Vừa rồi, có phát ngôn của quân đội Iran Artesh nói chiến đấu trên bộ là sở trường và sức mạnh của họ, và họ đã sẵn sàng đón tiếp và gây thiệt hại cho lục quân Mỹ nếu họ xâm lược, mặc dù cho đến bây giờ vẫn chỉ là chiến tranh tên lửa.
Ở Iran có hai trụ cột quân sự song hành: Artesh (Quân đội Cộng hòa Hồi giáo Iran) và IRGC (Vệ binh Cách mạng Hồi giáo).
Từ bao lâu nay media phương Tây đã tẩy não không ít người nghĩ rằng IRGC dưới Lãnh tụ, Artesh dưới Tổng thống. Đây là nhầm với thực tế pháp lý hiến pháp của Iran.
Điều 110 Hiến pháp Iran quy định, lãnh tụ tối cao Iran nắm quyền tuyên chiến/hòa bình, huy động quân đội, quyền tổng chỉ huy lực lượng vũ trang và quyền bổ nhiệm/bãi nhiệm tư lệnh IRGC cũng như các tư lệnh tối cao của lực lượng vũ trang Artesh. Tổng thống không có quyền này.
Tóm lại, Tư lệnh tối cao các lực lượng vũ trang là Lãnh tụ Tối cao, vai trò Commander‑in‑Chief.
Tổng thống là quan chức cao nhất sau Lãnh tụ và chịu trách nhiệm thực thi Hiến pháp, ngoại trừ những vấn đề thuộc thẩm quyền trực tiếp của Lãnh tụ (tức không nắm quyền chỉ huy quân đội).
Ngay cả việc tuyển quân, Điều 143, 144, 147 hiến pháp cũng quy định, Artesh không chỉ có nhiệm vụ bảo vệ độc lập, toàn vẹn lãnh thổ (trong thời bình còn được sử dụng cho cứu trợ - xây dựng nếu không ảnh hưởng sẵn sàng chiến đấu) mà còn phải là đạo quân Hồi giáo, tuyển quân trên tiêu chí trung thành với mục tiêu của CH Hồi giáo.
Tóm lại:
Cả Artesh và IRGC đều đặt dưới quyền chỉ huy tối cao của Lãnh tụ, phối thuộc bởi Bộ Tổng tham mưu LLVT, không có chuyện Artesh thuộc quyền Tổng thống còn IRGC thuộc quyền Giáo chủ.
Cách diễn đạt của phía Iran cũng thường nhấn mạnh sức mạnh phối hợp Army-IRGC (synergy), coi hai lực lượng là hai cánh tay của hệ thống quốc phòng.
Nhưng từ bao lâu nay media phương Tây đã tẩy não không ít người nghĩ rằng IRGC dưới Lãnh tụ, Artesh dưới Tổng thống là nhầm với thực tế pháp lý hiến pháp của Iran.
Chú ý: riêng về lực lượng phòng không thì chỉ huy tác chiến phòng không quốc gia tập trung tại Bộ Tư lệnh Phòng không Khatam‑al‑Anbia của quân đội Iran Artesh, nhưng Artesh và IRGC mang khí tài phòng không đều phối thuộc, hiệp đồng dưới sở chỉ huy này. Chính báo chí quốc phòng Iran đã nhiều lần nhấn mạnh cơ chế liên quân - hiệp đồng này.
Vì thế nên bộ tư lệnh phòng không bây giờ là Joint Khatam al-Anbia Air Defense HQ. Người đứng đầu bộ tư lệnh này thường là tướng bên Artesh, nhưng bộ tư lệnh này lại là đầu mối phòng không liên quân cấp quốc gia chứ không thuần túy là một nhánh riêng lẻ của Artesh.
Chính phát biểu của Tổng tham mưu trưởng lực lượng vũ trang Iran được báo Iran đăng tải nói rất thẳng rằng sở chỉ huy này được hình thành với “complete unity of operational command” để tạo ra một chỉ huy thống nhất, bằng cách nắm Air Defense Force của Artesh, bộ phận chỉ huy phòng không của Không gian-Vũ trụ IRGC, cùng các bộ phận phòng không khác của đất nước. Cùng bài đó còn nói toàn bộ Bộ Tổng tham mưu, Bộ Quốc phòng, bộ tư lệnh Artesh, bộ tư lệnh IRGC và các thành phần khác của lực lượng vũ trang đều phải ưu tiên hỗ trợ sở chỉ huy này.
