Mấy bữa nay đội Ivan ưu ái Odesa, giã kỹ lưỡng như Lang Liêu giã bột làm bánh dày. Có vẻ như các hắn muốn giành lại vùng đất xưa Nữ hoàng Ekaterina chinh phục về lại cho nước Nga lần nữa.
Nếu nhìn trên bản đồ, người ta thường nghĩ cuộc chiến Nga - Ukraine xoay quanh Donetsk, Luhansk hay Kharkiv. Nhưng nếu nhìn bằng lăng kính địa chính trị, có thể nói rằng
Odesa mới là phần thưởng chiến lược lớn nhất mà Moskva có thể giành được sau Crimea.
Odesa không đơn thuần là một thành phố cảng. Đây là cửa ngõ hàng hải quan trọng nhất của Ukraine, nơi phần lớn hoạt động xuất khẩu ngũ cốc, kim loại và hàng hóa của đất nước đi ra thế giới qua Biển Đen. Chỉ riêng điều đó đã khiến thành phố này trở thành một mục tiêu có giá trị đặc biệt.
Nếu một ngày nào đó Nga kiểm soát được Odesa, Ukraine sẽ đối mặt với một thực tế khắc nghiệt: từ một quốc gia có bờ biển dài trên Biển Đen trở thành một quốc gia gần như mất quyền tiếp cận biển. Điều đó không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế mà còn làm thay đổi toàn bộ vị thế chiến lược của Kiev trong nhiều thập niên tới.
Đối với Nga, Odesa mang ý nghĩa vượt xa giá trị quân sự thông thường.
Thứ nhất, đây là mắt xích cuối cùng để hoàn thiện vành đai kiểm soát dọc bờ bắc Biển Đen. Từ Crimea đến Kherson, rồi tiến xa hơn về phía tây tới Odesa, Nga sẽ có khả năng kiểm soát gần như toàn bộ tuyến duyên hải quan trọng nhất của Ukraine.
Thứ hai, việc kiểm soát Odesa sẽ giúp Nga bóp nghẹt đáng kể năng lực xuất khẩu của Ukraine. Trong chiến tranh hiện đại, kinh tế và hậu cần nhiều khi quan trọng không kém xe tăng hay tên lửa. Một quốc gia mất khả năng xuất khẩu sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì nguồn thu, tái thiết đất nước và duy trì sức mạnh chiến tranh lâu dài.
Thứ ba, Odesa còn mở ra khả năng kết nối với Transnistria, vùng ly khai thân Nga nằm trên lãnh thổ Moldova. Nếu hành lang này hình thành, toàn bộ cấu trúc an ninh ở khu vực Biển Đen và Đông Âu sẽ thay đổi đáng kể, tạo ra áp lực mới đối với Moldova và cả NATO ở sườn phía đông.
Tuy nhiên, điều quan trọng cần phân biệt là
mục tiêu chiến lược và
khả năng thực hiện.
Nga chắc chắn hiểu giá trị của Odesa. Nhưng để thực sự chiếm được thành phố này là một câu chuyện hoàn toàn khác. Khoảng cách từ các khu vực Nga đang kiểm soát đến Odesa vẫn còn rất lớn. Một chiến dịch tiến công trên bộ sẽ đòi hỏi nguồn lực khổng lồ, trong khi phương án đổ bộ từ Biển Đen hiện nay tiềm ẩn rủi ro rất cao do năng lực phòng thủ của Ukraine.
Đó là lý do vì sao trong giai đoạn hiện nay, Nga dường như đang theo đuổi một cách tiếp cận thực tế hơn:
không nhất thiết phải chiếm Odesa, nhưng phải làm suy giảm tối đa giá trị của Odesa.
Các đợt tập kích bằng tên lửa và UAV vào cảng biển, kho bãi, cơ sở logistics và hạ tầng xuất khẩu đều phục vụ mục tiêu đó. Nếu không thể kiểm soát thành phố, Moskva vẫn có thể khiến Odesa mất dần vai trò là trung tâm kinh tế hàng đầu của Ukraine.
Về mặt chính trị, nếu Odesa rơi vào tay Nga trong tương lai, đây sẽ không chỉ là một chiến thắng quân sự. Nó sẽ được xem như một bước ngoặt địa chính trị lớn nhất của cuộc chiến kể từ khi Crimea được sáp nhập năm 2014. Khi đó, cán cân quyền lực ở Biển Đen sẽ thay đổi sâu sắc và Ukraine sẽ mất đi tài sản chiến lược quan trọng nhất còn lại trên bờ biển.
Nói ngắn gọn,
Donbas quyết định chiều sâu lãnh thổ, nhưng Odesa quyết định tương lai hàng hải của Ukraine. Và chính vì vậy, dù chưa phải là chiến trường nóng nhất hiện nay, Odesa vẫn là một trong những điểm có giá trị chiến lược lớn nhất của toàn bộ cuộc xung đột Nga - Ukraine.
Theo TN Brief
www.kommersant.ru
baotintuc.vn
tuoitre.vn
vnexpress.net
