Khoảng hơn 20 năm trước, Hàn Quốc bùng nổ du học sinh nước ngoài. Nhiều gia đình thu nhập ở mức trung bình nhưng vẫn cố gắng dành dụm thu nhập cả đời của bố mẹ, thậm chí bán cả nhà thành phố để về quê ở hoặc đi ở trọ lấy tiền đầu tư cho con du học.
Tuy nhiên khi những lứa du học sinh này về nước, mọi chuyện không như kỳ vọng của bố mẹ. Đại đa số không có gì nổi trội so với các bạn cùng trang lứa học trong nước, vẫn đi làm thuê cho các công ty với mức lương mà chắc chắn phải đi làm cả đời mới lấy lại được số tiền bố mẹ đã đầu tư. Các du học sinh có lợi thế một chút về ngoại ngữ nhưng lại thiệt thòi về khả năng hoà nhập môi trường nội địa. Sau khoảng 10 năm, phong trào du học suy yếu dần trong tư duy các gia đình.
Số lượng sinh viên Hàn đi du học ngày càng giảm dần. Giờ đây nhóm đi du học chủ yếu rơi vào các trường hợp có học bổng tốt hoặc gia đình có tiềm lực mạnh. Đầu ra của 2 nhóm này tương đối bảo đảm, bất kể ở lại hoặc quay về đều có tương lai sáng sủa chờ đón sẵn. Ngược lại, những gia đình thu nhập trung bình và học lực không xuất sắc dần từ bỏ ước mơ du học.
View attachment 7494269
(Du học sinh Hàn Quốc tại Mỹ giảm cả về số tuyệt đối lẫn tương đối)
Câu chuyện tương tự cũng xảy ra tại Trung Quốc, các gia đình trung lưu mất dần niềm tin vào con đường du học. Trước đại dịch, số lượng du học sinh từ TQ đến Mỹ đã có dấu hiệu chững lại:
View attachment 7494277
Việt Nam hiện nay giống Hàn Quốc cách đây 20 năm hay Trung Quốc cách đây 15 năm, bắt đầu bùng nổ trào lưu đi du học tự túc. Mặc dù đứng thứ 15 thế giới về dân số, đứng thứ 129 về thu nhập đầu người (2021) nhưng lượng du học sinh Việt Nam đứng thứ 2 ở Nhật Bản và Hàn Quốc, thứ 6 ở Mỹ và Canada, thứ 4 ở Australia.
Vài năm gần đây, những lứa du học sinh tự túc bắt đầu ồ ạt quay về, là cơ hội để các gia đình kiểm chứng con đường du học. Trong khi các du học sinh đi bằng học bổng (không tính đề án 322 chủ yếu dành cho giảng viên và cán bộ cơ hữu) đa phần tương đối thành công dù họ ở lại hay quay về thì các du học sinh tự túc xuất hiện tình trạng lãng phí tiền của gia đình. Nếu không tìm được việc làm phù hợp, mà đa phần những công việc này ko có khác biệt đáng kể với các bạn trong nước, thì họ dễ dàng sa đà vào lối sống hưởng thụ phương tây, ngại làm việc vất vả hoặc những việc họ cho là không xứng tầm. Những trường hợp thành công của nhóm này đa phần đến từ chính gia đình họ đã dọn sẵn công việc tại công ty gia đình hoặc một vị trí trong hệ thống công quyền.
Tất nhiên dưới góc nhìn du học là để trải nghiệm như một chuyến du lịch tự túc dài ngày thì nhiều gia đình vẫn muốn con mình đi, không chỉ là học kiến thức. Ngoài ra nhiều gia đình coi đây như một cơ hội để con cái họ tìm được người bạn đời phù hợp trong một môi trường "cao cấp" hơn tại Việt Nam. Mỗi gia đình có những lý do riêng, không nhất thiết phải trông chờ con cái đi du học về thì làm được cái gì đó to tát. Tuy nhiên nếu gia đình không thực sự khá giả, con cái không thực sự giỏi thì du học tự túc sẽ là một gánh nặng tài chính lớn, làm mất đi những cơ hội quý giá mà đáng ra lũ trẻ có thể tận dụng phát triển ngay tại quê nhà. Ngược lại, nếu gia đình có điều kiện hoặc bản thân các cháu có năng lực học hành tốt, du học là một lựa chọn không hề tồi.
