tuy là về Phú Quốc, nhưng rất liên quan tới Ba Vì
vì một chủ đầu tư cũng nổi ở đó
Ai đến Phú Quốc lần đầu năm 2010. Khi ấy đảo còn hoang sơ: rừng xanh ngút mắt, biển trong veo. Nó chưa phải là thương hiệu, chưa phải đại công trường. Nó chỉ là Phú Quốc.
202x, PQ thay đổi quá nhanh. Những khối bê tông khổng lồ mọc lên, chen chúc trên một hòn đảo nhỏ bé và cực kỳ dễ tổn thương.
Có nhất thiết phải phát triển theo cách này không?
Ngừoi ta đang nhầm lẫn giữa phát triển Phú Quốc và xây dựng trên Phú Quốc. Hai việc hoàn toàn khác nhau.
Phú Quốc không phải mảnh đất trống. Nó là một hệ sinh thái: rừng, biển, cát, san hô, mất hàng triệu năm để hình thành nhưng có thể bị phá trong vài chục năm.
Một khách sạn có thể xây ở bất cứ đâu. Một trung tâm thương mại có thể xây ở bất cứ đâu. Nhưng một cánh rừng nguyên sinh của Phú Quốc chỉ có ở Phú Quốc. Vẻ đẹp đó một khi mất, không thể dùng tiền mua lại.
Đau lòng nhất là nghịch lý: chúng ta hy sinh rừng để xây đô thị, rồi có nơi xây xong lại bỏ hoang. Cỏ mọc, cửa đóng, đường thênh thang không người. Rừng mất thì không mọc lại. San hô chết thì không trồng lại được trong một sớm một chiều.
Đáng lẽ Phú Quốc cách xa đất liền phải là một lợi thế, một hàng rào tự nhiên để nói: "Ở đây không thể xây như trên đất liền. Ở đây phải biết dừng lại." Nhưng chúng ta đang làm ngược lại: mang sự xô bồ, những cuộc đua bất động sản và cả lòng tham ra đảo.
Một dự án mang lại vài nghìn tỷ, ta thấy ngay. Một cánh rừng mất đi, không ai lập hóa đơn. Một rạn san hô chết, không có con số nào trong báo cáo tài chính.
Nhưng 20-30 năm nữa, khi Việt Nam giàu hơn, thứ chúng ta thèm khát nhất sẽ chính là những thứ hôm nay không mua được bằng tiền: một bãi biển hoang sơ, một cánh rừng già, một buổi chiều trước biển không thấy bê tông.
Ai chả muốn Phú Quốc giàu. Nhưng giàu mà rừng vẫn xanh, biển vẫn xanh, san hô vẫn sống. Giàu mà con cháu sau này vẫn có thể nói: "May quá, ngày ấy ông cha mình đã biết dừng lại."
Bây giờ có còn quay lại được không?