Hiến pháp năm 2013 quy định rõ tại Điều 22:
“Công dân có quyền có nơi ở hợp pháp. Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý”. Điều 12 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 (BLTTHS) quy định nguyên tắc "bảo đảm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của cá nhân": Không ai được xâm phạm trái pháp luật chỗ ở… của cá nhân.
Trong hiến pháp và các luật liên quan đến nhà ở, hình sự, tố tụng đều có quy định cụ thể về quyền bất khả xâm phạm rồi mà cụ. Còn quyền của chủ nhà khi có kẻ tự ý xâm phạm vào nhà mình thì em hỏi con Al nó bảo thế này và em cũng thấy đúng:
1. Những việc bạn ĐƯỢC PHÉP LÀM
- Đóng cửa, chốt chặn, ngăn cản: Bạn hoàn toàn có quyền khóa cửa, dựng chướng ngại vật để ngăn không cho kẻ đó tiếp tục tiến sâu vào nhà.
- Yêu cầu rời đi và tri hô: Bạn được phép lớn tiếng yêu cầu kẻ xâm phạm ra khỏi nhà, đồng thời tri hô, bật còi báo động, hoặc bật đèn sáng để tìm kiếm sự trợ giúp từ hàng xóm, người xung quanh.
- Sử dụng vũ lực hợp lý để tự vệ: Nếu kẻ đó có hành vi tấn công, đe dọa vũ lực đối với bạn hoặc người thân, bạn được phép chống trả (bằng tay không hoặc công cụ, đồ vật có sẵn trong nhà) để tước vũ khí, khống chế hoặc đẩy lùi sự tấn công của kẻ đó.
- Khống chế, bắt giữ: Bạn được phép giữ chặt, trói (nếu cần thiết) để khống chế kẻ xâm phạm và áp giải hoặc chờ cơ quan Công an đến bàn giao.
- Ghi âm, ghi hình: Được phép quay phim, chụp ảnh hành vi của kẻ xâm phạm để làm bằng chứng bảo vệ mình trước pháp luật sau này.
2. Giới hạn pháp lý nguy hiểm cần TRÁNH (Để không bị đi tù ngược)
Dù là chủ nhà, bạn vẫn phải tuân thủ ranh giới của "Phòng vệ chính đáng" (Điều 22 Bộ luật Hình sự). Bạn cần tuyệt đối tránh:
- Không tấn công khi kẻ đó đã bỏ chạy hoặc đầu hàng: Nếu kẻ xâm phạm sợ hãi quay đầu chạy trốn hoặc đã buông vũ khí xin tha, bạn không được phép đuổi theo đánh đập, chém, hoặc gây thương tích cho họ. Lúc này hành vi tấn công của bạn sẽ bị coi là trả thù và vi phạm pháp luật.
- Không dùng vũ lực quá mức cần thiết (Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng): Sự chống trả của bạn phải tương xứng với tính chất nguy hiểm của hành vi xâm phạm.
- Ví dụ: Nếu một người chỉ say xỉn đi nhầm nhà và đi loạng choạng vào sân, bạn không được dùng dao chém họ.
- Ngược lại: Nếu kẻ đó cầm dao, hung khí hung hãn xông vào phòng ngủ đe dọa tính mạng, bạn được phép dùng mọi biện pháp mạnh mẽ nhất để bảo vệ mạng sống.
- Không tự ý đặt bẫy gây chết người: Bạn không được phép sử dụng các biện pháp nguy hiểm như chăng dây điện quanh nhà/hàng rào để chống trộm. Nếu kẻ xâm phạm bị điện giật chết, chủ nhà sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Giết người" hoặc "Vô ý làm chết người".