[CCCĐ] Hành trình vòng quanh thế giới: Malaysia, Uzbekistan, Tajikistan, Kyrgyzstan và Kazakhstan.

[hieutcnd]

Em bảo Hussain kiếm chỗ nào để ăn trưa, nhưng có lẽ do không hiểu nên Hussein cứ cho xe chay đến đoạn rẽ từ quốc lộ vào đường nhánh để đi Sevan Lakes thì em hiểu đã quá muộn vì nhìn làng mạc xơ xác, đường đi thì gồ ghề bụi mù mịt thì biết là sẽ không thể tìm ra được quán ăn nào dọc đường cả



Seven Lakes, tiếng Tajik gọi là Haft Kul là một chuỗi bảy hồ nước nằm trong dãy núi Fann (Fann Mountains) ở phía tây Tajikistan. Điều đặc biệt là bảy hồ không nằm rải rác, mà nối tiếp nhau như những bậc thang. Hồ thấp nhất nằm khoảng 1.600–1.640 m, còn hồ cao nhất khoảng 2.400 m, chênh nhau khoảng 700–760 m

Bảy hồ nằm trên một trục từ Bắc tới Nam chạy dọc theo con suối

Tổng khoảng cách từ hồ đầu tiên đến hồ cuối hơn 14 km, chạy dọc là con đường đất độc đạo gồ ghề và có những đoạn khá chênh vênh. Nhiều lúc nếu gặp xe đi ngược chiều thì phải lựađỗ từ xa để tránh, hoặc xấu hơn nữa là phải lùi. Con đường độc đạo cứ chạy ven theo con suối chảy từ thượng nguồn

DSCF8745 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8746 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8750 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Chạy dọc con suối với lưu lượng nước khá lớn, dòng nước nhiều nơi cứ cuồn cuộn. Con suối này cũng là nguồn nước sinh hoạt chính của người dân địa phương.



Về địa chất, Seven Lakes là một hệ thống hồ khá đặc biệt. Phần lớn các hồ được hình thành khi đá và đất đá từ các sườn núi sạt xuống, chắn ngang dòng sông Shing (em thấy gọi là suối thì đúng hơn), tạo thành những đập tự nhiên.

Chính vì nằm trong một thung lũng hẹp và có độ cao khác nhau nên cảnh quan thay đổi liên tục. Có hồ nằm giữa những vách núi dựng đứng, có hồ mở ra rộng hơn với các bản làng và đồng cỏ xung quanh.

Do đói và lại quá trưa khá là nắng và nóng nên em bảo Hussein lái xe luôn đến nhà nghỉ. Em chỉ ngồi trên xe chụp ảnh ven đường

Đây là hồ thứ nhất, tên Mijgon thường được giải thích là “lông mi”, có lẽ liên quan đến hình dáng của hồ.

DSCF8752 by Hieu Tran, on Flickr

Con đường độc đạo chênh vênh

DSCF8754 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

DSCF8755 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8758 by Hieu Tran, on Flickr

Hồ thứ 2 tên là “Soya”, trong tiếng Tajik có nghĩa là “bóng râm”. Hồ nằm sâu giữa các vách núi nên có những thời điểm nhận rất ít ánh nắng, khiến màu nước trở nên xanh đậm

DSCF8759 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8762 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Những hình ảnh sau đây là ưm cắt từ clip ra nên hình ảnh không được trong và sắc nét

Dọc đường đi là những vách núi đá khô cằn, dựng đứng và chênh vênh. Vì phần lớn là núi đá nên cây xanh chẳng có bao nhiêu, lại thêm cái nắng chói chang khiến nhìn đâu cũng thấy vàng cả mắt. May mà thỉnh thoảng lại xuất hiện những hồ nước xanh ngọc giữa núi, vừa tạo điểm nhấn cho cảnh vật, vừa khiến mắt mình dịu hẳn đi, nhìn vào thấy mát mẻ và dễ chịu hơn rất nhiều.

vlcsnap-2026-10-06-22h27m18s782 by Hieu Tran, on Flickr

Đây là hồ số 3

vlcsnap-2026-10-06-22h31m05s687 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Hồ số 4 có tên là Nofin, có độ cao khoảng 1.820 m. Đây là một trong những hồ có hình dáng ấn tượng nhất vì dài khoảng 2 km nhưng khá hẹp, nằm lọt giữa hai bên núi. Đây là hồ có một số bản làng và nhà dân nằm dọc theo hồ, tạo nên khung cảnh rất đặc trưng của vùng núi Tajikistan. Và đây cũng là nhà nơi mà đa phần du khách nghỉ tại đây.

vlcsnap-2026-10-06-22h31m51s000 by Hieu Tran, on Flickr

Lúc vào nhà nghỉ nói chuyện với bạn chủ nhà em mới biết đây là khách sạn mới xây và mới đưa vào khai thác của bạn ấy. Nằm ngay cạnh hồ có view nhìn ra hồ

vlcsnap-2026-10-06-22h32m46s325 by Hieu Tran, on Flickr

Mấy ông lừa này chẳng kiêng nể gì, làm chuyện ấy giữ ban ngày ban mặt

vlcsnap-2026-10-06-22h35m03s200 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Hồ số 4 khá dài

vlcsnap-2026-10-06-22h33m52s575 by Hieu Tran, on Flickr

Nhà em nghì ở nhà nghỉ này

Đây là một trong số rất ít các nhà nghỉ trong khu vực Seven Lakes. Thường thì du khách hay đi tour trong ngày từ Samarkand hoặc từ Panjakent. Nhưng nhà em muốn ở 1 đêm ở đây cho thoải mái về thời gian.

Có một điều đáng lưu ý là Tajikistan rất rất nghèo, nhưng dịch vụ về nhà nghỉ lại khá là đắt đỏ, nhất là những điểm ở vùng sâu xa như Seven Lakes hay Syratag. Cái phòng nhà em nghỉ ở Seven Lakes có đúng 4 cái giường đơn, cùng chăn và đệm ngoài ra ko có thêm bất cứ đồ đạc gì. Phòng trải thảm khá là hôi. Nhưng nhà về sinh mới là cái kinh hoàng nhất. Các bạn trải thảm và nó mùi rất hôi, hôi đến độ mỗi lần đi vệ sinh là em gần như tím tái người vì phải nín thở . Đánh răng rửa mặt alf em cứ phải múc nước rồi ra ngời vườn đánh răng. Em nghĩ một phần hôi là vì các bạn xây dựng đúng kiểu thời kỳ còn mông muội, khi đặt ống thải nhà vệ sinh, các bạn không dùng cái P - trap (em ko biết dịch ra tiềng Việt là gì), nên không giữ lại nước để ngăn cản mùi từ ổng thải quay ngược lại. Cái này là em đoán thế vì hôm sau nghỉ ở Syratag cũng mùi hôi tương tự nhưng ở mức độ đỡ hơn

Cái P trap mà em muốn nói đây

Căn phòng không có gì mà cũng mất 60 đô/đêm. Ở đã thế nhưng ăn còn đứt hơn nhiều. Một khẩu phần ăn như thế này bạn tính là 80 somoni, tính ra là gần 9 đô. Nhà em thêm cả bác lái xe, ăn 2 bữa trưa và tối thành ra mất thêm hơn 70 đô nữa cho khẩu phần anh toàn khoai tây và mấy cọng bắp cải, thịt thì 4 miếng vừa ăn vừa giữ vì sợ gió thổi bay

PXL_20260706_093313424 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Ở những xã hội còn chưa phát triển, những người biết đi trước một bước thường rất dễ kiếm được lợi nhuận tốt. Như bạn chủ nhà này chẳng hạn, hôm đó em để ý thấy phải có đến 5–6 nhóm khách lần lượt đến đặt phòng. Chưa kể tiền ăn trưa, ăn tối nữa, em nhẩm tính chắc một ngày bạn ấy kiếm được 500 đô là ít.

Lúc bọn em đến, bạn ấy còn quảng cáo thêm một cái khách sạn mới xây ở phía đầu của Seven Lakes. Em hỏi giá thì bạn bảo 130 đô một phòng, nhưng được cái view thẳng ra hồ và có nhà vệ sinh riêng. So với căn phòng bọn em đang ở đây chỉ 60 đô thì em thấy 130 đô hơi chát. Biết là view đẹp, có nhà vệ sinh riêng thì chắc chắn cũng thích thật, nhưng nghĩ đi nghĩ lại, 70 đô chênh lệch ấy nhà em để dành làm được bao nhiêu việc khác nên thôi, không chơi.

Em đoán trước đây bạn ấy chắc cũng từng đi học hoặc làm việc ở đâu đó nên mới có tiếng Anh tốt như vậy. Chứ ở một nơi khá hẻo lánh như thế này, người biết tiếng Anh chắc chắn không nhiều. Mà chỉ cần có tiếng Anh, biết cách làm du lịch và nhanh tay mở nhà nghỉ đúng thời điểm thì rõ ràng đã có một lợi thế rất lớn. Khách du lịch nước ngoài đến, mình giao tiếp được, biết họ cần gì, rồi có chỗ ở tử tế để cung cấp cho họ thế là tự nhiên có một cái nghề kiếm tiền khá ngon.

Chẳng hiểu sao nhìn vườn nhiều rau xanh vậy mà bữa ăn chẳng có cọng rau xanh nào

DSCF8764 by Hieu Tran, on Flickr

Táo đầy vườn nhưng còn xanh

DSCF8766 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8768 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Con trai của cậu chủ nhà

DSCF8770 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8772 by Hieu Tran, on Flickr

Khu vực bếp nấu nướng

DSCF8773 by Hieu Tran, on Flickr

 

[nvmb1]

Con trai của cậu chủ nhà

DSCF8770 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8772 by Hieu Tran, on Flickr

Khu vực bếp nấu nướng

DSCF8773 by Hieu Tran, on Flickr

Ưu điểm lớn nhất mấy nơi này là cảnh sắc đẹp chưa bị du lịch hóa nhiều. Em thấy ở đây còn chưa phát triển du lịch bằng Kyzgystan nữa.

 

[hieutcnd]

Ngay phía trước căn nhà là con suối chảy nhưng không có róc rách mà ào ào vì độ dốc lớn và lưu lượng nước cũng nhiều

DSCF8777 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8778 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8779 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

DSCF8779 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8780 by Hieu Tran, on Flickr

Đợi một lúc có mấy nhóm bạn người nước ngoài đến. Các bạn đến để đi hiking chứ ko kiểu chỉ cưỡi ngựa xem hoa như nhà em

DSCF8784 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

DSCF8785 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8786 by Hieu Tran, on Flickr

Ăn trưa xong cũng phải tầm 3h chiều, em bảo Hussein đưa cả nhà đi thăm 4 hồ phía trên thượng nguồn là hồ 4,5,6 và 7

View nhìn từ phía bở Nam của hồ số 4

DSC09983 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Tajikistan là một trong những quốc gia có địa hình và địa chất khắc nghiệt nhất Trung Á, với khoảng 90% diện tích là núi. Đất nước này nằm trong vùng va chạm giữa mảng Ấn Độ và mảng Á-Âu nên địa hình bị nâng lên mạnh, nhiều núi cao, thung lũng sâu và thường xuyên xảy ra động đất, sạt lở, đá lăn và lũ quét. Chính điều kiện địa chất này khiến việc xây dựng đường sá, cầu cống, đường điện hay các công trình hạ tầng trở nên vô cùng khó khăn và tốn kém; nhiều tuyến đường phải men theo sườn núi, vượt đèo hoặc bám sát các thung lũng hẹp nên thường xuyên bị ảnh hưởng bởi sạt lở và thời tiết. Địa hình núi cao cũng khiến đất canh tác và những vùng bằng phẳng rất hạn chế, dân cư phải tập trung dọc các thung lũng

Các cụ nhìn cái bản đồ vệ tinh thì sẽ thấy gần như cả nước toàn là núi đá. Bản đồ Seven Lakes nhìn ở dạng vệ tính, toàn chó ăn đá gà ăn sỏi

DSC09984 by Hieu Tran, on Flickr

DSC09989 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Về địa thế, Seven Lakes nằm trong dyax núi Fann. Dãy núi Fann nằm ở phía tây bắc Tajikistan, là một vùng núi tương đối nhỏ nhưng địa hình cực kỳ hùng vĩ, tập trung hàng chục đỉnh núi cao trên 4.000 m, trong đó đỉnh cao nhất là cao khoảng 5.489 m.

Điều làm Fann đặc biệt không chỉ là những vách núi đá dựng đứng mà còn là hệ thống hàng chục hồ núi cao với màu nước xanh ngọc, xanh lam hoặc xanh lục rất đẹp. Nổi tiếng nhất có Kulikalon, Alaudin, Iskanderkul (cái này ngày mai nhà em đi) và cụm Seven Lakes (Haftkul). Nhiều hồ được hình thành từ hoạt động của băng hà cổ hoặc do đất đá, sạt lở chặn các thung lũng và dòng sông.

Nhìn từ dưới thung lũng lên, Fann có một vẻ rất đặc trưng: núi đá khô cằn, những đỉnh núi phủ tuyết, các thung lũng sâu và những hồ nước xanh ngọc nằm lọt giữa núi. Chính sự tương phản này khiến Fann được xem là một trong những vùng cảnh quan đẹp nhất Tajikistan và là điểm đến nổi tiếng cho trekking, leo núi và khám phá thiên nhiên.

Tuy nhiên đối với người không đi được trekking như nhà em thì không nhất thiết phải leo lên những vùng núi cao. Chỉ cần đi vào các thung lũng như Seven Lakes cũng đã có thể cảm nhận rất rõ sự hùng vĩ và khắc nghiệt của địa hình Fann: đường đi men theo những vách núi đá, bên dưới là dòng suối, còn phía trên là những sườn núi gần như không có cây cối. Chính địa hình này cũng giải thích tại sao giao thông và việc xây dựng cơ sở hạ tầng ở những vùng núi của Tajikistan lại khó khăn đến vậy

DSC09995 by Hieu Tran, on Flickr

DSC09997 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8801 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

DSCF8805 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8807 by Hieu Tran, on Flickr

Nhìn địa hình đường đi thfi em đoán ở đây chắc chắn xảy ra hiện tượng sạt lở khi mưa nhiều



Đoạn này là chặng cuối của hồ số 4

 

[hieutcnd]

vlcsnap-2026-10-06-22h37m36s141 by Hieu Tran, on Flickr

Chặng chạy từ hồ số 4 đến hồ số 5, đi qua 1 làng nhỏ, học xếp dá dọc hai bên đường làm tường rào làm em nhớ đến Hà Giang quê mình

vlcsnap-2026-10-06-22h36m36s669 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

vlcsnap-2026-10-06-22h37m40s127 by Hieu Tran, on Flickr

vlcsnap-2026-10-06-22h38m22s188 by Hieu Tran, on Flickr

Cái nghèo hiện rõ qua những căn nhà đất xiêu vẹo, cũ kỹ, cộng thêm cái nắng chói chang khiến khung cảnh càng trở nên tiêu điều và xơ xác.

vlcsnap-2026-10-06-22h38m33s839 by Hieu Tran, on Flickr

vlcsnap-2026-10-06-22h38m41s686 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

DSC09999 by Hieu Tran, on Flickr

DSC00001 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8811 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

Tajikistan có một nghịch lý rất lớn: đất nước nghèo nhưng lại cực kỳ giàu tài nguyên nước. Địa hình núi cao, sông dốc và nguồn nước từ băng tuyết khiến nơi đây có tiềm năng thủy điện thuộc hàng lớn nhất thế giới, nhưng hiện mới khai thác được khoảng 4%. Một trong những lý do là Tajikistan nằm ở thượng nguồn, trong khi Uzbekistan và Turkmenistan ở hạ lưu lại phụ thuộc rất nhiều vào nguồn nước để tưới tiêu. Vì thế, xây một con đập ở Tajikistan không đơn thuần là chuyện làm điện mà còn liên quan trực tiếp đến quyền sử dụng nước của cả khu vực. Đây cũng là lý do các dự án thủy điện lớn như Rogun từng vấp phải sự phản đối mạnh từ Uzbekistan

DSCF8812 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8814 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8834 by Hieu Tran, on Flickr

 

[hieutcnd]

DSCF8817 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8819 by Hieu Tran, on Flickr

DSCF8836 by Hieu Tran, on Flickr