[Funland] Tiện bút của Cao Việt Dũng: Trai Hà Nội như thế nào?

comiki

Xe ba gác
Người OF
Biển số
OF-504527
Ngày cấp bằng
6/6/06
Số km
24,023
Động cơ
17,938,605 Mã lực
Nơi ở
Hà Nội
Gia đình thứ hai di cư từ xa đến. Phố Lãn Ông, nối liền với phố Hàng Buồm, là nơi sinh sống của cộng đồng người buôn bán gốc Hoa, trong đó nổi bật lên là dòng họ Phó**. Người đầu tiên của gia đình này sinh ra tại Phúc Kiến (phố này mang tên Phúc Kiến cho mãi đến năm 1945) rời Trung Quốc năm 1591 cùng vợ và năm trong số bảy người con trai. Lúc bấy giờ, thủ đô nước Đại Việt đang bị chiến tranh tàn phá, nên cả gia đình đã phân tán ra sống tại ba làng cách kinh thành hai mươi cây số về phía Đông Nam. Duy chỉ có người con út là liều vào thành Thăng Long và định cư ở phía Nam Hồ Tây. Một thời gian sau, một người con khác cũng chuyển đến sống ở một làng nhỏ cách Thăng Long mười hai cây số về phía Tây Bắc. Tất cả năm người con này đều lấy vợ Việt Nam khiến cho gia đình nhanh chóng hòa nhập vào đời sống xã hội. Chỉ trong vòng mười năm, đại gia đình này đã được Việt hóa và bốn chi chia ra sống ở bốn nơi. Những người trong gia đình này kết hôn với người vùng châu thố và qua đó mở rộng thêm ảnh hưởng của mình***. Vào thế kỷ XVII và XVIII, người họ Phó từng thử gia nhập xã hội thượng lưu và tham gia vào chính trường, nhưng không thu được thành công đáng kể. Chỉ có người con trai thứ bảy của cụ Phó Đức Cơ (1624-1707), người từng giữ chức trợ lý cho quan huyện, là lên tới được ngạch ba trên con đường hoạn lộ và được giữ một chức vụ quan trọng ở Binh bộ.

Gia đình này chủ yếu thành công nhờ thương mại. Vào cuối thế kỷ XVIII, một người thuộc thế hệ thứ chín trong gia đình mở một cửa hàng bán thuốc bắc tại Hà Nội. Cháu ông và sau đó là các thành viên khác trong gia đình cùng làm theo. Kể từ đó, gia đình họ Phó định cư hẳn trong thành phố, tiến hành sản xuất và buôn bán khá thành công Dưới thời Pháp thuộc, dòng họ này có một trong những xưởng sản xuất gạch ngói lớn nhất Bắc Kỳ (gạch của gia đình này được dùng để xây lò sưởi trong một khách sạn lớn hiện còn tồn tại ở Hà Nội). Trong suốt hai thế kỷ, người trong họ này sinh ra, lớn lên và mất đi ở phố Lãn Ông, nơi chứng kiến sự thăng tiến kỳ diệu của dòng họ Phó cả về phương diện kinh tế và xã hội. Các cửa hàng bán thuốc, cũng như danh tiếng của dòng họ này, hiện vẫn còn nguyên vẹn qua những biến động về chính trị và xã hội. Một thành viên của gia đình là Phó Đức Chính (1907-1930) từng là thành viên quan trọng của Việt Nam Quốc dân đảng, bị kết án tử hình sau cuộc khởi nghĩa Yên Bái chống thực dân năm 1930.

Thành thị không những là vùng đất hứa mà còn là một không gian tự do, bởi ở đây không có sự phân biệt giàu nghèo, không có sự khác biệt giữa người Việt và người Hoa, giữa nông dân và thợ thủ công. Dần dà những người từ tứ xứ đến đây sống tập trung thành những cộng đồng, phần vì đất đai ở thành phố khan hiếm, phần vì các nghề thủ công thường bổ sung cho nhau. Điều này được thể hiện rõ qua lịch sử phố Hàng Bạc.

** Năm 1923, một người họ Phó đã dịch và xuất bản gia phả của nhiều chi thuộc dòng họ này ra chữ quốc ngữ.

*** Cuốn gia phả này cho chúng ta thấy rõ phần nào câu nói đùa của người xưa là người Hoa (chủ yếu là những thương gia giàu có) có bao nhiêu cửa hàng thì lấy bấy nhiêu vợ.

1000098979.jpg
 
  • Vodka
Reactions: rfs

Nhimtiu

Xe lăn
Biển số
OF-210290
Ngày cấp bằng
16/9/13
Số km
14,575
Động cơ
594,279 Mã lực
Người ta đâu có sai, mà là trong lòng người ta nghĩ đến người khác. Mình không liên quan nhá các bạn 😖
Tưởng em mưa mới 18+ Plus mà vào xung hô mí cc là bạn là thía lào nhể? Bạn Mưa hư nhé. :))
 

Thỏ móm

Xe container
Biển số
OF-542866
Ngày cấp bằng
24/11/17
Số km
7,249
Động cơ
242,003 Mã lực
Nơi ở
Vườn cà rốt màu mỡ
Gia đình thứ hai di cư từ xa đến. Phố Lãn Ông, nối liền với phố Hàng Buồm, là nơi sinh sống của cộng đồng người buôn bán gốc Hoa, trong đó nổi bật lên là dòng họ Phó**. Người đầu tiên của gia đình này sinh ra tại Phúc Kiến (phố này mang tên Phúc Kiến cho mãi đến năm 1945) rời Trung Quốc năm 1591 cùng vợ và năm trong số bảy người con trai. Lúc bấy giờ, thủ đô nước Đại Việt đang bị chiến tranh tàn phá, nên cả gia đình đã phân tán ra sống tại ba làng cách kinh thành hai mươi cây số về phía Đông Nam. Duy chỉ có người con út là liều vào thành Thăng Long và định cư ở phía Nam Hồ Tây. Một thời gian sau, một người con khác cũng chuyển đến sống ở một làng nhỏ cách Thăng Long mười hai cây số về phía Tây Bắc. Tất cả năm người con này đều lấy vợ Việt Nam khiến cho gia đình nhanh chóng hòa nhập vào đời sống xã hội. Chỉ trong vòng mười năm, đại gia đình này đã được Việt hóa và bốn chi chia ra sống ở bốn nơi. Những người trong gia đình này kết hôn với người vùng châu thố và qua đó mở rộng thêm ảnh hưởng của mình***. Vào thế kỷ XVII và XVIII, người họ Phó từng thử gia nhập xã hội thượng lưu và tham gia vào chính trường, nhưng không thu được thành công đáng kể. Chỉ có người con trai thứ bảy của cụ Phó Đức Cơ (1624-1707), người từng giữ chức trợ lý cho quan huyện, là lên tới được ngạch ba trên con đường hoạn lộ và được giữ một chức vụ quan trọng ở Binh bộ.

Gia đình này chủ yếu thành công nhờ thương mại. Vào cuối thế kỷ XVIII, một người thuộc thế hệ thứ chín trong gia đình mở một cửa hàng bán thuốc bắc tại Hà Nội. Cháu ông và sau đó là các thành viên khác trong gia đình cùng làm theo. Kể từ đó, gia đình họ Phó định cư hẳn trong thành phố, tiến hành sản xuất và buôn bán khá thành công Dưới thời Pháp thuộc, dòng họ này có một trong những xưởng sản xuất gạch ngói lớn nhất Bắc Kỳ (gạch của gia đình này được dùng để xây lò sưởi trong một khách sạn lớn hiện còn tồn tại ở Hà Nội). Trong suốt hai thế kỷ, người trong họ này sinh ra, lớn lên và mất đi ở phố Lãn Ông, nơi chứng kiến sự thăng tiến kỳ diệu của dòng họ Phó cả về phương diện kinh tế và xã hội. Các cửa hàng bán thuốc, cũng như danh tiếng của dòng họ này, hiện vẫn còn nguyên vẹn qua những biến động về chính trị và xã hội. Một thành viên của gia đình là Phó Đức Chính (1907-1930) từng là thành viên quan trọng của Việt Nam Quốc dân đảng, bị kết án tử hình sau cuộc khởi nghĩa Yên Bái chống thực dân năm 1930.

Thành thị không những là vùng đất hứa mà còn là một không gian tự do, bởi ở đây không có sự phân biệt giàu nghèo, không có sự khác biệt giữa người Việt và người Hoa, giữa nông dân và thợ thủ công. Dần dà những người từ tứ xứ đến đây sống tập trung thành những cộng đồng, phần vì đất đai ở thành phố khan hiếm, phần vì các nghề thủ công thường bổ sung cho nhau. Điều này được thể hiện rõ qua lịch sử phố Hàng Bạc.

** Năm 1923, một người họ Phó đã dịch và xuất bản gia phả của nhiều chi thuộc dòng họ này ra chữ quốc ngữ.

*** Cuốn gia phả này cho chúng ta thấy rõ phần nào câu nói đùa của người xưa là người Hoa (chủ yếu là những thương gia giàu có) có bao nhiêu cửa hàng thì lấy bấy nhiêu vợ.

1000098979.jpg
Nhà họ Phó ở Lãn Ông trước Thỏ có 1 cô bạn học cùng phổ thông. Ấn tuợng đặc biệt theo Thỏ tới giờ là khi vào nhà nó thì mùi thuốc bắc sực ấm và thơm một cách ma mị, một điều nữa là Ban thờ trên gác 2 nhìn rất âm u tanh tối tranh sáng.
 

comiki

Xe ba gác
Người OF
Biển số
OF-504527
Ngày cấp bằng
6/6/06
Số km
24,023
Động cơ
17,938,605 Mã lực
Nơi ở
Hà Nội
Nhà họ Phó ở Lãn Ông trước Thỏ có 1 cô bạn học cùng phổ thông. Ấn tuợng đặc biệt theo Thỏ tới giờ là khi vào nhà nó thì mùi thuốc bắc sực ấm và thơm một cách ma mị, một điều nữa là Ban thờ trên gác 2 nhìn rất âm u tanh tối tranh sáng.
Về mặt thuốc, thịt thỏ được dùng với tên thỏ nhục, có vị ngọt, cay, tính bình, không độc, có tác dụng bổ trung ích khí, hoạt huyết giải độc, chống đau tê, chữa suy nhược gầy yếu, chứng tiêu khát (nhất là những người vừa ốm dậy), dạ dày nóng gây nôn, đái ra máu. Dạng dùng thông thường là thịt nấu chín ăn.

Ngoài ra, nhiều bộ phận khác của thỏ cũng được dùng làm thuốc như xương thỏ (thỏ cốt) có vị ngọt, chua, tính bình, có tác dụng trấn tĩnh, khu phong, giải độc, tiêu sưng, chữa đầu váng, háo khát dưới dạng nước sắc hoặc ngâm rượu uống. Dùng ngoài, xương thỏ phơi khô, tán bột rắc trị mụn nhọt, ghẻ lở. Gan thỏ (thỏ can) có vị ngọt, đắng, mặn, tính hàn, có tác dụng bổ gan, làm sáng mắt chữa choáng váng do gan yếu, mắt mờ, có màng mộng, đau mắt. Ngày dùng 16-20g gan phơi khô, tán nhỏ, rây bột mịn. Tiết thỏ (thỏ huyết) có vị mặn, tính hàn, không độc, có tác dụng hoạt huyết, lương huyết, chữa các chứng ngộ độc. Uống ngay khi mới cắt tiết thỏ, mỗi lần một chén nhỏ. Da lông thỏ (thỏ bì mao) đốt tồn tính, tán bột, rắc để làm lành các vết thương, vết bỏng, nhất là những vết lâu ngày không khỏi.


Chắc xưa thỏ non nên giờ mới có cơ hội hồi tưởng L-)
 

Thỏ móm

Xe container
Biển số
OF-542866
Ngày cấp bằng
24/11/17
Số km
7,249
Động cơ
242,003 Mã lực
Nơi ở
Vườn cà rốt màu mỡ
Về mặt thuốc, thịt thỏ được dùng với tên thỏ nhục, có vị ngọt, cay, tính bình, không độc, có tác dụng bổ trung ích khí, hoạt huyết giải độc, chống đau tê, chữa suy nhược gầy yếu, chứng tiêu khát (nhất là những người vừa ốm dậy), dạ dày nóng gây nôn, đái ra máu. Dạng dùng thông thường là thịt nấu chín ăn.

Ngoài ra, nhiều bộ phận khác của thỏ cũng được dùng làm thuốc như xương thỏ (thỏ cốt) có vị ngọt, chua, tính bình, có tác dụng trấn tĩnh, khu phong, giải độc, tiêu sưng, chữa đầu váng, háo khát dưới dạng nước sắc hoặc ngâm rượu uống. Dùng ngoài, xương thỏ phơi khô, tán bột rắc trị mụn nhọt, ghẻ lở. Gan thỏ (thỏ can) có vị ngọt, đắng, mặn, tính hàn, có tác dụng bổ gan, làm sáng mắt chữa choáng váng do gan yếu, mắt mờ, có màng mộng, đau mắt. Ngày dùng 16-20g gan phơi khô, tán nhỏ, rây bột mịn. Tiết thỏ (thỏ huyết) có vị mặn, tính hàn, không độc, có tác dụng hoạt huyết, lương huyết, chữa các chứng ngộ độc. Uống ngay khi mới cắt tiết thỏ, mỗi lần một chén nhỏ. Da lông thỏ (thỏ bì mao) đốt tồn tính, tán bột, rắc để làm lành các vết thương, vết bỏng, nhất là những vết lâu ngày không khỏi.


Chắc xưa thỏ non nên giờ mới có cơ hội hồi tưởng L-)
Đấy... Thế mới thấy Thỏ là quý hiếm và có ích, có lợi cho cần lao.

Viva Thỏ\m/\m/\m/:-bd:-bd:-bd
 
  • Vodka
Reactions: rfs

Garrard_1967

Xe điện
Biển số
OF-844852
Ngày cấp bằng
11/12/23
Số km
2,421
Động cơ
1,086,323 Mã lực
Chị ki có file pdf thì up lên 1 host free hoặc google driver, rồi share link cho các cụ tìm hiểu thêm, chị ạ.
 

comiki

Xe ba gác
Người OF
Biển số
OF-504527
Ngày cấp bằng
6/6/06
Số km
24,023
Động cơ
17,938,605 Mã lực
Nơi ở
Hà Nội
Chị ki có file pdf thì up lên 1 host free hoặc google driver, rồi share link cho các cụ tìm hiểu thêm, chị ạ.
Cụ lại chạm vào nỗi đau của em. Mấy năm rảnh rỗi, em kỳ cạch search, lưu các tài liệu tây ta, kim cổ, nhiều lĩnh vực, gặp vấn đề gì quan tâm là tìm tòi và đào được rất nhiều cái hay, cứ trữ dần về máy. Một ngày xấu giời, thằng ku em nó thông báo chị ơi máy tính của chị ngỏm dồi, ko khôi phục được, ko khóc được luôn ấy. Mà tìm lại thì cần thời gian, có nhiều cái do tình cờ nên giờ cũng khó nhớ để mà gg, haizzzz.

Còn sách kia là hôm trước em đọc ké ở Trung tâm giao lưu văn hóa, thấy có những nét chi tiết hơn so với bộ nghìn năm TL-HN nên tranh thủ chụp lại về nhờ gg chuyển sang text đấy, em chưa tìm thấy file pdf sách này.
 

Garrard_1967

Xe điện
Biển số
OF-844852
Ngày cấp bằng
11/12/23
Số km
2,421
Động cơ
1,086,323 Mã lực
Đấy... Thế mới thấy Thỏ là quý hiếm và có ích, có lợi cho cần lao.

Viva Thỏ\m/\m/\m/:-bd:-bd:-bd
Khộ thân, đi tới đâu cũng bị doạ cho lên vỉ nướng với rô ti, ai bẩu, đã đáng iu lại cứ đòi bia ... cắt tiết cơ.
 

Thỏ móm

Xe container
Biển số
OF-542866
Ngày cấp bằng
24/11/17
Số km
7,249
Động cơ
242,003 Mã lực
Nơi ở
Vườn cà rốt màu mỡ
Nhanh thật. Ngày này 5 năm trước, à không, đúng ra là hôm qua 21/9/ 2021 là ngày khá đặc biệt với Hà nội.
 

Thỏ móm

Xe container
Biển số
OF-542866
Ngày cấp bằng
24/11/17
Số km
7,249
Động cơ
242,003 Mã lực
Nơi ở
Vườn cà rốt màu mỡ
Tháng 9, mùa Thu, gặp thì tranh thủ ăn, giúp làm sạch đường ruột, bài trừ trọc khí, toàn thân đều dễ chịu. Gặp được bài này khá hay và bổ ích nên Thỏ mang về để các bác lãm.


Hai hôm trước, có người nhắn hỏi tôi: “cứ đến mùa thu, thời tiết vừa lạnh xuống là tôi ba bốn ngày không đi đại tiện. Tôi mua cả một nải chuối vàng óng, ăn xong ngược lại càng táo bón, bụng cứ như bị nhét một cục bông, là sao vậy?”

Tôi trả lời: Bạn đang ăn “chuối chín giả”. Loại chuối trong siêu thị vỏ đã vàng nhưng ruột vẫn cứng, được thúc chín để lên màu, lượng tanin chưa giảm hết — tanin có tính thu liễm, sẽ giữ lại chút nước trong ruột, khiến phân ngày càng khô cứng. Hễ nhắc đến thông tiện là lập tức nghĩ đến chuối — đây chính là một trong những cái bẫy đầu tiên mà rất nhiều người mắc phải. Táo bón mùa thu, căn nguyên không nằm ở việc “uống chưa đủ nước”, mà ở chỗ táo khí làm tổn thương tân dịch.

I. Vì sao mùa thu đặc biệt dễ bị táo bón?

Đông y nói “Phế và Đại trường biểu lý tương quan”, Phế và Đại trường giống như hai đoạn trên dưới của cùng một dòng vận chuyển. Mùa thu táo khí đương lệnh, táo tà trước tiên làm tổn thương Phế; khi Phế tân bị hao tổn, lượng thủy dịch đi xuống để nhuận Đại trường cũng giảm theo.

Mùa hè, đường ruột giống như một con sông đầy nước, thuyền (phân) thuận dòng mà đi; đến mùa thu, mực nước hạ xuống, lòng sông nứt nẻ, thuyền mắc cạn — bạn có uống thật nhiều nước đun sôi thì phần lớn vẫn được Tỳ Vị vận hóa, lượng tân dịch thực sự có thể đi xuống Đại trường vẫn không đủ.

Vì vậy, táo bón mùa thu cần đồng thời thực hiện “nhuận + thông”: lấy nhuận Phế sinh tân để trị gốc, thông lợi Đại trường để trị ngọn; đừng chỉ uống thật nhiều nước, cũng đừng tùy tiện dùng thuốc xổ mạnh.

II. Mận khô (prune): loại “quả nhuận thông” phù hợp hơn với táo bón do táo khí mùa thu

Mận khô có vị ngọt chua, tính hơi hàn, quy các kinh Can, Phế, Tỳ và Đại trường. Điểm quan trọng không chỉ nằm ở việc “trái cây giúp thông tiện”, mà là tác dụng quy kinh của nó vừa nhắm đúng vào khâu của táo khí mùa thu: nhuận Phế, kiện Tỳ, nhuận Tràng.

Theo cách nói hiện đại cũng dễ hiểu:

- Sorbitol: có tác dụng thẩm thấu, “kéo” nước vào lòng ruột, làm mềm phân khô cứng (trong mận tươi đã có, còn mận khô thì hàm lượng tập trung hơn).
- Chất xơ thực phẩm: làm tăng thể tích phân, tạo lực đẩy về mặt vật lý.

Một thứ giúp nhuận, một thứ tạo lực đẩy, phối hợp như vậy đáng tin cậy hơn nhiều so với chuối chưa chín kỹ.

Cách ăn, đừng tham nhiều:

- Mận tươi: mỗi ngày 5–6 quả, ăn sau bữa cơm hoặc giữa hai bữa.
- Mận khô: khoảng 50 g/ngày (5–6 quả).
- Nước ép mận: buổi sáng sau khi thức dậy uống nửa cốc nhỏ, khá phù hợp với người “buổi sáng ngồi mãi mà không đi được”.

Lần đầu ăn, hãy bắt đầu với 3–4 quả. Ăn quá nhiều gây đầy bụng, tiêu chảy thì không phải “đang thải độc”, mà là lượng dùng đã quá mức.

Người bệnh tiểu đường, người có cơ địa dễ tiêu chảy và người mắc hội chứng ruột kích thích thể tiêu chảy không nên chạy theo phong trào mà ăn quá nhiều.

III. Khoai lang: “đại tướng khoan tràng” nhà nào cũng có

《Bản thảo cương mục》ghi rằng khoai lang có tác dụng “bổ hư phạp, ích khí lực, kiện Tỳ Vị, cường Thận âm”. Nhưng đối với người táo bón, chúng ta chỉ cần chú ý bốn chữ — khoan trường thông tiện (làm rộng đường ruột, giúp đại tiện thông suốt).

“Khanh tràng” không giống như thuốc xổ nhóm anthraquinone khiến ruột “bị ép co thắt”, mà là:

Chất xơ thực phẩm thúc đẩy nhu động ruột, hút nước rồi trương nở, làm tơi phân khô; đồng thời cũng phần nào hỗ trợ năng lực vận hóa của Tỳ Vị.

Chọn màu thế nào:

- Vỏ trắng, ruột trắng: thiên về bổ Phế sinh tân, thích hợp với người da khô, ho khan do táo khí mùa thu.
- Vỏ đỏ, ruột đỏ: thiên về bổ khí dưỡng huyết, người sắc mặt nhợt nhạt, ít hơi sức, lười nói thường thích hợp ăn.
- Ruột vàng: dưỡng Tỳ, phù hợp hơn với người vừa bị táo khí mùa thu vừa Tỳ hư, sau ăn dễ đầy bụng.
- Ruột tím: thiên về bổ Thận âm, có thể dùng phối hợp cho người đau mỏi vùng thắt lưng, khô miệng, ban đêm phiền nhiệt.

Hấp > nướng. Khoai lang hấp giữ được nước, không gây khô; khoai nướng thơm ngon nhưng trong những ngày thu táo, ăn nhiều dễ khô miệng, đau họng.

Giới hạn cần lưu ý: Người vốn thường xuyên đầy bụng, ợ hơi, xì hơi nhiều thì không nên coi khoai lang là món ăn chính rồi ăn thật nhiều. Người bị loét dạ dày hoặc trào ngược dạ dày–thực quản không nên ăn lúc đói. Người bệnh tiểu đường cần kiểm soát lượng ăn, không nên nhâm nhi khoai lang như đồ ăn vặt.

IV. Hai “công tắc thông tiện”: ăn vào rồi còn phải vận chuyển được ra ngoài

Thực liệu là nguyên liệu, còn phương pháp tác động bên ngoài là phương tiện vận chuyển.

① Xoa bụng theo chiều kim đồng hồ

Trước khi ngủ, xoa hai lòng bàn tay cho nóng, lấy rốn làm trung tâm, xoa bụng theo chiều kim đồng hồ trong 5–10 phút.

Hướng này đi theo hướng của đại tràng (đại tràng lên → đại tràng ngang → đại tràng xuống → đại tràng sigma); theo Đông y gọi là “trợ Đại trường truyền đạo”, theo y học hiện đại gọi là “thúc đẩy nhu động ruột”.

Lực xoa phải nhẹ nhàng, giống như dỗ dành cái bụng, chứ không phải đấm bao cát.

② Huyệt Chi Câu — một trong những huyệt cần nhớ nhất khi táo bón

Vị trí: mặt sau cẳng tay, cách nếp gấp ngang mặt lưng cổ tay 3 thốn, nằm giữa xương trụ và xương quay (khoảng bốn ngón tay ngang).

Quy thuộc: Kinh Thủ Thiếu Dương Tam Tiêu. Tam Tiêu chủ khí cơ và thủy đạo; khí cơ được thông thì đường ruột cũng dễ thông.

Cách ấn: dùng ngón cái điểm ấn đến khi có cảm giác căng tức, mỗi lần 2–3 phút; ấn vào buổi sáng sau khi thức dậy là khá phù hợp.

Cách phối hợp: phối với Thiên Xu (cách rốn 2 thốn) sẽ thuận hơn; phối với Túc Tam Lý thì thiên về bồi dưỡng Tỳ Vị.

Chi Câu chỉ là một “công tắc hỗ trợ”, không phải thuốc thụt glycerin hay thuốc xổ. Nếu đã táo bón ba ngày, phân giống phân dê, kèm đau bụng, đầy bụng thì đừng cố chấp bấm huyệt; trước tiên hãy đến khoa Hậu môn–Trực tràng hoặc khoa Tiêu hóa khám.

V. Những lời dặn

Đừng thần hóa: mận khô, khoai lang, xoa bụng và huyệt Chi Câu đều chỉ là phương pháp hỗ trợ đối với táo bón do táo khí mùa thu, không phải kiểu “ăn một lần là đường ruột lập tức ào một cái thông ngay”.

Biện chứng: lưỡi đỏ, rêu vàng, miệng đắng, phân khô như đá, dễ cáu gắt — thiên về táo nhiệt; có thể dùng mận khô, đồng thời hạn chế đồ cay nóng.

Lưỡi nhạt, rêu trắng, sợ lạnh, phân không quá khô nhưng khó đi, cơ thể không có sức — thiên về khí hư; đừng chỉ ăn mận khô mà cần chú ý chăm sóc Tỳ Vị.

Đừng mắc bẫy: sử dụng lâu dài lá phan tả (senna), đại hoàng hoặc trà thông tiện có thể khiến đường ruột trở nên “lười” (có thể liên quan đến tình trạng hắc biến đại tràng và lệ thuộc). Uống nước muối loãng vào buổi sáng không thích hợp với người tăng huyết áp hoặc chức năng thận kém.

Dấu hiệu cần đi khám: táo bón kéo dài trên 2 tuần, đi ngoài ra máu, phân đen, sụt cân, đau bụng, táo bón xen kẽ tiêu chảy — đừng tiếp tục chỉ “dưỡng sinh”, mà nên đi kiểm tra nội soi đại tràng, chức năng tuyến giáp và đường huyết.

Đừng bỏ qua nền tảng: ngồi lâu, nhịn đại tiện, thức khuya, thường xuyên ăn đồ mua bên ngoài mà thiếu rau — dù ăn cả giỏ mận khô cũng không giải quyết được.

Mùa thu không phải đường ruột đột nhiên trở nên kém đi, mà là nó đang “đòi hỏi” bạn phải nhuận và thông.

Mận khô giúp nhuận, khoai lang giúp khoan tràng, lòng bàn tay xoa theo chiều kim đồng hồ giúp đẩy đường ruột một chút, huyệt Chi Câu giúp khai thông khí cơ Tam Tiêu — bốn việc kết hợp với nhau sẽ tốt hơn nhiều so với chỉ cắn chuối.

Nếu bài viết này giúp bạn tránh được một lần mắc “cái bẫy chuối thông tiện”, hãy nhấn “thả tim” và chuyển cho người bạn cứ hễ vào nhà vệ sinh mùa thu là ngồi lướt điện thoại, bước ra ngoài rồi vẫn than “chẳng có cảm giác gì”.

Ruột thông thì thân người mới nhẹ nhàng.
 

Mưa!

Xe điện
Biển số
OF-319947
Ngày cấp bằng
16/5/14
Số km
3,484
Động cơ
309,199 Mã lực
Tháng 9, mùa Thu, gặp thì tranh thủ ăn, giúp làm sạch đường ruột, bài trừ trọc khí, toàn thân đều dễ chịu. Gặp được bài này khá hay và bổ ích nên Thỏ mang về để các bác lãm.


Hai hôm trước, có người nhắn hỏi tôi: “cứ đến mùa thu, thời tiết vừa lạnh xuống là tôi ba bốn ngày không đi đại tiện. Tôi mua cả một nải chuối vàng óng, ăn xong ngược lại càng táo bón, bụng cứ như bị nhét một cục bông, là sao vậy?”

Tôi trả lời: Bạn đang ăn “chuối chín giả”. Loại chuối trong siêu thị vỏ đã vàng nhưng ruột vẫn cứng, được thúc chín để lên màu, lượng tanin chưa giảm hết — tanin có tính thu liễm, sẽ giữ lại chút nước trong ruột, khiến phân ngày càng khô cứng. Hễ nhắc đến thông tiện là lập tức nghĩ đến chuối — đây chính là một trong những cái bẫy đầu tiên mà rất nhiều người mắc phải. Táo bón mùa thu, căn nguyên không nằm ở việc “uống chưa đủ nước”, mà ở chỗ táo khí làm tổn thương tân dịch.

I. Vì sao mùa thu đặc biệt dễ bị táo bón?

Đông y nói “Phế và Đại trường biểu lý tương quan”, Phế và Đại trường giống như hai đoạn trên dưới của cùng một dòng vận chuyển. Mùa thu táo khí đương lệnh, táo tà trước tiên làm tổn thương Phế; khi Phế tân bị hao tổn, lượng thủy dịch đi xuống để nhuận Đại trường cũng giảm theo.

Mùa hè, đường ruột giống như một con sông đầy nước, thuyền (phân) thuận dòng mà đi; đến mùa thu, mực nước hạ xuống, lòng sông nứt nẻ, thuyền mắc cạn — bạn có uống thật nhiều nước đun sôi thì phần lớn vẫn được Tỳ Vị vận hóa, lượng tân dịch thực sự có thể đi xuống Đại trường vẫn không đủ.

Vì vậy, táo bón mùa thu cần đồng thời thực hiện “nhuận + thông”: lấy nhuận Phế sinh tân để trị gốc, thông lợi Đại trường để trị ngọn; đừng chỉ uống thật nhiều nước, cũng đừng tùy tiện dùng thuốc xổ mạnh.

II. Mận khô (prune): loại “quả nhuận thông” phù hợp hơn với táo bón do táo khí mùa thu

Mận khô có vị ngọt chua, tính hơi hàn, quy các kinh Can, Phế, Tỳ và Đại trường. Điểm quan trọng không chỉ nằm ở việc “trái cây giúp thông tiện”, mà là tác dụng quy kinh của nó vừa nhắm đúng vào khâu của táo khí mùa thu: nhuận Phế, kiện Tỳ, nhuận Tràng.

Theo cách nói hiện đại cũng dễ hiểu:

- Sorbitol: có tác dụng thẩm thấu, “kéo” nước vào lòng ruột, làm mềm phân khô cứng (trong mận tươi đã có, còn mận khô thì hàm lượng tập trung hơn).
- Chất xơ thực phẩm: làm tăng thể tích phân, tạo lực đẩy về mặt vật lý.

Một thứ giúp nhuận, một thứ tạo lực đẩy, phối hợp như vậy đáng tin cậy hơn nhiều so với chuối chưa chín kỹ.

Cách ăn, đừng tham nhiều:

- Mận tươi: mỗi ngày 5–6 quả, ăn sau bữa cơm hoặc giữa hai bữa.
- Mận khô: khoảng 50 g/ngày (5–6 quả).
- Nước ép mận: buổi sáng sau khi thức dậy uống nửa cốc nhỏ, khá phù hợp với người “buổi sáng ngồi mãi mà không đi được”.

Lần đầu ăn, hãy bắt đầu với 3–4 quả. Ăn quá nhiều gây đầy bụng, tiêu chảy thì không phải “đang thải độc”, mà là lượng dùng đã quá mức.

Người bệnh tiểu đường, người có cơ địa dễ tiêu chảy và người mắc hội chứng ruột kích thích thể tiêu chảy không nên chạy theo phong trào mà ăn quá nhiều.

III. Khoai lang: “đại tướng khoan tràng” nhà nào cũng có

《Bản thảo cương mục》ghi rằng khoai lang có tác dụng “bổ hư phạp, ích khí lực, kiện Tỳ Vị, cường Thận âm”. Nhưng đối với người táo bón, chúng ta chỉ cần chú ý bốn chữ — khoan trường thông tiện (làm rộng đường ruột, giúp đại tiện thông suốt).

“Khanh tràng” không giống như thuốc xổ nhóm anthraquinone khiến ruột “bị ép co thắt”, mà là:

Chất xơ thực phẩm thúc đẩy nhu động ruột, hút nước rồi trương nở, làm tơi phân khô; đồng thời cũng phần nào hỗ trợ năng lực vận hóa của Tỳ Vị.

Chọn màu thế nào:

- Vỏ trắng, ruột trắng: thiên về bổ Phế sinh tân, thích hợp với người da khô, ho khan do táo khí mùa thu.
- Vỏ đỏ, ruột đỏ: thiên về bổ khí dưỡng huyết, người sắc mặt nhợt nhạt, ít hơi sức, lười nói thường thích hợp ăn.
- Ruột vàng: dưỡng Tỳ, phù hợp hơn với người vừa bị táo khí mùa thu vừa Tỳ hư, sau ăn dễ đầy bụng.
- Ruột tím: thiên về bổ Thận âm, có thể dùng phối hợp cho người đau mỏi vùng thắt lưng, khô miệng, ban đêm phiền nhiệt.

Hấp > nướng. Khoai lang hấp giữ được nước, không gây khô; khoai nướng thơm ngon nhưng trong những ngày thu táo, ăn nhiều dễ khô miệng, đau họng.

Giới hạn cần lưu ý: Người vốn thường xuyên đầy bụng, ợ hơi, xì hơi nhiều thì không nên coi khoai lang là món ăn chính rồi ăn thật nhiều. Người bị loét dạ dày hoặc trào ngược dạ dày–thực quản không nên ăn lúc đói. Người bệnh tiểu đường cần kiểm soát lượng ăn, không nên nhâm nhi khoai lang như đồ ăn vặt.

IV. Hai “công tắc thông tiện”: ăn vào rồi còn phải vận chuyển được ra ngoài

Thực liệu là nguyên liệu, còn phương pháp tác động bên ngoài là phương tiện vận chuyển.

① Xoa bụng theo chiều kim đồng hồ

Trước khi ngủ, xoa hai lòng bàn tay cho nóng, lấy rốn làm trung tâm, xoa bụng theo chiều kim đồng hồ trong 5–10 phút.

Hướng này đi theo hướng của đại tràng (đại tràng lên → đại tràng ngang → đại tràng xuống → đại tràng sigma); theo Đông y gọi là “trợ Đại trường truyền đạo”, theo y học hiện đại gọi là “thúc đẩy nhu động ruột”.

Lực xoa phải nhẹ nhàng, giống như dỗ dành cái bụng, chứ không phải đấm bao cát.

② Huyệt Chi Câu — một trong những huyệt cần nhớ nhất khi táo bón

Vị trí: mặt sau cẳng tay, cách nếp gấp ngang mặt lưng cổ tay 3 thốn, nằm giữa xương trụ và xương quay (khoảng bốn ngón tay ngang).

Quy thuộc: Kinh Thủ Thiếu Dương Tam Tiêu. Tam Tiêu chủ khí cơ và thủy đạo; khí cơ được thông thì đường ruột cũng dễ thông.

Cách ấn: dùng ngón cái điểm ấn đến khi có cảm giác căng tức, mỗi lần 2–3 phút; ấn vào buổi sáng sau khi thức dậy là khá phù hợp.

Cách phối hợp: phối với Thiên Xu (cách rốn 2 thốn) sẽ thuận hơn; phối với Túc Tam Lý thì thiên về bồi dưỡng Tỳ Vị.

Chi Câu chỉ là một “công tắc hỗ trợ”, không phải thuốc thụt glycerin hay thuốc xổ. Nếu đã táo bón ba ngày, phân giống phân dê, kèm đau bụng, đầy bụng thì đừng cố chấp bấm huyệt; trước tiên hãy đến khoa Hậu môn–Trực tràng hoặc khoa Tiêu hóa khám.

V. Những lời dặn

Đừng thần hóa: mận khô, khoai lang, xoa bụng và huyệt Chi Câu đều chỉ là phương pháp hỗ trợ đối với táo bón do táo khí mùa thu, không phải kiểu “ăn một lần là đường ruột lập tức ào một cái thông ngay”.

Biện chứng: lưỡi đỏ, rêu vàng, miệng đắng, phân khô như đá, dễ cáu gắt — thiên về táo nhiệt; có thể dùng mận khô, đồng thời hạn chế đồ cay nóng.

Lưỡi nhạt, rêu trắng, sợ lạnh, phân không quá khô nhưng khó đi, cơ thể không có sức — thiên về khí hư; đừng chỉ ăn mận khô mà cần chú ý chăm sóc Tỳ Vị.

Đừng mắc bẫy: sử dụng lâu dài lá phan tả (senna), đại hoàng hoặc trà thông tiện có thể khiến đường ruột trở nên “lười” (có thể liên quan đến tình trạng hắc biến đại tràng và lệ thuộc). Uống nước muối loãng vào buổi sáng không thích hợp với người tăng huyết áp hoặc chức năng thận kém.

Dấu hiệu cần đi khám: táo bón kéo dài trên 2 tuần, đi ngoài ra máu, phân đen, sụt cân, đau bụng, táo bón xen kẽ tiêu chảy — đừng tiếp tục chỉ “dưỡng sinh”, mà nên đi kiểm tra nội soi đại tràng, chức năng tuyến giáp và đường huyết.

Đừng bỏ qua nền tảng: ngồi lâu, nhịn đại tiện, thức khuya, thường xuyên ăn đồ mua bên ngoài mà thiếu rau — dù ăn cả giỏ mận khô cũng không giải quyết được.

Mùa thu không phải đường ruột đột nhiên trở nên kém đi, mà là nó đang “đòi hỏi” bạn phải nhuận và thông.

Mận khô giúp nhuận, khoai lang giúp khoan tràng, lòng bàn tay xoa theo chiều kim đồng hồ giúp đẩy đường ruột một chút, huyệt Chi Câu giúp khai thông khí cơ Tam Tiêu — bốn việc kết hợp với nhau sẽ tốt hơn nhiều so với chỉ cắn chuối.

Nếu bài viết này giúp bạn tránh được một lần mắc “cái bẫy chuối thông tiện”, hãy nhấn “thả tim” và chuyển cho người bạn cứ hễ vào nhà vệ sinh mùa thu là ngồi lướt điện thoại, bước ra ngoài rồi vẫn than “chẳng có cảm giác gì”.

Ruột thông thì thân người mới nhẹ nhàng.
Viết rõ lắm chữ mà có cái bài thuốc chữa khó tiêu, táo báo bằng món Thịt thỏ hầm thì chẳng nói. Rõ chán!
 

Thỏ móm

Xe container
Biển số
OF-542866
Ngày cấp bằng
24/11/17
Số km
7,249
Động cơ
242,003 Mã lực
Nơi ở
Vườn cà rốt màu mỡ
Năm 2021 - 2022, thực sự kinh khủng, e ám ảnh mãi vì những gì mình biết và chứng kiến.
Thỏ 3 lần đi vào tâm dịch SGN trong những thời khắc nghẹt thở nhất. Chứng kiến kha khá nhưng sau này cũng không oán trách vì hiểu rằng chưa có tiền lệ và tất cả cũng đã cố gắng, đã làm bằng 200%.
 
Thông tin thớt
Đang tải

Bài viết mới

Top