Tôi trở lại Hội An vào một chiều đầy gió. Phố vẫn vậy, vẫn mái ngói rêu phong, vẫn sắc vàng dịu dàng phủ lên từng bức tường cũ kỹ, và sông Hoài vẫn lững lờ trôi như chưa từng biết đến những đổi thay. Nhưng giữa tất cả những quen thuộc ấy, lòng tôi lại dấy lên một nỗi ngập ngừng.
Phố đông quá. Ồn ào quá. Hội An bây giờ rực rỡ như một sân khấu, nơi người ta bước qua, dừng lại, chụp một tấm hình, rồi lại vội vã rời đi. Tiếng nhạc vang vọng từ những quán bar chen chúc trong lòng phố khiến tôi chợt thấy lạc lõng. Tôi khẽ đi chậm lại, cố tìm trong gió một tiếng rao năm xưa, cố nghe trong nhịp bước vội một âm vang trầm cũ, nhưng tất cả dường như đã lùi xa, khuất sau lớp ồn ã không tên.
Có lúc, tôi tự hỏi, phải chăng Hội An đang mặc một chiếc áo quá chật? Một lớp áo lấp lánh dành cho ánh nhìn náo nhiệt, mà bên trong, trái tim xưa cũ vẫn đang thở nhè nhẹ từng nhịp hoài niệm.
Tôi còn nhớ những sớm mai tĩnh lặng, khi phố hãy còn ngái ngủ. Ánh sáng rón rén bò qua từng mái ngói nâu, chạm nhẹ vào giàn hoa giấy rủ bóng trước hiên nhà. Một bà cụ ngồi vo gạo, một bác chở xe than qua ngõ nhỏ, và con sông Hoài khi ấy… lặng như tờ, như chưa từng biết đến vội vàng. Hội An trong khoảnh khắc ấy không cần lên tiếng mà chính sự im lặng ấy mới là điều chạm vào sâu thẳm.
Nay phố khác rồi. Cái đẹp xưa giờ phải len mình trong kẽ hở, phải chờ đến khuya lắm, sớm lắm, khi ánh nhìn của du khách đã mỏi, khi tiếng người đã rút, khi mặt sông lại bắt đầu soi những vì sao muộn. Lúc ấy, Hội An mới khẽ trở mình, mới lại thì thầm với ai còn đủ lặng để lắng nghe.
Tôi thương Hội An, bằng một thứ tình cảm dịu dàng và kín đáo, như cách người ta ép cánh hoa tím vào trang nhật ký cũ, để giữ hương xưa không bay mất. Thương một Hội An không quá hào nhoáng, không cần phải rực rỡ hơn để níu bước chân người. Thương cái run run của tấm rèm tre nơi ngưỡng cửa, thương một nếp nhà lặng gió, thương những gì đang mờ dần… mà vẫn đẹp biết bao nhiêu.
Nếu có thể, tôi chỉ xin giữ lại một chút Hội An cho riêng mình, một Hội An không đèn màu, không tiếng nhạc, không quảng cáo rầm rộ, một Hội An vẫn còn nguyên mùi trầm, vẫn còn hàng bông giấy rũ bóng xuống mặt sông, vẫn còn những buổi chiều nghe gió thổi qua mái ngói mà lòng cứ xao xuyến như lần đầu biết nhớ. Cũng như bài ca cũ, đến đoạn cuối cùng rồi cũng phải khép lại. Và tôi, kẻ giữ thầm bài ca ấy trong lòng, chỉ còn biết lặng lẽ bước qua những ngày rực rỡ đã quá tay người chạm tới.
Và đến khi tôi rời phố, lòng vẫn còn ngân lên một giai điệu không lời. Một bài ca dịu dàng, thiết tha, mà chỉ riêng tôi còn nhớ.
Hội An ở lại, tôi đi, mang theo một chút gì rất cũ, rất mềm, và rất xanh.