Em đi copy
Tsongkhapa (tiếng Tây Tạng: བཙོང་ཁ་པ་, btsong kha pa, chữ Hán: 宗喀巴, Hán-Việt: Tông-khách-ba, 1357-1419) sinh ra tại Amdo, vùng Đông Bắc Tây Tạng. Ông là một vị Lạt-ma Tây Tạng, một học giả, hành giả và là người có ảnh hưởng về việc cải cách Phật giáo Tây Tạng. Lama Tsongkhapa là người sáng lập truyền thừa Gelug (དགེ་ལུགས་པ་), sau này trở thành một trong những truyền thừa quan trọng nhất của Phật giáo Tây Tạng. Tsongkhapa được coi là một trong ba nhân vật vĩ đại nhất đóng góp cho Phật giáo Tây Tạng, cùng với Guru Padmasambhava (Tổ Liên Hoa Sinh) và Atisha (Tổ Nhiên Đăng).
Lama Tsongkhapa còn được gọi là Đức Manjunatha vô song (một danh xưng tôn kính có ý nghĩa tương tự như là “hoá thân của Văn Thù Sư Lợi”) Lama Tsongkhapa được xem là người sáng lập truyền thừa Gelug trong Phật giáo Tây Tạng. Dù thị hiện dưới hình tướng một tu sĩ bình thường, ngài được công nhận là hóa thân của Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi, hiện thân của trí tuệ.
Mặc dù đã được định sẵn sẽ trở thành một hành giả yogi, một học giả và một bậc đạo sư vĩ đại, ngài sinh ra trong hoàn cảnh khá khiêm tốn tại vùng Tsongkha, thuộc Amdo, vào năm 1357. Mẹ ngài là Shingza Acho, một người phụ nữ hiền lành, và cha ngài là Lubum Ge, một người siêng năng và cần cù.
Từ một xuất thân bình dị và ít người biết đến, ngài đã vươn lên để trở thành một học giả và bậc thầy vĩ đại nhất của thời đại mình. Cuộc đời ngài là minh chứng rõ ràng cho đức tính khiêm tốn, sự nỗ lực bền bỉ, và tính dân chủ trong hệ thống tu viện mà sau này trở thành nền tảng của dòng truyền thừa Gelug.
Trong truyền thống Gelug, một vị tu sĩ bình thường, không mang danh phận hay địa vị tái sinh tôn quý vẫn hoàn toàn có thể vươn lên trở thành người giữ Ngai Ganden (Ganden Tripa) cao nhất – vị trí lãnh đạo tối cao – chỉ nhờ vào sự chăm chỉ, hành vi thanh tịnh, sự kiên định và tinh tấn trong tu học.
Có rất nhiều điều kỳ diệu và điềm lành đã xảy ra khi ngài Lama Tsongkhapa sinh ra đời, những điều này cho thấy sự phi thường của ngài. Trong số đó có thể kể đến những giấc mộng cát tường mà mẹ, cha, thậm chí cả người hàng xóm của ngài đã trải qua trước khi ngài ra đời. Một trong những sự nhiệm màu mà mọi người biết đến chính là: Một giọt máu từ dây rốn của Lama Tsongkhapa đã nhỏ xuống mặt đất, và ngay tại vị trí đó, một cây đàn hương đã mọc lên. Lá của cây đàn hương đó mang những ký hiệu và biểu tượng liên quan đến hóa thân Simhanāda (Quan âm Sư tử hống) của Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi – vị Bổn tôn có mối liên hệ sâu sắc với Lama Tsongkhapa. Mẹ của ngài Lâm Tsongkhapa đã cho xây dựng một bảo tháp tại nơi linh thiêng này, và theo thời gian, các công trình và đền chùa khác được dựng thêm quanh đó. Ngày nay, nơi sinh của Lama Tsongkhapa được đánh dấu bởi Tu viện Kumbum (sku 'bum dgon pa), được Đạt Lai Lạt Ma thứ ba – Sonam Gyatso (ta la'i bla ma 03 bsod nams rgya mtsho, 1543–1588) – sáng lập vào năm 1583 ngay tại vị trí của bảo tháp trước đây
