[TT Hữu ích] Dành cho những ai quan tâm tới Piano, và thích nghe Piano.

[tiu_tit]

Áp dụng và sử dụng thực tế BẢNG THUẬT NGỮ ÂM THANH PIANO CHUYÊN SÂU:

Lời mở đầu:
Đây là bộ Bảng từ dành riêng cho người yêu piano, tuner, technician, pianist, giáo viên và người nghe khó tính.

Mục tiêu là diễn đạt chính xác chất âm piano, cách lên dây, voicing, regulation và cảm nhận nghệ thuật bằng ngôn ngữ chuyên sâu nhưng dễ hiểu.

A. THUẬT NGỮ VỀ CHẤT ÂM (Tone Quality)

1. Bright
Sáng tiếng – nhiều overtone cao, rõ nét, nổi bật.
+ Ví dụ: Yamaha thường có tiếng bright tự nhiên.

2. Warm
Ấm áp – âm mềm, dày, dễ nghe, giàu trung âm.

3. Dark
Tối tiếng – ít overtone cao, thiên về trầm.

4. Clear
Rõ nét – từng nốt nghe tách bạch.

5. Clean
Sạch tiếng – ít nhiễu, ít đục, attack gọn.

6. Transparent
Trong suốt – nghe xuyên lớp âm, không đục.


7. Rich
Giàu màu âm – nhiều harmonic đẹp.

8. Thin
Mỏng tiếng – thiếu thân âm, ít lực.

9. Full-bodied
Đầy thân âm – tiếng có trọng lượng.

10. Hollow
Rỗng tiếng – nghe thiếu lõi âm.

B. THUẬT NGỮ VỀ ĐỘ MỞ ÂM / KHÔNG GIAN
11. Open Sound
Âm mở – thoáng, vang tự nhiên.

12. Boxy
Âm hộp – bị nhốt, thiếu không khí.

13. Spacious
Rộng không gian âm – stereo rộng, thoáng.

14. Focused
Âm tập trung – năng lượng gom vào lõi.

15. Diffused
Âm tản – không tập trung.

C. THUẬT NGỮ VỀ ATTACK / CHẠM PHÍM

16. Crisp
Sắc gọn – đầu nốt rõ.

17. Soft Attack
Đầu nốt mềm

18. Percussive
Gõ mạnh / giàu tính percussion

19. Rounded Attack
Đầu nốt tròn

20. Harsh
Gắt / chói

D. THUẬT NGỮ VỀ SUSTAIN / DECAY

21. Long Sustain
Ngân dài

22. Fast Decay
Tắt nhanh

23. Singing Tone
Tiếng hát – sustain đẹp, cantabile.
24. Bloom
Âm nở ra sau attack

25. Dead Tone
Nốt chết – sustain yếu bất thường.

E. THUẬT NGỮ VỀ REGISTER (ÂM KHU/khu vực âm thanh)

26. Bass Depth
Độ sâu bass

27. Tight Bass
Bass gọn

28. Muddy Bass
Bass đục

29. Singing Midrange
Trung âm hát

30. Glassy Treble
Treble kính / sắc quá mức

31. Silvery Treble
Treble bạc đẹp

F. THUẬT NGỮ VỀ LÊN DÂY (Tuning)

32. Equal Temperament
Bình quân luật – chia octave thành 12 phần bằng nhau.

33. Well Temperament
Điều hòa luật cổ – mỗi key có màu riêng.

34. Stretch Tuning
Kéo dãn quãng tám – bass thấp hơn, treble cao hơn ET.

35. Railsback Curve
Đường cong stretch tiêu chuẩn piano

36. Octave Purity
Độ sạch quãng tám

37. Beat Rate
Tốc độ beating

38. Unison
Ba dây cùng nốt/ âm/ tầng số

39. Clean Unison
Unison sạch

40. False Beat
Beating giả do dây lỗi

G. THUẬT NGỮ VỀ VOICING

41. Needling
Châm kim búa đàn để mềm tiếng.

42. Lacquering
Phủ cứng búa (bằng hóa chất) để tăng độ sáng.

43. Hammer Shaping
Tạo hình đầu búa

44. Mellow Tone
Tiếng dịu

45. Aggressive Tone
Tiếng dữ / xông

H. THUẬT NGỮ REGULATION

46. Let-off
Điểm thoát búa

47. Drop
Độ rơi sau let-off

48. Repetition Speed
Tốc độ lặp phím

49. Key Dip
Độ sâu phím

50. Aftertouch
Hành trình sau escapement

I. THUẬT NGỮ NGHỆ THUẬT CẢM NHẬN

51. Noble Tone
Tiếng quý phái

52. Intimate Tone
Tiếng thân mật

53. Monumental Sound
Tiếng đồ sộ

54. Viennese Clarity
Độ rõ kiểu Vienna

55. Romantic Bloom
Độ nở kiểu lãng mạn

56. Classical Balance
Cân bằng cổ điển

57. Baroque Transparency
Độ trong kiểu Baroque

J. CÁC CỤM TỪ CHUYÊN GIA HAY DÙNG

58. Treble bright but not harsh
Treble sáng nhưng không gắt

59. Bass compact and articulate
Bass gọn và rõ phát âm

60. Midrange stable and singing
Trung âm ổn định và hát tốt

61. European neutral tone
Tiếng trung tính kiểu châu Âu

62. American large concert tone
Tiếng đại hòa nhạc kiểu Mỹ

K. THUẬT NGỮ RIÊNG CHO HỆ TEMPERAME / TUNING STYLE

63. Mid-lock
Khóa stretch vùng trung

64. Bass Compact Stretch
Stretch bass gọn

65. Structural Clarity
Rõ cấu trúc hòa âm

66. Harmonic Alignment
Canh chỉnh cộng hưởng

67. Intelligent Stretch
Stretch thông minh theo đàn/phòng

68. Listening Fatigue Free
Nghe lâu không mệt tai


L. THANG ĐÁNH GIÁ ÂM THANH SAU KHI LÊN DÂY THEO TIÊU CHÍ 10 ĐIỂM:

+ Brightness: /10
+ Warmth: /10
+ Clarity: /10
+ Sustain: /10
+ Bass Authority: /10
+ Treble Beauty: /10
+ Balance: /10
+ Refinement: /10

M. Ví dụ mô tả Âm thanh một cây đàn sau khi chỉnh dây theo 1 kiểu lên dây nào đó, hay lên theo 1 kiểu/thang âm lên dây (Temperament) khi áp dụng (lên) chính xác trên 1 cây đàn sẽ cho ra 1 tiếng đàn (âm thanh) và tiếng đàn này được đánh giá như thế này:


Khi hiểu và nắm vững các thuật ngữ ở trên, thì người ta (Những người yêu piano, tuner, technician, pianist, giáo viên và người nghe khó tính) có thể dễ dàng hiểu được rõ và tưởng tận nội dung của bản đánh giá này!

Yamaha C3 – XXXXX StudioHall Refined:
+ Brightness: 7.5
+ Warmth: 7
+ Clarity: 9
+ Bass: compact, clean
+ Mid: stable singing
+ Treble: silvery, elegant
+ Overall: European-classical refined sound

Hay quá bác ạ. Từ lượng từ vựng cơ sở này những ai yêu piano có thể chủ động tìm, hiểu các kiến thức đang được chia sẻ trên khắp internet. Cám ơn bác nhiều!

 

[QUANG1970]

Từ các thuật ngữ cơ bản trên, cách bác hãy thực tập, áp dụng chúng qua việc tự rèn luyện khi xem phần chuyên sâu này:
Phần này rất có ích Và thiết thực cho ai muốn tìm hiểu về âm thanh cây piano, cũng như nâng cấp thẩm mỹ âm nhạc đặc biệt là những thợ chỉnh dây muốn học và rèn luyện về thẩm mỹ cũng như kiến thức về lên dây piano nói chung.

10 THUẬT NGỮ HẠT NHÂN – PHẦN CHUYÊN SÂU:​

1. SINGING TONE
→ Âm thanh biết “hát”

Acoustic Definition:
A seamless, continuous, vocal-like tone characterized by smooth legato connection, rich overtone content, and natural resonance flow.
Diễn giải tiếng Việt
Âm thanh có độ liền mạch, mềm mại, ngân nga, tạo cảm giác như giọng hát con người, không bị gãy khúc, không khô cứng.

Musical Interpretation/Diễn giải âm nhạc/Cách thể hiện âm nhạc;
→ Cảm xúc: trữ tình – dịu dàng – sâu lắng – giàu nhân văn.

Composer Reference/ Tham chiếu từ nhà soạn nhạc:
Chopin Nocturnes, Ballades, Mazurkas
Schumann: Kinderszenen
Liszt (trữ tình): Liebestraum

Tuning & Voicing Implication/Hệ quả kỹ thuật âm thanh
Temperament: giàu hài âm, thiên biểu cảm
Stretch: mềm, không cực đoan
Unison: rất tinh, tránh beating gắt
Voicing: mềm búa, tăng wamth


2. HARMONIC HALO
→ Quầng hài âm

Acoustic Definition
A surrounding cloud of overtones enveloping the fundamental pitch, producing a luminous and floating acoustic aura.
Diễn giải
Lớp hài âm lan tỏa quanh nốt nhạc, tạo ánh hào quang âm học, khiến âm thanh lung linh – mơ hồ – bay bổng.

Musical Interpretation
→ mơ mộng – thơ ca – huyền ảo – giàu trí tưởng tượng

Composer Reference
Chopin: Nocturnes
Debussy: Clair de Lune, Reflets dans l’eau

Tuning Implication
Temperament: irregular nhẹ, giàu màu
Stretch: mềm ở mid–treble
Unison: siêu tinh, tránh khô
Pedal resonance được ưu tiên

Đây (HARMONIC HALO) là điểm yếu nhất của tất cả các thợ lên dây Việt Nam và kể cả các tuners ở nước ngoài, nhất là những người đã không biết đánh đàn tử tế lại không có tai âm nhạc, đó cũng là lý do tại sao mà các bác luôn thấy ở mọi nơi cái âm thanh nghe như “đấm vào tai đâm vào nhĩ”!!!


3. POLYPHONIC CLARITY
→ Độ rõ đa tuyến

Acoustic Definition
The ability to clearly separate and distinguish multiple independent musical voices within complex contrapuntal textures.
Diễn giải
Khả năng nghe rõ từng bè độc lập, không bị hòa lẫn – đặc biệt trong nhạc đối vị & fugue.

Musical Interpretation
→ trí tuệ – kiến trúc – minh triết – logic

Composer Reference
Bach: Inventions, WTC, Fugues
Mozart: Sonatas, Fantasia

Tuning Implication
Temperament: cân bằng, trung tính
Stretch: kiểm soát rất chặt
Unison: siêu tinh
Tránh over-voicin


4. ORCHESTRAL MASS
→ Khối âm giao hưởng

Acoustic Definition
A dense, layered, massive tonal body capable of reproducing the impression of a full symphony orchestra.
Diễn giải
Âm thanh dày, lớn, nhiều tầng, tạo cảm giác cả dàn nhạc giao hưởng trong một cây đàn.

Musical Interpretation
→ hùng vĩ – uy nghi – hoành tráng – tráng lệ

Composer Reference
Brahms
Rachmaninoff
Liszt (late works)

Tuning Implication
Stretch: rộng
Bass: mở sâu
Unison: dày – chắc
Voicing: tăng body


5. SPATIAL DEPTH
→ Chiều sâu không gian

Acoustic Definition
Perception of three-dimensional acoustic layering, allowing front–back distance sensation.
Diễn giải
Âm thanh có chiều sâu 3D, không phẳng, tạo cảm giác không gian lớn – xa – thoáng.

Musical Interpretation
→ trang nghiêm – huyền bí – kiến trúc – linh thiêng

Composer Reference
Bach
Bruckner piano transcriptions
Debussy

Tuning Implication
Stretch: phân tầng rõ
Pedal resonance: mở
Hall simulation logic

(Còn tiếp ………..)

 

[QUANG1970]

10 THUẬT NGỮ HẠT NHÂN – PHẦN CHUYÊN SÂU: (tiếp)​

6. PROJECTION
→ Khả năng phóng âm

Acoustic Definition
The capacity of sound to travel efficiently across large acoustic spaces while preserving clarity and energy.
Diễn giải
Khả năng lan xa, xuyên không gian, không bị chết tiếng.

Musical Interpretation
→ sân khấu – trình diễn – concert – sức lan tỏa

Composer Reference
Liszt
Beethoven
Rachmaninoff

Tuning Implication
Treble: mở
Stretch: lớn
Unison: ổn định cao


7. TONAL GRAVITY
→ Trọng lực âm thanh

Acoustic Definition
Perceived weight and anchoring of tonal center, particularly in the bass and lower midrange.
Diễn giải
Cảm giác nặng – vững – nền tảng chắc chắn của âm thanh.

Musical Interpretation
→ uy nghi – nghiêm trang – chiều sâu triết lý

Composer Reference
Brahms
Beethoven

Tuning Implication
Bass: stretch sâu
Voicing: tăng body
Unison: dày – chắc


8. EMOTIONAL DENSITY
→ Mật độ cảm xúc

Acoustic Definition
The concentration of emotional energy within musical phrasing and tonal color.
Diễn giải
Âm thanh giàu cảm xúc, dày nội tâm, không hời hợt.

Musical Interpretation
→ sâu lắng – dồn nén – nội tâm – trầm tư

Composer Reference
Schumann
Brahms – Noble Gravity
Liszt – Virtuoso Fire
Rachmaninoff – Symphonic Orchestral
Chopin
Rachmaninoff


9. PSYCHOLOGICAL DARKNESS
→ Bóng tối tâm lý

Acoustic Definition
A tonal color conveying inner tension, melancholy, existential weight, and introspection.
Diễn giải
Âm sắc tối, trầm, mang chiều sâu tâm lý, thể hiện dằn vặt – u uẩn – nội tâm phức tạp.

Composer Reference
Schumann – Kreisleriana
Brahms – Intermezzi
Rachmaninoff – Preludes

Tuning Implication
Temperament: thiên minor
Voicing: trầm – ấm
Stretch: hạn chế treble quá sáng


10. NOBLE BRILLIANCE
→ Rực rỡ cao quý

Acoustic Definition
A brilliant but refined tonal quality combining clarity, brilliance, and aristocratic
p giải
Âm sáng sang trọng – quý phái – không chói – không gắt.

Composer Reference
Mozart
Beethoven
Chopin (heroic works)


GIÁ TRĮ/TRIẾT LÝ HỆ THỐNG THUẬT NGỮ NÀY;

Tone → Space → Harmonics → Power → Emotion → Psychology → Projection

FYI, 10 thuật ngữ trên tạo thành xương sống ====> tư duy âm thanh từ đó tạo ra những Thang âm sẽ cho ra tiếng đàn theo logic:

Triết lý Temperament biểu cảm
Stretch theo tâm lý âm nhạc
===> để thiết kế ra từng loại âm thanh để phù hợp với từng tác giả ntn:

Chopin – Ultra Lyric
Schumann – Psychological Dark
Brahms – Noble Gravity
Liszt – Virtuoso Fire
Rachmaninoff – Symphonic Orchestral

 

[QUANG1970]

………………………..​

GIÁ TRĮ/TRIẾT LÝ HỆ THỐNG THUẬT NGỮ NÀY;
Tone → Space → Harmonics → Power → Emotion → Psychology → Projection
FYI, 10 thuật ngữ trên tạo thành xương sống ====> tư duy âm thanh từ đó tạo ra những Thang âm sẽ cho ra tiếng đàn theo logic:

Triết lý Temperament biểu cảm
Stretch theo tâm lý âm nhạc
===> để thiết kế ra từng loại âm thanh để phù hợp với từng tác giả ntn:
Chopin – Ultra Lyric
Schumann – Psychological Dark
…………………

Một ví dụ để hiểu hay nghe được như thế nào là âm thanh “Chopin – Ultra Lyric hay SINGING TONE ””Âm thanh biết “hát” nghe sẽ ntn?

FYI, Đây là âm thanh của cây Yanaha C5 được lên dây theo 2 Thang âm A và B trong đó:
Cây A: bình thường để tập luyện chung, và
Cây B: cho tập luyện 1 tác giả chuyên biệt (Chopin):

Âm thanh bình thường để tập luyện chung;


Âm thanh khi tập luyện 1 tác giả chuyên biệt (Chopin):
​

Qua bàn tay tài hoa của “ông bố 2 con” - học trò mà tôi đánh giá cao nhất và tin tưởng sẽ tiếp bước tôi phục vụ cho Giáo hội và cộng đoàn những người yêu tiếng đàn đẹp, mời các bác các bác nghe thêm để luyện tai và tự mình nhận ra/phân biệt được thế nào là âm thanh biết hát:

​

Tôi cũng xin trân trọng tri ân Mme Dxxx - mẹ của một pianist có “tài bẩm sinh, đức vẹn toàn” của Việt Nam, đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện cho tôi thực hiện được những clip quý báu này.

​

 

[danleduc]

Em tốn bao tiền mua con đàn Piano, rồi tốn bao tiền đi học chơi Piano, thầy kèm tập chơi được 1 bài thành thạo phải mất 3 tháng, học chơi thành thạo được hơn chục bài....rồi nghỉ học thầy, rồi công việc bận quá, chả có mấy thời gian luyện chơi.....Đến giờ em quên sạch, chả chơi được bài nào ra hồn nữa. Hic.

Nhưng....do có học, nên bây giờ nếu tập lại thì lại chơi được.....nhưng vì bận quá, cũng chả có thời gian chơi piano nữa, con đàn piano giờ để làm cảnh là chính, 2 đứa F1 nhà em cũng bận học thi, chả đứa nào chơi.

 

[QUANG1970]

Em tốn bao tiền mua con đàn Piano, rồi tốn bao tiền đi học chơi Piano, thầy kèm tập chơi được 1 bài thành thạo phải mất 3 tháng, học chơi thành thạo được hơn chục bài....rồi nghỉ học thầy, rồi công việc bận quá, chả có mấy thời gian luyện chơi.....Đến giờ em quên sạch, chả chơi được bài nào ra hồn nữa. Hic.

Nhưng....do có học, nên bây giờ nếu tập lại thì lại chơi được.....nhưng vì bận quá, cũng chả có thời gian chơi piano nữa, con đàn piano giờ để làm cảnh là chính, 2 đứa F1 nhà em cũng bận học thi, chả đứa nào chơi.

Vâng với bộ môn nghệ thuật ntn thì quả là:

Gãy gánh giữa đàng bao người đã!
Lì đòn đi tiếp mấy kẻ theo? ​

 

[dongkijote]

Có ra HN ko cụ nhỉ?

 

[Mr. Bảnh]

Nghi ChatGPT lắm

10 THUẬT NGỮ HẠT NHÂN – PHẦN CHUYÊN SÂU: (tiếp)​

6. PROJECTION
→ Khả năng phóng âm

Acoustic Definition
The capacity of sound to travel efficiently across large acoustic spaces while preserving clarity and energy.
Diễn giải
Khả năng lan xa, xuyên không gian, không bị chết tiếng.

Musical Interpretation
→ sân khấu – trình diễn – concert – sức lan tỏa

Composer Reference
Liszt
Beethoven
Rachmaninoff

Tuning Implication
Treble: mở
Stretch: lớn
Unison: ổn định cao


7. TONAL GRAVITY
→ Trọng lực âm thanh

Acoustic Definition
Perceived weight and anchoring of tonal center, particularly in the bass and lower midrange.
Diễn giải
Cảm giác nặng – vững – nền tảng chắc chắn của âm thanh.

Musical Interpretation
→ uy nghi – nghiêm trang – chiều sâu triết lý

Composer Reference
Brahms
Beethoven

Tuning Implication
Bass: stretch sâu
Voicing: tăng body
Unison: dày – chắc


8. EMOTIONAL DENSITY
→ Mật độ cảm xúc

Acoustic Definition
The concentration of emotional energy within musical phrasing and tonal color.
Diễn giải
Âm thanh giàu cảm xúc, dày nội tâm, không hời hợt.

Musical Interpretation
→ sâu lắng – dồn nén – nội tâm – trầm tư

Composer Reference
Schumann
Brahms – Noble Gravity
Liszt – Virtuoso Fire
Rachmaninoff – Symphonic Orchestral
Chopin
Rachmaninoff


9. PSYCHOLOGICAL DARKNESS
→ Bóng tối tâm lý

Acoustic Definition
A tonal color conveying inner tension, melancholy, existential weight, and introspection.
Diễn giải
Âm sắc tối, trầm, mang chiều sâu tâm lý, thể hiện dằn vặt – u uẩn – nội tâm phức tạp.

Composer Reference
Schumann – Kreisleriana
Brahms – Intermezzi
Rachmaninoff – Preludes

Tuning Implication
Temperament: thiên minor
Voicing: trầm – ấm
Stretch: hạn chế treble quá sáng


10. NOBLE BRILLIANCE
→ Rực rỡ cao quý

Acoustic Definition
A brilliant but refined tonal quality combining clarity, brilliance, and aristocratic
p giải
Âm sáng sang trọng – quý phái – không chói – không gắt.

Composer Reference
Mozart
Beethoven
Chopin (heroic works)


GIÁ TRĮ/TRIẾT LÝ HỆ THỐNG THUẬT NGỮ NÀY;

Tone → Space → Harmonics → Power → Emotion → Psychology → Projection

FYI, 10 thuật ngữ trên tạo thành xương sống ====> tư duy âm thanh từ đó tạo ra những Thang âm sẽ cho ra tiếng đàn theo logic:

Triết lý Temperament biểu cảm
Stretch theo tâm lý âm nhạc
===> để thiết kế ra từng loại âm thanh để phù hợp với từng tác giả ntn:

Chopin – Ultra Lyric
Schumann – Psychological Dark
Brahms – Noble Gravity
Liszt – Virtuoso Fire
Rachmaninoff – Symphonic Orchestral

 

[NguyenVinhThuyDung]

Cùng chuyên mục này, nay nhà mình đang tìm đàn piano cho f1 học đàn cho phát triển trí tuệ. Nhờ các cụ giới thiệu cửa hàng hoặc mã đàn piano điện nào khoảng dưới 10 củ giúp mình với ạ. Mình xem có lần mà như ma trận luôn. Mình ở Hà Nội ạ. Đa tạ cccm.

 

[Alongcamepolly06]

Cháu vào hóng chứ món này càn nghiêm túc và đam mê

 

[haihazin]

Cùng chuyên mục này, nay nhà mình đang tìm đàn piano cho f1 học đàn cho phát triển trí tuệ. Nhờ các cụ giới thiệu cửa hàng hoặc mã đàn piano điện nào khoảng dưới 10 củ giúp mình với ạ. Mình xem có lần mà như ma trận luôn. Mình ở Hà Nội ạ. Đa tạ cccm.

Cụ tìm được thông tin cho em tham khảo với nhé.

 

[tiu_tit]

Một ví dụ để hiểu hay nghe được như thế nào là âm thanh “Chopin – Ultra Lyric hay SINGING TONE ””Âm thanh biết “hát” nghe sẽ ntn?

FYI, Đây là âm thanh của cây Yanaha C5 được lên dây theo 2 Thang âm A và B trong đó:
Cây A: bình thường để tập luyện chung, và
Cây B: cho tập luyện 1 tác giả chuyên biệt (Chopin):

Âm thanh bình thường để tập luyện chung;


Âm thanh khi tập luyện 1 tác giả chuyên biệt (Chopin):
​

Qua bàn tay tài hoa của “ông bố 2 con” - học trò mà tôi đánh giá cao nhất và tin tưởng sẽ tiếp bước tôi phục vụ cho Giáo hội và cộng đoàn những người yêu tiếng đàn đẹp, mời các bác các bác nghe thêm để luyện tai và tự mình nhận ra/phân biệt được thế nào là âm thanh biết hát:

​

Tôi cũng xin trân trọng tri ân Mme Dxxx - mẹ của một pianist có “tài bẩm sinh, đức vẹn toàn” của Việt Nam, đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện cho tôi thực hiện được những clip quý báu này.

​

Đây là phòng dành riêng cho tập piano và có xử lý tiêu âm đúng không bác. Vì em thấy phòng cũng nhỏ và đàn thì to nhưng tiếng đàn ngoài singing tone ngân nga đến từ kỹ thuật căn chỉnh thì âm thanh cũng gọn gàng dễ chịu. Ở nhà em, đàn để phòng khách tiếng đàn bị hơi oang oang và đanh ở nốt cao nên nếu cháu nhà em tập đàn liên tục là cả người tập và người nghe đều đau đầu.

 

[QUANG1970]

Cái “mệt tai”/đau đầu bác tiu_tit nói, trong thuật ngữ chuyên môn, họ dùng từ Ear fatigue hay nôm na là “đinh tai nhức óc”/Đâm vào tai đấm vào nhĩ, mà tôi hay nó, nó hoàn toàn không phải do người đàn chơi dở mà lý do chính là sự ngu dốt thiếu kiến thức nghèo thẩm mỹ âm thanh của thằng thợ lên dây!
Với nó (thằng thợ lên dây) thì âm thanh như thế là đẹp!!! mà nó không biết rằng người nghe vô cùng khổ sở vì cái âm thanh do nó làm ra:

Lý do chính của của cái Ear fatigue này là do:
+ Thang âm không phù hợp: muốn đánh/chơi Haydn hay Mozart chuẩn trong phòng tập mà thợ lại lên dây theo kiểu đánh Liszt hay Rachmaninov trên sân khấu!
+ Ba sợi dây trong cùng 1 phím/note không cùng tẩn số mà sai lệch với nhau (do kĩ thuật lên dây kém (hay cẩu thả) khiến không thể làm/lên cho/được ba dây giống như nhau, hay tuy đã lên có giống nhau rồi, mà do kỹ thuật “khóa dây” kém, khiến không còn unison nữa, mà 1 khi đã không có thể lên dây (unison) - cái/bước cơ bản nhất của lên dây, thì đừng bao giờ mơ tưởng đến chuyện hòa thanh/Cộng hưởng (Resonant) rhay mơ/nói đến chuyện Singing tone!
(trong tất cả những ai mà là học trò tôi dạy thì đây (unison) là bước cơ bản đầu tiên phải vượt qua, nếu không làm được thì đừng mơ hay nói đến chuyện làm/học những việc/điều khác) việc lên dây cho được/ra unison không hề khó mà chỉ cần có đủ dụng cụ và ngay lúc đầu học/làm cẩn thận là dễ dàng vượt qua!!!! và sau đó chỉ coi unison là chuyện vặt!!!!
+ do không có và không hiểu thế nào là thẩm mỹ âm nhạc nên thợ lên dây đá “Over stretching”!!!!!

FYI, trong 1 phạm vi không gian nhỏ cũng như cho dù là lớn hay nhỏ thì điều đầu tiên khi lên dây người thợ phải biết/xác định rõ/được cái cơ bản nhất của âm thanh cây đàn này vhay lõi thang âm {Score) trong phạm vi nào (từ phím/note nào đến phím/note nào) và phải lên sao cho tuyệt đối đúng không được phép sai lệch dù là nhỏ nhất!!!!!

Trong tất cả các học trò của tôi thì ngoài “ông bố 2 con” ra không 1 người nào nắm vững được điều này và làm được!
Bất kỳ bác nào, khi gặp bất kỳ ai là học trò của tôi và kể cả học những người khác, mà xác định được ngay điều này (lõi thang âm của cây đàn họ lên) trừ “ông bố 2 con”, thì mất bao nhiêu tiền tôi cũng sẵn sàng chi !!!!!

Thực ra để hiểu và nắm được nguyên tắc này không quá khó nhưng đây là 1 bí quyết mà được học theo nguyên tắc truyền nghề nên một khi tôi không dạy thì không thể nào biết được và dẽ không bao giờ chạm được tới nghệ thuật lên dây đỉnh cao!


Tôi sẽ phân tích và chứng minh điều này ở trong những “còm” sau.

Ta tạm gác lại chuyện “BẢNG THUẬT NGỮ ÂM THANH PIANO CHUYÊN SÂU” trong 1 vài kỳ và đào sâu vào điều tôi vừa nói ở trên.

Mời các bác xem và nghe tôi chứng minh “One by one” qua tiếng đàn của 1 người học trò của tôi ở 1 vùng cao nguyên đeo heo hút gió và bắt đầu học len dây piano khi tuổi đã xấp xỉ 50, đã vậy lại không biết đánh đàn, điều duy nhất nó có là tham gia hát trong ca đoàn nhà thờ!

Bản thân tôi chỉ mới gặp nó “face to face” mới 2 lần (lần đầu hướng dẫn dạy căn bản nền tảng, và lần sau hướng dẫn dạy nâng cao) còn lại toàn bộ là qua điện thoại, chat và gửi tin nhắn, clip, hình ảnh qua app.

Đây là âm thanh cây đàn nói lên việc lên không đúng thang âm theo Model nghe sẽ ntn?
Ban đầu vì nó nói cây đàn là Yamaha U3A, nên tôi hướng dẫn cho nó lên theo thang Âm Yamaha U3A.
Đây mời cac bác nghe âm thanh một cây đàn U3E nhưng lên theo thang âm của U3A sẽ ntn và xem những trao đổi trước đó,

Sau khi coi hình nó gửi tôi mới phát hiện ra cho nó biết đây là cây U3E!

Đây là Âm thanh từng note (Để kiểm tra, tôi yêu cầu nó phải đánh theo kỹ thuật NON-LEGATO (không liền notes))
Âm thanh này chưa chuẩn vì lên còn sai và không đúng thang âm của Model cây đàn nên chưa đẹp và “hát hay”:

​

Còn đây là nhạc phẩm đánh minh họa cho tiếng đàn chưa chuẩn xác kể về kĩ thuật chỉnh dây lẫn Thang âm của cây đàn U3E này:

AND THEN ​

Âm thanh cây đàn U3E lên theo thang âm của U3E và những trao đổi trước khi chỉnh lại:

Đây là Âm thanh từng note (Để kiểm tra tôi yêu cầu nó phải đánh NON-LEGATO (không liền notes))
Âm thanh này đã chuẩn vì lên không sai và đúng thang âm của Model U3E cây đàn nên đẹp và “hát”:

​

Và nhạc phẩm đánh minh họa cho tiếng đàn chuẩn xác kể về kĩ thuật chỉnh dây lẫn Thang âm cho U3E của cây đàn u60 - U3E này:

​

Kết luận: phần còn lại là phần của các bác và những ai vào xem, vào nghe, hãy lắng nghe, tự phân tích, đánh giá và trải nghiệm để tìm ra câu trả lời Cho những gì tôi đã chia sẻ ở phần trên trong “com” #1.834.

Riêng nhà bác tiu_tit, thì mời bác vào xem và nghe thử coi với 1 cây đàn rẻ tiền u60 dưới bàn tay của 1 chú nhóc không học trường lớp chuyên nghiệp, lại học ở 1 nơi cao nguyên đèo heo heo hút gió - do 1 người thợ “không trường chẳng lớp” lại không có thiên bẩm tai nghe, mà chỉ có sự cố gắng đam mê, học lên dây khi tuổi đã xắp xĩ xế chiều -, đánh lên nghe có “mệt tai” hay không???

 

[tiu_tit]

Ta tạm gác lại chuyện “BẢNG THUẬT NGỮ ÂM THANH PIANO CHUYÊN SÂU” trong 1 vài kỳ và đào sâu vào điều tôi vừa nói ở trên.

Mời các bác xem và nghe tôi chứng minh “One by one” qua tiếng đàn của 1 người học trò của tôi ở 1 vùng cao nguyên đeo heo hút gió và bắt đầu học len dây piano khi tuổi đã xấp xỉ 50, đã vậy lại không biết đánh đàn, điều duy nhất nó có là tham gia hát trong ca đoàn nhà thờ!

Bản thân tôi chỉ mới gặp nó “face to face” mới 2 lần (lần đầu hướng dẫn dạy căn bản nền tảng, và lần sau hướng dẫn dạy nâng cao) còn lại toàn bộ là qua điện thoại, chat và gửi tin nhắn, clip, hình ảnh qua app.

Đây là âm thanh cây đàn nói lên việc lên không đúng thang âm theo Model nghe sẽ ntn?
Ban đầu vì nó nói cây đàn là Yamaha U3A,.?Âm cây đàn U3E lên theo thang âm của U3A và những trao đổi trước đó, sau đó khi coi hình tôi mới phát hiện ra cho nó biết đây là cây U3E!

Đây là Âm thanh từng note (Để kiểm tra tốt yêu cầu nó phải đánh theo ký thuật NON-LEGATO (không liền notes))
Âm thanh này chưa chuẩn vì lên còn sai và không đúng thang âm của Model cây đàn nên chưa đẹp và “hát hay”:

​

Còn đây là nhạc phẩm đánh minh họa cho tiếng đàn chưa chuẩn xác kể về kĩ thuật chỉnh dây lẫn Thang âm của cây đàn U3E này:

AND THEN ​

Âm thanh cây đàn U3E lên theo thang âm của U3E và những trao đổi trước khi chỉnh lại:

View attachment 9591997

Đây là Âm thanh từng note (Để kiểm tra tốt yêu cầu nó phải đánh theo ký thuật NON-LEGATO (không liền notes))
Âm thanh này đã chuẩn vì lên không sai và đúng thang âm của Model U3E cây đàn nên đẹp và “hát”:

​

Và nhạc phẩm đánh minh họa cho tiếng đàn chuẩn xác kể về kĩ thuật chỉnh dây lẫn Thang âm cho U3E của cây đàn u60 - U3E này:

​

Kết luận: phần còn lại là phần của các bác và những ai vào xem, vào nghe, hãy lắng nghe, tự phân tích, đánh giá và trải nghiệm để tìm ra câu trả lời Cho những gì tôi đã chia sẻ ở phần trên trong “com” #1.834.

Riêng nhà bác tiu_tit, thì mời bác vào xem và nghe thử coi với 1 cây đàn rẻ tiền u60 dưới bàn tay của 1 chú nhóc không học trường lớp chuyên nghiệp, lại học ở 1 nơi cao nguyên đèo heo heo hút gió - do 1 người thợ “không trường chẳng lớp” lại không có thiên bẩm tai nghe, mà chỉ có sự cố gắng đam mê, học lên dây khi tuổi đã xắp xĩ xế chiều -, đánh lên nghe có “mệt tai” hay không???

Cám ơn bác Quang1970 đã bỏ công chia sẻ tường tận lại để những người yêu thích piano, yêu thích tiếng đàn, hoặc có con em đang theo đuổi bộ môn piano hoặc thậm chí những người kinh doanh có liên quan nhận thức đúng đắn về giá trị của việc một cây đàn được căn chỉnh đúng, khoa học và phù hợp cũng lớn lao như ngón nghề của nghệ sỹ biểu diễn, như chất lượng của cây đàn mỗi khi thính giả được rung động ngất ngây với những giai điệu từ tác phẩm được biểu diễn.

Cá nhân em, có con đang theo đuổi nghiêm túc bộ môn này, thì thấy một điều giản dị là nếu một cây đàn được căn chỉnh đúng thì bản thân nhạc sinh hay các thành viên trong gia đình không bị mệt mỏi do “ô nhiễm tiếng ồn”. Vẻ đẹp âm thanh của giai điệu được cảm nhận đúng sẽ làm cho nhạc sinh say mê hơn trong việc chinh phục các tác phẩm. Đàn được canh chỉnh đúng cũng giúp luyện kỹ thuật ngón bớt mông lung kiểu “mấy nốt láy và pianissimo lúc tập với đàn của thầy thì được mà về đàn nhà mình thì tập mãi không được như thế”.

Oài… em bi bô hơi nhiều rồi. Cảm ơn bác Quang1970 nhiều ạ.

Ps: Sau khi nghe 4 clips bác Quang gửi thì mới thấy chỉnh đàn sai 1 ly là đi ngàn dặm. Cháu bé kia mất đúng 2 tháng mới được tập lại trên tiếng đàn chuẩn.

 

[QUANG1970]

Cám ơn bác Quang1970 đã bỏ công chia sẻ tường tận lại để những người yêu thích piano, yêu thích tiếng đàn, hoặc có con em đang theo đuổi bộ môn piano hoặc thậm chí những người kinh doanh có liên quan nhận thức đúng đắn về giá trị của việc một cây đàn được căn chỉnh đúng, khoa học và phù hợp cũng lớn lao như ngón nghề của nghệ sỹ biểu diễn, như chất lượng của cây đàn mỗi khi thính giả được rung động ngất ngây với những giai điệu từ tác phẩm được biểu diễn.

Đúng như bác tiu_tit nói, nhưng riêng với con buôn và ngay cả các cửa hàng kinh doanh đàn từ lớn lớn tới nhỏ ở Việt Nam thì điều bác nói chỉ là ngôn từ hay chiêu bài chúng dùng để chiêu dụ thiên hạ tin mà bán đàn, còn bản thân của chúng cũng chẳng biết đ.ếch gì về những cái mà bác nói!

Cá nhân em, có con đang theo đuổi nghiêm túc bộ môn này, thì thấy một điều giản dị là nếu một cây đàn được căn chỉnh đúng thì bản thân nhạc sinh hay các thành viên trong gia đình không bị mệt mỏi do “ô nhiễm tiếng ồn”. Vẻ đẹp âm thanh của giai điệu được cảm nhận đúng sẽ làm cho nhạc sinh say mê hơn trong việc chinh phục các tác phẩm. Đàn được canh chỉnh đúng cũng giúp luyện kỹ thuật ngón bớt mông lung kiểu “mấy nốt láy và pianissimo lúc tập với đàn của thầy thì được mà về đàn nhà mình thì tập mãi không được như thế”.

Thế bác thử chỉ cho tôi 1 cửa hàng hay clip nào mà có tiếng đàn như bác nói, kể cả trong Nam lẫn ngoài Bắc, sang lẫn hèn?!

Oài… em bi bô hơi nhiều rồi. Cảm reơn bác Quang1970 nhiều ạ.

You are welcome!

Nói thực lòng mà nhiều, còn hơn là nói ít mà giả dối, lọc lừa, hay nói kiểu “ nửa lời“.

Ps: Sau khi nghe 4 clips bác Quang gửi thì mới thấy chỉnh đàn sai 1 ly là đi ngàn dặm. Cháu bé kia mất đúng 2 tháng mới được tập lại trên tiếng đàn chuẩn.

Tất cả phải có thời gian học tập rèn luyện, và sắp tới, tôi sẽ tiếp tục mời các bác nghe tiếng đàn của “ông học trò trên 50 tuổi” hay một người thợ “không trường chẳng lớp” lại không có thiên bẩm tai nghe, mà chỉ có sự cố gắng đam mê, học lên dây khi tuổi đã xắp xỉ xế chiều - làm ra/lên dây trên những cây đàn có model khác nhau hay khác thuong hiệu, xem sẽ như thế nào?
Và, tôi chưa cần phải nói đến/lôi ra cái “ông bố 2 con” - đứa học trò giỏi nhất, đứa mà tôi đánh giá cao nhất kể về tai nghe, đứa mà Chúa đã ban cho nó tài năng, lẫn thiên bẩm, đạo đức và năng khiếu, được tôi tin tưởng và phó thác tất cả mọi chuyện cho nó, nhé!

 

[QUANG1970]

và sắp tới, tôi sẽ tiếp tục mời các bác nghe tiếng đàn của “ông học trò trên 50 tuổi” hay một người thợ “không trường chẳng lớp” lại không có thiên bẩm tai nghe, mà chỉ có sự cố gắng đam mê, học lên dây khi tuổi đã xắp xỉ xế chiều - làm ra/lên dây trên những cây đàn có model khác nhau hay khác thuong hiệu, xem sẽ như thế nào? ………………….,,,

In addition, nếu trong lên dây piano tôi từng tuyên bố:

“Không có đàn piano tệ, mà chỉ có thợ lên dây tồi”​

Thì trong dạy lên dây, theo kinh nghiệm cá nhân mình, tôi tin chắc,cho dù người học không có thiên bẩm, hay tai nghe tốt, kể cả tuổi tác lớn , miễn họ phải có sự cố gắng, đam mê, cần cù, chăm chỉ và quyết tâm không làm dối làm ẩu, đừng “nói hay làm láo” thì chắc chắn rằng sẽ:

“Không có thợ lên dây piano tệ mà chỉ có thầy dạy lên dây piano tồi”
​

Điều dĩ nhiên, với những cố gắng và sự nỗ lực không ngừng và hết mình, thì họ có thể sẽ không là một “Tun-up Artist” (nghệ sĩ lên dây) nhưng chắc chắn sẽ là 1 Qualified Tuner (thợ lên dây đạt chuẩn).

Và điều dĩ nhiên là tiếng đàn của họ làm ra chắc chắn sẽ không làm Ear fatigue (mệt tai/“đinh tai nhức óc”) hay gây ô nhiễm môi trường như bác tiu_tit nói!

 

[Hư Truc 2016]

In addition, nếu trong lên dây piano tôi từng tuyên bố:

“Không có đàn piano tệ, mà chỉ có thợ lên dây tồi”​

Thì trong dạy lên dây, theo kinh nghiệm cá nhân mình, tôi tin chắc,cho dù người học không có thiên bẩm, hay tai nghe tốt, kể cả tuổi tác lớn , miễn họ phải có sự cố gắng, đam mê, cần cù, chăm chỉ và quyết tâm không làm dối làm ẩu, đừng “nói hay làm láo” thì chắc chắn rằng sẽ:

“Không có thợ lên dây piano tệ mà chỉ có thầy dạy lên dây piano tồi”
​

Điều dĩ nhiên, với những cố gắng và sự nỗ lực không ngừng và hết mình, thì họ có thể sẽ không là một “Tun-up Artist” (nghệ sĩ lên dây) nhưng chắc chắn sẽ là 1 Qualified Tuner (thợ lên dây đạt chuẩn).

Và điều dĩ nhiên là tiếng đàn của họ làm ra chắc chắn sẽ không làm Ear fatigue (mệt tai/“đinh tai nhức óc”) hay gây ô nhiễm môi trường như bác tiu_tit nói!

Cụ có dây đàn đứt cho em xin vài đoạn, em cảm ơn!

 

[QUANG1970]

Cụ có dây đàn đứt cho em xin vài đoạn, em cảm ơn!

Dây piano treble thì tôi có cả chục bộ (set) tổng cộng là mấy ngàn mét, nếu đontừng cuộn theo set (12 rolls, 14 rolls hay 18 rolls) gồm các cuộn nguyên và lẻ nhưng không có dây đứt mà chỉ có dây (của) Đức (ROSLAU), vì dây đứt sau khi đo gauche để thay mới là tôi quăng luôn!

Còn nếu bác muốn xin dây còn nguyên, OK thì dây bác muốn xin là dây số bao nhiêu hả bác?

 

[Hư Truc 2016]

Dây piano treble thì tôi có cả chục bộ (set) tổng cộng là mấy ngàn mét, nếu đontừng cuộn theo set (12 rolls, 14 rolls hay 18 rolls) gồm các cuộn nguyên và lẻ nhưng không có dây đứt mà chỉ có dây (của) Đức (ROSLAU), vì dây đứt sau khi đo gauche để thay mới là tôi quăng luôn!

Còn nếu bác muốn xin dây còn nguyên, OK thì dây bác muốn xin là dây số bao nhiêu hả bác?

Em đang nghiên cứu làm lưỡi câu bằng dây piano nên em chỉ cần dây đứt và nhiều cỡ bác ah. Bác thay, vứt dây cũ thì đểlại cho em xin, em cảm ơn!

 

[QUANG1970]

Em đang nghiên cứu làm lưỡi câu bằng dây piano nên em chỉ cần dây đứt và nhiều cỡ bác ah. Bác thay, vứt dây cũ thì đểlại cho em xin, em cảm ơn!

Một sáng kiến trong đầu bác 1 người “thợ câu” nhưng lại là 1 “tối kiến” với người hiểu kỹ thuật luyện kim loại!

FYI, dây piano loại tốt nhất là của Đức và được làm bằng làm bằng thép chất lượng cao nên rất cứng và độ đàn hồi không lấy nhầm bảo đảm sự ổn định từng số sau khi lên dây nhưng có 1 hạn chế là rất dễ rỉ sét, chỉ hơi ẩm trong không khí cũng làm cho nó sét chứ đừng nói là ngâm trong nước nên xem ra…..

In addition, dây treble (các dây ở quãng trung và cao - từ số 12 đến 22) của đàn piano hầu như luôn được làm bằng thép carbon cao cấp có độ đàn hồi và độ bền rất lớn. Tuy nhiên bên trong “thép piano” này thường là một hợp kim và quy trình luyện kim rất đặc biệt, chứ không phải thép thông thường.

Các thành phần chính thường gồm:
+ Sắt (Fe) — thành phần nền chính.
+ Carbon (C) — giúp dây có độ cứng và chịu lực kéo cực cao.
+ Một lượng rất nhỏ các nguyên tố như:
-,mangan (Mn)
- silicon (Si)
- đôi khi có chromium, nickel hoặc vanadium tùy hãng sản xuất dây.

Dây treble chất lượng cao phải chịu được lực căng rất lớn:
+ mỗi dây có thể căng khoảng 70–90 kg,
+ toàn bộ cây đàn có tổng lực căng lên đến gần 18–20 tấn.
Đấy là chưa nói đến khi cắt làm lưỡi câu thì điều trước tiên phải cắt vát để tạo 1 mũi nhọn (mặt phẳng tiết diện vòng tròn sau khi cắt là hình elip) chứ không cắt ngang (mặt phẳng tiết diện vòng tròn sau khi cắt là hình tròn) để cắt được ntn ta cần 1 loại kìm/kéo chuyên dụng mà giá mua của cái kìm/kềm này nếu ai định móc túi khi nghe sẽ run tay hay không muốn nói là khóc thét!

Đây là cái kim cắt dây piano chuyên dụng (piano string pliers): Với cây kềm chuyên dụng này, khi cắt những sợi dây kim loại to lớn, người cắt có cảm giác cứ như là cầm 1 cái kéo bén cắt may đang cắt chỉ!

Riêng cây kềm này ngoài công dụng cách dây piano nó còn giúp cắt pin khi thay flage sát đến mức không thể sát hơn! ​

Anyway, nếu bác vẫn muốn thử nghiệm thì hãy cho tôi biết chính xác tiết diện dây bác định dùng làm lưỡi câu và số lượng dây bác cần, tôi sẽ gửi biếu nếu bác đang ở Sài Gòn.
Cũng nói để bác yên tâm về chuyện tiền nong, đừng nói đến mấy thước hay mấy ngàn mét dây đàn ROSLAU của Đức, ngay cái kềm cắt dây piano kia tôi có cũng gần 1 chục cái!!!