Không cần phải người Hoa mà ngay các ông bà già ở quê em việc đầu tiên sau khi bán con bò hoặc đàn lợn thì hầu hết đều gom góp mua ngay một vài chỉ để đúc lọ thôi còn tiền đô chắc là ít vì không thông dụng ở quê lắm, vì họ sống đủ lâu và cũng đã trải qua nhiều biến cố nên họ có nhiều kinh nghiệm đúc kết rồi...
Nên em nghĩ câu
"đừng dạy nhà giàu cách tiêu tiền" phải đi cùng với câu
"đừng khuyên nhà nghèo cách sử dụng tiền" là hợp lý nhất chứ cứ nói mỗi vế nhà giàu nó giống kiểu nửa cái bánh mì lắm
Lâu nay em hay gặp câu "đừng dạy nhà giầu cách tiêu tiền" mà thấy hơi lăn tăn.
Nếu bảo "đừng dạy nhà giầu cách kiếm tiền" thì hợp lý, ko có gì để bàn. Họ biết kiếm tiền nên mới giầu, giờ lại dạy người giỏi hơn mình chẳng phải giống như múa rìu qua mắt thợ, đánh trống qua cửa nhà sấm hay sao? Nhưng
nhà giầu tiêu tiền thì lại là câu chuyện khác. Có thể họ bận kiếm tiền nên không có thời gian tìm hiểu về sản phẩm dịch vụ họ định mua, nhiều khi họ mua hớ, mua sản phẩm kém chất lượng, bị mất tiền hay lãng phí. Có thể do họ nhiều tiền nên lãng phí một chút chả sao.
Thực tế em chứng kiến thì đại đa số những người giầu em biết hay bị chi tiêu lãng phí, chính họ cũng nhận ra nhưng ko có thời gian và công sức để tối ưu việc tiêu tiền. Chuyện 1 cái biệt thự mà quá trình xây phải đập với sửa liên tục, đồ nội thất hay thiết bị mua về định dùng rồi sau không lắp nữa, vứt hoặc cho không là rất phổ biến. Cứ thấy cái gì thích là mua, quấn áo chất đầy tủ mà phần lớn chưa từng mặc bao giờ, đồ dùng toàn hạng sang giá trên trời nhưng mua ko đúng công năng. Hôm trước em qua giúp 1 ông dọn nhà mà kéo được hơn chục cái va ly quần áo nguyên tem mác đem cho. Đồ mỹ phẩm thì riêng cái công phân loại và xem hạn sử dụng đã mất nửa ngày. Ngay cả trong công việc kinh doanh, họ vẫn hay bị tư duy "false economy", tức là tiết kiệm vài đồng mua máy móc thiết bị rồi phải tốn kém chi phí bảo dưỡng sửa chữa hoặc vận hành không hiệu quả.
Họ cũng không giỏi đầu tư đâu, trừ những người giầu vì đầu tư. Nếu họ là doanh nghiệp sản xuất kinh doanh buôn bán thông thường thì họ vẫn hay đầu tư hớ. Chẳng qua họ dài vốn, trụ được qua những thời kỳ sập bung toang nên cuối cùng vẫn không lỗ - ít ra tính theo mệnh giá đầu tư ban đầu.
Cho nên em nghĩ câu nói đúng phải là
đừng dạy người nghèo cách tiêu tiền. Người nghèo chắt bóp từng đồng từng hào, tiêu từng xu đều phải tính xem có đáng hay không, phải so đo lên xuống các phương án khác nhau. Họ có thời gian và động lực để khảo giá, để tham khảo những người đi trước rồi mới xuống tiền. Họ không có quyền sai lầm như người giầu nên mọi quyết định của họ từ mua sắm đến đầu tư là những cuộc chiến cân não mà sự thất bại phải đánh đổi bằng tháng, nhiều năm thu nhập.