Lệch tỷ trọng nhóm ngành:
Thách thức từ cơ cấu kinh tế đến cơ cấu ngành TTCK; chính các tỷ phú cũng đang cố gắng dịch chuyển bớt khỏi những ngành già cỗi & chuyển giao đến F2 những cuộc chơi mới.
1. Bình diện toàn cầu: câu hỏi lớn, ngành nào sẽ là tâm điểm tiếp theo?
Cứ mỗi 10 năm (khoảng đó), lại có 1 vụ vỡ bong bóng, sau đó xuất hiện 1 ngành mới thay thế? Trong bối cảnh hiện tại, bong bóng AI liệu có vỡ & ngành nào sẽ nổi lên tiếp theo & thu hút vốn đầu tư?
Tóm tắt 1990 → 2030:
1990 → Internet bùng nổ
→ 2000 → bong bóng mạng vỡ, để lại cáp quang và hạ tầng viễn thông
→ 2000 → điện toán đám mây lớn lên trên hạ tầng còn lại
→ 2007–2010 → điện thoại thông minh và kinh tế ứng dụng bùng nổ
→ 2010 → dữ liệu, thanh toán số, nền tảng số phủ kín đời sống
→ 2020 → GPT và AI tạo sinh bùng nổ, vốn đổ vào chíp và trung tâm dữ liệu
→ 2026 → định giá GPT căng, chi đầu tư vốn vượt xa doanh thu, lãi suất dài hạn cao nhất kể từ 2007
Bong bóng AI có vỡ & ngành nào thay thế?
→ 2030 → Nhiều anh em nói robotic và tự động hóa công nghiệp lên ngôi?
Dù ngành gì đi nữa thì cũng có thể thấy Việt Nam không theo được Trend nào từ 1990-nay & cuộc chơi tiếp theo, nền kinh tế Việt Nam & TTCK liệu có thể tham gia gì, hưởng lợi gì?
2. Lệch cơ cấu nhóm ngành: sau 2030 Ngân hàng và Bất động sản vào xu hướng giảm dài hạn?
Tỷ trọng ngành trên TTCK Việt Nam hiện tại:
- Ngân hàng: 25-30%
- Bất động sản: 25-30%
- Hàng tiêu dùng, Vật liệu, Bán lẻ: 15%
- Công nghệ: 3%
...
Tuy nhiên sau 2030, 2 ngành lớn nhất là Ngân hàng & BĐS khả năng dần thoái trào
2.1 Ngân hàng: chạm ngưỡng
- Tỷ lệ tín dụng/GDP cao
- Basel & các chuẩn mực
- Cạnh tranh: NIM hạ
Sau 2030, ngân hàng trở thành ngành bão hoà, giống ngân hàng châu Âu ngày nay — vẫn kiếm tiền, nhưng không còn là câu chuyện tăng trưởng; P/B sẽ quanh 1.
2.2 Bất động sản: Đường cong dân số & ván bài cuối
Sự thật khắc nghiệt: Dân số Việt Nam đạt đỉnh 2039-2040 ở mức 107 triệu, sau đó giảm. Nhóm tuổi 25-45 (mua nhà lần đầu) đã đạt đỉnh năm 2025 rồi bắt đầu co lại. Đến 2035, nhóm này giảm 12% so với hiện nay.
Ba hệ quả:
- Nhà ở phân khúc trung-cao cấp mất cầu thực
- Quỹ đất sạch cạn kiệt ở đô thị lớn trong khi giá đã quá cao (Hà Nội, TP.HCM có giá/thu nhập 30-35 lần, cao hơn Tokyo và Seoul).
- Nhánh sống được sau 2035: BĐS công nghiệp hưởng lợi FDI friend-shoring), BĐS logistics/kho vận, BĐS y tế/dưỡng lão, REITs cho thuê. Đây là ngành khác về bản chất so với BĐS nhà ở đang chiếm tỷ trọng lớn hiện tại.
-> 50-60% vốn hoá ở ngành đang ở ngành đi xuống sau 2030 & chưa có ngành mới thay thế sẽ làm thị trường kém hấp dẫn.
3. Nên làm gì?
Ngành nào thay Ngân hàng và Bất động sản?
Câu trả lời phải đến từ 3 nguồn:
- Cổ phần hoá DNNN lớn (điện, viễn thông, dầu khí, khoáng sản, hạ tầng)
- Doanh nghiệp F2 tái cấu trúc và niêm yết mảng mới (điện, DC, logistics, năng lượng tái tạo) -> này sẽ phân tích kỹ hơn
- Startup công nghệ trưởng thành và IPO trong nước (fintech, AI, biotech, EV) -> cần làm sàn Private cho công ty công nghệ; thí điểm ở IFC
Cả 3 nguồn này đều cần thời gian 5-10 năm để đủ quy mô. Nếu 2027-2030 không chuẩn bị, giai đoạn 2030-2035 VN-Index có thể đi ngang dài hạn — kịch bản "lost decade" giống Nhật 1990s hoặc Đài Loan giai đoạn 2000-2010.
4. Nói về F2
Thế hệ F1 doanh nhân Việt Nam đầu tiên (sinh 1955-1965) — Phạm Nhật Vượng, Đoàn Nguyên Đức, Trần Đình Long, Nguyễn Đăng Quang, Trần Bá Dương, Đỗ Quang Hiển, Vũ Văn Tiền,... — đang bước vào độ tuổi 65-70. Trong 5-10 năm tới, phần lớn tài sản doanh nghiệp tư nhân niêm yết Việt Nam sẽ chuyển giao cho F2 — thế hệ sinh 1985-1995, phần lớn du học Mỹ - Anh - Úc,...
Nhóm 1965-1970 có Nguyễn Thị Phương Thảo (1970) ; Hồ Hùng Anh (1970) — chủ tịch Techcombank và đồng sáng lập Masan cùng Nguyễn Đăng Quang; Nguyễn Đức Tài (1969) — Thế Giới Di Động ; Trần Lệ Nguyên (1968) — đồng sáng lập Kido Group cùng anh trai Trần Kim Thành, Nguyễn Văn Đạt (1970) của Phát Đạt Real Estate, Trịnh Văn Tuấn (1964) chủ tịch OCB, Hồ Xuân Năng (1964),...
Đây là hiện tượng chưa từng có trong lịch sử kinh tế Việt Nam hiện đại. Quy mô: ước tính ~70-80 tỷ USD tài sản niêm yết sẽ đổi chủ trong giai đoạn 2028-2035, chưa kể tài sản chưa niêm yết còn lớn hơn rất nhiều. F2 cũng sẽ tạo ra các mô hình mới, hy vọng có thể thay thế cho Ngân hàng, BĐS, chứng khoán,...
F2 khác F1 ở đâu — các khác biệt định hình lại cuộc chơi
- Kinh nghiệm quốc tế. F1 lớn lên trong nền kinh tế đóng, làm giàu bằng quan hệ, đất đai, ngân hàng, thời điểm. F2 tốt nghiệp Harvard, Wharton, Stanford, INSEAD — nhìn thị trường qua lăng kính toàn cầu. Họ hiểu ESG, tokenization, ETF, private equity — điều F1 phần lớn không quen.
- Không có cảm xúc với BĐS. F1 lớn lên khi đất là tài sản duy nhất giữ được giá trị qua lạm phát. F2 thấy Bitcoin, Nvidia, S&P 500 sinh lời tốt hơn BĐS nhiều lần trong 15 năm qua. Họ sẽ không "yêu đất" như cha mẹ. Điều này có thể dẫn đến làn sóng thoái vốn BĐS lõi để tái đầu ******* điện, DC, công nghệ, tài sản toàn cầu.
- Chấp nhận rủi ro công nghệ cao hơn. F1 thận trọng, thích tài sản hữu hình. F2 sẵn sàng rót vốn vào SaaS, AI, biotech, fintech — kể cả chấp nhận thất bại. Đây là chất xúc tác cần thiết cho hệ sinh thái startup Việt Nam — vốn đang thiếu "smart money" trong nước.
- Ưa thích minb bạch và governance chuẩn. F1 quen với quản trị gia đình đóng, thông tin bất đối xứng. F2 hiểu rằng muốn niêm yết ở NASDAQ hoặc hút được quỹ toàn cầu, phải có audit, phải có independent board, phải có ESG report. Xu hướng này sẽ nâng chất lượng thị trường Việt Nam rõ rệt sau 2030.
-> kỳ vọng F2, cùng với cuộc chuyển giao sẽ định hình những ngành mới & có các công ty với mô hình mới niêm yết.
Kết luận:
- Tóm lại là tỷ trọng ngành mất cân đối. 2 ngành lớn Ngân hàng & BĐS khả năng vất vả sau 2030
- Cần ngành mới, cả nền kinh tế chứ không riêng TY
TTCK
- Kỳ vọng vào F2 với tư duy mới
Hình minh hoạ: tỷ trọng 1 quỹ lớn hiện tại.
Lệch tỷ trọng nhóm ngành: Thách thức từ cơ cấu kinh tế đến cơ cấu ngành TTCK; chính các tỷ phú cũng đang cố gắng dịch chuyển bớt khỏi những ngành già cỗi & chuyển giao đến F2 những cuộc chơi mới. 1....
www.facebook.com