[CCCĐ] Hành trình vòng quanh thế giới: Malaysia, Uzbekistan, Tajikistan, Kyrgyzstan và Kazakhstan.

[hieutcnd]

Tháp Kalyan còn gắn với một truyền thuyết đen tối. Theo truyền thống địa phương, trong những thời kỳ sau này, những người bị kết án tử hình đôi khi bị ném từ trên đỉnh tháp xuống. Vì vậy, nó từng được gọi là “Tháp Tử thần” (Tower of Death)

Điều khiến Tháp Kalyan đặc biệt không chỉ nằm ở chiều cao hay vẻ đẹp của nó, mà ở lịch sử gần 900 năm mà nó đã trải qua trong lịch sử Bukhara. Nó tồn tại qua sự thay đổi của các triều đại Karakhanid, Khwarazmian, Mông Cổ, Timur, Shaybanid và các triều đại Uzbek sau này, rồi đến thời tiểu vương quốc Bukhara (Emirate of Bukhara). Năm 1920, khi Hồng quân Liên Xô tấn công Bukhara và lật đổ Emir Alim Khan, khu phố cổ bị pháo kích và Tháp Kalyan cũng bị hư hại, sau đó được tu bổ.

Hình ảnh ngọn tháp bị hư hỏng sau khi bị trúng pháo kích của Hồng quân Liên Xô (ảnh bạn tour guide gửi cho em)

IMG-20260702-WA0025 by Hieu Tran, on Flickr

Công cuộc tái thiết

IMG-20260702-WA0026 by Hieu Tran, on Flickr

IMG-20260702-WA0024 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Đây là quần thể Poi Kalyan, ảnh em chụp vào sáng ngày hôm sau.

Phía bên trái là Madrasah Mir-i-Arab được xây dựng vào thế kỷ XVI, rất dễ nhật biết với 2 mái vòm đối xứng màu xanh

DSCF7007 by Hieu Tran, on Flickr

Lúc nhà em đến thì Madrasah này đang trong quá trình tu sửa nên nhà em ko dc vào. Có thể nhìn rõ các màng hoa văn bị bong tróc, các mảng tường bị thủng

DSCF6263 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Mir-i-Arab Madrasa được xây dựng vào thế kỷ XVI, công trình phản ánh vai trò đặc biệt của Bukhara như một trung tâm chí.nh tr.ị, tôn giáo và học thuật của Trung Á. Điều khiến Mir-i-Arab đặc biệt không chỉ nằm ở vẻ đẹp của những mái vòm xanh hay mặt tiền được trang trí tinh xảo, mà chính là khả năng tồn tại qua những biến động c.hính tr.ị và tôn giáo kéo dài gần 500 năm.

Mir-i-Arab có một lịch sử rất đáng chú ý vì đây là một trong số rất ít cơ sở đào tạo Hồi giáo được phép tiếp tục hoạt động trong thời kỳ Liên Xô. Sau khi chiếm Bukhara năm 1920, chính quyền Xô Viết tiến hành chính sách tách tôn giáo khỏi đời sống nhà nước và xã hội, đồng thời hạn chế và đà.n á.p mạnh mẽ các hoạt động tôn giáo.

Sau thế chiến thứ 2, chính sách của Liên Xô chuyển từ việc đà.n á.p hoàn toàn sang kiểm soát và quản lý tôn giáo. Nhà nước cho phép một số tổ chức tôn giáo tồn tại để có thể kiểm soát hoạt động của họ và sử dụng họ như một kênh giao tiếp chính thức với cộng đồng Hồi giáo.

Trong khi phần lớn hệ thống madrasa truyền thống ở Trung Á đã biến mất, Mir-i-Arab vẫn có thể tiếp tục đào tạo một số thế hệ học giả và chức sắc Hồi giáo, mặc dù hoạt động dưới sự kiểm soát rất chặt chẽ của nhà nước. sau chiến tranh. Chính vì vậy, Mir-i-Arab có một vai trò rất đặc biệt trong lịch sử Hồi giáo Trung Á. Nó tạo thành một cây cầu nối giữa truyền thống Hồi giáo trước thời Xô Viết và sự phục hưng Hồi giáo sau khi Liên Xô tan rã.

DSCF6280 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6259 by Hieu Tran, on Flickr

Phần mái vòm này đã bị xuống cấp khá rõ rệt, bởi vậy nên madrasa này đang được đóng cửa để tu sửa

DSCF6276 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6279 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Bên phải của tổ hợp này là Kalon Mosque. Em sẽ kể chi tiết về nhà thờ này ở phần đi cùng bạn tour guide

DSCF6261 by Hieu Tran, on Flickr

Một số ảnh em chụp quanh tổ hợp này

DSCF6274 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6278 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6268 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Em đi sáng sớm nên các cửa hàng bán đồ lư niệm còn chưa mở cửa

DSCF6273 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6282 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6283 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Vài hình ảnh chụp quần thể Poyi Kalon Complex trên đường ra pháo đài Ark of Bukhara.

Mái của thánh đường Kalon Mosque

DSCF6285 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6287 by Hieu Tran, on Flickr

Quần thể Poyi Kalon Complex nhìn từ phía pháo đài Ark of Bukhara.

DSCF6288 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6289 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

DSCF6293 by Hieu Tran, on Flickr

Ark of Bukhara là pháo đài cổ và cũng là công trình biểu tượng cho quyền lực chính trị của Bukhara. Ark không đơn thuần là một thành lũy quân sự mà từng là một “thành phố trong thành phố”, nơi ở của các nhà cai trị, trung tâm hành chính, quân sự, tôn giáo và tư pháp của Bukhara trong nhiều thế kỷ.

Lịch sử của Ark rất lâu đời, khu vực này đã được sử dụng và xây dựng qua nhiều thời kỳ, mỗi thế hệ lại bổ sung thêm công trình, đất đá và tường thành. Vì vậy, pháo đài dần hình thành trên một gò đất nhân tạo cao hơn hẳn khu phố xung quanh.

Qua nhiều triều đại, Ark liên tục bị phá hủy rồi xây dựng lại. Đến thời tiểu vương quốc Bukhara (Emirate of Bukhara), đặc biệt từ thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XX, Ark trở thành cung điện và trụ sở chính của các tiểu vương (Emir). Bên trong pháo đài có cung điện, phòng thiết triều, nhà thờ Hồi giáo, kho bạc, nhà tù, doanh trại, nhà ở của quan lại, xưởng thủ công và nhiều cơ sở phục vụ hoàng gia. Gần như toàn bộ bộ máy cai trị của tiểu quốc Bukhara được tập trung sau những bức tường của Ark.

DSCF6300 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6299 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6301 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Registan là khoảng không gian rộng lớn nằm ngay trước Ark, từng là một quảng trường công cộng, nơi diễn ra các hoạt động thương mại, chính trị và xã hội. Trong thời kỳ Bukhara phát triển mạnh trên Con đường Tơ lụa, khu vực này rất sầm uất. Thương nhân từ Ba Tư, Afghanistan, Ấn Độ và Trung Á tập trung về đây, trao đổi hàng hóa và kết nối với hệ thống chợ, khách sạn (caravanserai) và các khu buôn bán của thành phố. Registan cũng là nơi tổ chức các sự kiện công cộng và những hoạt động liên quan đến chính quyền.

Vị trí của Registan đặc biệt quan trọng vì nó nằm ngay trước Ark, trung tâm quyền lực của Emir. Phía sau những bức tường cao là cung điện, kho bạc, quân đội, nhà tù và các cơ quan cai trị; phía trước là không gian của người dân và thương nhân. Vì vậy, Registan có thể xem như ranh giới giữa thế giới của nhà cai trị và đời sống của thành phố.

IMG-20260702-WA0032 by Hieu Tran, on Flickr

View nhìn Bukhara từ phia pháo đài

IMG-20260702-WA0033 by Hieu Tran, on Flickr

IMG-20260702-WA0034 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

DSCF6291 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6295 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6297 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6302 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

DSCF6303 by Hieu Tran, on Flickr

Đối diện với Ark là tháp nước Shukhov, được xây dựng vào khoảng 1927–1929 trong thời kỹ Xô Viết. Như em đã viết trước đó, người dân Bukhara chủ yếu dũng nước sinh hoạt từ những chiếc hồ (hauz) lộ thiên, do hê thống lưu thông thoát nước kém dẫn đến việc lan truyền các căn bệnh liên quan đến nguồn nước. Bởi vậy chính quyền đã cho lấp gần hết các hồ nước này. Vì vậy cần thiết phải có hệ thống sử lý nước sinh hoạt thay thế và dó chính là nguyên nhân ra đời của tháp nước Shukhov. Nước được bơm lên bồn chứa trên cao rồi phân phối qua đường ống đến các điểm cấp nước trong thành phố

IMG-20260702-WA0041 by Hieu Tran, on Flickr

Ngày nay tháp không còn được sử dụng để cấp nước nữa nhưng vẫn được giữ lại cho mục đích du lịch. Ở đây còn có hệ thống thang máy cho du khách đi lên cao để ngắm cảnh toàn thành phố và Ark đối diện

DSCF6298 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Gần ngay với pháo đài Ark và tháp nước là một công trình hồi giáo rất nổi tiếng và cũng rất đẹp đó là thánh đường hồi giáo Bolo Hauz Mosque. Sở dĩ có từ Hauz là vì thánh đường được xây dựng ngay cạnh hồ nước

DSCF6319 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6322 by Hieu Tran, on Flickr

Bolo Haouz Mosque là một trong những nhà thờ Hồi giáo đặc trưng nhất của Bukhara, nằm ngay đối diện pháo đài Ark, bên cạnh hồ nước Bolo Haouz. Công trình được xây dựng vào năm 1712, dưới thời Hãn quốc Bukhara (Bukhara Khanate) , và về sau trở thành nơi cầu nguyện quan trọng của tầng lớp quý tộc cai trị (Emir Bukhara), đặc biệt là lễ cầu nguyện thứ Sáu.

Bolo Haouz Mosque nhìn từ phía pháo đài Ark

IMG-20260702-WA0037 by Hieu Tran, on Flickr

Lúc em đến mới có 6h30 sáng nên thánh đường chưa mở cửa

DSCF6305 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Bên trong hoàng thành Ark cũng có một thánh đường, tuy nhiên vì nằm trong pháo đài nên thánh đường này chỉ giành cho tầng lớp quý tộc. Bởi vậy Abu'l-Fayz Khan, quốc vương của hãn quốc Bukhara lúc bấy giờ cho xây dựng Bolo Haouz Mosque gần ngay với hoàng thành Ark để ông thỉnh thoảng có thể dự lễ cùng với dân chúng.

IMG-20260702-WA0040 by Hieu Tran, on Flickr

Một minaret bằng gạch nhỏ nằm bên cạnh nhà thờ được xây vào năm 1915, dưới thời Emir Alim Khan, vị Emir cuối cùng của tiểu vương quốc Bukhara. Điều này cho thấy Bolo Haouz vẫn giữ vai trò quan trọng ngay cả trong những năm cuối của tiểu vương quốc này (vương quốc sụp đổ năm 1920 khi Hồng quân Liên Xô chiếm Bukhara)

IMG-20260702-WA0042 by Hieu Tran, on Flickr

IMG-20260702-WA0039 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

DSCF6304 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6318 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6324 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Điểm đặc biệt nhất của Bolo Haouz là hàng cột gỗ cao và thanh mảnh ở hiên phía trước. Khoảng 20 cột gỗ nâng đỡ mái hiên, tạo nên một không gian vừa trang nhã vừa thoáng mát. Phần trần gỗ phía trên được trang trí bằng những hoa văn hình học và hoa văn thực vật với nhiều màu sắc. Thiết kế này không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn rất phù hợp với khí hậu Bukhara: mái hiên rộng tạo bóng râm, trong khi các mặt mở giúp không khí lưu thông trong những mùa hè nóng và khô.

DSCF6308 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6312 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6310 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6309 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

DSCF6313 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6314 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6315 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6317 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Khu phố cổ Bukhara với rất nhiều con ngõ ngoằn nghèo và dốc

DSCF6327 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6328 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6329 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6330 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

DSCF6331 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6332 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6333 by Hieu Tran, on Flickr

 

[Phuctx]

DSCF6331 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6332 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF6333 by Hieu Tran, on Flickr

Họ vẫn chạy con La Dà cụ Hiếu toác nhỉ ?

 

[Thunggo]

Cháu hóng

 

[hieutcnd]

Họ vẫn chạy con La Dà cụ Hiếu toác nhỉ ?

Vâng cụ à, bên này xe cộ là tài sản lớn với người dân. Mới mở cửa khoảng 10 năm đổ lại thôi cụ à. Nhưng nhìn chung cuộc sống cũng thấy dễ chịu, sinh hoạt rẻ, không đông đúc