Thử tưởng tượng ngôi nhà bạn mua bằng tiền tỉ, giờ lại có giá trị thấp hơn cả số nợ bạn đang trả cho ngân hàng. Năm nay, ở Trung Quốc, người ta dự đoán có tới hơn 1.8 triệu căn nhà sẽ rơi vào hoàn cảnh éo le này đấy!

Tình hình nhà đất ở Trung Quốc hiện giờ vẫn căng, đã kéo dài đến năm thứ 5 rồi. Giá nhà cứ giảm, mấy công ty xây nhà lớn thì đau đầu lo trả nợ.
Vấn đề lớn nhất không chỉ là NỢ nhiều như núi, mà còn là tiền bạc trong ngành này gần như cạn kiệt. Bán nhà thì chẳng ai mua mấy, nên các công ty không đủ tiền để trả lãi hay trả gốc nợ. Đến cả ông lớn China Vanke cũng phải xin khất nợ hoặc đàm phán lại các khoản trái phiếu sắp đến hạn luôn đó bạn.
Cú nói bạn nghe, có một "bức tường nợ" khổng lồ đang đợi Trung Quốc. Goldman Sachs tính toán, có đến 60% số trái phiếu của các công ty nhà đất sẽ phải trả trong hai năm 2025 - 2026. Riêng năm 2025, theo CRIC, tổng số nợ phải trả lên tới 525.7 tỷ nhân dân tệ. Năm 2026 không phải là hết chuyện đâu nha, mà là lúc mọi hậu quả đổ ập xuống đó bạn.

Đặc biệt, cái vụ "tài sản âm" đang tăng lên khủng khiếp. Bạn cứ hình dung thế này: bạn mua nhà vay ngân hàng, nhưng giờ giá trị căn nhà lại thấp hơn số tiền bạn còn nợ. Ngân hàng UBS dự báo từ 700.000 căn cuối 2025, nó sẽ tăng vọt lên 1.8 triệu căn vào năm 2026. Khi thấy nhà mình không còn đáng giá bằng tiền mình nợ, ai mà muốn trả nữa, đúng không? Dễ là bỏ luôn đó, đẩy ngân hàng vào thế khó.

Giờ thì người dân Trung Quốc KHÔNG CÒN TIN giá nhà sẽ tăng mãi nữa đâu. Họ cứ nghĩ giá sẽ còn giảm thêm, nên chẳng ai dám mua cả. Chính phủ có tung ra bao nhiêu chính sách khuyến khích mua nhà cũng khó mà có tác dụng ngay, vì ai cũng sợ mua xong lại thấy rẻ hơn, rồi lại sợ công ty không giao nhà đúng hẹn.
Mà nếu nhiều người không trả nợ, ngân hàng sẽ phải tịch thu nhà rồi bán tháo ra thị trường. Ngân hàng UBS tính toán, số nhà bị tịch thu có thể tăng từ 640.000 căn năm 2025 lên đến 2.43 triệu căn vào năm 2027. Bán nhiều thế thì giá nhà lại càng giảm thêm khoảng 10% trong năm 2026 đó bạn.

Mấy căn nhà bị ngân hàng tịch thu thường phải bán rẻ hơn 20-30% mà vẫn khó bán lắm. Mấy căn nhà giá rẻ này sẽ làm cho cả thị trường bị "sốc", tạo ra một mức giá mới thấp hơn. Thế là mọi người lại đua nhau bán tháo cho kịp trước khi giá còn rẻ hơn nữa, tạo thành một vòng luẩn quẩn khó thoát.
Chính phủ Trung Quốc giờ cũng phải xoay sở rồi. Họ phải nới lỏng mấy cái luật khó khăn trước đây cho các công ty nhà đất, ví dụ như chính sách "ba lằn ranh đỏ". Cái này vốn để ép công ty bớt vay mượn, giờ nới ra là để họ có thể vay tiền dễ hơn, như mở van nước cho người đang khát vậy.

Nhưng mà bạn ơi, làm thế này chỉ là chữa cháy phần ngọn thôi. Nới lỏng chính sách đâu có làm các khoản nợ tự nhiên biến mất, hay tự động làm người ta muốn mua nhà đâu. Chừng nào dân còn không muốn mua hoặc không có tiền mua, thì các công ty dù có tiền dễ hơn cũng chẳng bán được hàng. Nợ vẫn còn đó, chỉ là được "kéo dài thời gian" chứ chưa giải quyết được gốc rễ vấn đề: dân không muốn mua, công ty thì yếu xìu, còn niềm tin thì mất sạch rồi.
GDP Nền kinh tế Trung Quốc cũng bị ảnh hưởng nặng nề - Ngành bất động sản mà yếu đi, thì các ngành khác như xây dựng, sản xuất sắt thép, xi măng, đồ nội thất... cũng bị kéo theo hết.
Ngành nhà đất từng là cái "trái tim" giúp kinh tế Trung Quốc lớn mạnh. Giờ nó yếu đi, thì tài sản của các gia đình cũng giảm theo, mọi người cũng cẩn thận hơn khi tiêu tiền. Tiền thu từ đất đai của chính quyền địa phương cũng giảm mạnh. Cú nghe nói, chỉ riêng cái vụ này đã làm GDP của Trung Quốc bị hụt mất khoảng 0.5 đến 0.7 điểm phần trăm trong năm 2024 rồi. Và năm 2026 thì khả năng vẫn còn nặng gánh lắm.

Thế là bạn thấy rồi đó, nhà cửa ở Trung Quốc bây giờ không chỉ là nơi ở, mà còn là một bộ phim hành động kịch tính đến từng khoản nợ. Nhưng đừng lo, miễn sao mình không cầm nhầm cái chìa khóa nhà nào đang có tài sản âm là được!
Chắc là các nhà đầu tư Trung Quốc giờ đang ước có “cỗ máy thời gian" để quay về thời nhà đất còn tăng vù vù, hoặc ít nhất là không phải đau đầu với cái hạn mức nợ khổng lồ năm 2026 này!
www.facebook.com