bị bốn radar đa hướng Multi-Hemispheric Radar, giúp giám sát không phận xung quanh và phát hiện, bám bắt các mục tiêu trên không.
Các cảm biến quang-điện và hồng ngoại hỗ trợ kíp chiến đấu nhận diện, theo dõi và tấn công mục tiêu. SGT STOUT đồng thời có thể tiếp nhận cảnh báo cùng dữ liệu mục tiêu từ mạng lưới phòng không rộng hơn, giúp kíp xe có thêm thông tin trước khi đối phó với mối đe dọa.
Sự kết hợp giữa cảm biến và vũ khí cho phép SGT STOUT lựa chọn phương án phù hợp với từng loại mục tiêu. Tên lửa Stinger đảm nhiệm các mục tiêu trên không ở khoảng cách xa hơn, trong khi pháo 30 mm cung cấp phương án đánh chặn bằng hỏa lực động năng đối với những UAV phù hợp ở cự ly gần.
Hệ thống radar và cảm biến quang-điện cũng giúp kíp xe chủ động tìm kiếm, phát hiện và phân loại mục tiêu, thay vì phụ thuộc vào quan sát bằng mắt thường của binh sĩ pháo binh.
Giúp pháo binh có thêm thời gian quyết định
Đối với các đơn vị pháo binh, hiệu quả của hệ thống phòng không không chỉ nằm ở số lượng UAV bị tiêu diệt. Cảnh báo sớm cũng có giá trị đặc biệt quan trọng, bởi nó giúp chỉ huy có thêm thời gian đánh giá tình hình và lựa chọn phương án ứng phó.
Khi phát hiện UAV, chỉ huy có thể xác định liệu mục tiêu đang tiếp cận trận địa, hệ thống phòng không có thể đánh chặn hay không và khẩu đội có cần lập tức cơ động sang vị trí mới hay không.
Khoảng thời gian bổ sung để đưa ra quyết định có thể mang ý nghĩa sống còn trên chiến trường, nơi đối phương đôi khi chỉ mất vài phút từ lúc phát hiện mục tiêu đến khi tiến hành đòn tấn công.
Trong điều kiện UAV liên tục giám sát, các đơn vị pháo binh phải hạn chế số lượng đạn bắn từ mỗi vị trí, rút ngắn thời gian triển khai và nhanh chóng cơ động trước khi đối phương hoàn tất chu trình phát hiện - xác định mục tiêu - tấn công.
Vì vậy, một hệ thống như SGT STOUT không chỉ có nhiệm vụ bắn hạ UAV, mà còn giúp pháo binh kéo dài thời gian hoạt động tại trận địa và có thêm thời gian phản ứng trước khi đối phương chuyển dữ liệu trinh sát thành đòn tấn công.

Mỹ tung lá chắn SGT STOUT phá “chuỗi săn mồi” của UAV

VOV.VN - Quân đội Mỹ đã triển khai các xe phòng không tầm ngắn SGT STOUT để bảo vệ các đơn vị pháo binh dã chiến trước nguy cơ UAV đối phương phát hiện vị trí khai hỏa và nhanh chóng dẫn đường cho đòn tấn công tiếp theo.

vov.vn

 

[akm417]

Drone Nga tăng tốc lên 500 km/giờ, cách đánh chặn của Ukraine bắt đầu hụt hơi

Huyền Chi
Hôm qua, undefined
Nga đang nhanh chóng mở rộng sử dụng drone phản lực với tốc độ lên tới 500 km/giờ, khiến các phương án đánh chặn giá rẻ trước đây của Ukraine gặp khó khăn và buộc Kyiv phải tìm những giải pháp mới.

Một phần của máy bay không người lái nằm trên đường tại hiện trường vụ tấn công bằng máy bay không người lái của Nga, ở Kiev, Ukraine, ngày 3/9. Ảnh: Reuters.
Đầu tháng 7, quân đội Ukraine mời một nhóm lớn các nhà sản xuất tham gia thử nghiệm thế hệ mới của drone đánh chặn (interceptor), được phát triển nhằm đối phó với những máy bay không người lái (UAV) tấn công sử dụng động cơ phản lực mà Nga đã triển khai với hiệu quả đáng kể trong những tháng gần đây.
Tuy nhiên, theo hai nguồn tin am hiểu cuộc thử nghiệm, mọi việc đã không diễn ra như kế hoạch.
Nhiều drone đánh chặn tỏ ra rất khó điều khiển khi đạt tốc độ đôi lúc vượt 400 km/giờ. Một số chiếc lao xuống những cánh đồng và khu rừng gần khu vực thử nghiệm, các nguồn tin cho biết.
Cuộc thử nghiệm cho thấy thách thức mà Ukraine phải đối mặt khi bước vào một mùa đông nữa trong tình trạng thiếu hệ thống phòng không phương Tây đủ khả năng đối phó tên lửa đạn đạo Nga, đồng thời vẫn chưa có lời giải rõ ràng cho những mẫu drone mới của Moscow có tốc độ cao hơn và sức tấn công mạnh hơn.
Theo dữ liệu của quân đội Ukraine được Reuters dẫn lại, Nga đã tăng số lượng drone phản lực sử dụng trong chiến đấu lên khoảng 6 lần chỉ trong vòng 3 tháng mùa hè này.
Trong một cuộc xung đột được định hình bởi tốc độ đổi mới công nghệ rất nhanh, tình hình có thể thay đổi đáng kể chỉ sau hai tháng. Tuy nhiên, hôm 11/9, một chỉ huy cấp cao của Ukraine công khai thừa nhận rằng Kyiv đang tụt lại trong lĩnh vực quan trọng là drone phản lực.
“Với drone phản lực, chúng ta lại hoàn toàn để mất thế chủ động, đó là sự thật”, ông Maksym Zhorin, Phó tư lệnh Quân đoàn Lục quân số 3 của Ukraine, viết trên ứng dụng nhắn tin Telegram.
“Người Nga đã thiết lập sản xuất hàng loạt và sử dụng Shahed phản lực, còn chúng ta thậm chí vẫn chưa biết phải làm gì với chúng.”
Ông Yuriy Cherevashenko, Phó tư lệnh Không quân Ukraine, thừa nhận những khó khăn trong việc phát triển drone đánh chặn có tốc độ cao hơn. Tuy nhiên, ông cho biết Ukraine đang tiến gần tới việc đưa vào sử dụng một loạt giải pháp giá rẻ, có thể sản xuất hàng loạt.
“Tôi tin rằng chẳng bao lâu nữa chúng ta sẽ hoàn thiện một lớp vũ khí có khả năng đối phó hiệu quả với UAV phản lực”, ông nói với Reuters.
Drone phản lực phủ kín bầu trời Kiev

Bản đồ cho thấy các vụ tấn công bằng drone phản lực diễn ra dày đặc trong tháng 8/2026. Ảnh: Reuters.
Việc Nga nhanh chóng mở rộng sản xuất drone phản lực cho phép nước này tấn công Ukraine, đặc biệt là Kiev, bằng số lượng vũ khí áp đảo. Tốc độ cao khiến những chiếc drone này khó bị đánh chặn hơn đáng kể so với thế hệ trước sử dụng động cơ piston.

Sau khi Nga bắt đầu phóng hàng nghìn drone Shahed giá rẻ, sử dụng cánh quạt, vào Ukraine từ năm 2022, Kiev đã phát triển nhiều phương thức ngày càng hiệu quả để tiêu diệt chúng, đưa tỷ lệ đánh chặn lên khoảng 90%.
Moscow sau đó đáp trả bằng cách tăng tốc độ cho drone, trong bước đi mới nhất của cuộc chạy đua công nghệ đã định hình chiến trường trong gần 5 năm xung đột.
Sự chuyển dịch này diễn ra trong bối cảnh Nga vẫn liên tục sử dụng các tên lửa đạn đạo mạnh hơn rất nhiều, trong khi Ukraine gặp khó khăn vì thiếu các tên lửa đánh chặn tiên tiến cần thiết để đối phó.
Theo ước tính của tình báo quốc phòng Ukraine, Nga hiện sản xuất khoảng 3.000 drone phản lực mỗi tháng. Một số mẫu có hình dáng tương tự Shahed với cánh hình tam giác, trong khi những mẫu khác có thân hình ống và cánh nhỏ, giống tên lửa hành trình hơn.
Dữ liệu cho thấy Nga đã phóng khoảng 450 drone có tốc độ từ 240 đến 500 km/giờ trong tháng 6. Con số này tăng lên khoảng 2.850 chiếc trong tháng 8. Trong khi đó, một drone điển hình thuộc dòng Shahed – loại drone tấn công giá rẻ sử dụng động cơ piston, dựa trên thiết kế của Iran – có tốc độ dưới 200 km/giờ.
Thủ đô Kyiv và khu vực xung quanh là những nơi bị tập kích mạnh nhất, chiếm gần 1/5 tổng số drone được Nga phóng đi, theo dữ liệu trên.
Ông Cherevashenko cho biết các khu vực ở Kiev và vùng lân cận, cùng thành phố cảng Odesa bên Biển Đen – một đầu mối quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu bằng đường biển của Ukraine – đã phải hứng chịu phần lớn các cuộc tấn công.
“Trong thời gian tới, tổng số drone loại này được sử dụng trong các cuộc tập kích sẽ còn tăng lên”, ông nói.
Theo ông, trong một số đợt tấn công, tỷ lệ drone phản lực đã vượt 70%.
“Thanh kiếm đấu với lá chắn”

Các vụ tấn công bằng drone tầm xa nhằm vào Ukraine, xếp theo tốc độ. Ảnh: Reuters.
Trong những tuần gần đây, drone phản lực liên tục lao xuống các mục tiêu ở khu vực trung tâm Kiev.
“Mối nguy hiểm chính của những drone này là chúng được điều khiển dẫn đường, nghĩa là chúng có thể thay đổi đường bay và độ cao theo mệnh lệnh của người vận hành”, ông Cherevashenko nói.
Một drone đánh trúng trụ sở Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) hồi tuần trước, với điểm va chạm được cho là chính xác đến mức đánh trúng văn phòng của người đứng đầu cơ quan này, được các quan chức và chuyên gia quân sự cho rằng có thể đã được điều khiển thủ công.
Samuel Bendett, chuyên gia cấp cao không thường trực tại Trung tâm An ninh Mỹ mới (CNAS), nhận định cuộc chiến ở Ukraine là một cuộc giằng co liên tục giữa “thanh kiếm và lá chắn”, trong đó mỗi năng lực hoặc đổi mới công nghệ mới nhanh chóng bị đối phương tìm cách hóa giải.

“Lợi thế hiện tại của Nga cuối cùng sẽ bị bào mòn bởi các năng lực đối phó của Ukraine dưới dạng những hệ thống đánh chặn nhanh và giá rẻ, có khả năng săn drone phản lực”, ông nói.
Drone đánh chặn gần như bất lực
Để đối phó hàng nghìn UAV dòng Shahed được Nga phóng mỗi tháng trong năm ngoái, Ukraine đã phát triển các drone đánh chặn thường có giá dưới 2.000 USD và có khả năng bắn hạ tỷ lệ cao các drone đang bay tới.
Tuy nhiên, những vũ khí này không thể theo kịp drone phản lực.
Ông Borys Dolyna, một chỉ huy thuộc một đơn vị drone đánh chặn, cho biết trong một số trường hợp có thể đánh trúng những mẫu UAV phản lực nhất định khi chúng giảm tốc để thực hiện thao tác cơ động. Tuy nhiên, ông cảnh báo Nga đã bắt đầu triển khai và cải tiến các hệ thống tích hợp trên drone, có khả năng phát hiện vật thể đang tiếp cận và tự động tăng tốc.
Ukraine hiện có hơn 1.000 tổ bay drone đánh chặn được huấn luyện. Các công ty đang chạy đua phát triển những mẫu đánh chặn nhanh hơn, trong đó một số cũng sử dụng động cơ phản lực. Tuy nhiên, thất bại trong cuộc thử nghiệm hồi tháng 7 cho thấy tiến độ vẫn chưa đồng đều.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết hơn 60 công ty Ukraine đang nghiên cứu các giải pháp đánh chặn drone phản lực, song chỉ một số ít đã chứng minh được hiệu quả.
Một nguồn tin trong ngành drone Ukraine cho biết một số nguyên mẫu có thể quá lớn và mất nhiều thời gian triển khai trong điều kiện chiến đấu, trong khi cơ hội đánh chặn các mục tiêu di chuyển với tốc độ cao thường chỉ xuất hiện trong thời gian rất ngắn.
Những giải pháp mới
Theo các quan chức và chuyên gia, một trong những giải pháp đầy triển vọng là thế hệ tên lửa dẫn đường giá rẻ mới. Kho tên lửa phòng không do phương Tây cung cấp của Ukraine có hạn và vốn không được thiết kế để đối phó với các cuộc tập kích quy mô lớn bằng drone phản lực.
Ông Cherevashenko cho biết một số loại rocket mới đã bắt đầu được thử nghiệm và có giá thấp hơn đáng kể so với những drone mà chúng được thiết kế để tiêu diệt.
Trước đây, Ukraine từng có thể làm chệch hướng một số drone Nga bằng cách phát tín hiệu GPS giả. Tuy nhiên, nguồn tin trong ngành drone cho biết nhiều mẫu drone phản lực hiện sử dụng ăng-ten 16 kênh tiên tiến, khiến chúng có khả năng chống nhiễu và chống phá tín hiệu cao.
Ông Anatoliy Khrapchynskyi, Giám đốc phát triển của Fly Group Ukraine, một công ty quốc phòng, nói với Reuters rằng các hệ thống hoạt động riêng lẻ sẽ không còn đủ hiệu quả. Theo ông, giải pháp nằm ở một mạng lưới nhiều thiết bị phối hợp với nhau như một “cơ thể thống nhất”, nhằm gây nhiễu và đánh lừa hệ thống dẫn đường của đối phương.
“Drone vẫn nghĩ rằng nó đang bay về phía mục tiêu, nhưng hệ thống lái tự động của chính nó, dựa trên tọa độ giả, sẽ dần tự thay đổi hướng bay và đưa chiếc drone rời xa các thành phố, hướng tới những khu vực an toàn.”
Nguồn tin trong ngành drone cho biết các drone đánh chặn hiện nay, dù chậm hơn mục tiêu, có thể được điều chỉnh để đánh trực diện thay vì truy đuổi từ phía sau. Điều này đòi hỏi hệ thống dẫn đường bằng AI có khả năng tính toán chính xác quỹ đạo bay của drone đang lao tới.

Ông Cherevashenko cho biết Ukraine đã thực hiện thành công một số vụ đánh chặn trực diện bằng cả phần mềm dẫn đường tự động lẫn drone do con người điều khiển. Công nghệ này vẫn cần được phát triển thêm trước khi có thể triển khai trên quy mô lớn, nhưng theo ông, đây sẽ là hướng đi của phòng không trong tương lai.
Tuy nhiên, trong thời điểm hiện tại, phần lớn gánh nặng vẫn đặt lên máy bay quân sự, vốn đủ nhanh để bám đuổi drone phản lực. Khi nguồn cung tên lửa không đối không ngày càng suy giảm, các phi công Ukraine buộc phải dựa nhiều hơn vào pháo trên máy bay – một chiến thuật nguy hiểm vì có nguy cơ va chạm với các mảnh vỡ của drone sau khi bị bắn hạ.

Drone Nga tăng tốc lên 500 km/giờ, cách đánh chặn của Ukraine bắt đầu hụt hơi

Nga đang nhanh chóng mở rộng sử dụng drone phản lực với tốc độ lên tới 500 km/giờ, khiến các phương án đánh chặn giá rẻ trước đây của Ukraine gặp khó khăn và buộc Kyiv phải tìm những giải pháp mới.

viettimes.vn

 

[akm417]

Đại tướng Mỹ hoài nghi lời kể của phi công F-15E được cứu ở Iran
Đại tướng Mỹ về hưu cho rằng thông tin phi công F-15E tiếp đất với tốc độ 160 km/h và tự mình di chuyển "không thể là sự thật".

"Câu chuyện rất kỳ lạ, không thể là sự thật", đại tướng về hưu Barry McCaffrey, người từng được tặng thưởng nhiều huân chương và hiện là nhà phân tích an ninh, viết trên mạng xã hội hôm 15/9 khi đề cập lời kể của phi công tiêm kích F-15E bị Iran bắn rơi hồi tháng 4.

CBS News hôm 13/9 công bố cuộc phỏng vấn Bravo, sĩ quan điều khiển vũ khí trên chiếc F-15E. Bravo kể rằng dù của mình bị hư hại và không thể mở sau khi phóng ghế thoát hiểm, khiến bản thân "rơi tự do". Khi được hỏi về tốc độ rơi, Bravo cho biết dựa trên mô tả của bản thân và thương tích, các chuyên gia ước tính tốc độ vào thời điểm va chạm với mặt đất là khoảng 110-160 km/h.

Ông McCaffrey phát biểu tại Washington, Mỹ hồi năm 2021. Ảnh: AFP

Tướng McCaffrey nói rằng lục quân Mỹ sẽ đình chỉ mọi hoạt động nhảy dù khi tốc độ gió đạt mức 24 km/h, thêm rằng bản thân từng nhảy dù trong điều kiện gió mạnh hơn thế và cảm thấy giống như trải qua "một tai nạn tàu hỏa".

"Tất cả xương trong cơ thể sẽ vỡ vụn và tay chân bị xé toạc nếu rơi với tốc độ 160 km/h", ông nói.

Quảng cáo
























Daily Beast lưu ý rằng lời kể của Bravo cho thấy đây là số liệu được các chuyên gia suy ngược từ hồ sơ bệnh án, chứ không phải kết quả đo đạc thực tế. Trong cuộc phỏng vấn, phóng viên CBS News cũng thừa nhận rằng "sẽ không bao giờ biết Bravo rơi nhanh đến mức nào", dù nhấn mạnh quân nhân Mỹ được huấn luyện để sống sót trong những cú tiếp đất mạnh.

Bravo cho biết đã bị gãy lưng, một cánh tay và vai, bong gân mắt cá chân và trầy xước gây chảy máu trên người sau khi tiếp đất, mô tả việc mình sống sót là "phép màu thời hiện đại". Để tránh sự truy bắt của lực lượng Iran, phi công Mỹ đã leo lên sống núi cao hơn 2.000 m, dù đang bị thương tích khá nặng và gần như không mang theo gì.

Bravo được giải cứu khoảng 50 giờ sau khi phóng ghế thoát hiểm, nhờ một trong những chiến dịch giải cứu phức tạp nhất trong lịch sử quân đội Mỹ.

"Tóm tắt lại là tiêm kích của Bravo bị bắn hạ trên bầu trời Iran, anh ta sống sót sau cú rơi tự do và tiếp đất với tốc độ 160 km/h, rồi liên tục di chuyển nhiều km và leo lên sống núi cao hơn 2.000 m, ở trên đó suốt hai ngày trong lúc chờ giải cứu", Ben Meiselas, luật sư và nhà sáng lập hãng truyền thông MeidasTouch ở Mỹ, viết trên mạng xã hội.

Một số người dùng mạng xã hội cũng bày tỏ nghi ngờ về tính xác thực của những thông tin được công bố. "Tôi tin đây là câu chuyện nhảm nhí", một người bình luận dưới video trích đoạn phỏng vấn đăng trên tài khoản X của CBS News.




Khoảnh khắc đặc nhiệm Mỹ giải cứu phi công tiêm kích F-15E trên đất Iran trong video công bố ngày 13/9. Video: CBS News
Chiến đấu cơ F-15E Mỹ trúng hỏa lực phòng không và rơi ở khu vực gần thành phố Yasuj, tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad ngày 3/4. Tổng thống Donald Trump cho biết Iran dùng tên lửa phòng không vác vai nhắm bắn chiếc F-15E, quả đạn lao thẳng vào động cơ và khiến tiêm kích rơi tại chỗ.

Chiến dịch quy mô lớn của Mỹ đã giải cứu thành công cả hai thành viên tổ lái. Tuy nhiên, một cường kích A-10 bị Iran bắn rơi khi đang yểm trợ lực lượng cứu hộ. Các đơn vị đặc nhiệm Mỹ còn phải phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rút lui để ngăn chúng rơi vào tay Iran.

Phạm Giang (Theo CBS News, Daily Beast)

Đại tướng Mỹ hoài nghi lời kể của phi công F-15E được cứu ở Iran

Đại tướng Mỹ về hưu cho rằng thông tin phi công F-15E tiếp đất với tốc độ 160 km/h và tự mình di chuyển "không thể là sự thật".

vnexpress.net

 

[akm417]

 

[akm417]

Dàn cảm biến không cứu được F-15 khỏi tên lửa Houthi
Tiêm kích F-15SA Arab Saudi trang bị nhiều cảm biến tối tân, nằm trong số biến thể F-15 hiện đại nhất thế giới, nhưng vẫn bị Houthi bắn rơi.

Nhóm vũ trang Houthi hôm 15/9 tuyên bố dùng tên lửa phòng không nội địa để bắn rơi tiêm kích hạng nặng F-15 Arab Saudi, khi nó đang thực hiện "hành động thù địch" trên bầu trời tỉnh Marib ở Yemen. Các đơn vị Houthi còn phóng tên lửa nhằm vào "hai đội hình tiêm kích F-15, Typhoon đang tìm kiếm xác máy bay" và buộc đối phương rút lui.

Trong hình ảnh được công bố, máy bay đã lao xuống đất và cháy rụi, chưa rõ số phận tổ lái. Cánh đuôi đứng của phi cơ có quốc kỳ Arab Saudi và số hiệu 5539, cho thấy đây là tiêm kích đa năng F-15SA thuộc biên chế Phi đoàn số 55 đóng quân tại căn cứ King Khalid.

Khoảnh khắc tên lửa phòng không Houthi bắn trúng tiêm kích F-15 Arab Saudi trong video công bố ngày 16/9. Video: Al-Masirah
Đây là lần đầu có bằng chứng rõ ràng cho thấy Houthi bắn rơi tại chỗ tiêm kích F-15 Arab Saudi. Không chỉ vậy, nhóm vũ trang Yemen còn hạ được mẫu tiêm kích uy lực nhất trong biên chế Arab Saudi, cũng là một trong những phiên bản F-15 hiện đại nhất thế giới hiện nay.

Arab Saudi đã tiếp nhận hơn 220 tiêm kích F-15 kể từ đầu những năm 1980, trở thành quốc gia sở hữu phi đội F-15 lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ. Không quân nước này đang vận hành cả phiên bản F-15C/D đời cũ lẫn các biến thể F-15S và F-15SA hiện đại hơn.

Tháng 12/2011, Mỹ ký thỏa thuận trị giá 29,4 tỷ USD để bán cho Arab Saudi 84 tiêm kích F-15SA chế tạo mới và nâng cấp 68 chiếc F-15S có sẵn lên cấu hình SA, kèm theo vũ khí, phụ tùng và hỗ trợ kỹ thuật. Giới chức hai nước không công bố chi phí xuất xưởng của dòng F-15SA, nhưng giá trung bình theo hợp đồng của mỗi chiếc là khoảng 190 triệu USD.

Chiếc F-15SA đầu tiên được xuất xưởng tại cơ sở của hãng Boeing ở thành phố St. Louis hồi năm 2013, máy bay cuối cùng được bàn giao vào tháng 12/2020.

F-15SA (Saudi Advanced) là biến thể mở đầu dự án F-15 Advanced Eagle. Chương trình được Boeing triển khai với mục tiêu hiện đại hóa sâu cho dòng F-15E Strike Eagle, hợp nhất nhiều gói nâng cấp từng xuất hiện trên mẫu F-15K Hàn Quốc và F-15SG Singapore, trang bị hệ thống điều khiển bay bằng máy tính (fly-by-wire) thay thế cho tổ hợp cơ khí - điện trên các biến thể trước đó.

Kết cấu cánh máy bay cũng được gia cố, giúp tăng số giá treo vũ khí từ 9 lên 11, cho phép mang tối đa 12 tên lửa đối không hoặc 24 vũ khí đối đất. Buồng lái máy bay cũng được thiết kế lại, sử dụng màn hình phẳng cỡ lớn tương tự tiêm kích tàng hình F-35, thay thế các màn hình cỡ nhỏ và đồng hồ cơ học trên F-15 nguyên bản.

Một chiếc F-15SA bay huấn luyện tại Mỹ hồi năm 2019. Ảnh: Jetphotos

Cảm biến chính của F-15SA là radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/APG-63(V)3 có tầm theo dõi khoảng 180 km. Nhà sản xuất Raytheon mô tả đây là sự kết hợp giữa phần mềm đã được kiểm chứng của mẫu AN/APG-63V(2) với những cải tiến mang tính đột phá về phần cứng trên radar AN/APG-79 để tạo ra "hệ thống có hiệu năng cao, đáng tin cậy và có chi phí hợp lý".

Tiêm kích F-15SA còn được trang bị hệ thống tác chiến điện tử kỹ thuật số AN/ALQ-239 và tổ hợp cảnh báo tên lửa AN/AAR-57, đều do hãng BAE Systems chế tạo.

Quảng cáo

Nhà sản xuất tuyên bố AN/ALQ-239 có thể cung cấp năng lực đối phó điện tử tiên tiến, cho phép máy bay xâm nhập sâu vào những khu vực được bảo vệ bởi các hệ thống phòng không đa tầng hiện đại.

"AN/ALQ-239 được thiết kế nhằm chống lại những mối đe dọa hiện tại và tương lai, bảo đảm khả năng phòng vệ, chế áp điện tử nhanh chóng và chính xác trong phạm vi 360 độ quanh máy bay, trên mọi dải tần số và giúp tổ lái luôn nắm bắt tốt tình huống chiến trường", tài liệu quảng cáo của BAE Systems có đoạn viết.

Trong khi đó, hệ thống AN/AAR-57 gồm các cảm biến quang - điện tử hoạt động ở dải tần cực tím được lắp đặt ở nhiều vị trí trên máy bay, giúp phát hiện nguồn nhiệt từ động cơ tên lửa đang lao tới. Tính năng này cho phép nó theo dõi cả tên lửa dùng đầu dò tầm nhiệt, vốn không đánh động các hệ thống cảnh báo radar chiếu xạ.

Cảm biến và máy tính điều khiển của hệ thống AN/AAR-57. Ảnh: BAE Systems

Ngoài phát báo động bằng âm thanh và đồ họa để tổ lái phản ứng, AN/AAR-57 cũng có thể kết nối với tổ hợp phóng mồi bẫy như AN/ALE-47 và các thiết bị chiếu tia hồng ngoại định hướng (DIRCM) để tự động kích hoạt biện pháp phòng vệ khi có dấu hiệu tên lửa tiếp cận.

Mỗi chiếc F-15SA được lắp ít nhất 4 cảm biến của AN/AAR-57, ở các mấu lồi hai bên buồng lái và dưới cánh đuôi đứng. Tổ hợp này không được trang bị cho dòng F-15E của không quân Mỹ, trong khi những chiếc F-15EX Eagle II tối tân có sẵn mấu lồi nhưng cũng không được lắp cảm biến AN/AAR-57.

Tiêm kích F-15SA còn được tích hợp hệ thống trinh sát và theo dõi hồng ngoại AN/AAS-42, kính ngắm bắn gắn trên mũ bay cho cả hai thành viên tổ lái, đường truyền dữ liệu Link 16, tổ hợp chỉ thị mục tiêu AN/AAQ-33 cùng hệ thống dẫn đường và nhắm mục tiêu hồng ngoại tầm thấp ban đêm AN/AAQ-13.

Những tính năng này khiến F-15SA được coi là một trong những biến thể F-15 hiện đại nhất thế giới hiện nay, đồng thời trở thành nền tảng để phát triển dòng F-15EX cho Mỹ và F-15QA của Qatar.

Các hệ thống cảm biến và cảnh báo trên chiếc F-15SA dường như đã phát huy tác dụng khi lực lượng Houthi phóng tên lửa. Video trích xuất từ cảm biến hồng ngoại cho thấy tổ lái đã bật chế độ tăng lực động cơ và liên tục chuyển hướng. Một số vật thể cũng phóng ra từ máy bay, nhiều khả năng là mồi bẫy chuyên đánh lừa radar, do không phát sáng như mồi bẫy nhiệt.

Tuy nhiên, nỗ lực cơ động né tránh và đánh lừa tên lửa không mang lại kết quả, khi quả đạn lao đến và phát nổ ở khoảng cách gần, khiến tiêm kích bốc cháy.

Các tên lửa dòng R-73, R-27T và R-77 của Houthi trong ảnh đăng năm 2024. Ảnh: X/Global Defense Insight

Houthi chưa công bố loại vũ khí được sử dụng để bắn rơi tiêm kích F-15SA. Tương tự những sự việc trước đây, họ chỉ sử dụng cảm biến hồng ngoại để bám bắt mục tiêu và cung cấp tham số cho tên lửa. Khác với radar, loại cảm biến này không phát ra sóng vô tuyến và không kích hoạt hệ thống cảnh báo chiếu xạ, khiến tổ lái chỉ có vài giây để phản ứng trước khi tên lửa lao tới.

"Tính cơ động và năng lực cảm biến thụ động có thể gây khó khăn cho cả các chiến đấu cơ hiện đại nhất. Lực lượng Houthi từng chứng minh khả năng đe dọa phi cơ có người lái và không người lái của Mỹ", biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự War Zone nhận định.

Phòng không Houthi từng bắn hạ hàng chục máy bay quân sự Arab Saudi trong xung đột giai đoạn 2015-2022, gồm ít nhất 30 phi cơ không người lái (UAV), 12 trực thăng và 5 chiến đấu cơ phản lực. Một tiêm kích F-15 Arab Saudi cũng lao xuống biển Đỏ khi chiến sự bùng phát hồi năm 2015, một chiếc khác trúng tên lửa Houthi nhưng vẫn trở về căn cứ an toàn hồi năm 2018.

Nhiều quan chức quốc phòng Mỹ hồi tháng 5/2025 cho biết nhóm vũ trang Yemen suýt bắn trúng loạt tiêm kích F-16 và một chiến đấu cơ tàng hình F-35A trong chiến dịch Rough Rider. Một quan chức khác sau đó tiết lộ chiếc F-35A bị tên lửa áp sát tới mức phi công phải cơ động ngoặt gấp để tránh đạn.

"Vụ bắn rơi tiêm kích F-15SA Arab Saudi lại một lần nữa chứng minh năng lực tác chiến, khả năng đối phó các biện pháp chế áp của Houthi tốt hơn nhiều so với vẻ ngoài thô sơ của vũ khí mà họ sở hữu", Newdick cảnh báo.

Dàn cảm biến không cứu được F-15 khỏi tên lửa Houthi

Tiêm kích F-15SA Arab Saudi trang bị nhiều cảm biến tối tân, nằm trong số biến thể F-15 hiện đại nhất thế giới, nhưng vẫn bị Houthi bắn rơi.

vnexpress.net

gsm615 Cucumin cocsku

 

[akm417]

Ukraine 'sốt ruột' vì cách phóng tên lửa của Mỹ
Mai PhươngHôm nay lúc undefined

GD&TĐ - Trong khi Ukraine đang tiết kiệm tên lửa chống đạn đạo, Mỹ lại sử dụng hơn 4 tên lửa đánh chặn cho mỗi mục tiêu ở Jordan.

Radar AN/TPY-2 tại Jordan bị tên lửa Iran phá hủy.

Quân đội Mỹ chưa bao giờ nổi tiếng về tính tiết kiệm, và ngay cả trong bối cảnh thiếu hụt tên lửa phòng không toàn cầu, họ vẫn không thay đổi cách làm của mình.
Theo Defense Express, ngày 9/9, Iran đã phát động một cuộc tấn công quy mô lớn vào căn cứ không quân Muwaffaq Salti của Mỹ ở Jordan, bắn 20 tên lửa đạn đạo vào đó.
Để đẩy lùi cuộc tấn công này, quân đội Mỹ đã phóng các tên lửa đánh chặn Patriot theo chế độ "súng máy".
Ban đầu, người ta tin rằng khoảng 60 tên lửa đánh chặn PAC-3 đã được sử dụng để đẩy lùi cuộc tấn công này. Tuy nhiên, tờ Wall Street Journal đã đưa ra những con số hơi khác, trích dẫn nguồn tin riêng của mình.
Theo báo cáo, khoảng 70 tên lửa PAC-3 của hệ thống Patriot đã được sử dụng trong cuộc tấn công. Hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối THAAD cũng được sử dụng để đẩy lùi cuộc tấn công, phóng khoảng 12 tên lửa đánh chặn.
Nói cách khác, khoảng 82 tên lửa đánh chặn đã được sử dụng để đánh chặn 20 tên lửa đạn đạo của Iran. Điều này có nghĩa là trung bình cần hơn 4 tên lửa đánh chặn cho mỗi mục tiêu.
Để so sánh, do thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa đánh chặn, lực lượng phòng không Ukraine chỉ sử dụng 1 tên lửa đánh chặn Patriot cho mỗi tên lửa đạn đạo tấn công.
Điều quan trọng cần lưu ý là mặc dù đã phóng rất nhiều tên lửa đánh chặn, lực lượng Mỹ chỉ bắn hạ được 18 trong số 20 tên lửa đạn đạo của Iran.
Ngoài ra, cuộc tấn công đã làm hư hại 8 máy bay chiến đấu F-15, trong khi 1 máy bay tấn công mặt đất A-10 bị mất một cánh.
Việc sử dụng hệ thống THAAD để đẩy lùi cuộc tấn công đáng chú ý vì THAAD đang được đặt tại căn cứ không quân này.
Tuy nhiên, trong Chiến dịch Epic Fury, Iran đã phá hủy radar AN/TPY-2, một phần của hệ thống chịu trách nhiệm xác định và theo dõi mục tiêu, cũng như dẫn đường cho tên lửa đánh chặn đến mục tiêu trong giai đoạn đầu của cuộc giao chiến.
Nói cách khác, việc sử dụng hệ thống THAAD để đẩy lùi cuộc tấn công của Iran cho thấy lực lượng Mỹ đã di dời một radar AN/TPY-2 được coi là hàng hiếm đến vị trí dễ bị tổn thương.
Vẫn còn phải xem liệu Mỹ có rút kinh nghiệm từ những sai lầm trong quá khứ liên quan đến việc triển khai cố định radar AN/TPY-2 và hệ thống phòng thủ chống máy bay không người lái yếu kém của mình hay không, điều đã cho phép Iran sử dụng máy bay không người lái để phá hủy các radar của Mỹ, cũng như hai radar khác triển khai tại UAE.
Một câu hỏi quan trọng khác là Mỹ còn bao nhiêu tên lửa PAC-3 trong kho. Với tốc độ tiêu hao này, Mỹ chỉ còn rất ít tên lửa PAC-3, điều này cực kỳ quan trọng đối với Ukraine nếu nước này muốn nhận tên lửa PAC-3 từ Mỹ trước mùa Đông.

Ukraine 'sốt ruột' vì cách phóng tên lửa của Mỹ

GD&TĐ - Trong khi Ukraine đang tiết kiệm tên lửa chống đạn đạo, Mỹ lại sử dụng hơn 4 tên lửa đánh chặn cho mỗi mục tiêu ở Jordan.

giaoducthoidai.vn

 

[akm417]

Tên lửa AIM-260: “Mũi tên” mới của Mỹ trong cuộc đua trên không
Thứ Sáu, 12:11, 18/09/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - Mỹ đang đẩy nhanh chương trình tên lửa không đối không tầm xa AIM-260 JATM, trong nỗ lực củng cố năng lực tác chiến ngoài tầm nhìn cho các tiêm kích tàng hình F-22 và F-35. Động thái này diễn ra sau nhiều năm phát triển và chậm trễ trong quá trình tích hợp lên các nền tảng máy bay chiến đấu thế hệ mới.

Tên lửa AIM-260 JATM (Tên lửa Chiến thuật Tiên tiến Hỗn hợp) đang được Mỹ ưu tiên tăng tốc sản xuất và trang bị cho quân đội. Lockheed Martin và Bộ Chiến tranh Mỹ ngày 17/9 vừa ký thỏa thuận khung nhằm tăng đáng kể năng lực sản xuất và đẩy nhanh tiến độ bàn giao.

• 
  
• 
  
• 
  

Lockheed Martin sẽ đẩy nhanh sản xuất để kịp bàn giao tên lửa AIM-260 JATM cho quân đội Mỹ (Ảnh: Reuters)

• 
  
• 
  
• 
  
• 
  
• 
  
• 
  
• 
  
• 
  

Theo thỏa thuận, nhà sản xuất này sẽ hỗ trợ đầu tư để mở rộng năng lực sản xuất. Văn kiện này được xem là nền tảng cho một hợp đồng mua sắm kéo dài nhiều năm, với điều kiện được Quốc hội Mỹ phê chuẩn.
Động thái trên cho thấy trọng tâm của chương trình AIM-260 đang dần chuyển từ phát triển công nghệ sang bài toán sản xuất với quy mô đủ lớn.

Tên lửa mới “gánh” nhiệm vụ mới
AIM-260 bắt đầu được phát triển từ năm 2017, chủ yếu nhằm đáp ứng yêu cầu của Mỹ trước sự xuất hiện của các tên lửa không đối không ngày càng có tầm bắn xa, trong đó có PL-15 của Trung Quốc.
Các cuộc thử nghiệm mục tiêu trên không quy mô đầy đủ bắt đầu từ năm 2020. Đến năm 2024, AIM-260 bước vào giai đoạn sản xuất ban đầu. Tuy nhiên, chương trình không đạt được thời điểm đưa vào năng lực tác chiến ban đầu (IOC) như kế hoạch vào năm 2025, trong đó quá trình tích hợp với F-22 và F-35 được xác định là một trong những yếu tố gây chậm trễ.
AIM-260 được thiết kế như một tên lửa không đối không ngoài tầm nhìn thế hệ mới, hướng tới tầm hoạt động lớn hơn nhưng vẫn duy trì kích thước tương thích với khoang vũ khí bên trong của các tiêm kích tàng hình. Đây là một yêu cầu quan trọng đối với F-22 và F-35.
Các tiêm kích tàng hình này được thiết kế để mang vũ khí bên trong thân máy bay nhằm giảm diện tích phản xạ radar. Vì vậy, mẫu tên lửa mới phải sở hữu tầm bắn lớn hơn nhưng không được quá cồng kềnh, nếu không sẽ làm giảm đáng kể khả năng mang vũ khí của máy bay.
AIM-260 được phát triển để giải bài toán đó: tăng hiệu suất và tầm hoạt động nhưng vẫn nằm trong không gian kích thước tương tự dòng AIM-120 AMRAAM. Theo các số liệu được công bố, tốc độ tối đa của AIM-260 có thể đạt mức Mach 5, cao hơn mức Mach 4 của AIM-120 AMRAAM. Tầm hoạt động chính xác của JATM vẫn được xếp loại mật, trong khi các ước tính công khai cho rằng con số này có thể vượt 120 dặm, tương đương khoảng 193 km. Tuy nhiên, những con số này chưa thể được coi là tầm bắn chiến đấu tối đa đã được xác nhận.
Điểm đáng chú ý là AIM-260 không chỉ được kỳ vọng có tầm hoạt động xa hơn mà còn phải duy trì khả năng tích hợp với nhiều loại máy bay chiến đấu. Ngoài F-22 và F-35, F/A-18E/F và F-15EX cũng được lên kế hoạch sử dụng loại tên lửa này. Các máy bay chiến đấu thế hệ mới và tương lai, trong đó có các máy bay chiến đấu hợp tác không người lái (CCA), cũng được tính đến trong kế hoạch tích hợp.
Cuộc đua không chỉ nằm ở tầm bắn
Sự xuất hiện của AIM-260 phản ánh một thay đổi quan trọng trong cuộc cạnh tranh trên không: tầm bắn của tên lửa không còn là yếu tố duy nhất quyết định năng lực chiến đấu. Mỹ đang hình thành một hệ thống tên lửa không đối không với nhiều năng lực hơn.

Mô hình máy bay chiến đấu F-35 tại gian trưng bày của Lockheed Martin ở Triển lãm Công nghiệp Quốc phòng Quốc tế (MSPO) Ba Lan ngày 8/9 (Ảnh: Reuters)
AIM-120 AMRAAM tiếp tục giữ vai trò nền tảng nhờ kho dự trữ lớn và dây chuyền sản xuất đã được duy trì trong nhiều thập kỷ. Trong khi đó, AIM-260 hướng tới khả năng tấn công tầm xa hơn nhưng vẫn bảo đảm khả năng mang vũ khí bên trong các tiêm kích tàng hình.
Ở phân khúc tầm rất xa, Hải quân Mỹ cũng đang phát triển những loại tên lửa có kích thước lớn hơn như AIM-174B và AIM-424. Những hệ thống này có thể đạt tầm hoạt động lớn hơn đáng kể, nhưng đổi lại là trọng lượng và kích thước lớn hơn. Điều đó cho thấy Mỹ đang theo đuổi một cách tiếp cận nhiều lớp, trong đó tầm bắn, kích thước tên lửa và số lượng vũ khí mà mỗi máy bay có thể mang được cân bằng với nhau.
Với AIM-260, mục tiêu không đơn giản là tạo ra một tên lửa có tầm bắn xa hơn AIM-120. Thách thức là tạo ra một tên lửa có khả năng hoạt động ở khoảng cách lớn hơn mà không làm giảm đáng kể số lượng vũ khí mà tiêm kích có thể mang theo.
Một điểm đáng chú ý là AIM-260 sẽ không lập tức thay thế AIM-120 AMRAAM. AIM-120 đã được đưa vào sử dụng từ năm 1991 và đạt sản lượng hơn 14.000 quả vào năm 2008. Đây là nền tảng vũ khí có quy mô sản xuất và mức độ tích hợp rất lớn. Trong khi đó, AIM-260 vẫn đang trong quá trình mở rộng sản xuất và tích hợp với nhiều nền tảng.
Việc Quốc hội Mỹ từng xem xét tăng mua AIM-120 vào năm 2024, trong bối cảnh AIM-260 chưa đạt mức sản xuất như dự kiến, cho thấy AMRAAM vẫn sẽ đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn chuyển tiếp.
Điều này cũng có nghĩa Mỹ sẽ phải vận hành hai thế hệ tên lửa song song trong một khoảng thời gian đáng kể. AIM-120 là sự đảm bảo về số lượng, trong khi AIM-260 được kỳ vọng tạo ra lợi thế về khả năng tác chiến tầm xa trên các nền tảng hiện đại.
Trung Quốc - đối trọng thực sự
AIM-260 xuất hiện trong bối cảnh Mỹ ngày càng quan tâm đến sự phát triển của các tên lửa không đối không tầm xa của Trung Quốc. Sự xuất hiện của PL-15 và những hệ thống tương tự đã làm thay đổi tính toán về tác chiến trên không ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

AIM-260 là tên lửa không đối không ngoài tầm nhìn thế hệ mới, tầm hoạt động lớn hơn nhưng duy trì kích thước tương thích với khoang vũ khí bên trong của các tiêm kích tàng hình F-22 và F-35 (Ảnh minh họa: Không quân Mỹ)
Trong môi trường tác chiến mà các máy bay chiến đấu có thể phát hiện và tấn công nhau từ khoảng cách ngày càng xa, khả năng sở hữu vũ khí có tầm hoạt động lớn hơn trở thành một yếu tố quan trọng. Tuy nhiên, bản thân tầm bắn của tên lửa không quyết định hoàn toàn hiệu quả chiến đấu. Một hệ thống tên lửa tầm xa cần được kết nối với mạng lưới cảm biến, radar, dữ liệu mục tiêu và hệ thống chỉ huy để khai thác đầy đủ năng lực. Khả năng duy trì theo dõi mục tiêu và cập nhật dữ liệu trong quá trình bay cũng đóng vai trò quan trọng.
Vì vậy, cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc trên không không chỉ là cuộc đua xem bên nào có tên lửa bay xa hơn. Đó còn là cuộc cạnh tranh về toàn bộ chuỗi từ cảm biến, dữ liệu, máy bay chiến đấu đến vũ khí.
Năng lực sản xuất sẽ quyết định
Bên cạnh việc đáp ứng nhu cầu hiện đại hóa lực lượng vũ trang của mình, Mỹ đồng thời tìm cách mở rộng quy mô chương trình thông qua các đối tác.

Mẫu tên lửa AIM-260 được thử nghiệm trên máy bay tiêm kích F/A-18F của Quân đội Mỹ (Ảnh: flightline_visuals)
Australia đã cam kết đầu tư gần 736 triệu USD cho chương trình này và được xác định là khách hàng nước ngoài đầu tiên của AIM-260, với kế hoạch giao hàng bắt đầu từ năm 2033. Dù vậy, mốc thời gian này chưa giải quyết được yêu cầu cấp bách về bổ sung kho tên lửa cho Mỹ trong những năm trước mắt.
Đối với Washington, vấn đề quan trọng hơn là xây dựng được một dây chuyền sản xuất đủ ổn định để AIM-260 có thể chuyển từ sản xuất với số lượng hạn chế sang quy mô lớn hơn. Hiệu quả thực sự của chương trình sẽ phụ thuộc vào những con số cụ thể trong những năm tới: tốc độ sản xuất hàng tháng, số tên lửa được ký hợp đồng và bàn giao mỗi năm, quy mô hợp đồng nhiều năm, năng lực tối đa của các nhà cung cấp, thời điểm F-22 và F-35 hoàn tất chứng nhận tích hợp cũng như mục tiêu quy mô kho dự trữ.
Nếu những chỉ số này tăng nhanh, AIM-260 có thể trở thành một thành phần quan trọng trong năng lực tác chiến trên không tầm xa của Mỹ. Nếu không, khoảng cách giữa một chương trình vũ khí tiên tiến trên giấy tờ và năng lực triển khai thực tế vẫn sẽ tồn tại.
Đáng chú ý, chính sự chậm trễ của AIM-260 trong những năm qua đã cho thấy một thực tế ngày càng rõ trong các cuộc cạnh tranh quân sự hiện đại. Đó là sở hữu công nghệ tiên tiến chưa đủ; khả năng sản xuất hàng loạt nhanh, đủ nhiều và duy trì chuỗi cung ứng mới quyết định mức độ biến công nghệ thành sức mạnh quân sự.
Với AIM-260, Mỹ đang cố gắng giải quyết đồng thời cả hai bài toán này.

Tên lửa AIM-260: “Mũi tên” mới của Mỹ trong cuộc đua trên không

VOV.VN - Mỹ đang đẩy nhanh chương trình tên lửa không đối không tầm xa AIM-260 JATM, trong nỗ lực củng cố năng lực tác chiến ngoài tầm nhìn cho các tiêm kích tàng hình F-22 và F-35. Động thái này diễn ra sau nhiều năm phát triển và chậm trễ trong quá trình tích hợp lên các nền tảng máy bay chiến...

vov.vn

 

[akm417]

Nga dùng UAV tốc độ 600 km/giờ tạo thách thức mới cho phòng không Ukraine
Thứ Bảy, 06:29, 19/09/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - UAV Geran-5 đạt tốc độ 600 km/giờ, được Nga triển khai theo từng đợt, tạo thách thức mới cho phòng không Ukraine và làm thay đổi cách thức tác chiến trên chiến trường.

Ông Maksym Zhorin, Phó chỉ huy Quân đoàn số 3 Ukraine, cho biết, lực lượng Ukraine đang gặp rất nhiều khó khăn khi đối phó với UAV Geran-5 của Nga.
“Chúng tôi không biết phải làm gì để đối phó với chúng”, ông Zhorin nói.
Theo một số báo cáo, UAV Geran-5 có tốc độ tối đa 600 km/giờ, trần bay 6.000 m, sử dụng động cơ phản lực, tạo ra tốc độ cao hơn các UAV cánh quạt truyền thống. Nga sử dụng UAV này để gây sức ép lên hệ thống phòng không, làm tiêu hao nguồn lực đánh chặn và tạo thêm áp lực cho năng lực phòng thủ của Ukraine.

Đồ họa UAV Geran-5 của Nga. Ảnh: Tình báo quốc phòng UkraineNga liên tục tung ra các biến thể UAV Geran đáng gờm
Trong 5 năm qua, Nga đã phát triển nhiều loại vũ khí và phương thức tác chiến mới. Ukraine, với sự hỗ trợ về tài chính và vũ khí từ các đồng minh phương Tây, cũng liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ để ứng phó với những thay đổi trên chiến trường.
Khi Nga bắt đầu sử dụng UAV Shahed do Iran thiết kế trong các cuộc tập kích quy mô lớn vào năm 2022, Ukraine nhanh chóng triển khai các nhóm cơ động chống UAV, trang bị súng máy và tên lửa đánh chặn tầm ngắn.
Theo các đánh giá được dẫn lại, những biện pháp này từng đạt tỷ lệ đánh chặn hơn 90% trong một số giai đoạn. Nga sau đó điều chỉnh chiến thuật, đồng thời phát triển các biến thể UAV mới có tốc độ và trần bay cao hơn.
Bà Kateryna Bondar, chuyên gia nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng, dòng Geran là phiên bản do Nga sản xuất trong nước dựa trên mẫu Shahed-136 của Iran. Nga chế tạo dòng UAV này với quy mô lớn tại đặc khu kinh tế Alabuga.
“Các biến thể sử dụng động cơ phản lực – gồm Geran-3, Geran-4 và Geran-5 – đã thay thế động cơ piston và cánh quạt truyền thống bằng động cơ phản lực cỡ nhỏ (turbojet), vốn chủ yếu là các loại động cơ thương mại có nguồn gốc từ Trung Quốc”, bà Bondar cho biết.
Theo chuyên gia này, động cơ phản lực giúp các biến thể Geran cải thiện đáng kể hiệu suất bay. Từ tốc độ hành trình đạt khoảng 300-400 km/gi, Geran-4 có thể tăng tốc lên khoảng 500 km/giờ, trong khi Geran-5 đạt khoảng 600 km/giờ. Tầm hoạt động của dòng UAV này dao động từ 450 km đến hơn 950 km, tùy biến thể.
Bà Bondar nhận định hệ thống phòng thủ UAV của Ukraine trước đây chủ yếu được tối ưu hóa để đối phó với các loại UAV sử dụng động cơ cánh quạt, thay vì những mục tiêu sử dụng động cơ phản lực.
“Các nhóm hỏa lực cơ động trang bị súng máy hạng nặng, xe bán tải gắn súng và UAV đánh chặn góc nhìn thứ nhất (FPV), với chi phí khoảng 1.400-3.000 USD, từng giúp Ukraine giải quyết bài toán chi phí khi đối phó với UAV. Những lực lượng này đóng vai trò quan trọng trong việc đánh chặn phần lớn UAV Shahed. Tuy nhiên, các biến thể Geran sử dụng động cơ phản lực đã vượt qua lớp phòng thủ này nhờ tốc độ và độ cao lớn hơn”, bà nói.
Theo nhà phân tích Bondar, các UAV đánh chặn của Ukraine có tốc độ tối đa khoảng 250-300 km/giờ. Vì vậy, việc sử dụng chúng để truy đuổi các mục tiêu có tốc độ khoảng 600 km/giờ gặp nhiều hạn chế.
Bên cạnh đó, các biến thể Geran mới hơn còn tích hợp hệ thống tác chiến điện tử nhằm gây nhiễu đường truyền video của UAV đánh chặn trong giai đoạn tiếp cận mục tiêu cuối cùng.
“Yếu tố thời gian cũng đặc biệt quan trọng. Các khâu từ phát hiện, nhận diện, ra quyết định đến phóng tên lửa phải diễn ra trong thời gian ngắn hơn nhiều so với khi đối phó với các mẫu UAV cũ. Điều này buộc Ukraine phải sử dụng các loại tên lửa đất đối không vốn khan hiếm và đắt đỏ”, bà Bondar giải thích.
Ông Yuriy Cherevashenko, phó chỉ huy thuộc Không quân Ukraine, cho rằng khả năng điều khiển cũng là một yếu tố khiến UAV Geran đặt ra thêm thách thức đối với phòng không.
“Mối nguy hiểm chính của những chiếc UAV này nằm ở khả năng điều khiển, nghĩa là chúng có thể thay đổi lộ trình bay và độ cao theo lệnh từ người điều khiển”, ông Cherevashenko nói.
Moscow đang viết lại luật chơi chiến trường?
Bên cạnh việc cải tiến công nghệ, Nga cũng tăng số lượng UAV phản lực được sử dụng trong các cuộc tập kích.
Theo bà Bondar, Nga đã triển khai khoảng 450 UAV sử dụng động cơ phản lực trong tháng 6. Con số này tăng lên khoảng 2.850 chiếc vào tháng 8/2026. Trong nhiều cuộc tập kích, UAV phản lực chiếm khoảng 70% tổng số UAV mà Nga sử dụng.
“Nếu thiếu đi số lượng lớn, không chiến thuật nào trong số này có thể phát huy hiệu quả”, bà Bondar nhận định.
Theo chuyên gia này, việc kết hợp UAV có tốc độ cao với số lượng lớn tạo điều kiện để Nga triển khai nhiều phương án chiến thuật, trong đó có sử dụng mồi nhử, tấn công từ nhiều hướng, thay đổi độ cao và sắp xếp trình tự tấn công.
Quy mô lớn cũng tạo thêm áp lực cho hệ thống phòng thủ Ukraine, bởi lực lượng phòng không phải đồng thời phát hiện, theo dõi và đánh chặn nhiều mục tiêu trong thời gian ngắn.


“Thợ săn” UAV RapidRanger của Ukraine lộ điểm yếu bất ngờ
VOV.VN - Hệ thống RapidRanger giúp Ukraine tăng khả năng săn UAV, nhưng việc chỉ mang 4 tên lửa và phụ thuộc đường ngắm laser cũng tạo ra những hạn chế đáng chú ý.
“Đây là nền tảng của toàn bộ chiến dịch. Theo các số liệu được ghi nhận, Nga hiện sản xuất khoảng 3.000 khung thân UAV sử dụng động cơ phản lực mỗi tháng. Trong một số đợt tập kích ban đêm, các biến thể phản lực chiếm từ một nửa đến 2/3 tổng số UAV được sử dụng. Quy mô triển khai lớn có thể giúp một loại vũ khí có tính năng tương đối trung bình tạo ra tác động đáng kể về mặt chiến thuật và chiến lược. Đối với bên phòng thủ, ngoài tỷ lệ đánh chặn, số lượng mục tiêu lọt qua hệ thống phòng thủ cũng là yếu tố quan trọng. Chẳng hạn, nếu một đợt tập kích gồm 800 UAV và lực lượng phòng thủ đánh chặn được 90%, vẫn còn khoảng 80 UAV vượt qua. Với số lượng lớn UAV, bên phòng thủ có thể áp dụng nhiều phương án chiến thuật như sử dụng mồi nhử, tấn công từ nhiều hướng, thay đổi độ cao và sắp xếp trình tự tấn công nhằm thăm dò hoặc làm tiêu hao năng lực phòng thủ của Ukraine”, bà Bondar nói.
Theo một số chuyên gia an ninh, việc Nga duy trì các cuộc tập kích UAV trong thời gian dài đang “bào mòn” hệ thống phòng thủ và khả năng duy trì hoạt động của Ukraine. Một chuyên gia cho rằng: “Mỗi đợt tấn công của Nga buộc Ukraine phải sử dụng tên lửa đánh chặn, đạn dược, nhân lực của các kíp chiến đấu và nguồn lực sửa chữa. Các cuộc tập kích liên tục cả ngày lẫn đêm cũng làm gia tăng áp lực lên hệ thống điện, khi các cơ sở hạ tầng có ít thời gian để khôi phục sau mỗi đợt tấn công. Việc lựa chọn mục tiêu, trong đó có các cơ sở phát điện, hạ tầng khí đốt, cơ sở sản xuất quốc phòng và các đầu mối hậu cần, có thể tác động đến cả năng lực duy trì hoạt động quân sự của Ukraine và đời sống dân sự”.
Theo bà Bondar, chiến thuật mới của Nga không chỉ gây tâm lý bất an mà còn tạo sức ép về chi phí đối với Ukraine, khiến Kiev tiêu hao nguồn lực phòng không, đồng thời đặt thêm yêu cầu đối với ngân sách hỗ trợ vũ khí của các nước phương Tây.
Ông James Patton Rogers, chuyên gia về UAV và giảng viên Khoa Nghiên cứu Chiến tranh tại Đại học King's College London, nhận định, Geran-5 đánh dấu một bước phát triển trong quá trình cải tiến các loại UAV tấn công một chiều: “Bằng cách thay thế động cơ piston nguyên bản do Iran thiết kế trên dòng Shahed bằng một động cơ phản lực cỡ nhỏ, Nga đã phát triển một loại UAV có tốc độ cao hơn, gây thêm khó khăn cho hoạt động đánh chặn và vẫn có chi phí thấp hơn đáng kể so với tên lửa hành trình. Sự kết hợp giữa tốc độ và chi phí tương đối thấp tạo ra lợi thế đáng chú ý. Loại vũ khí này cho phép Nga tiến hành các cuộc tập kích tầm xa với tần suất cao mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào tên lửa đắt tiền. Nga có thể dành các loại tên lửa này cho những mục tiêu được bảo vệ nghiêm ngặt hoặc có ý nghĩa chiến lược”.
Các phương án ứng phó của Ukraine
Tháng 7/2026, quân đội Ukraine mời nhiều nhà sản xuất tham gia thử nghiệm các mẫu máy bay đánh chặn mới. Tuy nhiên, theo các nguồn tin được Reuters dẫn lại, một số UAV đánh chặn gặp khó khăn trong quá trình điều khiển khi tốc độ tăng lên hơn 400 km/giờ. Một số chiếc mất kiểm soát và rơi xuống các khu vực lân cận.
Các lực lượng Ukraine cho rằng họ có thể sớm phát triển những mẫu máy bay đánh chặn đủ nhanh để đối phó với UAV phản lực. Theo Reuters, các kỹ sư Nga đang tiếp tục cải tiến các hệ thống tích hợp trên UAV, trong đó có những hệ thống có khả năng phát hiện vật thể tiếp cận và tự động tăng tốc.
“Đối với Ukraine, thách thức lớn nhất hiện nay là tốc độ. Hệ thống phòng không Ukraine từng đạt hiệu quả cao khi đối phó với các phiên bản Geran đời đầu nhờ kết hợp tác chiến điện tử, UAV đánh chặn, các tổ đội pháo phòng không và hệ thống tên lửa tầm ngắn trong một mạng lưới phòng thủ nhiều lớp. Các phiên bản sử dụng động cơ phản lực khiến lực lượng phòng thủ có ít thời gian hơn đáng kể để phát hiện, bám bắt và tấn công mục tiêu, đặc biệt khi Nga triển khai chúng với số lượng lớn”, ông Rogers nhận định.
Kiev đang xem xét một số phương án, trong đó có sử dụng tên lửa dẫn đường giá thấp và phát tín hiệu GPS giả để gây nhiễu hoặc đánh lừa UAV đang tấn công. Một phương án khác là sử dụng các máy bay đánh chặn, kể cả những mẫu có tốc độ thấp hơn Geran, để lao trực diện vào mục tiêu thay vì cố gắng truy đuổi từ phía sau.
Theo bà Bondar, Ukraine khó có thể giải quyết bài toán này chỉ bằng một hệ thống riêng lẻ. Thay vào đó, nước này cần xây dựng mạng lưới phòng thủ nhiều lớp, chú trọng tốc độ phản ứng và hiệu quả chi phí.
“Không có hệ thống đơn lẻ nào có thể khôi phục thế cân bằng trước đây. Giải pháp nằm ở một cấu trúc phòng thủ nhiều lớp, tối ưu chi phí và được thiết kế để đối phó với loại mục tiêu mới”.

Nga dùng UAV tốc độ 600 km/giờ tạo thách thức mới cho phòng không Ukraine

VOV.VN - UAV Geran-5 đạt tốc độ 600 km/giờ, được Nga triển khai theo từng đợt, tạo thách thức mới cho phòng không Ukraine và làm thay đổi cách thức tác chiến trên chiến trường.

vov.vn

 

[akm417]

Xe tự hành THeMIS săn UAV bằng tên lửa đánh chặn Hyperion
Thứ Bảy, 05:40, 19/09/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - Tên lửa đánh chặn TI-03 Hyperion được tích hợp lên xe tự hành THeMIS, tạo thành một nền tảng chống UAV cơ động. Theo đó, thay vì bố trí bệ phóng cố định, các đơn vị có thể di chuyển tên lửa đánh chặn cùng đội hình tác chiến.

Nền tảng chống UAV cơ động
Tên lửa đánh chặn TI-03 Hyperion của TYTAN Technologies được tích hợp với xe tự hành (UGV) THeMIS của tập đoàn quốc phòng KNDS, tạo thành một nền tảng chống máy bay không người lái (C-UAS) cơ động. Cấu hình này cho phép các tên lửa đánh chặn được vận chuyển độc lập với các bệ phóng có người điều khiển, giúp các đơn vị mặt đất mang theo năng lực chống UAV trong quá trình cơ động thay vì bố trí tại một vị trí cố định.

Hệ thống kết hợp nền tảng THeMIS bánh xích của Milrem Robotics, kiến trúc mô-đun nhiệm vụ của KNDS và tên lửa đánh chặn TI-03 Hyperion của TYTAN Technologies tạo thành một cấu hình C-UAS cơ động. Ảnh: Army Recognition Group
KNDS thiết kế THeMIS với hai mô-đun bánh xích có thể thay thế để phục vụ nhiều nhiệm vụ như trinh sát, hậu cần, sơ tán thương binh, dọn đường, tác chiến điện tử, chống UAV và tích hợp các thiết bị tác chiến khác. Hai mô-đun bánh xích có tổng trọng lượng 650 kg và có thể được thay thế trong khoảng 10 phút bằng cần cẩu hoặc xe nâng. THeMIS cũng được trang bị các kết nối điện và điện tử cho phương tiện.
Mẫu xe tự hành THeMIS được giới thiệu tại triển lãm quân sự DVD 2026, có khoang trung tâm có thể mang theo một số tên lửa đánh chặn TI-03 Hyperion. Theo thông số kỹ thuật do TYTAN cung cấp, tên lửa này có tốc độ tối đa hơn 500 km/h, tầm bắn 30 km và trần bay 5.000 m. Tên lửa có tổng trọng lượng 7,5 kg, trong đó tải trọng là 0,9 kg.

Khác với TI-2 EOS, sử dụng cơ chế tác động động năng để vô hiệu hóa mục tiêu, TI-03 Hyperion được trang bị đầu đạn phân mảnh và được thiết kế để tiêu diệt các máy bay không người lái loại II theo phân loại của NATO.
Một đặc điểm đáng chú ý của TI-03 Hyperion là hệ thống động lực hai giai đoạn, gồm một tên lửa đẩy cung cấp gia tốc ban đầu, nhanh chóng đưa tên lửa đánh chặn tới khu vực mục tiêu. Sau đó, tầng đẩy này tách khỏi tên lửa trong quá trình bay, trước khi tên lửa chuyển sang sử dụng động cơ điện.
Tích hợp vào mạng lưới phòng không
Chuỗi đánh chặn của C-UAS cơ động bắt đầu bằng việc phát hiện và theo dõi mục tiêu thông qua camera nhiệt được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI), sau đó tên lửa đánh chặn được phóng nhằm vào mục tiêu. Tên lửa TI-03 Hyperion sẽ nhận dữ liệu từ radar mặt đất trước khi tự động thực hiện quá trình đánh chặn.
TYTAN cũng cho biết hệ thống dẫn đường thích ứng cho phép tên lửa chống chịu với gia tốc cao, trong khi hệ thống định vị được thiết kế để hoạt động trong môi trường không có tín hiệu GNSS. Cấu hình tên lửa vẫn duy trì sự tham gia điều khiển của con người trong quá trình đánh chặn.
Kiến trúc mở của hệ thống cho phép tách radar khỏi phương tiện mang tên lửa. TI-03 Hyperion được thiết kế để hoạt động với nhiều loại cảm biến, nền tảng và hệ thống chỉ huy - kiểm soát khác nhau, qua đó có thể tích hợp vào mạng lưới phòng không nhiều lớp. Với cấu hình này, radar, sở chỉ huy và tên lửa đánh chặn không nhất thiết phải được bố trí trên cùng một phương tiện. Như vậy, xe tự hành THeMIS có thể vận chuyển các tên lửa đánh chặn đến một vị trí riêng, trong khi radar và bộ điều khiển được triển khai ở một vị trí khác.
Theo chuyên gia phân tích quốc phòng Erwan Halna du Fretay tại Army Recognition Group, sự tách biệt này tạo ra tính cơ động cho cấu hình THeMIS. Bệ phóng không người lái có thể được bố trí gần các khu vực có nguy cơ xuất hiện mối đe dọa, phân tán quanh đội hình hoặc di chuyển khi tình hình thay đổi mà không cần đưa kíp lái lên phương tiện.
THeMIS được trang bị Hyperion có thể di chuyển cùng đoàn xe bọc thép, đơn vị hậu cần hoặc đơn vị triển khai, qua đó mang theo một phần năng lực phòng không chống UAV của đơn vị.

Xe tự hành (UGV) THeMIS của tập đoàn quốc phòng KNDS. Ảnh: Army Recognition Group
Nền tảng chống máy bay không người lái (C-UAS) cơ động có thể hoạt động song song với các nền tảng có người điều khiển trong thực hiện nhiệm vụ phòng không chuyên biệt. Trong cấu hình này, THeMIS không thay thế hoàn toàn một khẩu đội phòng không, mà đóng vai trò như một nút tiền phương mang tên lửa đánh chặn.
Cấu hình này cũng có ý nghĩa khi đội hình tác chiến cần phân tán. Việc tách các bệ phóng về mặt vật lý cho phép phân bổ tên lửa đánh chặn tại nhiều vị trí thay vì tập trung toàn bộ năng lực tại một điểm. Một UGV cũng có thể được đưa đến những vị trí mà kíp lái đối mặt với mối đe dọa lớn trước máy bay không người lái hoặc hỏa lực của đối phương.
Chuyên gia phân tích quốc phòng Erwan Halna du Fretay cho rằng, cách tiếp cận trên phù hợp với định hướng phát triển của KNDS về các hệ thống thực hiện nhiệm vụ phân tán. Sự kết hợp của KNDS và TYTAN cũng hướng tới việc ứng phó với các mối đe dọa ngày càng đa dạng trong môi trường tác chiến trên bộ, khi UAV trinh sát và các hệ thống UAV lớn hơn có khả năng phát hiện và tấn công phương tiện chiến đấu, sở chỉ huy, hay các thành phần hậu cần trong khu vực tác chiến.

Xe tự hành THeMIS săn UAV bằng tên lửa đánh chặn Hyperion

VOV.VN - Tên lửa đánh chặn TI-03 Hyperion được tích hợp lên xe tự hành THeMIS, tạo thành một nền tảng chống UAV cơ động. Theo đó, thay vì bố trí bệ phóng cố định, các đơn vị có thể di chuyển tên lửa đánh chặn cùng đội hình tác chiến.

vov.vn

 

[akm417]

Su-57 Nga bay xuyên lục địa không cần thùng dầu phụ
Thứ Sáu, 15:58, 18/09/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - Tiêm kích thế hệ 5 Su-57E của Nga đã thực hiện hành trình tới Ai Cập chỉ sử dụng nhiên liệu chứa bên trong thân máy bay mà không cần mang thùng dầu phụ bên ngoài.

Su-57E của Nga đã phô diễn khả năng hoạt động tầm xa khi bay tới Ai Cập chỉ bằng nhiên liệu chứa bên trong thân máy bay, không cần sử dụng thùng dầu phụ gắn ngoài. Tập đoàn quốc phòng nhà nước Rostec cho biết chuyến bay được thực hiện nhân dịp Triển lãm Hàng không Quốc tế El Alamein, qua đó giới thiệu khả năng duy trì tầm bay xa của tiêm kích thế hệ 5 này.
“Tiêm kích thế hệ 5 Su-57E của Nga đã chứng minh tầm bay đặc biệt với nhiên liệu chứa bên trong máy bay. Su-57E bay tới Triển lãm Hàng không Quốc tế El Alamein tại Ai Cập bằng các thùng nhiên liệu bên trong, không cần sử dụng thùng dầu phụ truyền thống gắn trên các giá treo dưới cánh”, Rostec cho biết.

Máy bay Su-57 của Nga. Ảnh: Sputnik
Chuyến bay hoàn thành chỉ với một lần dừng chân. Khi tới điểm đến, chiếc Su-57E vẫn còn đủ nhiên liệu để bay thêm khoảng 1.000 km. Rostec cho biết lượng nhiên liệu còn lại đủ để máy bay tiến hành chuyến bay trình diễn vào ngày hôm sau, mức tiêu hao tương đương một nhiệm vụ tác chiến đường không quy mô đầy đủ.

Việc không cần mang thùng dầu phụ bên ngoài có ý nghĩa đặc biệt đối với tiêm kích tàng hình. Các thùng nhiên liệu treo ngoài không chỉ làm tăng trọng lượng và lực cản khí động học mà còn có thể ảnh hưởng đến khả năng tàng hình của những máy bay thế hệ 5 như Su-57.
Theo Rostec, sử dụng nhiên liệu chứa bên trong thân giúp duy trì đặc tính khí động học của Su-57E, đồng thời bảo đảm dự trữ tầm bay lớn. Chuyến bay tới Ai Cập cho thấy Su-57E có lợi thế đáng kể về bán kính chiến đấu và thời gian hoạt động trên không trong nhóm máy bay chiến thuật đang được khai thác.
Tầm hoạt động xa từ lâu là một trong những đặc điểm nổi bật của các dòng tiêm kích hạng nặng do Liên Xô và Nga phát triển. Su-27, mẫu tiêm kích thế hệ 4 được coi là tiền thân trực tiếp của Su-57 trong dòng máy bay chiến đấu Sukhoi, có bán kính chiến đấu được cho là gần 2.000 km trong một số cấu hình nhiệm vụ.
Su-57 được thiết kế với khả năng hoạt động xa hơn, đồng thời Nga dự kiến tiếp tục cải thiện hiệu suất của máy bay khi tích hợp động cơ AL-51F thế hệ mới. Theo kế hoạch, quá trình trang bị động cơ này cho Su-57 có thể được đẩy mạnh vào cuối thập niên.

Su-57 Nga bay xuyên lục địa không cần thùng dầu phụ

VOV.VN - Tiêm kích thế hệ 5 Su-57E của Nga đã thực hiện hành trình tới Ai Cập chỉ sử dụng nhiên liệu chứa bên trong thân máy bay mà không cần mang thùng dầu phụ bên ngoài.

vov.vn

 

[akm417]

F-16G có thể trở thành trụ cột mới của Không quân Mỹ?
Thứ Sáu, 09:53, 18/09/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - Với radar mới, tầm hoạt động mở rộng và năng lực tác chiến điện tử được tăng cường, F-16G được kỳ vọng có thể đảm nhiệm vai trò quan trọng hơn trong lực lượng tiêm kích tương lai của Không quân Mỹ.

Không quân Mỹ đang xem xét nối lại chương trình mua sắm F-16 trong năm tài khóa 2027, qua đó chấm dứt quãng thời gian 22 năm không đặt mua mới loại tiêm kích này. Trước đây, Washington từng kỳ vọng F-35A sẽ từng bước thay thế F-16 - mẫu tiêm kích có nguồn gốc từ thời Chiến tranh Lạnh.
Biến thể mới được đề xuất mang tên F-16G, phát triển trên cơ sở F-16 Block 70 mới nhất nhưng bổ sung một loạt hệ thống nhằm tăng đáng kể tầm hoạt động, khả năng bao quát của cảm biến và mức độ linh hoạt trong thực hiện nhiệm vụ so với các phiên bản F-16C/D trước đây.
Các hệ thống bổ sung sẽ giúp F-16G kéo dài thời gian hoạt động và có thể đảm nhiệm nhiều loại nhiệm vụ hơn cả những biến thể F-16 đang phục vụ trong Không quân Mỹ lẫn F-16 Block 70 hiện nay.

Tiêm kích F-16C của Không quân Mỹ. Ảnh: USAFRadar mới và khả năng phát hiện mục tiêu
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở hệ thống radar. F-16G nhiều khả năng sẽ được trang bị radar mới, trong đó một số công nghệ có thể được phát triển từ AN/APG-85, radar thế hệ mới dành cho các tiêm kích tàng hình F-35 thuộc cấu hình Block 4. Việc ứng dụng các công nghệ này có thể giúp tối ưu hơn sự cân bằng giữa công suất phát, mức tiêu thụ điện và hiệu suất hoạt động của radar, từ đó nâng cao đáng kể năng lực phát hiện và theo dõi mục tiêu.
Hiện F-16 Block 70/72 được trang bị radar quét mảng pha điện tử chủ động AN/APG-83, loại radar AESA thứ hai được tích hợp trên F-16. Trước đó, AN/APG-80 từng được phát triển cho dòng F-16E/F Block 60 dành cho Không quân Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Lockheed Martin cho biết AN/APG-83 sở hữu “năng lực radar của tiêm kích thế hệ thứ 5”, có một số thành phần phần cứng và phần mềm tương đồng với với radar AN/APG-81 của F-35. Tuy nhiên, một radar mới ứng dụng công nghệ từ AN/APG-85 sẽ là bước nâng cấp đáng kể về năng lực cảm biến.
Ngoài radar, F-16G còn có thể được trang bị hệ thống tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại (IRST). Thiết bị này giúp máy bay phát hiện mục tiêu trên không mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào radar.
Cảm biến hồng ngoại có khả năng thụ động phát hiện tín hiệu nhiệt từ máy bay đối phương, cho phép tiêm kích tìm kiếm mục tiêu mà không nhất thiết phải phát sóng radar và qua đó giảm nguy cơ để lộ vị trí. Khả năng này ngày càng quan trọng trong môi trường tác chiến điện tử cao và các tên lửa không đối không tầm xa có khả năng tấn công từ khoảng cách lớn.
Tăng tầm hoạt động và tải trọng vũ khí
Điểm khác biệt của F-16G so với phần lớn biến thể F-16 hiện nay của Mỹ là sử dụng thùng nhiên liệu phụ áp thân. Khác với các thùng dầu phụ thông thường treo dưới cánh, thùng nhiên liệu áp thân được bố trí sát thân máy bay, không chiếm các giá treo vốn có thể dành cho vũ khí. Nhờ đó, máy bay vừa có thể mang thêm nhiên liệu, vừa duy trì tải trọng vũ khí lớn hơn.
Giải pháp này giúp mở rộng bán kính chiến đấu của F-16G - yếu tố ngày càng có ý nghĩa khi các hệ thống phòng không hiện đại cũng như tên lửa không đối không có thể tấn công mục tiêu từ khoảng cách xa hơn trước.
Việc trang bị thùng nhiên liệu phụ 600 gallon ở dưới cánh cũng sẽ giúp tăng thêm thời gian hoạt động cho F-16G. Điều này đặc biệt có giá trị đối với các chiến dịch tại khu vực Thái Bình Dương, nơi khoảng cách giữa các căn cứ và khu vực hoạt động rất lớn.

F-16D Block 70 phiên bản sản xuất đầu tiên. Ảnh: USAFHệ thống tác chiến điện tử
F-16G cũng có thể hưởng lợi từ các chương trình hiện đại hóa tác chiến điện tử đang được phát triển cho toàn bộ đội F-16 của Mỹ, trong đó đáng chú ý là hệ thống tác chiến điện tử tích hợp (IVEWS) AN/ALQ-257 do Northrop Grumman phát triển. Hệ thống này được thiết kế để cung cấp năng lực cảnh báo radar, gây nhiễu chủ động cũng như phát hiện, nhận dạng và xác định vị trí các nguồn đe dọa.
Theo Northrop Grumman, IVEWS đã trải qua hơn 550 giờ thử nghiệm trong khoảng 300 chuyến bay. Nếu được tích hợp trên F-16G, các hệ thống tác chiến điện tử như IVEWS có thể giúp máy bay hoạt động trong môi trường phòng không phức tạp hơn nhiều so với điều kiện mà F-16 ban đầu được thiết kế để đối phó.
Đây cũng được xem là một trong những biện pháp giúp bù đắp phần nào hạn chế lớn của F-16: không có khả năng tàng hình.
Những giới hạn khó khắc phục
Dù được hiện đại hóa mạnh, F-16G vẫn tồn tại những hạn chế cơ bản của thiết kế F-16 - dòng tiêm kích hạng nhẹ, một động cơ được phát triển từ thập niên 1970 nhằm giảm chi phí và tạo ra lựa chọn có giá thành thấp hơn so với tiêm kích chiếm ưu thế trên không F-15.
Một trong những hạn chế đáng kể là kích thước phần mũi máy bay, khiến F-16 chỉ có thể mang radar có khẩu độ tương đối nhỏ. Do vậy năng lực phát hiện mục tiêu và nhận thức tình huống bị hạn chế, dù công nghệ radar đã được cải tiến đáng kể.
Khả năng mang vũ khí không lớn bằng các tiêm kích hạng nặng và việc không sở hữu thiết kế tàng hình cũng là những điểm yếu mà quá trình hiện đại hóa chỉ có thể khắc phục một phần.
Việc Không quân Mỹ cân nhắc mua F-16 trở lại có liên quan tới kế hoạch cắt giảm số lượng F-35 dự kiến mua sắm do giá mua và chi phí bảo trì F-35 cao hơn những tính toán ban đầu. Điều này khiến F-35 khó có thể thay thế toàn bộ phi đội F-16 theo tỷ lệ một đổi một.
F-16G vì vậy có thể đóng vai trò như một lựa chọn bổ sung với chi phí thấp hơn trong cơ cấu lực lượng tiêm kích Mỹ, thay vì thay thế các dòng máy bay cao cấp hơn. Xét về tổng thể năng lực, F-16G vẫn sẽ có những hạn chế so với F-15EX và F-35A mà Không quân Mỹ đang tiếp nhận.

F-16G có thể trở thành trụ cột mới của Không quân Mỹ?

VOV.VN - Với radar mới, tầm hoạt động mở rộng và năng lực tác chiến điện tử được tăng cường, F-16G được kỳ vọng có thể đảm nhiệm vai trò quan trọng hơn trong lực lượng tiêm kích tương lai của Không quân Mỹ.

vov.vn

 

[akm417]

Nga khoe tính năng giúp Su-57 "không có đối thủ" về bán kính tác chiến

Đức Hoàng


-02:33
Nam miền Bắc
(Dân trí) - Su-57 đã thể hiện tầm hoạt động ấn tượng khi tới Ai Cập tham dự triển lãm hàng không.

Tiêm kích Su-57 của Nga (Ảnh: Military Watch).
Tập đoàn quốc phòng nhà nước Nga Rostec đã tận dụng sự kiện Triển lãm Hàng không Quốc tế El Alamein tại Ai Cập để phô diễn tầm bay đặc biệt của tiêm kích Su-57 thế hệ 5.
Rostec đưa máy bay từ Nga tới quốc gia Đông Bắc Phi chỉ bằng lượng nhiên liệu bên trong khoang chứa, mà không cần dùng thêm thùng dầu phụ gắn ngoài. Lượng dầu còn lại trong khoang sau chuyến bay xuyên biên giới sau đó vẫn còn đủ để tiêm kích bay tiếp trong ngày hôm sau ở triển lãm.
“Tiêm kích Su-57E thế hệ 5 của Nga đã cho thấy tầm bay đặc biệt ấn tượng với các thùng nhiên liệu bên trong. Su-57E đã bay tới Triển lãm Hàng không Quốc tế El Alamein tại Ai Cập bằng các thùng nhiên liệu bên trong khoang máy bay. Điều này giúp máy bay không cần sử dụng các thùng nhiên liệu phụ truyền thống gắn trên giá treo dưới cánh”, Rostec cho biết.
Chuyến bay được thực hiện với một điểm dừng duy nhất, sau đó máy bay vẫn còn đủ nhiên liệu để bay thêm 1.000km. “Lượng nhiên liệu này đủ để thực hiện chuyến bay trình diễn vào ngày hôm sau, với mức tiêu hao nguồn lực tương đương một nhiệm vụ không chiến quy mô đầy đủ”, Rostec nhận định.
"Khả năng sử dụng các thùng nhiên liệu bên trong khoang máy bay giúp duy trì đặc tính khí động học của phi cơ và đảm bảo gia tăng tầm bay đáng kể. Chuyến bay cho thấy trong số các máy bay tác chiến - chiến thuật, Su-57E không có đối thủ về bán kính chiến đấu và thời gian hoạt động”, tập đoàn này nói thêm.
TIN LIÊN QUAN
Su-57 "lọt vào mắt xanh", Ấn Độ thương lượng điều kiện quan trọng với Nga
Các thùng nhiên liệu phụ bên ngoài không chỉ tạo thêm lực cản và trọng lượng đáng kể mà còn làm suy giảm đặc tính tàng hình trước radar của những tiêm kích thế hệ 5 như Su-57.

Từ những năm 1980, các tiêm kích hạng nặng của Liên Xô và Nga đã có tầm bay lớn hơn đáng kể so với các dòng tiêm kích của phương Tây. Tiêm kích thế hệ 4 Su-27 có bán kính chiến đấu gần 2.000km, lớn hơn mọi dòng tiêm kích phương Tây từng được đưa vào biên chế.
Su-57 tiếp tục mở rộng đáng kể thông số này và tầm bay được kỳ vọng sẽ còn tăng thêm khi máy bay được tích hợp động cơ AL-51F vào cuối thập niên này. Bán kính chiến đấu của Su-57 được ước tính có thể lớn hơn gấp đôi các tiêm kích phương Tây như F-35 và F-22, theo tạp chí Military Watch.
Sukhoi Su-57 là máy bay chiến đấu thế hệ 5 và hiện đại nhất của Nga đang trong biên chế chính thức. Tiêm kích 2 động cơ có thiết kế vượt trội nhằm tiêu diệt mục tiêu trên không, mặt đất và trên biển, cũng như thực hiện nhiệm vụ trinh sát và tác chiến điện tử.
Máy bay được chế tạo để cạnh tranh với các tiêm kích thế hệ 5 của NATO như F-22 Raptor và F-35 Lightning II, với khả năng tàng hình nhờ vật liệu composite, và có thể bay hành trình ở tốc độ siêu âm.
Nga đang tích hợp nhiều loại vũ khí uy lực lên Su-57, gồm tên lửa tầm xa R-37M và cả tên lửa siêu vượt âm.

Nga khoe tính năng giúp Su-57 "không có đối thủ" về bán kính tác chiến

(Dân trí) - Su-57 đã thể hiện tầm hoạt động ấn tượng khi tới Ai Cập tham dự triển lãm hàng không.

dantri.com.vn

 

[akm417]

Bí ẩn quanh số phận tổ bay F-15 bị Houthi bắn rơi
Tiêm kích F-15SA Arab Saudi bị bắn rơi ở Yemen nhiều ngày trước, nhưng chưa có bất kỳ thông tin nào về kíp lái 2 người trên phi cơ.

Nhóm vũ trang Houthi ngày 16/9 bắn rơi tiêm kích đa năng F-15SA Arab Saudi trên bầu trời tỉnh Marib của Yemen, khiến nó lao xuống đất và cháy rụi. Video được Houthi công bố cho thấy tiêm kích F-15SA trúng tên lửa phòng không và bốc cháy, nhưng hình ảnh bị cắt ngay sau đó và chưa rõ tổ lái có phóng ghế thoát hiểm hay không.

Giới chức Arab Saudi đến nay chưa xác nhận hay bác bỏ thông tin về sự việc, trong khi Houthi cũng không đề cập đến hai thành viên tổ lái, làm dấy lên nhiều giả thuyết về số phận của họ.




Khoảnh khắc tên lửa phòng không Houthi bắn trúng tiêm kích F-15 Arab Saudi trong video công bố ngày 16/9. Video: Al-Masirah
Thượng tướng Anil Chopra, cựu phi công thử nghiệm của không quân Ấn Độ, đã nêu ra những kịch bản tiềm tàng đối với số phận của tổ bay trên tiêm kích F-15SA.

Phóng ghế thoát hiểm thành công

"Kíp lái có thể đã kích hoạt thiết bị phát tín hiệu định vị và kết nối liên lạc với đồng đội qua điện đàm. Quân đội Arab Saudi sau đó tiến hành chiến dịch tìm kiếm cứu nạn bí mật và nhanh chóng đưa họ ra khỏi lãnh thổ Yemen", ông cho hay.

Tuy nhiên, kịch bản được đánh giá là rất khó xảy ra, do quân đội Arab Saudi có rất ít thời gian và kinh nghiệm để thực hiện cuộc giải cứu chớp nhoáng như vậy.

Để so sánh, trong chiến dịch tìm kiếm hai phi công F-15E bị bắn rơi hồi tháng 4, Mỹ đã phải huy động 155 máy bay các loại, hàng nghìn quân nhân và cả những khí tài bí mật của Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA), trong đó 90 lính đặc nhiệm và 6 máy bay trực tiếp đáp xuống lãnh thổ Iran.


Đây được đánh giá là một trong những chiến dịch giải cứu phức tạp nhất trong lịch sử quân đội Mỹ.

Các quân nhân Mỹ còn phải phá hủy hai phi cơ MC-130J, có giá khoảng 100 triệu USD mỗi chiếc, cùng 4 trực thăng Little Bird trước khi rút lui để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Quân đội Iran cũng bắn rơi một cường kích A-10 và một máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper tham gia chiến dịch giải cứu.

Sau khi bắn hạ chiếc F-15SA, Houthi tuyên bố các đơn vị phòng không còn phóng tên lửa nhằm vào "hai đội hình tiêm kích F-15, Typhoon đang tìm kiếm xác máy bay" và buộc đối phương rút lui.

Tiêm kích F-15SA của Arab Saudi bay tại Anh hồi năm 2025. Ảnh: Airliners

Các phi công vẫn có cơ hội được giải cứu nếu tiếp cận được khu vực do lực lượng thân Arab Saudi kiểm soát hoặc địa điểm ít có thành viên Houthi hiện diện. "Đây là điều thường thấy nếu không quân duy trì được ưu thế trên không hoặc đã chuẩn bị sẵn phương án giải cứu trong trường hợp khẩn cấp", tướng Chopra nói.

Quân đội chính phủ Yemen do Arab Saudi hậu thuẫn vẫn kiểm soát thành phố Marib và vùng trung tâm của tỉnh cùng tên, khiến cơ hội giải cứu tổ bay trở nên lớn hơn. Tuy nhiên, rất khó lý giải tại sao Arab Saudi chưa công bố thông tin nếu điều này thực sự diễn ra.

"Hai phi công cũng có khả năng đã di chuyển đến khu vực an toàn, đang ẩn mình để chờ giải cứu. Cả lực lượng Houthi và liên quân Arab Saudi đều đang tìm kiếm tổ bay nên mới giữ im lặng về số phận của họ", ông nêu quan điểm.

Phi công nhảy dù thành công, nhưng bị bắt khi tiếp đất

Tổ bay có thể bị các tay súng Houthi phát hiện trước khi lực lượng Arab Saudi và đồng minh kịp tiếp cận.

Về lý thuyết, địa hình hiểm trở ở tỉnh Marib khiến các phi công dễ bị bắt hơn, do họ sẽ gặp khó khăn trong di chuyển và tìm đường, còn lực lượng Houthi lại thông thuộc địa hình. Dù vậy, nhóm vũ trang Yemen vẫn im lặng và chưa xuất hiện hình ảnh cho thấy tổ bay bị bắt.

"Bắt được mục tiêu giá trị cao như vậy có giá trị rất lớn về mặt tuyên truyền cho các nhóm vũ trang như Houthi, khiến họ có động lực công bố thông tin ngay khi tiếp cận được phi công. Điều này đồng nghĩa giả thuyết họ đã bị bắt là chưa có cơ sở, trừ trường hợp Houthi đang bí mật đàm phán với Arab Saudi", tướng Chopra nhận định.

Một hoặc cả hai thành viên kíp lái đã thiệt mạng

"Cần tính đến khả năng tổ bay thiệt mạng và không thể phóng ghế thoát hiểm do trúng mảnh văng của tên lửa", cựu phi công Ấn Độ cho hay.

Trong trường hợp này, cả hai phi công vẫn sẽ ở trong máy bay cho đến khi nó lao xuống đất. Dù vậy, chưa có bằng chứng nào để ủng hộ giả thuyết, do các hình ảnh hiện trường cho thấy gần như toàn bộ tiêm kích F-15SA đã bị vỡ vụn, không rõ có người và ghế phóng trong đống đổ nát hay không.

Các tay súng đứng cạnh cánh đuôi tiêm kích Arab Saudi trong ảnh công bố hôm 16/9. Ảnh: Houthi

Tác động từ tên lửa cũng có thể làm phi công bị thương hoặc phá hỏng dù, khiến họ không thể tiếp đất an toàn. Sĩ quan điều khiển vũ khí trên tiêm kích F-15E Mỹ hôm 13/9 kể rằng dù của mình đã bị tên lửa Iran làm hỏng, dẫn đến tình trạng rơi tự do và gây chấn thương nặng.

"Ngay cả khi không bị thương do tên lửa và kịp kích hoạt ghế phóng, tính mạng của tổ bay vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ cao, tốc độ phi cơ, mức độ thiệt hại với khung thân và tư thế khi thoát ly. Họ vẫn có nguy cơ bị thương nặng, thậm chí là tử vong khi phóng khỏi máy bay", tướng phi công Ấn Độ cảnh báo.

Bí ẩn quanh số phận tổ bay F-15 bị Houthi bắn rơi

Tiêm kích F-15SA Arab Saudi bị bắn rơi ở Yemen nhiều ngày trước, nhưng chưa có bất kỳ thông tin nào về kíp lái 2 người trên phi cơ.

vnexpress.net

 

[akm417]

 

[akm417]

Tiêm kích hơn 120 triệu USD của Italy trúng đòn Houthi
Một tiêm kích Typhoon của Italy trúng đòn khi Houthi tấn công căn cứ không quân tại Arab Saudi.

Bộ trưởng Quốc phòng Italy Guido Crosetto ngày 18/9 cho biết sự việc xảy ra trước đó một ngày, khi chiến đấu cơ Typhoon nước này nằm tại bãi đỗ riêng ở sân bay quân sự King Fahd của Arab Saudi. Đây được cho là lần đầu tiên Houthi đánh trúng tiêm kích của một quốc gia châu Âu.

"Không có nhân sự nào của Italy bị ảnh hưởng. Không có thiệt hại nào khác đối với phương tiện hay hạ tầng mà quân đội Italy sử dụng", ông nói.

Giới chức Italy chưa công bố mức độ thiệt hại của chiếc Typhoon. Một số nguồn tin cho biết chiến đấu cơ Italy có thể đã bị phá hủy hoàn toàn.

Tiêm kích Typhoon của Italy trong ảnh công bố ngày 10/6. Ảnh: BQP Italy

King Fahd là một trong các căn cứ chủ chốt của không quân Arab Saudi, là nơi đóng quân của 3 phi đoàn tiêm kích Typhoon và 3 phi đoàn chiến đấu cơ hạng nặng F-15. Sân bay nằm ở phía tây Arab Saudi, gần biển Đỏ và cách xa Iran so với nhiều cơ sở quân sự trong khu vực, nhưng lại nằm trong tầm tấn công của lực lượng Houthi ở Yemen.

Italy điều động 4 tiêm kích Typhoon tới đồn trú ở Arab Saudi từ tháng 3 nhằm hỗ trợ các đồng minh vùng Vịnh phòng thủ trước chiến dịch tấn công trả đũa từ Iran. Các quốc gia khu vực và Italy đã thành lập lực lượng tác chiến hiệp đồng với máy bay cảnh báo sớm E-550A, tiêm kích Typhoon, vận tải cơ C-130J, máy bay tiếp dầu KC-130J, radar cảnh giới AN/TPS-77 và tổ hợp chống UAV ACUS-E.

Quảng cáo

Đây không phải lần đầu lực lượng Italy hứng chịu tổn thất khí tài do xung đột Trung Đông.

Cuộc tập kích của Iran nhằm vào sân bay quân sự Ali Al Salem ở Kuwait ngày 15/3 đã phá hủy một máy bay không người lái (UAV) MQ-9A Reaper của Italy, đồng thời làm hư hại một trong 4 chiếc Typhoon đồn trú tại đây. Ba máy bay còn nguyên vẹn đã lên đường về Italy sau đó vài ngày, chưa rõ số phận của chiếc bị hỏng.

Cũng trong cuộc tấn công ngày 15/3, Iran dường như đã phá hủy 3 chiến đấu cơ Typhoon và làm hỏng một máy bay cùng loại của không quân Kuwait.

Vị trí căn cứ không quân King Fahd. Đồ họa: Guardian

Eurofighter Typhoon là tiêm kích đa năng hai động cơ ra mắt vào năm 2001, do Anh, Đức, Italy và Tây Ban Nha hợp tác phát triển. Giá mỗi phi cơ Typhoon dao động trong khoảng 110-165 triệu USD, tùy biến thể và gói bảo dưỡng đi kèm.

Trước khi xung đột Trung Đông bùng phát, không quân Italy đang sở hữu 93 tiêm kích Typhoon, gồm 79 chiếc thuộc phiên bản chiến đấu đa năng F-2000A và 14 máy bay huấn luyện TF-2000A, với chi phí sản xuất ước tính khoảng 123 triệu USD.

Tiêm kích hơn 120 triệu USD của Italy trúng đòn Houthi

Một tiêm kích Typhoon của Italy trúng đòn khi Houthi tấn công căn cứ không quân tại Arab Saudi.

vnexpress.net

 

[akm417]

 

[akm417]

Khoảnh khắc UAV Nga tập kích radar phòng không tầm xa Ukraine
Nga công bố video UAV Geran-4 theo dõi và phá hủy radar cảnh giới đường không, hệ thống tác chiến điện tử Ukraine.

Bộ Quốc phòng Nga hôm 18/9 tuyên bố đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) Geran để tấn công "đài radar nhìn vòng P-19MA và hệ thống tác chiến điện tử dạng vòm" tại khu vực làng Shirokoye ở tỉnh Dnipropetrovsk, cùng radar cảnh giới tầm xa 79K6 Pelican gần làng Dalnik tại tỉnh Odessa.

Truyền hình quốc phòng Nga cùng ngày công bố video trích xuất từ cảm biến quang - điện tử của UAV phản lực Geran-4 đang lao xuống tổ hợp radar P-19MA triển khai ở khu vực trống trải, trước khi chuyển sang cảnh đám cháy và cột khói lớn bốc lên từ hiện trường.




UAV Nga tập kích, theo dõi các mục tiêu Ukraine hôm 17/9. Video: Zvezda, BQP Nga
UAV Nga còn phát hiện một hệ thống tác chiến điện tử trong vạt rừng gần tổ hợp P-19MA. Hình ảnh sau đó cho thấy phi cơ đang khóa mục tiêu và tiếp cận hệ thống này, nhưng không có cảnh UAV đánh xuống mục tiêu.

Trong đoạn cuối video, UAV Nga phát hiện các phương tiện thuộc khẩu đội radar 79K6 Pelican đang di chuyển. Một chiếc Geran-4 được huy động để tập kích đài radar sau khi lực lượng Nga xác định mục tiêu đã đến điểm tập kết và chuẩn bị triển khai.


Video của truyền hình quốc phòng Nga không có cảnh UAV lao xuống radar Pelican. Iznanka, tài khoản mạng xã hội có liên hệ với Bộ Quốc phòng Nga và chuyên đăng tư liệu về các cuộc tập kích của nước này, sau đó công bố ảnh hiện trường với nhiều mảnh vỡ và cánh đồng cháy rụi.

Quân đội Ukraine chưa bình luận về thông tin.

Vị trí radar 79K6 Pelican (khoanh đỏ) tại hiện trường vụ tập kích hôm 17/9. Ảnh: Iznanka

79K6 Pelican là radar cảnh giới ba tọa độ với tầm theo dõi 400 km, do công ty Iskra của Ukraine phát triển, có nhiệm vụ phát hiện mục tiêu bay của đối phương và chuyển dữ liệu cho lực lượng phòng không, cũng như kiểm soát không lưu. Hệ thống đặt trên khung gầm xe kéo di động, với thời gian chuyển từ trạng thái hành quân sang sẵn sàng chiến đấu là 30 phút.

P-19MA là phiên bản hiện đại hóa của Ukraine, dựa trên nền tảng radar cảnh giới hai tọa độ P-19 do Liên Xô phát triển. Hệ thống P-19MA có tầm theo dõi khoảng 300 km, được cải thiện độ chính xác và khả năng kháng nhiễu so với mẫu P-19 nguyên bản, bổ sung nhiều hệ thống điện tử và tính năng hiện đại.

Mỗi tổ hợp gồm hai xe cơ giới. Xe đầu tiên đặt ăng-ten và máy phát điện, trong khi xe thứ hai bố trí thiết bị điện tử, hệ thống thu phát và thông tin liên lạc.

UAV Geran-4 trong ảnh do thiết bị bay không người lái đánh chặn Ukraine chụp hồi tháng 5. Ảnh: Wild Hornets

Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) cho biết UAV Geran-4 Nga được trang bị động cơ tua-bin phản lực, có thể cơ động ở tốc độ 300-400 km/h và đạt tốc độ tối đa 500 km/h. Phi cơ có trần bay 5.000 m, tầm hoạt động 450 km, mang được đầu đạn nổ mạnh hoặc nhiệt áp nặng 50-90 kg.

Theo GUR, UAV Geran-4 đã được thiết kế lại khung thân, cải tiến về khí động học, có kết cấu chắc chắn hơn và động cơ phản lực mạnh hơn so với phiên bản cũ.

Serhii Beskrestnov, chuyên gia tác chiến điện tử và cố vấn của Tổng thống Ukraine, hồi tháng 6 cho biết Nga đã chế tạo phiên bản UAV Geran "Siker" có khả năng tự động nhận diện, khóa mục tiêu và lao tới đích, trong đó phổ biến nhất là mẫu Geran-4.

Khoảnh khắc UAV Nga tập kích radar phòng không tầm xa Ukraine

Nga công bố video UAV Geran-4 theo dõi và phá hủy radar cảnh giới đường không, hệ thống tác chiến điện tử Ukraine.

vnexpress.net

 

[akm417]

Nỗ lực 'vá vết thương' trên máy bay tiếp dầu Mỹ trúng đòn Iran
Binh sĩ Mỹ mất 48 tiếng rút nhiên liệu rồi dùng băng dính hàng không vá thân máy bay KC-135 để nó cất cánh khỏi Trung Đông.

Trong phiên thảo luận tại Hội nghị Không trung, Vũ trụ và Không gian mạng hồi giữa tuần, tướng Daniel H. Tulley, lãnh đạo Bộ tư lệnh Vận tải đường không thuộc không quân Mỹ, đã chia sẻ những chi tiết mới, chưa từng được công bố về quá trình sửa chữa một trong các máy bay tiếp dầu KC-135 bị hư hại sau đòn tập kích trả đũa của Iran.

"Báo động vang lên khi tổ lái đang ở trên chiếc KC-135, còn đội ngũ kỹ thuật đang chuẩn bị cho phi cơ xuất phát làm nhiệm vụ. Mọi người phải bỏ máy bay và chạy vào hầm trú ẩn", ông nói.




Máy bay tiếp dầu KC-135 tại căn cứ không quân Mildenhall, Anh ngày 12/4. Video: Instagram/marklynham
Sau cuộc tập kích, các binh sĩ Mỹ rời hầm và chứng kiến máy bay đang bốc khói và thân vỏ bị thủng lỗ chỗ.

"Chiếc KC-135 vào thời điểm đó đã nạp đầy nhiên liệu, phải mất 48 tiếng để rút hết hơn 90 tấn dầu ra khỏi máy bay. Những người có mặt đầu tiên ở hiện trường đã lập tức bắt tay vào xử lý nhiên liệu, bịt kín các lỗ thủng và sửa chữa toàn bộ hệ thống. Họ đã giúp phi cơ thực hiện chuyến bay vượt đại dương để về nước", tướng Tulley cho biết.

Tướng Linda Hurry, lãnh đạo Bộ tư lệnh Vật tư không quân Mỹ, thêm rằng đơn vị dưới quyền bà đã phụ trách quá trình sửa chữa tại chỗ cho những máy bay KC-135 bị hư hại.

Họ sử dụng băng dính chuyên dụng làm bằng nhôm, còn gọi là "băng dính tốc độ cao", phù hợp cho một số hoạt động sửa chữa nhất định đối với máy bay, như khắc phục tạm những hư hỏng không quá nghiêm trọng trên bề mặt tới khi máy bay được sửa chữa đầy đủ.

"Họ đã vá vết thương cho máy bay để chúng có thể trở về căn cứ Tinker ở bang Oklahoma", tướng Hurry cho hay.

Máy bay KC-135 Mỹ chuẩn bị đáp xuống căn cứ không quân Mildenhall ở Anh ngày 12/4. Ảnh: War Zone

Căn cứ Tinker là địa điểm đặt cơ sở Bảo dưỡng Cấp độ nhà máy Viễn chinh (EDMX), nơi duy nhất chịu trách nhiệm sửa chữa hư hại trong chiến đấu cho toàn bộ lực lượng oanh tạc cơ và máy bay tiếp dầu của không quân Mỹ.

Hai tướng Mỹ không tiết lộ thời gian và địa điểm xảy ra vụ tập kích.


Văn phòng Tổng thanh tra của Lầu Năm Góc ngày 14/9 xác nhận 5 máy bay tiếp dầu KC-135 đã bị hư hại trong đợt tập kích nhằm vào căn cứ ở Prince Sultan ở Arab Saudi hồi đầu xung đột. Cuộc tấn công còn phá hủy hoàn toàn một "máy bay mắt thần" E-3G Sentry và làm hư hại một chiếc E-3G khác, cũng như đánh sập nhiều tòa nhà và khu doanh trại.

Hình ảnh được đăng trên mạng xã hội ngày 12/4 và 24/5 cho thấy hai máy bay KC-135 dán đầy băng dính trên thân xuất hiện tại căn cứ Mildenhall ở Anh, được cho là nằm trong số 5 phi cơ tiếp dầu Mỹ bị hư hại. Chưa rõ số phận của những chiếc KC-135 còn lại.

Máy bay KC-135 Mỹ gãy cần tiếp dần và dán băng dính đầy thân tại căn cứ Mildenhall ngày 24/5. Ảnh: War Zone

Tướng Tulley nói rằng chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng đặt ra những câu hỏi về khả năng duy trì nhịp độ chiến đấu và bảo đảm khí tài của không quân Mỹ, cũng như cho thấy vấn đề với khả năng tái tạo lực lượng.

Trong thuật ngữ của không quân Mỹ, "tái tạo lực lượng" là quá trình hồi sinh những máy bay trong kho niêm cất hoặc đã bị loại biên, cũng như sửa chữa toàn diện phi cơ bị hư hại do chiến đấu, để khôi phục năng lực tác chiến của chúng và chuyển đến những đơn vị cần bù đắp khí tài.

"Chúng ta có thể làm gì để cải thiện khả năng tái tạo lực lượng dưới làn hỏa lực đối phương và bảo đảm có thể duy trì năng lực đó trong xung đột kéo dài? Rất nhiều bài học đã được rút ra. Đội ngũ của tướng Hurry đã chuyển nhiều thiết bị đến sân bay Mildenhall", tướng Tulley nói.

Theo ông, một trong những ví dụ cụ thể là quá trình sửa chữa cần tiếp dầu tại căn cứ Mildenhall. Tổng cộng 30 cần tiếp dầu cho máy bay đã được sửa tại Anh, thay vì phải đưa về Mỹ.

Binh sĩ Mỹ lắp cánh cho cần bơm dầu của máy bay KC-135 tại căn cứ Fairchild tháng 12/2016. Ảnh: USAF

Tướng Kenneth Wilsbach, tư lệnh không quân Mỹ, cho biết quân chủng này đang triển khai nhiều đội ngũ kỹ thuật viên và thiết bị bảo dưỡng đến các căn cứ tại châu Âu.

"Máy bay sẽ không cần vượt quãng đường dài về Mỹ, mà chỉ cần đến một địa điểm ở châu Âu để bảo dưỡng rồi lập tức quay lại làm nhiệm vụ. Những giải pháp của Bộ tư lệnh Vận tải đường không đã mang lại hiệu quả rõ rệt đối với khả năng sẵn sàng chiến đấu của phi đội vận tải cơ", tướng Wilsbach nói.

Howard Altman, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định nỗ lực sửa chữa và bảo dưỡng phi cơ càng gần tiền tuyến càng tốt sẽ "đóng vai trò cực kỳ quan trọng" trong mọi cuộc xung đột của Mỹ với đối thủ ngang tầm vào tương lai.

Nỗ lực 'vá vết thương' trên máy bay tiếp dầu Mỹ trúng đòn Iran

Binh sĩ Mỹ mất 48 tiếng rút nhiên liệu rồi dùng băng dính hàng không vá thân máy bay KC-135 để nó cất cánh khỏi Trung Đông.

vnexpress.net