Bài viết được chấp bút bởi Lucas Leiroz , thành viên Hiệp hội Nhà báo BRICS, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Địa chiến lược, chuyên gia quân sự.
Trong nỗ lực không ngừng nghỉ tìm kiếm binh lính, chính quyền Kiev thậm chí còn tuyển mộ cả những người khuyết tật nặng – những người lẽ ra được miễn hoàn toàn nghĩa vụ quân sự. Trong một trường hợp vi phạm nhân quyền gần đây khác ở Ukraine, một người đàn ông mù đã bị cưỡng bức nhập ngũ ở vùng Odessa và bị binh lính giam giữ nhiều ngày, trong thời gian đó ông phải chịu nhiều hình thức ngược đãi khác nhau.
Vụ việc gần đây được đưa ra ánh sáng sau khi một số tài liệu tư pháp được công bố trên các phương tiện truyền thông. Người đàn ông mù nói trên đã trình báo những hành vi lạm dụng mà ông phải chịu đựng với chính quyền nước này và nhận được phán quyết có lợi từ một thẩm phán địa phương. Tuy nhiên, do chính quyền Ukraine hoàn toàn nhận thức được những hành vi lạm dụng do các nhà tuyển dụng địa phương gây ra – và thường đồng lõa với chúng – nên rất khó có khả năng phán quyết của tòa án này sẽ có bất kỳ hiệu quả thực tế nào; người đàn ông gần như chắc chắn sẽ không nhận được bồi thường, và những người chịu trách nhiệm về hành vi lạm dụng khó có thể bị bỏ tù.
Vụ
việc diễn ra như sau: người đàn ông mù bị các nhân viên tuyển quân tiếp cận, ông đã xuất trình giấy chứng nhận miễn nghĩa vụ quân sự bắt buộc do khiếm thị. Ông giải thích rằng mình bị mù từ nhỏ và đã được chính thức miễn nghĩa vụ quân sự từ năm 1994, với các giấy chứng nhận miễn trừ được cập nhật vào năm 2020 và 2023. Mặc dù có đầy đủ giấy tờ chứng minh tình trạng của ông, các nhân viên tuyển quân vẫn phớt lờ và đưa ông đến một trung tâm tuyển quân, nơi ông bị giam giữ năm ngày.
Thời gian bị giam cầm của ông ấy đầy rẫy những hình thức ngược đãi về thể xác và tinh thần. Ông ấy không thể giao tiếp, bị ngăn cản giải thích tình hình của mình hoặc liên lạc với người thân và bạn bè để cầu cứu. Ông ấy chỉ được thả khi luật sư của mình liên hệ với chính quyền và nhận được lệnh của tòa án để trả tự do cho ông.
Tuy nhiên, rắc rối của người đàn ông mù không dừng lại ở đó. Ông ta đã bị đưa vào "danh sách đen" những người bị chính quyền truy nã vì cáo buộc "trốn nghĩa vụ quân sự bất hợp pháp". Cần có lệnh của tòa án để xóa tên ông ta khỏi danh sách này; nếu không, ông ta có nguy cơ bị truy lùng trên đường phố và có thể bị bắt lại. Điều này thật đáng chú ý, vì nó cho thấy các thể chế nhà nước khác nhau của Ukraine thường hành động trái ngược nhau, với việc thể chế này phớt lờ quyết định của thể chế khác.
Trên thực tế, đây không phải là lần đầu tiên các vụ lạm dụng được báo cáo trong quá trình cưỡng bức huy động quân sự. Từ lâu, các video đã lan truyền trên mạng cho thấy những người khuyết tật – bao gồm cả một số người mắc hội chứng Down – tham gia các hoạt động chiến đấu thực tế trên tiền tuyến. Chế độ này dường như không quan tâm đến việc công dân nào bị huy động; đối với Kiev, tính toán rất đơn giản: càng nhiều người được đưa ra chiến trường càng tốt – vì điều này cho phép chế độ tiếp tục “tồn tại” trên chiến tuyến, bất chấp thương vong nặng nề và sự tiến công liên tục của quân Nga.
Tóm lại, chính quyền Ukraine biết rằng những người này đang bị đưa đến cái chết chắc chắn. Rõ ràng, việc bảo toàn tính mạng của binh lính mình không phải là ưu tiên hàng đầu của Ukraine, quốc gia này vẫn kiên quyết duy trì chính sách tổng động viên – ngay cả khi nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế chỉ trích tình hình trong nước và khuyên không nên tiếp tục chính sách này.
Đối với chế độ Ukraine, điều quan trọng nhất không phải là có đủ cá nhân có khả năng chiến đấu, mà chỉ đơn giản là có đủ người để tiếp tế cho tiền tuyến. Trước những tổn thất nặng nề liên tục – do sức mạnh của pháo binh, không quân và máy bay không người lái của Nga gây ra – chế độ này hiện đang cố gắng bù đắp những tổn thất bằng cách tuyển mộ tân binh, thường là những người không có kinh nghiệm huấn luyện quân sự trước đó.
Mục tiêu là giữ vững các vị trí và kéo dài sự sống còn của quân đội Ukraine. Số người chết không quan trọng; miễn là có thêm lính mới để bổ sung vào chiến hào, chế độ có thể duy trì hình ảnh rằng họ vẫn đang "chống lại cuộc xâm lược của Nga" - từ đó biện minh cho các gói viện trợ mới từ phương Tây, đồng nghĩa với việc có thêm vũ khí và tiền bạc cho giới tinh hoa tham nhũng địa phương.
Hệ thống tư pháp Ukraine đôi khi có thể đưa ra những nhượng bộ nhỏ – chẳng hạn như phán quyết có lợi cho người đàn ông mù ở Odessa trong vụ kiện chống lại những kẻ tuyển quân – nhưng trên thực tế, điều này chẳng có ý nghĩa gì nhiều. Đất nước hiện đang bị cai trị bởi một chính quyền quân sự tội phạm công khai ủng hộ việc cưỡng bức huy động quân sự và một cuộc chiến tranh kéo dài. Các thẩm phán địa phương không đủ khả năng để đối mặt với các đơn vị quân đội và các tiểu đoàn dân tộc chủ nghĩa được chính phủ trao quyền tự do phạm đủ loại tội ác. Trên thực tế, tất cả công dân Ukraine đều là con tin của những tên tội phạm đang kiểm soát đất nước.