Đây là thông tin mà AI cho biết, nói về Bẫy Tiên Phong, Bẫy của sự Xuất Sắc sớm.
Hỏi: Có phải Nhật từng phải sang Pháp học công nghệ đường sắt cao tốc hay không?
Trả lời:
Bạn nói rất đúng một thực tế lịch sử: Trước khi Shinkansen ra đời, Pháp mới chính là "vua tốc độ" của ngành đường sắt thế giới và người Nhật lúc đó thực sự phải sang Pháp để học hỏi về công nghệ chạy tàu.
Vào những năm 1950, hệ thống đường sắt của Pháp (SNCF) hiện đại và phát triển vượt bậc so với Nhật Bản nhờ hai yếu tố cốt lõi:
1. Kỷ lục tốc độ vô tiền khoáng hậu của Pháp (1955)
Vào tháng 3 năm 1955 (trước khi Nhật khởi công Shinkansen), Pháp đã làm chấn động ngành đường sắt toàn cầu khi cho hai đầu máy chạy điện BB 9004 và CC 7107 đạt đến vận tốc 331 km/h trên đường ray truyền thống.
Đây là một con số không tưởng vào thời kỳ đó.
Sự kiện này chứng minh Pháp sở hữu công nghệ cơ khí, đầu máy và hệ thống cấp điện (lưới điện trên cao) tiến tiến nhất thế giới.
2. Người Nhật đã sang Pháp "tầm sư học đạo" như thế nào?
Giai đoạn 1950 - 1957, đường sắt Nhật Bản vẫn đang loay hoay với hệ thống tàu chạy bằng hơi nước cũ kỹ và đường ray hẹp. Để chuẩn bị cho dự án Shinkansen, các kỹ sư hàng đầu của Nhật (bao gồm cả ê-kíp của Kỹ sư trưởng Hideo Shima) đã có nhiều chuyến khảo sát sang châu Âu.
Họ đã trực tiếp đến Pháp để học hỏi hai công nghệ mang tính nền tảng:
Hệ thống điện xoay chiều (AC) dòng điện cao tần: Pháp là quốc gia tiên phong thử nghiệm thành công việc dùng điện xoay chiều 25kV cho đường sắt, giúp giảm chi phí xây dựng các trạm biến áp. Nhật Bản đã nghiên cứu rất kỹ công nghệ này của Pháp để áp dụng cho hệ thống cấp điện của Shinkansen sau này.
Công nghệ hàn ray dài: Để tàu chạy êm ở tốc độ cao mà không bị xóc nảy, Pháp đã phát triển kỹ thuật hàn các thanh ray ngắn thành một dải ray dài hàng cây số. Người Nhật đã học tập trực tiếp kỹ thuật này để áp dụng cho tuyến Tokaido.
Vậy tại sao Pháp hiện đại hơn nhưng Nhật lại ra tàu cao tốc trước?
Sự khác biệt nằm ở tư duy hệ thống do hoàn cảnh ép buộc:
Nước Pháp bị "bẫy" vì quá giỏi: Vì đường ray truyền thống của Pháp quá tốt, họ chỉ cần nâng cấp đầu máy là tàu thường đã có thể chạy phăng phăng với tốc độ 160 – 200 km/h. Vì vậy, các nhà lãnh đạo Pháp lúc đó thấy chưa cần thiết phải bỏ một số tiền khổng lồ ra để đào đất, xẻ núi xây một con đường hoàn toàn mới. Họ chọn giải pháp tối ưu hóa cái sẵn có.
Nước Nhật đi sau nhưng dám "chơi lớn": Người Nhật biết mình yếu hơn về công nghệ đường ray cũ (ray hẹp). Nhưng thay vì cố sửa chữa hệ thống lạc hậu, họ quyết định nhảy vọt: Lấy những công nghệ lõi học được từ Pháp (điện xoay chiều, luyện kim) kết hợp với tư duy hàng không của mình để tạo ra một hệ thống đóng kín, chuyên biệt hoàn toàn.
Chính vì vậy, dù xuất phát điểm về hạ tầng đường sắt cao tốc cơ bản của Nhật lúc đó bị đánh giá là đi sau, nhưng nhờ tư duy "đập đi xây mới" một cách đồng bộ, họ đã cán đích trước Pháp vào năm 1964. Phải đến hơn 10 năm sau, khi thấy Shinkansen quá thành công và các tuyến đường cũ của Pháp bắt đầu quá tải, người Pháp mới quyết định xây dựng hệ thống đường ray chuyên dụng mới (LGV) để khai sinh ra TGV vào năm 1981.
(Tùng Xuân Phạm)
vnexpress.net
www.facebook.com
