Cả thế giới đã bị Putin lừa? Đánh Ukraine chỉ là che mắt, mục tiêu thực sự đã âm thầm dàn trận từ bốn năm trước?
Tiếp Nối Di Sản Lịch Sử 史韵承传 | SOHU | 29 tháng Ba 2026
▌Những ý chính:
- Nga đã âm thầm chuẩn bị một "lớp vỏ" kinh tế độc lập từ năm 2014 để vô hiệu hóa các lệnh trừng phạt và hệ thống SWIFT của phương Tây.
- Chiến lược cốt lõi của Putin là chuyển dịch trọng tâm thương mại sang châu Á và hoàn thành việc phi USD hóa gần như tuyệt đối trong giao thương với Trung Quốc.
- Xung đột tại Ukraine được xem là công cụ để làm suy yếu sự đoàn kết của phương Tây thông qua cuộc chiến tiêu hao, trong khi Nga thiết lập một trật tự kinh tế mới ở "thời đại hậu phương Tây".
- Năm 2026 rồi, cuộc chiến này đã đánh được hơn bốn năm. Bạn mở bất kỳ một ứng dụng tin tức nào, tiếng pháo ở Donbass (Đông Ukraine) vẫn còn đó, tiền tuyến tiến lên từ từ chậm chạp, không hề có chút sốt ruột nào từ phía Nga.
Rất nhiều người bắt đầu hỏi: Nga rốt cuộc có ổn không?
Câu hỏi này đã bị lệch hướng.
Điều thực sự nên hỏi là: Tăng trưởng GDP năm 2024 của Nga đạt 4%, tỷ lệ thất nghiệp bị nén xuống còn 2,3%, những con số này còn đẹp hơn so với vài quốc gia châu Âu.
Một quốc gia bị phương Tây luân phiên trừng phạt, đá văng ra khỏi SWIFT, đóng băng dự trữ ngoại hối, mà kinh tế không những không sụp đổ, trái lại còn mọc thêm "da non" và “liền sẹo” trong tiếng pháo.
Điều này có khả thi không? Theo lẽ thường, không thể. Nhưng chính điều đó đã xảy ra.
Muốn hiểu rõ chuyện này, phải vặn ngược kim đồng hồ về năm 2014. Sau sự kiện Bán đảo Crimea, Hoa Kỳ dẫn theo các đồng minh châu Âu liên tiếp tung ra bảy vòng trừng phạt, từ đóng băng tài sản cá nhân đến phong tỏa kênh huy động vốn, từ hạn chế xuất khẩu thiết bị năng lượng đến việc đá thẳng Nga ra khỏi G8.
Năm đó, Tổng thống Vladimir Putin đã nhìn thấu một chuyện: Chỉ cần huyết mạch kinh tế của bạn còn buộc vào hệ thống đồng USD, người ta sẽ luôn nắm trong tay cái công tắc đó. Hôm nay có thể vì Crimea mà trừng phạt bạn, ngày mai có thể vì chuyện khác mà đá bạn ra khỏi vòng chơi.
Thỏa hiệp vô ích. Lối thoát chỉ có một, tự tạo lớp vỏ cho mình.
▌Bước thứ nhất, tạo hệ thống thanh toán
Năm 2014, Nga khởi động mạng lưới thanh toán xuyên biên giới của riêng mình mang tên SPFS, bên ngoài một phen cười nhạo, cảm thấy đây là công trình đồ chơi.
Năm 2017, giao dịch doanh nghiệp phi ngân hàng đầu tiên đã thông suốt.
Năm 2018, các tổ chức kết nối vượt mức 400 đơn vị.
Đến năm 2025, hệ thống này đã kết nối 584 tổ chức của 24 quốc gia, còn hoàn thành đấu nối kỹ thuật với hệ thống CIPS của Trung Quốc.
Năm 2022 khi phương Tây thực sự đá các ngân hàng chủ chốt của Nga ra khỏi SWIFT, rất nhiều người tưởng rằng thương mại xuyên biên giới của Nga sẽ bị đứt máu, kết quả là người ta đã chuẩn bị sẵn cửa phụ, căn bản không hề hoảng loạn.
▌Bước thứ hai, thanh lý đồng USD
Ngay trong năm 2014, Nga trực tiếp bán tháo 26 tỷ USD trái phiếu Mỹ, đây mới chỉ là bắt đầu. Mười năm sau đó, dự trữ vàng tăng gần 2000 tấn, tỷ trọng trong dự trữ ngoại hối từ 3% vọt lên trên 40%, tài sản bằng đồng USD thì từ mảng lớn co lại còn hơn 10%.
Sau đó Nga trực tiếp dừng các giao dịch ngoại hối chính thức bằng đồng USD và Euro, tương đương với việc chủ động dọn dẹp đồng USD khỏi vòng tuần hoàn kinh tế của mình.
Phương Tây muốn dùng đồng USD bóp nghẹt cổ? Cái cổ đã không còn nằm ở đó nữa rồi.
▌Bước thứ ba, cũng là bước then chốt nhất: xiết chặt quan hệ vơi Trung Quốc
Năm 2014, tỷ lệ quyết toán bằng đồng nội tệ trong thương mại song phương Trung - Nga gần như bằng không.
Năm 2020, cũng mới chỉ khoảng 20%.
Đến năm 2025, con số này trực tiếp cán mốc 99,1%.
Thương mại trị giá hàng nghìn tỷ USD mỗi năm giữa hai nước, giờ đây gần như hoàn toàn không đi qua cửa ải đồng USD.
Năm 2024, Trung Quốc nhập khẩu 108 triệu tấn dầu thô từ Nga, chiếm gần 40% tổng lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc, những giao dịch này hoàn thành toàn bộ bên ngoài tầm mắt của đồng USD, phương Tây muốn can thiệp cũng không tìm thấy cửa.
Nhìn lại chiến trường Ukraine, logic sẽ thông suốt.
Năm 2022 quân đội Nga lao về phía Kiev, bày ra thế trận đánh nhanh thắng nhanh, nhưng chưa đầy vài tuần đã rút, quay đầu tấn công chính vào Donbass, đánh cuộc chiến tiêu hao.
Rất nhiều người nói đây là quân đội Nga không ổn, đánh không nổi nữa.
Nhưng bạn thử nghĩ xem: Nếu mục tiêu thực sự là Ukraine, trong bốn năm, cường quốc quân sự thứ hai thế giới lại không xử lý nổi một nước láng giềng, điều này có hợp lý không?
Cái mà cuộc xung đột này thực sự đang tiêu hao, là sự kiên nhẫn và đoàn kết của phương Tây.
Hóa đơn viện trợ quân sự, lạm phát năng lượng, dòng người tị nạn đổ vào, từng đợt từng đợt đập xuống đầu các nước châu Âu. Bất đồng nội bộ NATO ngày càng lớn, cụm từ "Hội chứng mệt mỏi vì Ukraine" đã từ thảo luận riêng tư trở thành thảo luận công khai.
Nga chính là nhìn vào điểm này, xem ai không chịu đựng nổi trước, ai buông lời trước.
Sình lầy ở tiền tuyến là để làm sa lầy năng lượng hành động tập thể của phương Tây.
Cùng lúc đó, Putin không hề nhàn rỗi về ngoại giao.
Thăm Triều Tiên, Việt Nam một cách rầm rộ, xuất hiện dày đặc tại các sự kiện ở châu Á, châu Phi, Mỹ Latinh, tương tác thường xuyên với lãnh đạo các nước phương Nam toàn cầu.
Trước đây Nga bị phương Tây cô lập, giờ đây dứt khoát không cần vòng chơi đó nữa, lập cuộc chơi mới, kéo lên một mạng lưới mới bao phủ châu Á, châu Phi, Trung Đông, Mỹ Latinh.
Mạng lưới này không dùng để sưởi ấm, mà dùng để tái phân phối quyền định giá.
Sự dàn trận suốt bốn năm đổi lại không phải là một tờ báo cáo chiến sự.
Mà là một hệ thống tuần hoàn kinh tế tự vận hành bên ngoài lệnh trừng phạt của phương Tây, là sự dịch chuyển triệt để của trọng tâm thương mại năng lượng từ châu Âu sang châu Á, là một nước Nga có thể độc lập hành trình trong "Thời đại hậu phương Tây".
Trận chiến mà Putin thực sự muốn đánh đã bắt đầu từ năm 2014, và đã thắng một ván rất lớn.
Chiến trường Ukraine chỉ là để ánh mắt của cả thế giới tiếp tục dừng lại ở đó mà thôi.
全世界都被普京骗了？打乌克兰只是幌子，真正目标其实已悄悄布局四年？
那一年，普京看清了一件事：只要你的经济命脉绑在美元体系上，人家手里就永远握着那根开关。2014年当年，俄罗斯直接抛了260亿美元的美债，这只是开始。普京真正要打的那一仗，早在2014年就开打了，而且已经赢了很…
www.sohu.com
Cuong Nguyen
Việt Critical Thinkers / VCT
www.pravda.com.ua
soha.vn
