[Funland] Sơ lược về lực lượng tên lửa thông thường của hàng xóm

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Hậu quả địa chính trị và chiến lược: Bàn cờ chiến lược mới ở Nam Á

Việc giao hàng bởi Y-20 được đồn đoán—đúng hay không—phản ánh sức mạnh lâu dài của mối quan hệ quốc phòng Trung Quốc-Pakistan, thường được mô tả một cách tượng trưng là liên minh "anh em sắt đá".

Những diễn biến này thách thức quan hệ đối tác chiến lược Hoa Kỳ - Ấn Độ và khuôn khổ an ninh Quad rộng hơn nhằm cân bằng ảnh hưởng ngày càng mở rộng của Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Đối với Trung Quốc, việc trang bị cho Pakistan các hệ thống tiên tiến sẽ chuyển hướng sự tập trung quân sự của Ấn Độ khỏi dãy Himalaya và Biển Đông, buộc New Delhi phải chia sẻ nguồn lực và sự chú ý chiến lược.

Đối với Pakistan, những vụ mua lại như vậy sẽ củng cố thế răn đe của nước này mà không vượt qua ngưỡng hạt nhân, cho phép nước này chống lại quân số vượt trội của Ấn Độ bằng các hệ thống chính xác và sự bất đối xứng về công nghệ.

Tuy nhiên, hậu quả đối với sự ổn định khu vực là rất đáng kể, vì Ấn Độ có thể đẩy nhanh các chương trình như máy bay chiến đấu tàng hình AMCA, đầu tư thêm vào Rafale hoặc tăng cường vận động hành lang để có cơ hội mua máy bay F-35 của Hoa Kỳ.

Các nhà quan sát quốc tế cảnh báo rằng Nam Á có thể bước vào giai đoạn chạy đua vũ trang mới, do Trung Quốc ngày càng tăng cường năng lực sản xuất hàng loạt các hệ thống cao cấp với chi phí thấp hơn so với các nhà sản xuất phương Tây.

Mặc dù các báo cáo về Y-20 vẫn chưa được xác nhận, nhưng chúng phù hợp với mô hình hợp tác Trung Quốc-Pakistan trước đây, đặc biệt là sau khi Trung Quốc tăng cường sản xuất J-35 lên tới 125 máy bay mỗi năm.

Khi những suy đoán tiếp tục, tác động thực sự của những vụ chuyển giao tiềm năng này sẽ được nhìn thấy trong cuộc cạnh tranh trên không, tên lửa và giám sát đang diễn ra ở Nam Á - một chiến trường ngày càng được định hình bởi máy bay tàng hình, tên lửa tầm xa và máy bay vận tải chiến lược có khả năng thay đổi cán cân chỉ sau một đêm.

 

[đội mũ_ lái xe]

Trung Quốc xây dựng vùng cách ly điện từ ở Biển Đông

Không gian tác chiến kết hợp các căn cứ trên đảo ở Biển Đông, các thiết bị gây nhiễu di động và các mạng lưới tiêu diệt trên tàu có thể vô hiệu hóa khả năng triển khai sức mạnh của Mỹ.

Đá chữ thập bị TQ chiếm đóng trên Biển Đông

Với sự gia tăng mạnh mẽ các nâng cấp tác chiến điện tử bí mật, Trung Quốc đang định hình lại Biển Đông thành một chiến trường điện tử nghiêng hẳn về phía mình.

Tháng này, Sáng kiến Minh bạch Hàng hải châu Á (AMTI) báo cáo rằng Trung Quốc đã âm thầm mở rộng cơ sở hạ tầng tác chiến điện tử và giám sát trên khắp các căn cứ đảo nhân tạo của nước này tại quần đảo Trường Sa đang tranh chấp. Các nâng cấp này, được thực hiện từ năm 2023 đến năm 2025, củng cố khả năng giám sát và đối phó với các hoạt động ở Biển Đông, một tuyến đường thủy chiến lược mà nhiều quốc gia tuyên bố chủ quyền, của Trung Quốc.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy các dàn anten mới và các phương tiện tác chiến điện tử di động được triển khai trên các rạn san hô Fiery Cross, Mischief và Subi. Ít nhất sáu vị trí lát đá với các anten đơn cực đã được lắp đặt, mỗi vị trí đều hướng ra biển. Các cơ sở này dường như được liên kết với các hệ thống gây nhiễu gắn trên xe được thiết kế để nhắm mục tiêu vào các dải điện từ cụ thể. Tại rạn san hô Subi, một mái che được xây dựng vào năm 2025 để chứa các thiết bị này, trong khi tại rạn san hô Mischief có năm phương tiện được kết nối với các dàn anten cố định.

Các nâng cấp bổ sung bao gồm một bệ bê tông hình tròn tại Rạn Mischief, để triển khai ăng-ten nhanh chóng, và hai mái vòm radar mới tại Rạn Subi, tương tự như các công trình đã được lắp đặt trước đó tại Rạn Fiery Cross và Rạn Mischief. Các mái vòm radar này cung cấp vùng phủ sóng tình báo, giám sát và trinh sát (ISR) chồng chéo. Trung Quốc cũng đã xây dựng các vị trí ven biển kiên cố tại Rạn Mischief, có khả năng chứa pháo binh hoặc vũ khí cơ động.


.........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Báo cáo tháng 11 năm 2025 của Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ-Trung (USCC) đã nêu rõ mối đe dọa mà năng lực tác chiến điện tử của Trung Quốc gây ra cho Mỹ và các đồng minh ở Biển Đông và eo biển Đài Loan, đồng thời nhấn mạnh rằng những năng lực này nhắm vào các mạng lưới vốn là hệ thống thần kinh của các hoạt động quân sự của Mỹ.

Báo cáo lưu ý rằng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) đã cải thiện khả năng gây nhiễu, làm suy yếu hoặc làm tê liệt các hệ thống trinh sát, liên lạc và nhắm mục tiêu của Mỹ, làm suy giảm khả năng kết nối và nhận thức tình huống mà các lực lượng hiện đại của Mỹ phụ thuộc vào. Báo cáo nêu rõ rằng các phương tiện tác chiến điện tử của Trung Quốc có thể làm suy yếu khả năng tiếp cận vệ tinh và cảm biến mạng của Mỹ cả trong thời bình và thời chiến, đồng thời cho biết thêm rằng những tiến bộ này tạo thành một yếu tố cốt lõi trong chiến lược phản can thiệp của Trung Quốc nhằm hạn chế hiệu quả quân sự của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Tập trung vào việc sử dụng chiến thuật tức thời của các hệ thống này, J. Michael Dahm đề cập trong một báo cáo của Phòng thí nghiệm Vật lý Ứng dụng Johns Hopkins (JHAPL) vào tháng 8 năm 2020 rằng Trung Quốc có thể sử dụng các tiền đồn ở Biển Đông làm trung tâm tác chiến điện tử và tình báo mạnh mẽ, cho phép Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) gây nhiễu thông tin liên lạc, làm gián đoạn radar và định vị địa lý các lực lượng nước ngoài trong khu vực.

Ông Dahm đề cập rằng các thiết bị gây nhiễu di động, hệ thống định vị tần số cao, các trạm chặn thu tín hiệu vệ tinh (SATCOM) và hệ thống tình báo điện tử (ELINT) kết hợp của Trung Quốc tại các đảo Fiery Cross, Mischief và Subi có thể xác định vị trí mục tiêu bằng phương pháp tam giác hóa và áp đảo các cảm biến của đối phương. Ông lưu ý rằng, cùng nhau, các hệ thống này cho phép Trung Quốc kiểm soát phổ điện từ, theo dõi tàu thuyền và máy bay, cũng như can thiệp vào hoạt động của quân đội nước ngoài tại các vùng biển tranh chấp.

Để minh họa cách Trung Quốc có thể sử dụng các khả năng tác chiến điện tử này chống lại Mỹ, tờ South China Morning Post (SCMP) đưa tin vào tháng 12 năm 2024 rằng kế hoạch tác chiến điện tử của Trung Quốc cho một cuộc xung đột ở Biển Đông tập trung vào việc làm tê liệt các nhóm tác chiến tàu sân bay của Hải quân Mỹ bằng cách nhắm mục tiêu vào các cảm biến và hệ thống chia sẻ dữ liệu quan trọng nhất của họ.

Theo báo cáo, các mục tiêu ưu tiên bao gồm radar mảng pha AN/SPY-1 trên các tàu Aegis, dễ bị gây nhiễu, tín hiệu phản hồi giả do máy bay không người lái tạo ra và nhiễu bão hòa. Báo cáo cũng cho biết Trung Quốc nhằm mục đích phá vỡ vai trò điều phối toàn hạm đội của máy bay E-2C Hawkeye và khai thác các bộ phát đáp tín hiệu của Mỹ để xâm nhập hoặc làm quá tải mạng lưới Khả năng Tác chiến Hợp tác (CEC). Báo cáo lưu ý rằng bằng cách cắt đứt các liên kết không dây và làm suy giảm dữ liệu mục tiêu được chia sẻ, Trung Quốc tìm cách làm mù nhóm tàu sân bay và làm suy yếu kiến trúc phòng không tích hợp của chúng.

.........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Ngoài ra, SCMP đưa tin vào tháng 7 năm 2024 rằng Trung Quốc đã sử dụng chiến tranh điện tử ở Biển Đông bằng cách triển khai các hệ thống radar và cảm biến trên tàu được trang bị trí tuệ nhân tạo, có khả năng vô hiệu hóa các chiến thuật gây nhiễu của máy bay EA-18G Growler của Hải quân Mỹ.

Báo cáo nêu rõ rằng các tàu chiến Trung Quốc, bao gồm cả tàu tuần dương Type 055 Nam Xương, đã kết hợp dữ liệu từ nhiều radar và duy trì liên lạc tốc độ cao trên toàn hạm đội để chống lại nhiễu sóng, mục tiêu giả và các cuộc tấn công điện từ do tên lửa Growler tạo ra. Báo cáo cho biết thêm rằng bằng cách liên kết các tàu thành một "mạng lưới tiêu diệt" tích hợp, PLA đã chống lại sự gây nhiễu của Mỹ, duy trì khóa radar vào các mục tiêu quan trọng của Mỹ, và thậm chí tiến công mạnh mẽ để chặn một nhóm tàu sân bay. Báo cáo cũng cho biết thêm rằng các chỉ huy Trung Quốc báo cáo rằng radar của Nam Xương hoạt động bình thường bất chấp các nỗ lực gây nhiễu của Mỹ, buộc máy bay và tàu chiến Mỹ phải rút lui.

Nghi vấn tác chiến điện tử của Trung Quốc trên Biển Đông làm rơi máy bay F/A-18 của Mý

Khả năng tác chiến điện tử của Trung Quốc có thể đã bắn hạ máy bay Mỹ ở Biển Đông. Ví dụ, Paul Crespo đề cập trong một bài báo trên Real Clear Defense tháng 10 năm 2025 rằng việc mất một máy bay trực thăng MH-60R Sea Hawk và một máy bay chiến đấu F/A-18 Super Hornet của Hải quân Mỹ, bị rơi trong vòng 30 phút khi đang hoạt động từ tàu USS Nimitz ở Biển Đông vào tháng đó, có thể là do Trung Quốc sử dụng tác chiến điện tử để gây nhiễu hệ thống máy bay.

Ông Crespo lưu ý rằng các phương tiện tác chiến điện tử của Trung Quốc có khả năng làm gián đoạn GPS, thông tin liên lạc và hệ thống điện tử hàng không, có thể khiến máy bay mất kiểm soát. Ông nói thêm rằng bằng cách nhắm mục tiêu vào các dải tần điện từ mà lực lượng Mỹ sử dụng, Trung Quốc có thể đã can thiệp vào các thiết bị điện tử hàng không quan trọng, góp phần vào các báo cáo về việc máy bay Mỹ bị bắn rơi trong khu vực tranh chấp.

Tuy nhiên, chưa có cuộc điều tra chính thức nào công khai xác nhận chiến tranh điện tử là nguyên nhân, và bằng chứng về các sự cố, mặc dù phù hợp với sự can thiệp của chiến tranh điện tử, vẫn chỉ mang tính chất gián tiếp.

.....

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Ở cấp độ chiến lược, năng lực tác chiến điện tử của Trung Quốc tại các thực thể mà nước này chiếm đóng ở Biển Đông góp phần bảo vệ kho vũ khí hạt nhân trên biển của mình. Chi Guocang đề cập trong một báo cáo của Viện Nghiên cứu Hàng hải Trung Quốc (CMSI) vào tháng 9 năm 2020 rằng nỗ lực xây dựng một cứ điểm tàu ngầm ở Biển Đông của Trung Quốc dựa trên việc tạo ra một mạng lưới trinh sát và phòng thủ dày đặc nhằm che chắn các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo hạt nhân (SSBN) của nước này khỏi bị phát hiện.

Chi lưu ý rằng việc hoàn thành các tiền đồn lớn ở quần đảo Trường Sa cho phép Trung Quốc xây dựng một “hệ thống trinh sát và phòng thủ tương đối hoàn chỉnh” để hỗ trợ các hoạt động bí mật của tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo (SSBN) trong vùng biển phức tạp của khu vực. Ông nhấn mạnh rằng một hệ thống như vậy – bao gồm các cảm biến, giám sát và bảo vệ điện tử tích hợp – sẽ giúp tàu ngầm Trung Quốc cơ động, né tránh sự theo dõi của nước ngoài và duy trì các cuộc tuần tra răn đe hạt nhân liên tục, đồng thời giảm thiểu nguy cơ bị lực lượng giám sát của Mỹ và đồng minh theo dõi.

Mạng lưới ra đa và cảm biến dày đặc của Trung Quốc trên Biển Đông

Trái ngược với những tiến bộ của Trung Quốc trong lĩnh vực chiến tranh điện tử, Trung tướng John Caine, khi trả lời các câu hỏi về chính sách do Ủy ban Lực lượng Vũ trang Thượng viện Hoa Kỳ đặt ra vào tháng 4 năm 2025, đã tuyên bố rằng lực lượng liên hợp của Hoa Kỳ không được bảo vệ đầy đủ trước các cuộc tấn công chiến tranh điện tử của đối phương. Ông lưu ý rằng Hoa Kỳ đã "mất đi một số kinh nghiệm thực tiễn" sau nhiều thập kỷ hoạt động trong một phạm vi phủ sóng rộng rãi và các đối thủ ngang tầm như Trung Quốc đã nhanh chóng nâng cao khả năng chiến tranh điện tử của họ.

Caine cũng nhấn mạnh rằng các trường bắn huấn luyện tác chiến điện tử và khả năng mô phỏng của Mỹ còn chưa đầy đủ, thiếu độ chính xác và phức tạp cần thiết để chuẩn bị cho các mối đe dọa hiện đại. Ông lập luận rằng những thiếu sót này tiềm ẩn rủi ro đáng kể đối với khả năng sẵn sàng chiến đấu, khiến việc cải thiện huấn luyện, đầu tư và tiếp cận phổ tần trở nên thiết yếu để duy trì ưu thế trong tác chiến điện tử.

 

[đội mũ_ lái xe]

Trung Quốc công bố máy bay không người lái tàng hình YS-1 mới dành cho các nhiệm vụ trinh sát và tấn công

Theo thông tin được chia sẻ bởi kênh Telegram China3Army, Tập đoàn Máy bay Thẩm Dương của Trung Quốc đã giới thiệu máy bay không người lái YS-1 tại một triển lãm hàng không gần đây.

Ngày 2 tháng 12 năm 2025, kênh Telegram China3Army đưa tin rằng Tập đoàn Máy bay Thẩm Dương của Trung Quốc đã giới thiệu YS-1/Yangxian-1 tại một triển lãm hàng không gần đây, một loại máy bay không người lái tàng hình tốc độ cao được thiết kế cho các nhiệm vụ trinh sát, tấn công chính xác, tác chiến điện tử và đánh lạc hướng. Việc ra mắt này cũng phản ánh sự mở rộng liên tục của hệ sinh thái sản xuất máy bay không người lái của Trung Quốc, liên kết khung máy bay, thiết bị điện tử hàng không, hệ thống điện và đạn dược, cho phép các máy bay không người lái mới nhanh chóng được đưa vào dây chuyền lắp ráp.

Được thiết kế cho các nhiệm vụ trinh sát, tấn công chính xác, tác chiến điện tử và nghi binh ở cấp độ chiến thuật, YS-1 được mô tả là một máy bay cánh cố định cỡ nhỏ kết hợp tốc độ cận âm cao, khả năng giảm thiểu ảnh hưởng của radar và khả năng cơ động linh hoạt để hỗ trợ các hoạt động trong không phận được bảo vệ. Nó gắn liền với các nhiệm vụ như trinh sát sâu rộng, tấn công có mục tiêu vào cơ sở hạ tầng trọng yếu và tạo ra các tín hiệu giả nhằm làm phức tạp kế hoạch phòng thủ. Các mô tả khác liên kết nó với khả năng sử dụng như một loại vũ khí lượn vòng trên các tuyến đường vận chuyển, vùng quan sát điện tử, vị trí phòng không và các sân bay có hệ thống quan trọng. Việc đưa vào sử dụng YS-1 phù hợp với xu hướng rộng hơn về việc đưa các nền tảng không người lái mới vào phục vụ tại Trung Quốc.

Máy bay không người lái YS-1 có chiều dài xấp xỉ 4,5 mét, sải cánh khoảng 2 mét và trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 260 kg. Tốc độ bay hành trình được công bố nằm trong khoảng từ 550 đến 1.000 km/giờ, tùy thuộc vào độ cao, xếp nó vào nhóm máy bay không người lái cận âm cao cấp có kích thước này. Độ cao hoạt động được cho là từ 5.000 đến 10.000 mét, với tầm bay danh nghĩa gần 500 km và thời gian hoạt động khoảng một giờ. Diện tích phản xạ radar phía trước được mô tả là không vượt quá 0,01 mét vuông, phản ánh thiết kế nhằm giảm khả năng bị hệ thống radar phát hiện. Khung máy bay có thể chịu được ít nhất 6G, cho phép thực hiện các cú ngoặt gấp và điều chỉnh hình dạng nhanh chóng trong khi bay ở tốc độ cao. Khả năng phóng từ khoảng cách bằng không cho thấy một cơ chế trên mặt đất, chẳng hạn như đường ray hoặc máy phóng, cho phép triển khai mà không cần đường băng, hỗ trợ sử dụng nhanh chóng từ các vị trí phân tán.

.......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Hệ thống định vị và điều khiển dựa trên sự tích hợp giữa hệ thống định vị vệ tinh Beidou và GPS với hệ thống dẫn đường quán tính tích hợp, được thiết kế để duy trì độ chính xác khi tín hiệu bị gián đoạn. Phần mềm quản lý nhiệm vụ cho phép lập kế hoạch lộ trình ba chiều tự động với tối đa 255 điểm tham chiếu, hỗ trợ các quỹ đạo chi tiết về độ cao, tốc độ và hướng bay. Trong suốt chuyến bay, YS-1 tự động điều chỉnh độ cao, vận tốc và tư thế trong khi thực hiện các kiểu thao tác như bay lượn hình rắn, bổ nhào, bay theo địa hình đồi núi với khả năng leo dốc nhanh, và bay vòng quanh khu vực hẹp ở tốc độ thấp, đôi khi được gọi là bay lơ lửng trong ngữ cảnh này. YS-1 mang theo tải trọng 30 kg có thể được trang bị đầu đạn có sức công phá thấp hoặc trung bình, các đơn vị radar khẩu độ nhỏ, cảm biến quang điện tử, mô-đun tác chiến điện tử, bộ phát mồi nhử, hoặc hệ thống thu hồi bằng dù khi cần tái sử dụng.

Ngành công nghiệp máy bay không người lái của Trung Quốc tiếp tục mở rộng danh mục sản phẩm trên nhiều hạng cân và loại nhiệm vụ khác nhau, hiện đang sản xuất các loại máy bay không người lái giám sát tầm xa, nền tảng tấn công tầm trung, hệ thống trinh sát chiến thuật và đạn dược tấn công lượn vòng. Cấu trúc công nghiệp liên kết kỹ thuật khung máy bay, điện tử hàng không, động cơ đẩy, cảm biến và đạn dược trong các chu trình sản xuất tích hợp, cho phép các loại UAV mới chuyển từ ý tưởng sang sản xuất với sự chậm trễ tối thiểu. Môi trường này hỗ trợ sự xuất hiện của các hệ thống chuyên dụng đáp ứng các yêu cầu chiến thuật hẹp hơn, chẳng hạn như máy bay không người lái nhỏ dùng một lần dành cho các nhiệm vụ đơn lẻ hoặc các nền tảng không người lái lớn hơn được thiết kế cho các chuyến bay kéo dài. Sự kết hợp giữa mạng lưới linh kiện dùng chung và các phương pháp thiết kế mô-đun cho phép nhiều loại UAV được mở rộng quy mô để sản xuất mà không cần điều chỉnh cấu trúc lớn, điều này hỗ trợ việc liên tục giới thiệu các mẫu mới song song với các dòng sản phẩm hiện có.

Năng lực sản xuất đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự mở rộng này. Các nhà máy sản xuất khung máy bay, hệ thống động cơ đẩy, thiết bị điện tử và hệ thống điều khiển với số lượng lớn, chẳng hạn như ở Thẩm Dương, đảm bảo nguồn cung ổn định cho thị trường trong nước và khách hàng nước ngoài. Các kỹ thuật được phát triển từ sản xuất máy bay không người lái thương mại đã góp phần vào việc chuẩn hóa quy trình lắp ráp, khả năng thay thế linh kiện và năng suất sản xuất. Việc kiểm soát trong nước đối với phần cứng dẫn hướng, động cơ điện, bộ điều khiển và bộ quản lý năng lượng làm giảm ảnh hưởng của các hạn chế về nguồn cung nước ngoài và hỗ trợ khả năng phục hồi sản xuất cao hơn. Cấu trúc này cũng định hình thị trường toàn cầu bằng cách thiết lập mức giá cơ bản và xác định tốc độ các quốc gia khác có thể nhận được linh kiện hoặc hệ thống không người lái hoàn chỉnh. Trong môi trường này, YS-1 là một ví dụ về nền tảng được hưởng lợi từ các dây chuyền công nghiệp đã được thiết lập có khả năng mở rộng nhanh chóng.

.......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Việc lưu trữ năng lượng và nguồn nguyên vật liệu tạo nên nền tảng vững chắc cho sự phát triển liên tục của UAV. Các công ty Trung Quốc sản xuất pin lithium polymer cho nhiều hệ thống không người lái khác nhau, cung cấp tốc độ xả và khả năng chịu nhiệt cần thiết cho các yêu cầu về khả năng điều khiển và thời gian hoạt động. Ở khâu thượng nguồn, quốc gia này đóng vai trò quan trọng trong việc khai thác và chế biến các nguyên tố đất hiếm và các khoáng chất liên quan, vốn rất cần thiết cho động cơ điện, cảm biến và thiết bị điện tử công suất tích hợp trong UAV. Việc điều chỉnh các quy định xuất khẩu đối với các vật liệu này hoặc các linh kiện liên quan ảnh hưởng đến kế hoạch mua sắm ở các quốc gia khác, thúc đẩy các nỗ lực đa dạng hóa nhà cung cấp, tăng cường các chương trình tái chế hoặc nghiên cứu các vật liệu thay thế. Những động lực này định hình môi trường rộng lớn hơn mà trong đó khả năng của UAV được sản xuất, cung cấp và duy trì.

Nhu cầu quốc tế cũng đã hỗ trợ sự phát triển của ngành UAV của Trung Quốc, với các mặt hàng xuất khẩu đa dạng từ máy bay không người lái giám sát đến đạn dược bay lượn và các nền tảng trinh sát chiến thuật. Nhiều quốc gia nhận hàng dựa vào hiệu quả chi phí, tốc độ giao hàng và tính sẵn có của linh kiện, phù hợp với năng lực sản xuất quy mô lớn của Trung Quốc. Việc đào tạo, hỗ trợ bảo trì và các cấu hình tải trọng tùy chọn càng mở rộng khả năng sử dụng trong lực lượng vũ trang nước ngoài. Kết quả là, các hệ thống không người lái của Trung Quốc đã xuất hiện trong các chương trình mua sắm trên khắp châu Á, châu Phi và Trung Đông. Trong bối cảnh rộng lớn hơn này, YS-1 đóng vai trò là một bổ sung chiến thuật nhỏ gọn cho danh mục hệ thống ngày càng phát triển, phản ánh một hệ sinh thái công nghiệp được thiết kế để duy trì việc liên tục giới thiệu các khung máy bay mới trong các vai trò chiến lược, tác chiến và chiến thuật.

 

[đội mũ_ lái xe]

Châu Phi - Nơi thử nghiệm sáng kiến an ninh toàn cầu của Trung Quốc

Được Chủ tịch Tập Cận Bình khởi xướng vào năm 2022, Sáng kiến an ninh toàn cầu (GSI) là một phần của chuỗi sáng kiến được thiết kế nhằm định hình lại các cấu trúc quản trị toàn cầu, tạo môi trường thuận lợi cho sự trỗi dậy của Trung Quốc trong vai trò của một cường quốc thế giới.

Mặc dù được trình bày như một khuôn khổ tập trung vào hợp tác an ninh, không can thiệp và bảo vệ Hiến chương Liên hợp quốc - những chủ đề được hưởng ứng ở châu Phi và thế giới đang phát triển – nhưng GSI lại bắt nguồn từ chính các khái niệm an ninh quốc gia của Trung Quốc. Do vậy, để hiểu tường tận chính sách của Bắc Kinh, cần kết hợp “Tài liệu định hướng GSI” công bố năm 2023 với “Sách Trắng năm 2025 về an ninh quốc gia Trung Quốc”. Trong phần nội dung, Sách Trắng này phác thảo đầy đủ các mối liên kết trong khuôn khổ 4 trụ cột an ninh quốc gia của Trung Quốc, gồm: An ninh chính trị (của chế độ) là nền tảng; an ninh kinh tế là cơ sở; khoa học quân sự, công nghệ, văn hóa và an toàn xã hội là bảo đảm; và an ninh quốc tế là cấu trúc hỗ trợ.

Ban đầu, GSI chỉ được biết với những thuật ngữ chung chung và mơ hồ, nhưng các đặc điểm chính của nó ngày càng được định hình rõ ràng hơn. Tại Diễn đàn hợp tác Trung Quốc-châu Phi (FOCAC) lần thứ 9 diễn ra vào tháng 9/2024, Tập Cận Bình đã mô tả Kế hoạch hành động FOCAC 2025-2027 là “một ví dụ về việc triển khai sớm GSI”. Từ thời điểm diễn ra diễn đàn này đến cuộc họp liên bộ triển khai FOCAC tháng 6/2025 đã diễn ra 8 cuộc trao đổi quân sự cấp cao giữa Trung Quốc và châu Phi, trong đó có sự kiện 90 sĩ quan đến từ 40 quốc gia được Trường chỉ huy lục quân thuộc Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) tại Nam Kinh tiếp nhận. Việc tích hợp dần GSI vào quan hệ song phương đã tác động trực tiếp đến các nỗ lực hợp tác an ninh của Trung Quốc tại châu Phi. Ví dụ, Kế hoạch hành động FOCAC đặt mục tiêu đến tháng 9/2027, thời điểm diễn ra hội nghị thượng đỉnh tiếp theo, Trung Quốc sẽ giúp các nước châu Phi đào tạo 6.000 sĩ quan và 500 hạ sĩ quan quân đội, cũng như 1.000 sĩ quan cảnh sát.

Các chính phủ châu Phi đều nhận thấy lợi ích từ việc áp dụng GSI, nhất là việc cải thiện khả năng tiếp cận viện trợ kinh tế và tài trợ cơ sở hạ tầng, cũng như thiết bị an ninh với chất lượng cao hơn và giá cả phải chăng hơn.

Tuy nhiên, cũng có dư luận cảnh báo về những nguy cơ liên quan đến việc áp dụng một số nội dung của GSI, nhất là khi một số lãnh đạo châu Phi ngầm chia sẻ quan điểm của Trung Quốc về việc ưu tiên bảo vệ chế độ hơn là bảo vệ sự an toàn của công dân. GSI cũng có thể dẫn đến tình trạng “đảng cầm quyền kiểm soát tuyệt đối công tác an ninh quốc gia”. Thực tế độc tài, độc đảng và chế độ quân sự cầm quyền càng làm gia tăng những lo ngại này, nhất là ở khía cạnh làm suy yếu các chuẩn mực dân chủ trong quan hệ dân sự-quân sự và nguyên tắc an ninh phi đảng phái phục vụ hiến pháp thay vì bảo vệ riêng một đảng cầm quyền. Một số dư luận còn lo ngại các nước châu Phi có thể bị kéo vào guồng cạnh tranh địa chính trị khi mà cuộc chiến chống ảnh hưởng của phương Tây được đặt làm trọng tâm trong các câu chuyện và nỗ lực định hình chiến lược của GSI. Điều này có nguy cơ làm suy yếu truyền thống không liên kết của châu Phi.

Phân tích GSI của Trung Quốc

GSI là một trong 3 sáng kiến lớn do Trung Quốc đề xuất như những nỗ lực bổ trợ lẫn nhau nhằm định hình một trật tự thế giới mới. “Sáng kiến phát triển toàn cầu” (GDI) được khởi xướng vào năm 2021 nhằm mục đích tăng cường viện trợ phát triển của Trung Quốc thông qua 5 công cụ và phương tiện tài chính cốt lõi, trong đó có Quỹ hợp tác phương Nam (SCF) và Nền tảng tài chính đa phương (MSFP). “Sáng kiến văn minh toàn cầu (GCI) được công bố vào năm 2023 nhằm mục đích tạo ra các chuẩn mực thay thế toàn cầu và các thỏa thuận thể chế thách thức sự phổ quát của dân chủ và nhân quyền theo tầm nhìn của phương Tây.

Các tiêu chuẩn và điều khoản đều được nêu trong Sách Trắng năm 2023 mang tựa đề “Một cộng đồng thế giới hướng tới tương lai chung: Đề xuất và hành động của Trung Quốc”. GSI được xây dựng dựa trên 6 nguyên tắc cơ bản, gồm: Theo đuổi tầm nhìn của Trung Quốc về an ninh chung, toàn diện và hợp tác; Tôn trọng chủ quyền của các quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ và không can thiệp; Tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc; Xem xét nghiêm túc các mối quan ngại an ninh chính đáng của tất cả các quốc gia; Giải quyết tranh chấp thông qua đối thoại và tham vấn; và Duy trì an ninh trong cả lĩnh vực truyền thống và phi truyền thống.

Nếu phân tích kỹ các nguyên tắc này, có thể nhận ra rằng các đặc trưng Trung Quốc đã được thiết kế để thúc đẩy thế giới quan của Bắc Kinh và tạo sự khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh toàn cầu. Thứ nhất, chúng được thiết kế để thu hút các nước đang phát triển, đặc biệt là các quốc gia châu Phi vốn sẵn sàng đón nhận các chủ đề hợp tác, tham vấn và không can thiệp. GSI cũng gợi lại những câu chuyện lịch sử về tình đoàn kết Nam-Nam, định vị Trung Quốc là người bảo vệ Nam bán cầu.

Thứ hai, chúng ưu tiên khái niệm “an ninh không thể chia cắt”, dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau về “lợi ích an ninh chính đáng” và quan niệm rằng các nước không nên theo đuổi lợi ích của mình bằng cách gây tổn hại cho các nước khác. Tuy nhiên, khái niệm “lợi ích an ninh chính đáng” có thể bao hàm rất rộng, từ yêu sách lãnh thổ đến an ninh chế độ - mối quan tâm hàng đầu của các hệ thống chính trị độc đảng ở châu Phi. GSI xác nhận các yêu sách này (bất kể chúng được định nghĩa như thế nào) và đảm bảo với các chính phủ châu Phi về sự ủng hộ của Trung Quốc.

Ngược lại, Bắc Kinh dựa vào sự ủng hộ của giới lãnh đạo châu Phi để duy trì các chính sách an ninh của mình. Yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông, được nhiều quốc gia châu Phi ủng hộ mặc dù đã bị Tòa trọng tài thường trực (PCA) bác bỏ vào năm 2016, là một ví dụ. Năm 2024, các thành viên FOCAC cũng khẳng định sự ủng hộ đối với chính sách một Trung Quốc đối với Đài Loan và tuyên bố rằng “các vấn đề liên quan đến Hồng Kông, Tân Cương (nơi có đông người Duy Ngô Nhĩ sinh sống) và Tây Tạng là công việc nội bộ của Trung Quốc, phù hợp với luật pháp quốc tế và nguyên tắc không can thiệp”.

Thứ ba, các nguyên tắc của GSI thực chất rất chú trọng việc “bảo vệ lợi ích ở nước ngoài”, được thể hiện rõ trong khuôn khổ “Những con đường tơ lụa mới” mà quốc tế vẫn gọi là Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI). Nhiệm vụ này bao gồm ưu tiên bảo vệ các khoản đầu tư, công dân và lợi ích của Trung Quốc với sự tham gia của các lực lượng thực thi pháp luật của nước chủ đầu tư, trong khi ngày càng nhiều đơn vị an ninh Trung Quốc được triển khai xung quanh các dự án đầu tư.

Trên thực tế, mọi kế hoạch hành động của FOCAC kể từ khi BRI được khởi động vào năm 2012 đều có mục “bảo vệ lợi ích ở nước ngoài”, giống như của các diễn đàn khác, chẳng hạn như Diễn đàn hợp tác Trung Quốc - Các quốc gia Arập (CASCF), Diễn đàn Trung Quốc - Mỹ Latinh và Caribe (CELAC), và Cơ chế Trung Quốc-Trung Á (CCAM). Mặc dù FOCAC là khối liên kết khu vực lâu đời nhất, nhưng chương trình, cấu trúc và mục tiêu của các diễn đàn vẫn rất giống nhau, cho phép Trung Quốc sắp xếp chiến lược an ninh quốc tế của mình trên khắp các khu vực, sử dụng các phương pháp và chiến thuật tương tự nhau, thậm chí đôi khi có chung bộ máy tổ chức và nhân sự.

........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Triển khai thực hiện các nội dung của GSI

Năm 2024, Trung Quốc thành lập Trung tâm Sáng kiến an ninh toàn cầu (GSIC) trong Viện nghiên cứu quốc tế Trung Quốc (thuộc Bộ Ngoại giao) để giám sát thường xuyên quá trình thực hiện GSI. Bản đánh giá đầu tiên của GSIC, được công bố vào tháng 7/2024, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của các khối quan hệ đối tác đa phương trong việc tích hợp các nội dung của GSI vào hợp tác an ninh khu vực, cũng như của việc giành được sự ủng hộ chính thức và xây dựng một thương hiệu chiến lược. Bản đánh giá cũng xác định 20 lĩnh vực ưu tiên hợp tác trong khuôn khổ GSI. Việc triển khai GSI trên thực tế đã được tiến hành theo nhiều trục quan trọng.

Tích hợp GSI vào FOCAC

Tài liệu thiết kế GSI nêu rõ rằng các tổ chức đa phương khu vực của Trung Quốc, chẳng hạn như FOCAC, tạo thành cấu trúc thể chế mà thông qua đó Trung Quốc có thể triển khai GSI. Như vậy, sự tán thành chính thức của châu Phi được ghi nhận lần đầu tiên vào tháng 8/2022 tại Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 8 về triển khai FOCAC và tinh thần này tiếp tục được củng cố tại Hội nghị FOCAC lần thứ 9 vào tháng 9/2024. Việc áp dụng GSI cũng được thể hiện ở tất cả các thỏa thuận song phương được ký kết giữa Trung Quốc và các nước châu Phi kể từ năm 2022. Chính các thỏa thuận này đã phổ biến và nâng cao nhận thức về GSI, cho thấy khả năng tập hợp lực lượng của Trung Quốc tại lục địa này, đồng thời đưa các nước châu Phi đến gần lập trường của Trung Quốc hơn so với các đối thủ cạnh tranh.

Việc tích hợp GSI vào các chương trình nghị sự quân sự và an ninh của FOCAC cũng đóng một vai trò quan trọng trong các trao đổi giữa hai phía. FOCAC cung cấp một nền tảng vững chắc để giới thiệu các chương trình hợp tác an ninh mới hoặc đang thực hiện của Trung Quốc trong khuôn khổ GSI, qua đó củng cố động lực của chúng. Theo một nguồn tin từ Hải quân Nam Phi am tường chính sách quân sự của Trung Quốc, FOCAC cũng là “một cấu trúc cho phép cung cấp thiết bị an ninh có mục tiêu trong khuôn khổ quan hệ song phương, đồng thời là kênh phân bổ nguồn tài chính cho Diễn đàn hòa bình và an ninh Trung Quốc-châu Phi và các cuộc đối thoại quốc phòng liên quan đến GSI”. Điều tương tự cũng diễn ra với các khối liên kết khu vực khác và các tổ chức an ninh do Trung Quốc dẫn dắt, chẳng hạn như Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO) và Diễn đàn Hương Sơn Bắc Kinh, nơi có sự tham gia của nhiều quốc gia châu Phi kể từ khi GSI được phát động.

Phối hợp hành động và thực thi pháp luật

Đầu năm 2022, Lực lượng đặc nhiệm Uganda và hơn 30 lính đặc nhiệm Trung Quốc đã phối hợp thực hiện một kế hoạch hành động thực thi pháp luật, bắt giữ và dẫn độ 4 công dân Trung Quốc bị tình nghi là thành viên của một mạng lưới tội phạm nguy hiểm. Hoạt động mở đầu này chỉ là một trong rất nhiều hoạt động chung mà lực lượng an ninh Trung Quốc và châu Phi đã tiến hành tại châu Phi nhằm giải quyết các ưu tiên an ninh được cho là của Trung Quốc. Sự phối hợp này là minh chứng cho thấy vai trò ngày càng chủ động của Trung Quốc trong việc mở rộng phạm vi hợp tác an ninh ra toàn cầu.

Các khu vực khác cũng chứng kiến nhiều hoạt động tương tự, trong đó phải kể đến các cuộc tuần tra chung với các nước Trung Á theo Cơ chế Trung Quốc-Trung Á (CCAM), các cuộc diễn tập đánh chặn chung với các đối tác Trung Đông trong khuôn khổ Diễn đàn hợp tác Trung Quốc-Các quốc gia Arập (CASCF), hoặc thực thi pháp luật chung với các nước Mỹ Latinh trong phạm vi Diễn đàn Trung Quốc-CELAC.

Nỗ lực tích hợp GSI cũng kéo theo việc xây dựng các chương trình thực thi pháp luật song phương mới, chẳng hạn như Trung tâm thực thi pháp luật Trung Quốc-Ethiopia, được thành lập năm 2024, và đề xuất thành lập Học viện cảnh sát và thực thi pháp luật Ghana-Trung Quốc. Tháng 7 vừa qua, Trung Quốc đã mở một khóa đào tạo về nghiệp vụ cảnh sát, an ninh nội địa và an ninh biên giới cho các sĩ quan Somalia, đưa họ trở thành những nhân viên thực thi pháp luật châu Phi mới nhất được đào tạo trong khuôn khổ GSI. Khóa đào tạo này phần lớn dựa trên chương trình do Trung tâm an ninh và thực thi pháp luật Lan Thương và Mekong của CCAM thực hiện.

Bảo vệ tài sản BRI tại các nước chủ đầu tư

GSI cũng ưu tiên sự hỗ trợ của nước chủ nhà đối với việc bảo vệ lợi ích của Trung Quốc, chẳng hạn như bảo vệ các tài sản thuộc BRI. Có thể nêu ví dụ về Thỏa thuận Trung Quốc-Ethiopia năm 2022 về việc bảo vệ các dự án lớn của BRI, chẳng hạn tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Addis Ababa-Djibouti (SGR), hoặc Thỏa thuận Trung Quốc-Kenya thành lập lực lượng cảnh sát đặc nhiệm tinh nhuệ bảo vệ tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Mombasa-Nairobi do Trung Quốc cấp vốn. Mô hình an ninh kết hợp nguồn tài trợ, công nghệ và chuyên môn cảnh sát của Trung Quốc với việc triển khai lực lượng tại nước chủ đầu tư đang trở nên phổ biến ở châu Phi, nơi hiện có khoảng 40 quốc gia có quan hệ với các cơ quan cảnh sát Trung Quốc. Trên thực tế, đây là mô hình phỏng theo Thỏa thuận hợp tác kinh tế Trung Quốc-Pakistan, theo đó lực lượng Pakistan cùng đảm nhận nhiệm vụ bảo vệ hành lang kinh tế giữa hai nước, nơi được xem là nền tảng quan trọng của BRI tại châu Á. Tất cả các hoạt động như vậy được tài liệu GSI gọi là “an ninh chung và hợp tác”.

Sự tham gia ngày càng tăng của Bộ Công an Trung Quốc (CMPS) vào lĩnh vực hợp tác an ninh trong khuôn khổ GSI nhấn mạnh ưu tiên của các cơ quan an ninh quốc gia Trung Quốc. Chính cơ quan này đã hỗ trợ thành lập Diễn đàn hợp tác an ninh công cộng toàn cầu (Diễn đàn Liên Vân Cảng, Giang Tô) nhằm thúc đẩy GSI giữa các cơ quan cảnh sát trên toàn thế giới. Trong sự kiện diễn ra vào tháng 9 vừa qua, diễn đàn này đã quy tụ hơn 800 khách mời đến từ 176 quốc gia, vùng lãnh thổ và 14 tổ chức quốc tế.

Năm 2024, CMPS đã lần đầu tiên tổ chức Hội nghị Bộ trưởng Trung Quốc-Đông Phi về thực thi pháp luật dành cho các sĩ quan cấp cao từ 8 quốc gia trong khu vực. Nhân sự kiện này, Bộ trưởng Công an Trung Quốc Vương Tiểu Hồng đã tuyên bố rằng phía Trung Quốc sẽ tăng cường hợp tác với các nước châu Phi trong việc triển khai GSI trong những năm tới. Trên tinh thần đó, tháng 9/2024, CMPS đã ký một thỏa thuận chung về thực thi pháp luật với 14 quốc gia thành viên của Tổ chức hợp tác cảnh sát trưởng Đông Phi.

..........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Thông qua các thể chế quốc tế

Trung Quốc cũng đang tận dụng các tổ chức như Liên minh châu Phi (AU), ASEAN và Liên hợp quốc để hợp thức hóa và thu hút sự ủng hộ của quốc tế đối với GSI, qua đó tác động đến các cuộc tranh luận an ninh quốc tế vượt ra ngoài các khối liên kết khu vực. Chẳng hạn, Trung Quốc đã sử dụng khoản đóng góp của mình cho Quỹ ủy thác hòa bình và phát triển của Liên hợp quốc (UNP&DTF) để chuyển hướng hỗ trợ sang lĩnh vực an ninh, bao gồm các nỗ lực chống khủng bố, mà đối tượng hưởng lợi chủ yếu là các quốc gia Nam bán cầu. Được thành lập vào năm 2016, sau khi Trung Quốc cam kết đóng góp 200 triệu USD trong thời hạn 10 năm, cho đến nay quỹ này đã tài trợ cho hơn 130 dự án ở tất cả các cấp độ, từ quốc gia đến khu vực và toàn cầu.

Quan điểm của châu Phi về hợp tác an ninh Trung Quốc và GSI

Một số chính phủ châu Phi coi GSI là một nguồn hỗ trợ an ninh bổ sung quan trọng trong bối cảnh nguồn lực quốc gia hạn hẹp. Những chính phủ khác lại tỏ ra kém lạc quan và tỏ ra thận trọng trước những tác động và rủi ro chính trị của lĩnh vực hợp tác này. Một số khác tỏ ý lo ngại về mô hình quản trị an ninh Trung Quốc và khả năng áp dụng ở châu Phi, chẳng hạn ở góc độ quá chú trọng vào việc bảo đảm an ninh chế độ và sự thống trị của đảng đối với lực lượng vũ trang.

Mặc dù nguyên tắc “quân đội phi chính trị” đã bén rễ sâu vào nhiều chính phủ và chính sách của châu Phi, nhưng vẫn còn những lo ngại rằng tần suất, mức độ và phạm vi can dự an ninh của Trung Quốc có thể củng cố điều ngược lại. Điều này đặc biệt đúng khi mô hình quản trị an ninh của Trung Quốc luôn hấp dẫn các đảng cầm quyền ở châu Phi. Có ý kiến cho rằng bằng cách sử dụng quân đội để đàn áp phe đối lập, các đảng cầm quyền ở một số quốc gia châu Phi cận Sahara đã thực sự tạo ra các nhà nước độc đảng. Tuy hợp tác kinh tế với Trung Quốc có tác động tích cực và đáng kể đến đời sống của nhiều người dân châu Phi, nhưng tham vọng mở rộng quan hệ sang hợp tác an ninh và quân sự của Trung Quốc có thể làm trầm trọng thêm tình hình quản trị vốn đã yếu kém ở lục địa này.

Những lo ngại khác liên quan đến sự gia tăng xuất khẩu các sản phẩm an ninh nội địa của Trung Quốc, chẳng hạn như các thiết bị tiên tiến dành cho cảnh sát, nhất là vì mục đích trấn áp biểu tình và bạo loạn, cũng như các hệ thống giám sát diện rộng được phát triển cùng GSI. Ở phương diện này, có không ít ý kiến cảnh báo rằng mô hình của Trung Quốc, vốn ưu tiên các nhân tố nhà nước hơn là khu vực tư nhân và xã hội dân sự, đang gây ra những lo ngại nghiêm trọng ở cả các nước có chế độ độc tài lẫn các nước dân chủ.

Trên thực tế, có không ít chính phủ châu Phi đang tìm cách mua sắm các công cụ an ninh hiện đại từ Trung Quốc để phục vụ nhu cầu ngày càng cao của mình. Trước thực tế này, các tổ chức dân sự địa phương đã đưa ra lời kêu gọi tăng cường giám sát đối với các năng lực có thể bị lạm dụng. Gordon Moyo, giám đốc Viện nghiên cứu chính sách công của Zimbabwe, bày tỏ quan điểm: “Công nghệ giống như loài ong: chúng tạo ra mật trong miệng nhưng cũng có ngòi độc. Vì vậy, cần hiểu rõ những gì Trung Quốc đang mang lại và tác động tiêu cực mà công nghệ số của họ có thể gây ra cho châu Phi, bởi nó có tác động rõ rệt đến quyền tự do dân sự”. Giới quan sát châu Phi cũng kêu gọi các chính phủ quản lý mối quan hệ an ninh với Trung Quốc theo cách giảm thiểu những tác động tiêu cực, đồng thời cho rằng điều này sẽ phụ thuộc vào khả năng của các nước châu Phi trong việc gia tăng ảnh hưởng với Bắc Kinh. Các chính phủ có thể thiết lập chương trình nghị sự bằng cách bày tỏ những lo ngại an ninh cấp bách nhất của mình và xác định những vai trò cụ thể mà họ muốn Trung Quốc đảm nhận.

Mặc dù được xây dựng xung quanh các khái niệm an ninh rộng lớn và dường như vô hại để thu hút sự quan tâm rộng rãi nhất có thể, GSI đang ngày càng được thể hiện rõ nét thông qua các yếu tố cụ thể, tích hợp các thể chế và chương trình an ninh của Trung Quốc vào lĩnh vực an ninh của các nước đối tác ở châu Phi. Là một yếu tố nội tại quan trọng trong chiến lược tổng thể của Bắc Kinh, GSI sẽ vẫn giữ vai trò trung tâm trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc trong những năm tới. Sự phát triển từng bước của GSI ở châu Phi sẽ tiếp tục dự báo và phản ánh quá trình triển khai GSI ở các khu vực khác trên thế giới, trong khuôn khổ chiến lược hợp tác an ninh tổng thể của Trung Quốc. Tuy nhiên, diễn đàn hợp tác Trung Quốc-châu Phi và các cơ chế phối hợp khu vực khác sẽ vẫn là một thành phần chủ chốt của chiến lược này.

GSI có những tác động quan trọng đối với các chuẩn mực và thông lệ an ninh quốc gia của châu Phi, đồng thời đưa các nước ở châu lục đến gần hơn với Trung Quốc trong cuộc cạnh tranh địa chiến lược với phương Tây. Để giảm thiểu rủi ro và bảo vệ lợi ích của châu lục, các bên liên quan tại châu Phi cần tiếp tục cân nhắc kỹ các phương thức triển khai GSI. Điều này hẳn sẽ thúc đẩy một cuộc tranh luận trên phạm vi quốc gia và lục địa về những lợi ích nhận được và chi phí phải bỏ ra, cũng như suy ngẫm về các phương án tiếp cận an ninh thay thế phù hợp với khả năng và mong muốn của châu Phi về chính sách không liên kết và nguyên tắc chính phủ phục vụ lợi ích của người dân.

 

[đội mũ_ lái xe]

Tàu sân bay không người lái trên không Jiutian của Trung Quốc nhắm mục tiêu vào điểm yếu của Mỹ ở Thái Bình Dương

Tàu sân bay trên không tầm xa mới được chế tạo để phóng các đàn máy bay không người lái và tấn công nhiều căn cứ và tàu chiến dễ bị tổn thương của Mỹ.

Chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của tàu sân bay không người lái trên không Jiutian của Trung Quốc báo hiệu sự chuyển hướng sang chiến tranh bầy đàn tầm xa quy mô lớn, có thể khiến Đài Loan, các tàu chiến của Mỹ và các căn cứ không quân dễ bị tổn thương ở Thái Bình Dương phải đối mặt với các cuộc tấn công dồn dập dựa trên số lượng áp đảo chứ không phải khả năng tàng hình.

Theo nhiều nguồn tin truyền thông , cuộc thử nghiệm được tiến hành trong tháng này tại tỉnh Thiểm Tây đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực của Trung Quốc hướng tới chiến tranh bầy đàn trên không và giám sát không người lái tầm xa.

Chiếc máy bay này, lần đầu tiên được giới thiệu tại Triển lãm Hàng không Chu Hải vào tháng 11 năm 2024, được thiết kế để hoạt động như một tàu mẹ trên không, có khả năng phóng hơn 100 máy bay không người lái nhỏ hơn hoặc vũ khí bay lượn trong một nhiệm vụ duy nhất.
Theo các báo cáo, với trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 16 tấn, sải cánh 25 mét và trần bay hoạt động 15.000 mét, Jiutian có thể bay liên tục trong khoảng 12 giờ và tiếp cận các mục tiêu cách xa tới 7.000 km.
Các nhà bình luận quân sự Trung Quốc cho rằng điều này cho phép máy bay không người lái thực hiện các cuộc tấn công ồ ạt, tiến hành thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát (ISR), cũng như hỗ trợ chiến tranh điện tử bằng cách áp đảo hệ thống phòng không của đối phương thông qua số lượng chứ không chỉ bằng khả năng tàng hình.

Các nhà phân tích quốc phòng phương Tây mô tả nền tảng này là một ví dụ hiếm hoi về máy bay không người lái (UAV) hoạt động ở độ cao lớn và có thời gian bay dài, được chế tạo chuyên dụng cho việc triển khai theo đàn, vượt xa khả năng của các hệ thống của Mỹ như Global Hawk hoặc máy bay không người lái tấn công MQ-9 Reaper.

Các nguồn tin Trung Quốc cũng nhấn mạnh vai trò lưỡng dụng của Jiutian, bao gồm cứu trợ thiên tai, hỗ trợ hậu cần và thông tin liên lạc, qua đó nêu bật chiến lược rộng lớn hơn của nước này trong việc tích hợp phát triển máy bay không người lái dân sự và quân sự trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng.

.......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Trong một báo cáo của CNA vào tháng 10 năm 2025, Timothy Ditter và Eleanor Harvey đề cập rằng các bài viết của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) từ năm 2020 đến năm 2024 ngày càng coi các đàn máy bay không người lái tự hành là yếu tố then chốt cho việc xâm lược hoặc phong tỏa Đài Loan.

Ditter và Harvey lưu ý rằng các nhà phân tích của PLA hình dung các bầy máy bay sẽ được triển khai từ các nền tảng trên bộ, trên biển và trên không như đội tiên phong của các hoạt động tấn công đổ bộ, thực hiện cảnh báo sớm, trinh sát và giám sát, tác chiến điện tử, đánh lừa và tấn công cảm tử để trấn áp hệ thống phòng không và radar của Đài Loan.

Họ cũng cho biết các cuộc tập trận của PLA kể từ năm 2021 đã sử dụng các đàn máy bay không người lái làm đợt tấn công đầu tiên trong các cuộc diễn tập chiếm đảo xuyên eo biển, phản ánh sự chuyển dịch từ lý thuyết sang thực nghiệm.

Ngoài việc áp đảo hệ thống phòng thủ của Đài Loan, Kristopher Thornburg đề cập trong một bài báo trên tạp chí Proceedings tháng 12 năm 2022 rằng các đàn máy bay không người lái đe dọa các tàu chiến mặt nước của Mỹ bằng cách tấn công từ nhiều hướng, làm quá tải các hệ thống phòng thủ và khai thác khả năng tác chiến hạn chế của các loại vũ khí truyền thống trên tàu.

Thornburg lưu ý rằng kích thước nhỏ, tín hiệu radar thấp và khả năng phối hợp tự động cho phép các đàn robot gây nhiễu cảm biến và các mối đe dọa đa trục đồng thời có thể làm quá tải quá trình ra quyết định chỉ huy và kiểm soát.

Ông lưu ý rằng khi được trang bị chất nổ hoặc được sử dụng để hỗ trợ nhắm mục tiêu, các đàn máy bay không người lái có thể vô hiệu hóa radar, áp đảo hệ thống phòng thủ tầm gần và tạo ra sơ hở cho các cuộc tấn công tiếp theo, biến chúng thành một công cụ gây rối và hiệu quả vượt trội so với các tàu chiến được trang bị vũ khí tốt.

Ngoài việc nhắm mục tiêu vào hệ thống phòng thủ của Đài Loan cùng với các tàu chiến của Mỹ và đồng minh, các đàn máy bay không người lái của Trung Quốc cũng có thể đe dọa các lực lượng tiền tuyến của Mỹ và đồng minh trong quần đảo Đài Loan.

.......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Như Stacie Pettyjohn và Molly Campbell đã lưu ý trong một báo cáo tháng 9 năm 2025 cho Trung tâm An ninh Mỹ mới (CNAS), lực lượng Mỹ đóng tại Yonaguni ở Nhật Bản và Mindanao ở Philippines phải đối mặt với những điểm yếu nghiêm trọng nhưng khác nhau trước các cuộc tấn công bằng bầy máy bay không người lái.

Trong một loạt các cuộc diễn tập trên bàn (TTX), Pettyjohn và Campbell đã chỉ ra rằng lực lượng PLA đã sử dụng các đàn máy bay không người lái tự hành và bán tự hành để nhắm mục tiêu vào các đơn vị thuộc Trung đoàn ven biển Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ trên đảo Yonaguni và các địa điểm triển khai tác chiến linh hoạt (ACE) phân tán của Không quân Hoa Kỳ trên đảo Mindanao.

Họ chỉ ra rằng kích thước nhỏ của Yonaguni cho phép thiết lập các hệ thống phòng thủ chồng chéo và hỗ trợ lẫn nhau, giúp lực lượng Mỹ đánh bại các cuộc tấn công ban đầu bất chấp vị trí gần Trung Quốc.

Ngược lại, Pettyjohn và Campbell chỉ ra rằng các sân bay phân bố rải rác ở Mindanao—cách nhau khoảng 160 km—đã ngăn cản sự hỗ trợ lẫn nhau, cho phép các đàn máy bay không người lái của Trung Quốc áp đảo phạm vi phòng thủ chống máy bay không người lái hạn chế và khiến các kho nhiên liệu, đường băng và máy bay đang đậu dễ bị tấn công ồ ạt.

Mặc dù các máy bay không người lái cỡ nhỏ có thể không có tầm hoạt động đủ xa để tấn công các căn cứ không quân của Mỹ ở Thái Bình Dương, dù được phóng từ các căn cứ ở Trung Quốc đại lục hay các tiền đồn ở Biển Đông, việc triển khai chúng từ một tàu mẹ như Jiutian có thể cho phép chúng đe dọa các cơ sở quan trọng ở Guam và xa hơn nữa.

Các máy bay ném bom của Mỹ trên mặt đất có thể dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái theo kiểu bầy đàn, một rủi ro được nhấn mạnh bởi Chiến dịch Mạng Nhện táo bạo của Ukraine vào tháng 7 năm 2025, trong đó các máy bay không người lái được bí mật đưa vào Nga đã phá hủy một phần đáng kể phi đội máy bay ném bom chiến lược của nước này trong một cuộc tấn công theo kiểu bầy đàn.

Như Alexander Aznavoorian đã đề cập trong một bài báo đăng trên Viện Pericles vào tháng 10 năm 2025, trong quá trình tăng cường lực lượng để tấn công chương trình hạt nhân của Iran hồi đầu năm nay, các máy bay ném bom B-2 và B-52 của Mỹ đã đậu ngoài trời tại Diego Garcia ở Ấn Độ Dương, bất chấp mối đe dọa từ một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran.

Aznavoorian lưu ý rằng sự thành công của Chiến dịch Mạng Nhện chủ yếu là do Nga đậu các máy bay ném bom chiến lược của mình ở ngoài trời thay vì dưới các hầm trú ẩn bảo vệ.

Việc thiếu các hầm trú ẩn máy bay được Mỹ bảo vệ có thể là yếu tố quyết định trong một cuộc chiến tranh ở Thái Bình Dương với Trung Quốc. Thomas Shugart III và Timothy Walton lưu ý trong một báo cáo của Viện Hudson vào tháng 1 năm 2025 rằng các căn cứ không quân của Mỹ và các đồng minh trên khắp Thái Bình Dương đang thiếu trầm trọng các hầm trú ẩn máy bay kiên cố, khiến máy bay rất dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công chính xác của Trung Quốc.

.......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Các tác giả lưu ý rằng trong khi Trung Quốc đã tăng gấp đôi số lượng hầm trú ẩn của mình lên hơn 3.000 kể từ đầu những năm 2010, thì lực lượng Mỹ trong phạm vi 1.800 km quanh eo biển Đài Loan chỉ bổ sung thêm một số ít, với nhiều căn cứ—đặc biệt là ở Guam, quần đảo Mariana, Úc và Philippines—không có hầm trú ẩn kiên cố nào. Họ cảnh báo rằng sự bất đối xứng này khiến máy bay Mỹ dễ bị phá hủy hơn trên mặt đất và có nguy cơ khuyến khích Trung Quốc tấn công phủ đầu.

Sean Zeigler và các tác giả khác trong báo cáo của RAND tháng 6 năm 2025 lưu ý rằng Hoa Kỳ đã thực hiện các bước từng bước để cải thiện khả năng phòng thủ căn cứ không quân, chẳng hạn như tăng cường đầu tư vào phòng thủ chủ động, áp dụng chiến lược ACE để phân tán máy bay trên nhiều địa điểm và tăng kinh phí cho phòng thủ thụ động.

Tuy nhiên, các tác giả chỉ ra rằng những cải tiến vẫn chưa đủ so với mối đe dọa ngày càng tăng từ Trung Quốc. Họ cho rằng chi tiêu cho việc tăng cường an ninh và xây dựng quân sự đã bị trì hoãn trong nhiều năm, khiến máy bay và cơ sở hạ tầng dễ bị tổn thương.

Những thách thức khác được các tác giả nêu bật bao gồm số lượng tên lửa đánh chặn hạn chế, sự chậm trễ về thủ tục hành chính, những hạn chế về việc bố trí căn cứ của quốc gia sở tại và những thiếu sót liên tục trong khả năng phòng thủ chống lại tên lửa hành trình và hệ thống không người lái.

Jiutian nhấn mạnh rằng Trung Quốc đang đặt cược vào việc các đàn máy bay không người lái giá rẻ, số lượng lớn và có thể được triển khai trên không có thể bù đắp những lợi thế công nghệ của Mỹ, biến các tàu chiến và căn cứ không quân dễ bị tấn công thành mắt xích yếu trong khả năng triển khai sức mạnh của Mỹ.

Trừ khi Mỹ đẩy nhanh việc củng cố căn cứ, phân tán máy bay và phòng thủ chống máy bay không người lái, cuộc chiến Thái Bình Dương tiếp theo có thể sẽ phụ thuộc ít hơn vào việc ai điều khiển máy bay tiên tiến nhất mà phụ thuộc nhiều hơn vào việc ai có thể bảo vệ chúng an toàn trên mặt đất.

 

[đội mũ_ lái xe]

Kế hoạch của Trung Quốc nhằm cô lập Đài Loan mà không gây chiến tranh

Trung Quốc có thể ưu tiên cách ly hơn là xâm lược để tránh phản ứng từ phương Tây và giành lợi thế trong bất kỳ cuộc đàm phán xuyên eo biển nào.

Kể từ năm 2024, những lo ngại về khả năng Đài Loan bị Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) phong tỏa hoặc cấm vận đã ngày càng gia tăng.

Mặc dù cuộc đổ bộ đường biển vẫn là kịch bản nguy hiểm nhất, hầu hết các nhà phân tích đều đồng ý rằng nó đặt ra hàng loạt thách thức cho Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA), bất chấp sự bành trướng nhanh chóng và các cuộc diễn tập nhiệm vụ ngày càng phức tạp .

Những khó khăn này bao gồm các trở ngại về hậu cần liên quan đến cuộc đổ bộ đường biển tham vọng nhất từng được thực hiện trong lịch sử, nguy cơ bị sa lầy khi đến nơi và nguy cơ kích hoạt sự can thiệp từ bên ngoài dẫn đến leo thang xung đột.

Trước những thách thức này, sự chú ý đã chuyển sang việc Trung Quốc có thể tìm cách cắt đứt nguồn cung cấp năng lượng, thực phẩm, thuốc men và các mặt hàng thiết yếu khác từ biển cho Đài Loan như thế nào. Mục đích không phải là chinh phục lãnh thổ mà là gây áp lực lên xã hội Đài Loan, có khả năng buộc chính phủ nước này phải đàm phán về tương lai quan hệ hai bờ eo biển trên những điều khoản có lợi cho Bắc Kinh.

Mặc dù Trung Quốc có thể đạt được mục tiêu này thông qua phong tỏa quân sự, nhưng nhiều người trong cộng đồng quốc tế có thể coi đây là một hành động chiến tranh tương đương với một cuộc xâm lược, gây ra phản ứng mà Bắc Kinh muốn tránh.



Thay vào đó, người ta đánh giá rằng Bắc Kinh có thể sử dụng lực lượng Cảnh sát biển Trung Quốc (CCG) khổng lồ để tiến hành các hoạt động kiểm tra, rà soát và chuyển hướng dưới danh nghĩa thực thi pháp luật, dựa trên luật pháp trong nước của Trung Quốc - vốn tuyên bố chủ quyền đối với vùng biển xung quanh và ngoài khơi Đài Loan.

Kết hợp với các hành động phá hoại và tấn công mạng nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của Đài Loan, cũng như áp lực kinh tế lên các nhà cung cấp, Bắc Kinh có thể đạt được hiệu quả tương đương với một cuộc phong tỏa.

Nếu kịch bản này không vượt quá ngưỡng xung đột vũ trang quốc tế, nó sẽ tạo ra những khó khăn cho Đài Loan và cộng đồng quốc tế trong việc đưa ra phản ứng. Sự bất ổn phát sinh có thể làm trầm trọng thêm tác động đối với Đài Loan, ví dụ như làm giảm đầu tư kinh tế vào hòn đảo này.

Một số viện nghiên cứu đã nêu bật nguy cơ của kịch bản này, bao gồm các báo cáo của CSIS dựa trên phân tích các cuộc tập trận gần đây của Trung Quốc. Tổ chức Bảo vệ Dân chủ (FDD) cũng vừa công bố một báo cáo tập trung vào những điểm yếu của Đài Loan trong nhập khẩu năng lượng—đặc biệt là sự phụ thuộc vào khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).

Tình huống như vậy không chỉ là vấn đề đối với Đài Loan mà còn đối với tất cả các quốc gia phụ thuộc vào thương mại hàng hải toàn cầu qua Đông Á, bao gồm cả châu Âu.

..........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Sự gián đoạn đối với thương mại hàng hải

Mặc dù sở hữu một số công ty vận tải biển hàng đầu, phần lớn hàng nhập khẩu của Đài Loan vẫn phụ thuộc vào các đội tàu toàn cầu. Ví dụ, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cung cấp gần 50% nhu cầu năng lượng của hòn đảo, nhưng hiện tại Đài Loan không có tàu chở LNG nào của riêng mình mà phải dựa vào các tàu từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và châu Âu.

Các tuyến vận tải biển từ châu Âu và các nước châu Á cũng vận chuyển phần lớn hàng nhập khẩu và xuất khẩu khác của Đài Loan. Chắc chắn các tuyến này sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi bất kỳ lệnh cấm vận hoặc kiểm dịch nào.

Ngay cả các tuyến vận tải biển không giao dịch trực tiếp với Đài Loan mà chỉ đi qua khu vực này cũng có thể bị ảnh hưởng. Trong khi Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Đài Loan (CCG) duy trì hoạt động gần Đài Loan trong các cuộc tập trận gần đây , Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA Navy) đã triển khai lực lượng đến các điểm nghẽn hàng hải dọc theo chuỗi đảo đầu tiên.

Các hoạt động mở rộng này vừa nhằm ngăn chặn sự can thiệp từ bên ngoài, vừa phát hiện và theo dõi các tàu buôn khi chúng di chuyển vào khu vực. Hoạt động như vậy có thể gây ra sự gián đoạn đáng kể cho hoạt động thương mại hàng hải nói chung.

Ví dụ, các công ty vận tải biển có thể chọn các tuyến đường thay thế, dài hơn và tốn kém hơn để tránh mối đe dọa, trong khi phí bảo hiểm có thể tăng đáng kể, làm phát sinh thêm chi phí.

Do tầm quan trọng của vùng biển này, chiếm đến hai phần ba thương mại hàng hải toàn cầu, nền kinh tế trên toàn thế giới sẽ bị ảnh hưởng. Mặc dù điều này sẽ gây ra những hậu quả trên toàn thế giới, nhưng châu Âu và Đông Á sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất do sự phụ thuộc vào thương mại lẫn nhau. Hạm đội tàu buôn của họ cũng thuộc hàng lớn nhất hoạt động trên vùng biển này.

Bên cạnh những tác động kinh tế, các mối đe dọa về thể chất đối với thủy thủ đoàn và tài sản cũng có thể trở thành mối lo ngại. Sự mở rộng nhanh chóng của Hải quân PLA và Lực lượng Bảo vệ bờ biển Trung Quốc đã đặt ra câu hỏi về khả năng đào tạo các thủy thủ đoàn có năng lực cần thiết để vận hành những con tàu này.

Vụ việc đáng tiếc ngày 11 tháng 8 , khi một tàu khu trục của Hải quân PLA cắt đứt mũi tàu tuần tra của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Trung Quốc (CCG) trong lúc cả hai đang truy đuổi một tàu tuần tra bờ biển của Philippines, cho thấy những lo ngại đó không phải là không có cơ sở. Nếu được thả tự do nhằm vào các tàu thương mại đi qua khu vực này, chủ tàu và thủy thủ đoàn có thể sẽ lo sợ hậu quả.

......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Trách nhiệm bảo vệ vận chuyển hàng hóa của thương nhân

Mặc dù Mỹ đã dẫn đầu các hoạt động hộ tống, bảo vệ tàu thuyền và các hoạt động khác để bảo vệ tàu thương mại trong quá khứ xa và gần đây, nhưng Mỹ cũng thường ủy thác những trách nhiệm này cho các đồng minh châu Âu.

Ví dụ, trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, các nước châu Âu thường đóng vai trò chủ đạo trong các hoạt động kiểm soát hàng hải ở phía đông Đại Tây Dương. Điều đó giúp Hải quân Mỹ tập trung vào các cuộc tấn công bằng tàu sân bay và các hoạt động cao cấp khác.

Kết quả là, hải quân các nước châu Âu đã tích lũy được chuyên môn đáng kể trong các loại hình hoạt động cần thiết để bảo vệ giao thông thương mại trong thời kỳ khủng hoảng. Điều đó bao gồm các hoạt động hộ tống và bảo vệ đoàn tàu, cũng như hệ thống chỉ huy và kiểm soát (C2) phức tạp cần thiết để phối hợp một lượng lớn tàu thương mại trên các vùng biển rộng lớn. Chính chuyên môn đó đã lý giải tại sao sứ mệnh chống cướp biển của Liên minh châu Âu , được thành lập năm 2008 và do Hải quân Anh dẫn đầu, lại đạt được thành công lớn như vậy.

Mặc dù Mỹ đã dẫn đầu các biện pháp ứng phó gần đây đối với các mối đe dọa đối với giao thông thương mại ở eo biển Hormuz và Biển Đỏ, nước này vẫn tiếp tục trông cậy vào các đồng minh châu Âu và các đồng minh khác để đóng góp lực lượng, lập kế hoạch tác chiến và chuyên môn chỉ huy.

Xét đến việc Anh và châu Âu sẽ bị ảnh hưởng đáng kể nếu có bất kỳ sự gián đoạn nào đối với thương mại hàng hải ở Đông Á, logic tương tự cũng có thể áp dụng cho một cuộc khủng hoảng do việc cách ly hoặc cấm vận Đài Loan gây ra.

Dĩ nhiên, khoảng cách địa lý và những lo ngại về nước Nga gần gũi hơn có thể khiến các thủ đô châu Âu ban đầu ngần ngại chấp nhận đề xuất này. Đối với nhiều nước, việc bảo vệ mối quan hệ thương mại với Trung Quốc cũng là một yếu tố cần cân nhắc.

Tuy nhiên, trong một cuộc khủng hoảng kéo dài—điều mà bất kỳ lệnh cấm vận hoặc cách ly nào đối với Đài Loan đều có thể gây ra—các nhà hoạch định chính sách châu Âu có thể phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng để phản ứng khi lợi ích vận tải biển quốc gia của họ bị ảnh hưởng.

Một lệnh cấm vận hoặc cách ly kéo dài cũng sẽ đặt Washington vào thế khó xử – liệu họ có nên can thiệp ngay lập tức hay chuẩn bị cho một cuộc leo thang tiềm tàng thành xung đột rộng lớn hơn? Trong bối cảnh đó, và xét đến việc cả lợi ích hàng hải của châu Âu lẫn của Mỹ đều bị ảnh hưởng, Mỹ hoàn toàn có thể trông chờ vào sự đóng góp của châu Âu trong việc ứng phó với vấn đề an ninh hàng hải.

Những gì Anh và châu Âu có thể gửi đi sẽ phụ thuộc vào tình hình thực tế trong nước. Mặc dù nhiều người có thể cho rằng sẽ không có nhiều lực lượng được điều động, nhưng cần lưu ý rằng bất chấp chiến tranh ở Ukraine, mối đe dọa đối với NATO và các cuộc khủng hoảng ở Trung Đông, các nước châu Âu vẫn tiếp tục gửi tàu khu trục, tàu hộ vệ và thậm chí cả các nhóm tác chiến tàu sân bay đến khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, cho thấy một số nước có khả năng triển khai một số tàu chiến trong trường hợp khủng hoảng.

Các đóng góp của châu Âu cũng có thể bao gồm những lựa chọn mới lạ hơn. Ví dụ, một số quốc gia châu Âu duy trì các tàu tuần tra đại dương ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, có thể được sử dụng để đáp trả bất kỳ hoạt động nào của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Triều Tiên (CCG) — thực chất là chơi trò "vùng xám" của Trung Quốc bằng cách sử dụng các tàu tương tự để đối phó với những tàu đang được sử dụng chống lại Đài Loan.

Hơn nữa, với kinh nghiệm của Anh và châu Âu trong lĩnh vực chỉ huy và kiểm soát (C2) các hoạt động an ninh hàng hải kiểu này, đó có thể là một đóng góp bổ sung quan trọng cho bất kỳ hoạt động nào.

 

[đội mũ_ lái xe]

Trung Quốc công bố xe tăng chiến đấu chủ lực Type 99B trong cuộc thử nghiệm bắn đạn thật đầu tiên

Truyền thông nhà nước Trung Quốc đã công bố đoạn phim bắn đạn thật đầu tiên về xe tăng chiến đấu chủ lực Type 99B của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, giới thiệu nó như là bước tiến mới nhất trong lực lượng thiết giáp hạng nặng của Trung Quốc. Động thái này nhấn mạnh sự tập trung của Bắc Kinh vào chiến tranh dựa trên mạng lưới và thông tin, thay vì chỉ đơn thuần là những bước tiến nhỏ về thiết giáp hay hỏa lực.

Đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV đã phát sóng đoạn phim bắn thử trực tiếp đầu tiên được công bố rộng rãi về xe tăng chiến đấu chủ lực Type 99B của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc vào ngày 11 tháng 12 năm 2025, theo báo cáo của Global Times. Mặc dù được coi là một cột mốc trang thiết bị thông thường trong nước, đoạn phim này nhấn mạnh một sự thay đổi sâu sắc hơn trong học thuyết tác chiến mặt đất của PLA, định vị xe tăng hàng đầu của Trung Quốc không phải là một nền tảng vũ khí độc lập mà là một nút kết nối kỹ thuật số trong một mạng lưới cảm biến, chỉ huy và hỏa lực rộng lớn hơn.

Thời điểm xuất hiện rất quan trọng: xe tăng Type 99B trước đây đã được trưng bày trong cuộc duyệt binh lớn nhân Ngày Chiến thắng 3 tháng 9 năm 2025 của Trung Quốc tại Bắc Kinh, nơi các xe tăng Type 99B mới được ra mắt dẫn đầu đoàn xe mặt đất, được cho là thuộc Lữ đoàn Hợp thành 112 của Tập đoàn quân 82. Trong bối cảnh cuộc duyệt binh đó, truyền thông chính thức của Trung Quốc mô tả 99B là phiên bản nâng cấp của Type 99A, tập trung vào cải thiện khả năng liên lạc trong mọi điều kiện thời tiết, hỏa lực và khả năng cơ động, ba yếu tố này trực tiếp chỉ ra chu kỳ nhắm mục tiêu nhanh hơn, sự phối hợp tốt hơn với xe chiến đấu bộ binh và máy bay không người lái, và nhịp độ hoạt động cao hơn trong địa hình tranh chấp.

Các thông tin bổ sung từ truyền thông Trung Quốc và khu vực cung cấp một manh mối địa lý quan trọng. Xe tăng Type 99B được mô tả là tối ưu hóa cho hoạt động ở độ cao lớn và thời tiết lạnh, và mục đích thiết kế của nó gắn liền với các hoạt động tác chiến nhanh chóng và bền bỉ ở những khu vực như dãy Himalaya. Những điểm này áp dụng trực tiếp vào môi trường biên giới Trung Quốc - Ấn Độ, nơi không khí loãng, độ dốc lớn và nhiệt độ khắc nghiệt gây ra những tổn thất nghiêm trọng cho động cơ, cảm biến và kíp lái. Việc nhấn mạnh vào chỉ huy dựa trên thông tin và hỏa lực tích hợp cho thấy rằng các nâng cấp cốt lõi nằm ở kiến trúc kỹ thuật số, liên kết dữ liệu và hệ thống điều khiển hỏa lực chứ không chỉ đơn giản là lớp giáp dày hơn hoặc khẩu pháo lớn hơn.

........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Các thông số kỹ thuật vẫn chưa được công bố đầy đủ, vì vậy cơ sở so sánh hợp lý nhất vẫn là dòng xe tăng Type 99 đã được khẳng định. Dòng xe tăng Type 99 là thiết kế ba người điều khiển, tự động nạp đạn, trang bị pháo nòng trơn 125mm, có trọng lượng chiến đấu khoảng 50 tấn và hệ thống băng đạn xoay bên trong cung cấp đạn cho pháo chính. Các biến thể Type 99A sau này được đánh giá là có giáp phản ứng nổ tiên tiến, hiệu suất pháo được cải thiện, kính ngắm nhiệt hiện đại và các yếu tố bảo vệ chủ động. Về mặt hoạt động thực tế, Type 99B không chỉ hứa hẹn khả năng bảo vệ tốt hơn mà còn là khả năng sống sót thông qua nhận thức tình huống. Hệ thống radio tốt hơn, mạng lưới kết nối tốt hơn, khả năng nhận diện mục tiêu nhanh hơn và chu kỳ giao chiến nhanh hơn là những lợi thế quan trọng, đặc biệt là trong chiến đấu ban đêm và trong điều kiện thời tiết xấu. Mạng xã hội và các nhà quan sát không chính thức đã đề xuất các tính năng như quan sát tình huống 360 độ, nhắm mục tiêu hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo, bắn tên lửa từ pháo chính và hệ thống mồi nhử, nhưng những tuyên bố này vẫn chưa được xác nhận và cần được xem xét thận trọng cho đến khi được xác thực bằng các tiết lộ kỹ thuật chính thức hoặc hình ảnh rõ ràng hơn.

Đối với Trung Quốc, xe tăng Type 99B hoàn toàn phù hợp với chương trình hiện đại hóa được thúc đẩy bởi các mốc thời gian chính trị và quân sự nghiêm ngặt. Bắc Kinh đã nhiều lần tuyên bố tham vọng xây dựng một lực lượng hiện đại hóa hoàn toàn vào giữa những năm 2030 và một quân đội đẳng cấp thế giới vào giữa thế kỷ này. Trong khuôn khổ đó, một loại xe tăng hạng nặng được kết nối tốt hơn và có khả năng phục hồi cao hơn sẽ hỗ trợ hai nhiệm vụ song song. Thứ nhất là răn đe và sẵn sàng chiến đấu dọc theo các biên giới đất liền nhạy cảm, đặc biệt là ở các vùng núi. Thứ hai là uy tín trong các hoạt động tác chiến phối hợp cường độ cao, nơi các lữ đoàn thiết giáp phải chiến đấu dưới sự giám sát liên tục và mối đe dọa từ các cuộc tấn công chính xác của máy bay không người lái, vũ khí bay lượn và vũ khí tấn công từ trên cao. Việc tăng chi tiêu quốc phòng liên tục cho thấy nguồn lực vẫn sẵn có để thúc đẩy các nâng cấp này bất chấp áp lực kinh tế rộng lớn hơn.

So với các xe tăng chiến đấu chủ lực phương Tây, xe tăng Type 99B dường như tuân theo một logic hiện đại hóa quen thuộc. Xe tăng Abrams M1A2 SEPv3 của Mỹ ưu tiên khả năng phát điện, mạng lưới kỹ thuật số, giáp được nâng cấp và tích hợp các hệ thống bảo vệ chủ động có khả năng tiêu diệt mục tiêu cứng. Xe tăng Leopard 2A8 của châu Âu cũng nhấn mạnh vào điện tử hiện đại hóa và hệ thống bảo vệ chủ động tích hợp để chống lại các mối đe dọa chống tăng hiện đại, trong khi xe tăng Challenger 3 của Anh tập trung vào khả năng tiêu diệt mục tiêu trong mọi điều kiện thời tiết, liên lạc kỹ thuật số và hỏa lực tiêu chuẩn NATO. Nếu những cải tiến dựa trên thông tin của Type 99B thực sự rộng rãi như thông điệp của Trung Quốc ám chỉ, thì Bắc Kinh đang thu hẹp khoảng cách trong các lớp ít được chú ý nhưng mang tính quyết định của chiến tranh thiết giáp: mạng lưới, nhận thức của kíp lái và khả năng chiến đấu hiệu quả trong không gian chiến trường bị cạnh tranh điện tử, nơi bị chi phối bởi máy bay không người lái và vũ khí chính xác.