Cháu nhờ chatbot tổng hợp, các cụ tham khảo
các nhóm nhỏ trong khối người Hán (Hoa)
Cách chia phổ biến và rõ ràng nhất của các nhà nhân chủng học là dựa trên
8 hệ ngôn ngữ/phương ngôn chính của người Hán, hình thành nên các phân nhóm văn hóa rõ rệt:
- Nhóm Hán phương Bắc (Quan Thoại - Bản địa miền Bắc): Tập trung ở vùng bình nguyên Hoa Bắc, Đông Bắc, Tây Bắc (Bắc Kinh, Sơn Đông, Hà Nam, Thiểm Tây...). Đây là cái nôi của nền văn minh Hoàng Hà.
- Nhóm Ngô (Wu): Tập trung ở vùng hạ lưu sông Trường Giang (Thượng Hải, Chiết Giang, Nam Bộ Giang Tô). Đây là vùng đất "Giang Nam" trù phú.
- Nhóm Mân (Min): Tập trung ở tỉnh Phúc Kiến, đảo Hải Nam và Đài Loan (thường chia nhỏ thành Mân Nam, Mân Bắc).
- Nhóm Quảng (Yue/Quảng Đông): Tập trung ở vùng Lưỡng Quảng (Quảng Đông, Quảng Tây), Hồng Kông, Ma Cao.
- Nhóm Khách Gia (Hakka): Một nhóm người Hán miền Bắc cổ xưa di cư xuống miền Nam (Phúc Kiến, Quảng Đông, Giang Tây), nổi tiếng với tinh thần kỷ luật và đoàn kết bè phái rất cao.
- Nhóm Tương (Xiang): Tập trung ở tỉnh Hồ Nam.
- Nhóm Cam (Gan): Tập trung ở tỉnh Giang Tây.
- Nhóm khách địa bàn (Ba Thục): Người Hán vùng Tứ Xuyên, Trùng Khánh (dù nói một nhánh Quan thoại miền Tây Nam nhưng có bản sắc văn hóa rất riêng).
II. Nhóm nào kiệt xuất, thông minh và giỏi giang hơn?
Bạn có giả định rằng
nhóm phía Bắc trội hơn. Giả định này
đúng trong lịch sử cổ - trung đại (trước nhà Đường), nhưng
chưa hoàn toàn chính xác nếu nhìn vào lịch sử cận-hiện đại và các số liệu thống kê khoa học ngày nay.
Thực tế, có sự dịch chuyển và phân hóa rất rõ ràng giữa hai miền Bắc - Nam về định nghĩa "kiệt xuất":
1. Về học thuật, khoa học và chỉ số thông minh (IQ) $\rightarrow$ Miền Nam (nhóm Ngô và Mân) vượt trội
Các nghiên cứu về chỉ số thông minh và thống kê nhân tài của các học viện Trung Quốc chỉ ra rằng vùng
Giang Nam (nhóm Ngô - Chiết Giang, Giang Tô, Thượng Hải) và
Phúc Kiến (nhóm Mân) sản sinh ra lượng bộ óc kiệt xuất lớn nhất.
- Thời phong kiến (Khoa cử): Kể từ thời Nam Tống trở đi, trung tâm tri thức dịch chuyển hẳn xuống miền Nam. Thống kê số lượng Trạng nguyên và Tiến sĩ trong lịch sử Trung Quốc (đặc biệt là triều Minh và triều Thanh) thì các tỉnh Giang Tô, Chiết Giang, Phúc Kiến luôn áp đảo tuyệt đối so với các tỉnh miền Bắc như Hà Nam, Sơn Đông.
- Thời hiện đại (Giới hàn lâm): Bản đồ phân bố các thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS) và Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc (CAE) cho thấy: Tỉnh Chiết Giang và Giang Tô là quê hương của nhiều nhà khoa học đỉnh cao nhất Trung Quốc (gấp nhiều lần các tỉnh miền Bắc).
- Giải Nobel: Phần lớn các nhà khoa học gốc Hán đạt giải Nobel (hoặc giải Fields toán học) trên thế giới đều có gốc gác từ vùng dòng họ miền Nam (như Lý Chính Đạo, Dương Chấn Ninh, Đinh Triệu Trung, Cao Côn, Tu Tu...).
2. Về kinh doanh, tài chính và nhạy bén tiền bạc $\rightarrow$ Miền Nam (nhóm Quảng, Mân, Khách Gia) áp đảo
Nếu định nghĩa "giỏi giang" là năng lực làm kinh tế, bang hội thương mại và thích ứng toàn cầu, các nhóm Hán miền Nam chiếm thế thượng phong:
- Hồng Kông, Đài Loan và Hoa kiều toàn cầu: Hơn 90% lượng Hoa kiều giàu có ở Đông Nam Á, Mỹ, Canada... và giới tài phiệt Hồng Kông, Đài Loan đều thuộc nhóm Quảng Đông, Mân Nam (Phúc Kiến) và Khách Gia (ví dụ: Lý Gia Thành, Lý Quang Diệu).
- Họ có tư duy hướng biển, nhạy bén với thị trường, dám mạo hiểm, thứ mà người Hán miền Bắc vốn nặng tư duy nông nghiệp và bám đất bản địa không mạnh bằng.
3. Về chính trị, quân sự và tư duy chiến lược $\rightarrow$ Miền Bắc và miền Trung (nhóm phương Bắc, Tương, Thục) chiếm ưu thế
Đây chính là điểm cốt lõi lý giải tại sao bạn có cảm giác người miền Bắc "hơn". Người Hán miền Bắc có thể hình cao lớn hơn, tính cách bộc trực, mạnh mẽ và sở hữu tư duy quản trị, quyền lực rất mạnh.
- Lịch sử: Hầu hết các triều đại thống nhất Trung Quốc đều khởi phát từ miền Bắc hoặc Tây Bắc. Người miền Bắc giỏi binh pháp, có tư duy đại cục và tổ chức quân đội bài bản để chống lại các sắc dân du mục.
- Nhân vật lịch sử: Các hoàng đế, tướng lĩnh đại tài phần lớn xuất thân từ phương Bắc (Thiểm Tây, Hà Nam, Sơn Đông, An Huy). Đến thời hiện đại, vùng đất Hồ Nam (nhóm Tương) và Tứ Xuyên cũng là nơi sinh ra những nhà chiến lược chính trị, quân sự làm thay đổi lịch sử Trung Quốc (như Mao Trạch Đông, Đặng Tiểu Bình).
Tóm lại:
Không thể nói nhóm nào "thông minh hơn" một cách tuyệt đối, vì mỗi nhóm lại xuất sắc ở một lĩnh vực do điều kiện địa lý và lịch sử quy định:
- Người Hán miền Bắc: Kiệt xuất về chính trị, quân sự, tư duy đại cục, lập ngôn và triết học (Khổng Tử, Mạnh Tử đều là người Sơn Đông).
- Người Hán miền Nam (Ngô, Mân, Quảng): Kiệt xuất về khoa học công nghệ, toán học, văn chương nghệ thuật và kinh doanh tài chính.