Sputnik: Thưa TS Lê Xuân Hòa, như vậy, cuộc chiến ở Trung Đông đã diễn ra 8 ngày. Nói đến thị trường hàng hóa, theo ông, hậu quả trước tiên là gì?
TS kinh tế Lê Xuân Hòa, chuyên gia quan hệ kinh tế quốc tế:
Hậu quả đầu tiên và rõ ràng nhất do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran gây ra là thị trường nhiên liệu, trước hết là giá dầu và khí hóa lỏng tăng mạnh: chỉ sau 3 ngày từ khi Mỹ và Israel tấn công xâm lược Iran giá dầu thô Brent tăng khoảng 10%, trở lại mức khoảng 80 đô la một thùng trong bối cảnh lo ngại về sự ổn định nguồn cung và rủi ro đối với hoạt động hậu cần trong khu vực. Trong khi đó, dầu thô Urals của Nga cũng tăng gần 10 đô la, từ 58 đô la lên 66,5 đô la một thùng.
Và sau 1 tuần chiến tranh thì giá một thùng dầu thô Brent đang tự tin tiến về mốc 100 đô la...Hôm 6/3, giá một thùng dầu thô Brent đã vượt qua mốc 90 đô la và không có dấu hiệu chậm lại.
Còn giá khí hóa lỏng cũng tăng mạnh, ví dụ, tại thị trường khí hóa lỏng ở Nhật Bản và Hàn Quốc tăng 106% ngày 3/3 so với ngày 27/2. Còn giá khí đốt ở châu Âu ngày 3/3 đã tăng vọt lên mức cao nhất trong ba năm, kể từ khi đóng giao dịch ngày 27/2 - một ngày trước khi Mỹ và Israel tấn công xâm lược Iran - giá khí đốt đã tăng khoảng 90%.
Iran đóng eo biển Hormuz đối với tàu của Hoa Kỳ, Israel, Liên minh châu Âu và các quốc gia ủng hộ Hoa Kỳ và Israel, tạo “ngoại lệ” cho Trung Quốc
Sputnik: Việc Iran đóng eo biển Hormuz là “đòn tiếp theo” đẩy giá nhiên liệu lên mạnh bởi vì hiện 20% lượng dầu và 20% khí hóa lỏng thể giới đi qua eo biển này. Ông có dự đoán như thế nào về thị trường năng lượng trong tuần tới?
TS kinh tế Lê Xuân Hòa, chuyên gia quan hệ kinh tế quốc tế:
Iran đóng eo biển Hormuz đối với tàu của Hoa Kỳ, Israel, Liên minh châu Âu và các quốc gia ủng hộ Hoa Kỳ và Israel. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố nắm quyền kiểm soát hoàn toàn eo biển và đe dọa tấn công những kẻ vi phạm.
Theo dữ liệu giám sát vệ tinh ghi nhận thì có sự sụt giảm mạnh lưu lượng hàng hải. Nhìn những con số sau là thấy rõ điều đó: trong năm ngày đầu tiên của tháng 1/2026, có 561 tàu đi qua eo biển Hormuz, nhưng trong 5 ngày đầu tháng 3/2026 thì chỉ có 46 tàu đi qua eo biển này, có nghĩa là giảm tới hơn 90%.
Từ ngày 4/3 tới ngày 6/3, chỉ có 6 tàu có trọng tải trên 10.000 tấn đi về phía Tây. Bốn trong số các tàu này thuộc "hạm đội ngầm" có liên hệ với Iran. Trong hai ngày qua, không một tàu chở dầu lớn nào đi vào Vịnh Ba Tư. Mặc dù Hải quân Iran chưa chính thức phong tỏa eo biển, nhưng một loạt các cuộc tấn công vào các cảng và tàu đã đóng vai trò như một "biện pháp răn đe hiệu quả".
Nếu tình hình vẫn gia tăng căng thẳng, giá dầu thô sẽ tăng cao hơn nữa, hoàn toàn có thể vượt qua mốc 100 đô la vào ngày thứ Hai tới và sẽ tăng tiếp. Có thể nói, một cuộc khủng hoảng kinh tế và năng lượng hoàn toàn có thể sẽ là hiện thực, những dấu hiệu đầu tiên của nó đã rõ ràng.
Sputnik: Trong những ngày qua đã có nhiều thông tin và bình luận về việc Trung Quốc và Ấn Độ bị ảnh hưởng nặng...
TS kinh tế Lê Xuân Hòa, chuyên gia quan hệ kinh tế quốc tế:
Trung Quốc và Ấn Độ là hai thị trường rất lớn, không chỉ trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương mà cả toàn cầu. Nhu cầu của hai thị trường này cũng vô cùng lớn. Tất nhiên, trong bối cảnh chiến tranh ở Trung Đông hiện nay điều đáng lo ngại trước nhất đối với họ là nguồn cung năng lượng từ Iran và Trung Đông bị hạn chế hoặc cắt đứt.
Với Ấn Độ, thì ngay vào ngày thứ 3 của cuộc xung đột, thậm chí trước cả khi Iran tuyên bố về việc đóng eo biển Hormuz, các công ty của Ấn Độ đã yêu cầu chính phủ nối lại việc mua dầu của Nga. Và theo Bloomberg, dầu thô của Nga đang được bán cho Ấn Độ với giá cao hơn cả dầu thô mác Brant. Hơn nữa, ba nguồn tin đã xác nhận rằng người tiêu dùng Ấn Độ hiện đang mua dầu của Nga để giao đến các cảng của Ấn Độ trong tháng Ba và đầu tháng Tư với giá cao hơn 4-5 đô la mỗi thùng so với dầu mác Brant của châu Âu. Sáng 6/3, giá dầu ở mức 85-86 đô la/thùng, có nghĩa là dầu Ural của Nga đang được bán với giá 90 đô la tại các cảng của Ấn Độ. Điều đáng chú ý là đây mới chỉ là ngày thứ 7 của cuộc chiến tranh này.
Còn với Trung Quốc thì Iran và Trung Quốc đã nhất trí tạo ra một ngoại lệ cho các tàu Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz. Có nghĩa là, Iran vẫn có thể tiếp tục giao dịch dầu mỏ với Trung Quốc – nước mua tới 80% lượng dầu Iran xuất khẩu. Nhưng Trung Quốc vẫn phải mua với giá cao hơn trước trong bối cảnh chiến tranh và giá dầu thế giới tăng.