Dự thảo luật Nhà ở (sửa đổi) vừa được công bố đã bỏ khái niệm 'chung cư có thời hạn', đồng thời quy định rõ chủ sở hữu có quyền tiếp tục sử dụng đất khi chung cư hết thời hạn và phải phá dỡ.
thanhnien.vn
Niên hạn sử dụng nhà chung cư như thế này coi như là đã chốt theo luật
Dự thảo mới nhiều chỗ viết còn rối rắm quá, nhưng em cũng cố đọc và lọc ra được một số ý. Đó là những điểm mới so với luật hiện hành liên quan đến tình huống đập đi xây lại:
Về chung cư xây trước 1994 (luật gọi là chung cư cũ):
- Dân không được phép rủ nhau tự đập đi xây lại theo thiết kế cũ. Nếu còn đủ an toàn thì được phép sử dụng tiếp nhưng khi không đủ an toàn thì phải đập bỏ và xây mới theo dự án cải tạo nhà nước phê duyệt, chủ đầu tư có thể là DN hoặc nhà nước, không thể là các chủ sở hữu.
- Khi đập đi xây lại, người dân có quyền lựa chọn giữa 4 phương án: định cư tại chỗ (hệ số K + bù thêm tiền), nhận tiền 100%, nhận nhà ở xã hội hoặc nhận đất tái định cư, tất nhiên giá trị quy đổi phải tương đương.
Có 1 trường hợp thú vị: Kể cả khi chung cư cũ nát lắm rồi mà kiểm định xác nhận vẫn ở được, 99% dân đồng ý đập đi xây lại nhưng còn 1 nhà không đồng ý thì vẫn không đập được chừng nào nhà nước chưa có kế hoạch cải tạo. Tóm lại dự thảo này ông nhà nước nắm đằng chuôi hết rồi.
Về chung cư xây từ 1994 trở lại đây:
- Có thêm 1 lựa chọn là nếu chung cư vẫn đủ an toàn để ở nhưng 100% dân muốn đập đi xây mới cho đẹp thì được phép nhưng phải xây đúng theo thiết kế cũ.
- Trong trường hợp phải đập đi xây lại, ông nào không đóng tiền thì không được nhận nhà mới, không có hệ số K nghiễm nhiên được 1 căn diện tích nào đó như kiểu chung cư trước 1994, chỉ được nhận tiền đền bù.
Như vậy mặc dù không đưa vào khái niệm
thời hạn chung cư nhưng dự thảo lại mô tả nó rất chi tiết, xây dựng đầy đủ các kịch bản theo các hướng khác nhau. Điểm quan trọng là gỡ được nút thắt mà lâu nay ta gọi là "ở không được, đập không được". Nhà cũ nát không ở được là chắc chắn phải đập, không cần sự đồng thuận nào.
Cuối cùng dự thảo vẫn đẩy vấn đề quỹ bảo trì cho luật khác lo (tranh chấp dân sự). Tình huống phổ biến trong thực tế là quỹ bảo trì hết, một số hộ không chịu đóng thêm trong khi hạ tầng xuống cấp, cứ để thế nhìn nhau khiến tốc độ xuống cấp ngày càng nhanh, cuộc sống cư dân càng cực hình. Như ở một nơi nào đó bên kia địa cầu, 1 tổ chức đứng ra trả tiền thay cho những căn hộ không chịu nộp quỹ bảo trì nhưng đổi lại, những chủ hộ kia tự động phải nhận nợ + lãi với tổ chức kia, nếu không trả thì họ tự kiện nhau. Như vậy chung cư xuống cấp sẽ được sửa chữa cải tạo kịp thời, cư dân không phải căng thẳng mâu thuẫn với nhau và tranh chấp dân sự được lôi ra bên ngoài.