Có nhiều nguyên nhân khiến giá kim cương giảm mạnh, trong đó có cả yếu tố kinh tế, nhu cầu tiêu dùng và nguồn cung. Tuy nhiên, một trong những nguyên nhân đáng chú ý trong những năm gần đây là sự bùng nổ của ngành sản xuất kim cương nhân tạo chất lượng cao tại Trung Quốc, đặc biệt ở tỉnh Hà Nam, khiến nguồn cung tăng rất mạnh và tạo áp lực giảm giá trên toàn thị trường.
Thực tế, Trung Quốc đã theo đuổi chiến lược phát triển công nghệ kim cương nhân tạo từ những năm 1960, thậm chí còn sớm hơn nhiều chương trình phát triển đất hiếm. Mục tiêu ban đầu hoàn toàn không phải để làm trang sức mà nhằm phục vụ công nghiệp.
Hiện nay, phần lớn kim cương nhân tạo được sử dụng trong các loại máy móc như máy khoan, máy cắt, máy mài, dụng cụ gia công cơ khí… đều được sản xuất tại Trung Quốc. Ngoài Trung Quốc, Nga và Ấn Độ cũng là những quốc gia có năng lực sản xuất, nhưng quy mô nhỏ hơn.
Những năm gần đây, khi các nhà khoa học phát hiện kim cương chất lượng cao có nhiều ứng dụng trong các lĩnh vực công nghệ tiên tiến như tản nhiệt cho chip hiệu năng cao, cảm biến lượng tử, laser công suất lớn, thiết bị y tế hay điện tử bán dẫn, Chính phủ Trung Quốc tiếp tục dành nhiều chính sách hỗ trợ để phát triển ngành kim cương nhân tạo cao cấp.
Điều này vô tình tạo ra một hệ quả là công nghệ sản xuất ngày càng hoàn thiện, cho phép tạo ra những viên kim cương nhân tạo có chất lượng quang học và độ tinh khiết tiệm cận kim cương tự nhiên dùng trong trang sức, trong khi chi phí sản xuất ngày càng thấp. Khi nguồn cung tăng nhanh, giá kim cương trang sức trên thị trường thế giới cũng chịu áp lực giảm mạnh.
Nhiều người hiện nay vẫn nhìn kim cương chủ yếu dưới góc độ là một món đồ trang sức. Tuy nhiên, nếu xét dưới góc độ vật liệu công nghệ cao thì giá trị của kim cương còn lớn hơn rất nhiều. Đây là vật liệu có độ cứng cao nhất, khả năng dẫn nhiệt vượt trội, chịu được môi trường khắc nghiệt và có nhiều tính chất mà rất ít vật liệu khác có thể thay thế. Vì vậy, vai trò của kim cương trong công nghiệp bán dẫn, điện tử, hàng không vũ trụ, quốc phòng hay công nghệ lượng tử được đánh giá sẽ còn tăng mạnh trong tương lai.
Đặt ra câu hỏi vì sao các quốc gia khác, trong đó có Việt Nam, không phát triển ngành sản xuất kim cương nhân tạo quy mô lớn như Trung Quốc thì câu trả lời nằm ở chi phí đầu tư và lợi thế sản xuất.
Để sản xuất kim cương nhân tạo quy mô công nghiệp cần đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện:
-Nguồn điện rất lớn và ổn định.
-Hệ thống máy ép áp suất siêu cao hoặc thiết bị CVD hiện đại với chi phí đầu tư rất lớn.
-Nhà xưởng cùng hệ thống phụ trợ đồng bộ, đòi hỏi vốn đầu tư lên tới hàng trăm triệu USD nếu muốn sản xuất quy mô lớn.
Ngay cả khi đáp ứng đủ các điều kiện trên, bài toán kinh tế vẫn rất khó. Kim cương nhân tạo hiện có giá bán tương đối thấp, nên chỉ những quốc gia có lợi thế về quy mô sản xuất, chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, chi phí điện năng thấp và chính sách hỗ trợ mạnh từ Chính phủ như Trung Quốc mới có thể duy trì khả năng cạnh tranh.
Vì vậy, giá trị thực sự của kim cương nhân tạo không nằm ở việc thay thế đồ trang sức, mà nằm ở vai trò của nó như một loại vật liệu chiến lược phục vụ nền công nghiệp công nghệ cao. Còn giá trị rất lớn của kim cương tự nhiên trong lĩnh vực trang sức phần nhiều được hình thành từ yếu tố khan hiếm, thương hiệu và tâm lý thị trường trong suốt hơn một thế kỷ qua. Việc kim cương nhân tạo phát triển mạnh đang khiến cách nhìn nhận về giá trị của kim cương trên thị trường dần thay đổi.
cafebiz.vn
vnexpress.net
