Thay vì cấm và xử phạt, nên tạo khung pháp lý để quản lý
Cấm hoặc xử phạt thường là giải pháp dễ thực hiện đối với cơ quan quản lý. Tuy nhiên, trước hết cần nhìn nhận bản chất của vấn đề: khi có cung và cầu thực sự trong xã hội, nghĩa là người dân có nhu cầu và việc đó mang lại lợi ích hợp lý, thì hoạt động đó sẽ vẫn diễn ra.
Vì vậy, thay vì cấm, Nhà nước nên xây dựng khung pháp lý để quản lý, bảo đảm công bằng, tạo điều kiện thu thuế và giảm các hoạt động phi chính thức.
Ví dụ, Anh Bình xuôi, một người có ô tô, lái xe an toàn, trong lúc về quê hoặc đi lễ có thể tiện đường chở em hàng xóm triệu đô (hai mấy tỷ) và thu một khoản tiền hợp lý để chia sẻ chi phí. Hoặc một người có tay nghề sửa điện, sửa ống nước có thể giúp hàng xóm và nhận tiền công. Đây đều là những hoạt động tạo ra giá trị cho xã hội, tận dụng hiệu quả nguồn lực sẵn có.
Có thể tích hợp trên VNeID một mục khai báo đơn giản trước hoặc sau khi thực hiện công việc, như:
- Chở khách.
- Sửa điện, sửa ống nước.
- Các dịch vụ nhỏ khác trong cộng đồng.
Người thực hiện chỉ cần khai báo loại công việc, số lần hoặc doanh thu. Cuối kỳ, hệ thống tự động tổng hợp thu nhập, tính nghĩa vụ thuế theo ngưỡng quy định và thực hiện nộp thuế trực tuyến.
Cách tiếp cận này có nhiều lợi ích:
- Tận dụng hiệu quả nguồn lực nhàn rỗi trong xã hội.
- Người dân có thêm thu nhập hợp pháp.
- Giảm các thủ tục xin – cho và rào cản gia nhập đối với các hoạt động quy mô nhỏ.
- Khuyến khích sự hỗ trợ, gắn kết giữa các cá nhân trong cộng đồng.
- Nhà nước có dữ liệu minh bạch hơn, quản lý thuận lợi hơn và tăng nguồn thu thuế mà không cần mở rộng quá nhiều bộ máy kiểm tra, xử phạt.
Quản lý hiệu quả không nhất thiết phải bắt đầu từ việc cấm. Trong nhiều trường hợp, tạo ra một cơ chế minh bạch, đơn giản để người dân tự giác khai báo và thực hiện nghĩa vụ sẽ mang lại lợi ích lớn hơn cho cả xã hội và Nhà nước.
Xin ý kiến các cụ, mợ
