Em giải thích một chút, tại sao việc tăng lãi suất tiền gửi lại kiềm chế và làm giảm lạm phát, theo ngôn ngữ của người ngoại đạo về kinh tế.
Hiểu đơn giản, lạm phát là tình trạng hàng hóa trở lên đắt đỏ hơn bình thường (do nguyên nhân nào đó, ví dụ chiến tranh Nga - Ucraine vừa rồi làm nguồn cung dầu bị giảm, dẫn đến giá dầu tăng vọt, kéo theo sự tăng giá của hàng loạt các hàng hóa khác, do dầu là nhiên liệu đầu vào của hầu hết các ngành thuộc lĩnh vực sản xuất, vận tải...) Điều này làm một số nhà máy, doanh nghiệp phải sản xuất cầm chừng hoặc dừng hẳn, hàng hóa trở nên ít đi. Lượng tiền trong nền kinh tế vẫn thế mà hàng hóa ít đi, khiến nó trở nên đắt đỏ. Mấu chốt chỗ này, hàng đắt, người dùng giảm sức mua, nên hàng sản xuất ra ít mà vẫn không bán được, vậy là doanh nghiệp sản xuất, phân phối sẽ bị lỗ, không muốn sản xuất, kinh doanh gì nữa. Thế là nền kinh tế bị đình trệ.
Để giải quyết vấn đề lúc này, là tìm cách cho hàng hóa không tăng giá hoặc không tăng quá mức chịu đựng. Ngân hàng nhà nước sẽ tăng lãi suất tiền gửi để hút tiền về ngân hàng. Điều này làm nguồn tiền trong nền kinh tế giảm đi. Tóm lại, hàng ít đi, thì làm cho tiền cũng ít đi, thì giá hàng giảm. Giá giảm thì có sức mua, dẫn đến duy trì được sản xuất, kinh doanh. Đó là cách kiềm chế lạm phát bằng công cụ chính sách tiền tệ.
Nhưng mặt trái của việc tăng lãi suất sẽ nảy sinh nếu xử lý không khéo. Lãi tiền gửi cao, làm cho tiền ồ ạt chảy về ngân hàng, chẳng ai muốn đầu tư sản xuất kinh doanh nữa, vì làm thì mệt mà lãi còn ít hơn lãi gửi ngân hàng, thậm chí còn lỗ. Thế thì vác tiền gửi ngân hàng thôi, chẳng phải lo nghĩ gì mà vẫn đầy tiền. Dân lợi (như em ăn được quả lãi suất cuối 2021, đủ ấm đến giờ

), nhưng doanh nghiệp sẽ ăn đòn, do lãi suất vay quá cao. Điều này làm cho nền kinh tế đình trệ. Vừa rồi, thị trường bất động sản ăn đòn nặng là vì thế.