[Funland] Cuộc đảo chính hụt ở Liên Xô 35 năm trước đây

[Ngao5]

20-8-1991 – trước Toà nhà Quốc hội Liên bang Nga, Tổng thống Yeltsin kêu gọi nhân dân chống lại lực lượng đảo chính

 

[gsm615]

Ngày 12/6/1990, Liên bang Nga chính thức ra hiến pháp, tách (hờ) khỏi Liên bang Xô viết. Tiếp đó là ba nước Baltic.
Cái khung Liên Xô đã sụp, chỉ còn chờ ngày tuyên bố mà thôi
Đầu tháng 8/1991, 4 nước lớn Nga, Ukraina, Belarus, Kazakhstan đã thảo luận với Gorbachev việc họ sẽ thành lập một Hiệp ước Liên bang mới (ngầm hiểu là không dính líu đến Liên bang Xô viết nữa).
Gorbachev biết là không cản được sự chia ly này và không thể giữ chân họ được, chỉ biết câu giờ, Liên bang Xô viết sống được ngày nào hay ngày đó
Họ hẹn với nhau rằng, ngày thứ Tư 21/8/1991 sẽ ký Hiệp ước Liên bang mới.
Gorbachev cùng toàn bộ gia đình đi nghỉ ở Foros, dự định sẽ quay về Moscow để chuẩn bị ký bản Hiệp ước trên
Nhóm tám cụ GKChP nhận thấy rằng việc ký Hiệp ước Liên bang mới chẳng khác nào hất đổ bàn tiệc họ đang nhâm nhi, và họ không muốn điều này xảy ra
Nhưng nhóm GKChP cũng khó xử: Gorbachev vừa là Tổng bí thư Đảng cộng-sản Liên Xô, vừa là Tổng thống Liên Xô. Giả sử lật Gorbachev xong, thì họ trở thành vi hiên và không đúng với điều lệ Đảng và nhiều thế lực trong Đảng cũng không ủng hộ họ.
Thế là chiều tối ngày Chủ nhật 18/8/1991, một nhóm người đại diện cho GKChP đến Foros gặp Gorbachev. Lúc này 14 tàu chiến đã bao vây Foros (thường ngày chỉ 4-6 chiếc canh gác khu vực này), điện thoại đã bị cắt. Đường ra sân bay bị phong tỏa.
Toán khách này nói thẳng với Gorbachev rằng họ không muốn Hiệp ước Liên bang mới được ký. Đặt cho Gorbachev vào thế khó, họ gợi ý Gorbachev sẽ "từ chức vì sức khoẻ"
Gorbachev phản ứng khá mạnh và chửi bới, sử dụng những từ tục tĩu chửi nhóm này. Nhóm này cho Gorbachev biết từ giờ phút này, ông đã bị bắt và không còn bất cứ phương tiện nào liên lạc với bên ngoài
Bà Raisa Gorbacheva sợ hãi, khóc thút thít
Khi đảo chính nổ ra, biết gia đình Gorbachev kẹt ở Foros, Mỹ và Anh phối hợp vệ tinh và tìm cách liên lạc với Gorbachev. Nhưng mọi nỗ lực không thành công.
Lúc 1 giờ sáng ngày 22/8/1991, sau khi GKChP tuyên bố thất bại, thì Gorbachev và gia đình được thả tự do và chiếc Tu-154 bay tới Foros đón gia đình ông. Rồi cả gia đình họ đặt chân tới Moscow sau 3 ngày bốn đêm kinh hãi
Nhóm GKChP có lẽ không muốn làm căng, họ chỉ muốn hù dọa Gorbachev. Tất cả những xe tăng và xe bọc thép của GKChP đều không nổ một phát súng nào
Những người đứng đầu GKChP là những người có học thức, nếu làm căng chắc chắn sẽ có đổ máu và phần thua về họ, khi họ hiểu rằng tâm lý người dân chán ghét những bộ mặt cứng rắn của họ, họ cũng thấy lực lượng vũ trang đứng về phe dân chủ
Có ba người chết, không phải do đụng độ gì cả. Tối 20/8/1991, khi xe bọc thép BMP đang xoay trở thì nhiều người hiếu kỳ trèo lên nóc xe. Ba ông này vốn là nghiện rượu, trượt tay bám rơi xuống đất chui vào bánh xe. Đơn giản thế thôi

Thực hiện tồi tệ.
Trước đảo chính, cầm đầu ly khai là Eltsin, đòi tách nước Nga khỏi LX.
Nhưng lực luọng cảnh sát, quân đội, tòa án, KGB vẫn thuộc TW. Chỉ cần ra 1 lệnh bắt Eltsin -đã trả thẻ đảng- là xong, đâu cần kéo xe tăng vào tận Moscow.

 

[Ngao5]

20-8-1991 – Eduard Shevardnadze, Ngoại trưởng Liên Xô đứng về phía Yeltsin, chống lại phe đảo chính

 

[Ngao5]

20-8-1991 – nhân dân Moscow nghe Yeltsin hiệu triệu mặt trước Nhà Trắng. Phía xa bên kia sông là Hotel Ukraina (5 sao)

 

[Ngao5]

20-8-1991 – bên phải là Ukraina Hotel (chỉ nhìn thấy đường vào) phía xa là Nhà Trắng trong thời gian đảo chính. Ảnh: Alain Nogues

20-8-1991 – xe tăng, xe bus, xe tải chặn ngả đường dẫn đến Nhà Trắng. Ảnh: Alain Nogues

20-8-1991 – xe tăng tiến vào Moscow theo lệnh của giới lãnh đạo cộng-sản cứng rắn do Phó tổng thống Gennady Yanayev cầm đầu. Ảnh: David Turnley

 

[Ngao5]

20-8-1991 – nhân dân Moscow phản đối hành động đảo chính do Phó tổng thống Gennady Yanayev cầm đầu. Ảnh: Alain Nogues

20-8-1991 – đào gạch, xây chiến luỹ bảo vệ Nhà Trắng. Ảnh: Alain Nogues

20-8-1991 – xây dựng chiến luỹ bảo vệ Nhà Trắng. Ảnh: Alain Nogues

 

[FUJI - thangmaygiadinh]

Quá ngưỡng mộ bác chủ topic, nhiều thông tin lịch sử cả cách viết dễ hiểu

 

[Mandalord]

Ở thời điểm đó thì có nước XHCN nào không theo đường lối đó à cụ ?

Có Nam Tư tương đối khác biệt. Nhà máy được điều hành bởi ủy ban công nhân, tự quyết giá cả, sản lượng, trả lương... Nam Tư cũng duy trì quan hệ khá tốt với phương Tây, khác với các nước XHCN còn lại.

 

[Mandalord]

Thực hiện tồi tệ.
Trước đảo chính, cầm đầu ly khai là Eltsin, đòi tách nước Nga khỏi LX.
Nhưng lực luọng cảnh sát, quân đội, tòa án, KGB vẫn thuộc TW. Chỉ cần ra 1 lệnh bắt Eltsin -đã trả thẻ đảng- là xong, đâu cần kéo xe tăng vào tận Moscow.

Eltsin cũng có người ủng hộ của ông ta, sẵn sàng bảo vệ ông ta, đâu có dễ bắt thế được. Khi ông ta trả thẻ đảng thì tức là cũng đã xây dựng lực lượng của mình rồi.

Còn quân đôi, cảnh sát LX lúc đó là rệu rã rồi, lấy đâu ra sức chiến đấu nữa.

 

[bubu08]

Eltsin cũng có người ủng hộ của ông ta, sẵn sàng bảo vệ ông ta, đâu có dễ bắt thế được. Khi ông ta trả thẻ đảng thì tức là cũng đã xây dựng lực lượng của mình rồi.

Còn quân đôi, cảnh sát LX lúc đó là rệu rã rồi, lấy đâu ra sức chiến đấu nữa.

Lịch sử đã chọn 2 tay giỏi phá hoại, dù 2 tay này không ưa nhau, để cùng phá tan CCCP rồi.

 

[4banhxequay]

Không có Gorbachev, LX vẫn còn đến nay thì chúng ta đang ở mức sống năm nào nhỉ, liệu có tương đương 2000 không ?

 

[Mandalord]

Lịch sử đã chọn 2 tay giỏi phá hoại, dù 2 tay này không ưa nhau, để cùng phá tan CCCP rồi.

Trước hết, phải nói là LX tự phá chính mình. Tội lớn nhất là Stalin, đã hủy bỏ chính sách NEP của Lenin. Tội nhì là Brenev. Những người kia chỉ là giải quyết cái tất nhiên thôi.

 

[zolahn]

Team 8 đảo chính mạnh thế, an ninh, nội vụ, quốc phòng năm hết, điều động quân đội với xe tăng chiếm giữ thủ đô, đài phát thanh, truyền hình mà cuối cùng không thắng được bác Elsin nhỉ.

Quan trọng là dân ng ta ủng hộ phe dân chủ chứ ko ủng hộ phe cs

 

[vingraux]

Em đi các bảo tàng madame tussauds khá nhiều, thấy Gooc Ba Chốp được phương Tây đúc tượng nhiều đấy.

 

[Ngao5]

20-8-1991 – tay phải giơ dấu hiệu chiến thắng, tay trái giơ chai xăng (bom xăng) trước Nhà Trắng. Ảnh: Alain Nogues

20-8-1991 – Tướng Alexander Lebed cùng binh sĩ dưới quyền tại Nhà Trắng. Ông là người chống lại cuộc đảo chính do Phó tổng thống Gennady Yanayev cầm đầu. Ảnh: Alain Nogues
Alexander Lebed là người thẳng thắn, được lòng dân chúng. Ông tử nạn khi trực thăng chở ông đâm vào dây điện cao thế hôm 20/4/2002. Có tin cái chết của ông là do ông đụng vào "ổ kiến lửa" tham nhũng trong Quân đội Nga

20/8/1991 – Moscow trong thời gian đảo chính. Ảnh: Alain Nogues
Dân tình đối thoại vui vẻ với lính. Những người lính này tỷ lệ ở vùng Trung Á nhiều hơn. Họ có thể là người gốc Nga sinh sống ở đó, hoặc cũng là dân bản địa. Dân tình phản ứng, chất vấn, người lính cũng chẳng biết trả lời thế nào. Có thể GKChP gtiến hành đảo chính nhằm thể hiện thái độ chống đối việc làm Liên Xô tan rã. Mục đích không rõ ràng nên xử lý như gà mắc tóc, khiến họ phải chủ động rút lui

 

[Ngao5]

20-8-1991 – xe tăng, xe bọc thép của lực lượng đảo chính phong toả con đường gần Kreml. Ảnh: Alain Nogues

20-8-1991 – phía trước Nhà Trắng trong thời gian đảo chính. Ảnh: Alain Nogues

20-8-1991 – xe tăng, xe bọc thép của lực lượng đảo chính phong toả con đường gần Kreml. Ảnh: Alain Nogues

 

[Ngao5]

20-8-1991 – xe tăng, xe bọc thép của lực lượng đảo chính phong toả con đường gần Kreml. Ảnh: Alain Nogues

 

[Ngao5]

 

[Ngao5]

20-8-1991 – xe tăng, xe bọc thép của lực lượng đảo chính phong toả con đường gần Kreml. Ảnh: Alain Nogues

20-8-1991 – xây dựng chiến luỹ bảo vệ Nhà Trắng. Ảnh: Alain Nogues

20-8-1991 – xây dựng chiến luỹ bảo vệ Nhà Trắng. Ảnh: Alain Nogues

 

[Muon_biet]

Lúc 8 giờ sáng, tại Trung tâm Báo chí Bộ Ngoại giao Liên Xô, những nhân vật chủ chốt lãnh đạo cuộc đảo chính tổ chức họp báo, ra mắt cái gọi là GKChP

19/8/1991 – những thành viên của "Uỷ ban Quốc gia tình trạng khẩn cấp" tự xưng đứng đầu cuộc đảo chính Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev, họp báo tại Trung tâm báo chí Bộ Ngoại giao Liên Xô tại Moscow. Từ trái qua: Alexander Tiĩyakov; Vasily Starodubtsev; Bộ trưởng Nội vụ Liên Xô Boris Pugo; Quyền Tổng thống Liên Xô Gennady Yanayev và Oleg Baklanov, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Quốc phòng Liên Xô. Ảnh: Vladimir Musaelyan và Alexander Chumichyov

Từ trái qua: Bộ trưởng Nội vụ Liên Xô Boris Pugo; Phó Tổng thống Liên Xô Gennady Yanayev, và Oleg Baklanov, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Quốc phòng Liên Xô. Ảnh: Vitaly Armand

19/8/1991 – Quyền Tổng thống Liên Xô Gennady Yanayev trong cuộc họp báo tại Trung tâm báo chí Bộ Ngoại giao Liên Xô tại Moscow. Ảnh: Vladimir Musaelyan và Alexander Chumichyov

Vụ này em biết là thất bại vì khi nghe quyền tổng thống tuyên bố thì có vẻ....run run!