Em và cụ ấy cơ bản đã đồng ý mức chênh 3-5% là an toàn, nhưng khác nhau ở điểm: cái gì làm nên mức lãi suất huy động trên 9% ngày hôm nay. Vì vậy em nêu ngắn gọn 3 mệnh đề làm nền tảng để dự báo lãi suất sắp tới dựa theo lãi suất huy động ở Mỹ (hiện nay chừng 5% còn lãi suất FED chừng 3.5-3.75%):Em nghĩ cả 2 cụ đều đúng mà, góc nhìn khác nhau thôi. Cụ Vạc nhìn như Thống đốc còn cụ Túc nhìn như Bộ Tài Chén.
Tháng 11/2024, một báo cáo của ACBS xác nhận chênh lệch lãi suất VND-USD đang âm khoảng 1% — tức lãi suất VND thấp hơn USD, không chỉ là "chênh mỏng 1%" mà là đảo ngược hoàn toàn. Đây là tình huống nguy hiểm bậc nhất cho một nền kinh tế neo tỷ giá, giữ đồng nội tệ có lãi thấp hơn đồng ngoại tệ dự trữ nghĩa là không có động lực tài chính nào giữ chân dòng vốn, ngoài niềm tin thuần túy vào sự ổn định tỷ giá. Và Standard Chartered dự đoán NHNN sẽ phải tăng lãi thêm 50 điểm cơ bản ngay trong quý II/2025 — tức thị trường đã nhận ra sự bất thường này từ cuối 2024, rất lâu trước khi vấn đề 2026 hiện rõ. Đỉnh điểm của cơn sốt chung cư Hà Nội hình như rơi vào đoạn này.
Tổng hợp lại ta có:
2024-2025 — nén giá: chính sách tăng trưởng thời Bột ngọt ép lãi suất xuống, chênh lệch với USD rơi vào âm. Tiền rẻ chảy vào bất động sản. Đồng thời, khoảng cách tín dụng-huy động đã âm thầm hình thành, LDR đã bắt đầu tăng — nhưng bị che bởi lãi suất thấp nên chưa ai gọi đó là khủng hoảng.
2026 — trả giá, cộng dồn thêm ép mới: lãi phải tăng vọt để khôi phục chênh lệch an toàn (3-5%) với USD — đây là phần đã dự đoán được từ 2024. Nhưng cùng lúc đó, mệnh lệnh tăng trưởng hai con số lại đẩy thêm cầu tín dụng đúng vào lúc phải sửa chênh lệch lãi suất. Hai lực đáng lẽ không cùng lúc — một lực đòi hạ nhiệt (sửa sai 2024-2025), một lực đòi tăng tốc (mục tiêu mới 2026) — lại chồng lên nhau, khiến cú điều chỉnh trở nên gắt hơn nhiều so với một chu kỳ sửa sai bình thường.
Hai cụ đều xác nhận chênh lệch an toàn là 3-5%. Nếu Fed tăng lên vùng cao hơn nữa thì VND buộc phải giữ lãi ở mức đủ cao để không lặp lại kịch bản 2024 — bất kể khoảng cách tín dụng-huy động trong nước có cải thiện hay không (như cụ Vạc nhận định). Nhưng nếu FED hạ lãi suất thì Việt Nam hạ được theo bao nhiêu sẽ tùy thuộc vào chênh lệch huy động - tín dụng và dư địa của NHNN.
1. Khi LS Mỹ 1% thì lãi suất huy động của VN có thể duy trì 4-5% bất kể đầu tư công mạnh hay yếu.
2. Khi LS Mỹ 5% như hiện nay thì ls huy động VN phải lên 8-9% bất kể đầu tư công thế nào, nếu không muốn lặp lại câu chuyện 2024-2025.
3. Dựa vào (1) và (2), lãi suất 8-9% huy đông hiện nay không phải bắt nguồn từ đầu tư công mà phải từ lãi suất Mỹ.
cầu VNĐ (nhất là kỳ hạn dài) tăng cao (tổng hợp nhiều yếu tố) trong khi cung kiểm soát để chống lạm phát.