(Tiếp)
Sự chậm trễ trong thử nghiệm
Việc thử nghiệm và đánh giá LRHW tiến triển khá chậm chạp so với kế hoạch. Chương trình phát triển bắt đầu tháng 3/2019 dưới sự chỉ đạo của Văn phòng các Năng lực nhanh và Công nghệ trọng yếu của Lục quân Mỹ (RCCTO). Năm 2019, quân chủng đã đặt ra mục tiêu có được mẫu thử nghiệm đầu tiên vũ khí siêu vượt âm phóng từ mặt đất với khả năng chiến đấu mạnh mẽ vào năm tài khóa 2023. Lục quân và Hải quân đã phát triển một dự án bay liên quân JFC để thử nghiệm và đánh giá tính năng tổng thể của hệ thống. Một số cuộc thử nghiệm đã được tổ chức để thẩm định các thông số phù hợp với yêu cầu cụ thể của từng quân chủng. Tổng cộng 3 cuộc thử nghiệm bay theo yêu cầu cụ thể của LRHW đã được vạch kế hoạch trong năm 2022 và 2023, nhằm đặt nền tảng cho việc chứng nhận hoạt động của các mẫu thử nghiệm Dark Eagle và mở đường cho phát triển kĩ thuật và chế tạo, và tiếp theo là chương trình mua sắm. Tuy nhiên, mọi cuộc thử nghiệm bay nằm trong kế hoạch năm 2022 và 2023 đều thất bại hoặc bị hủy bỏ do những vấn đề liên quan đến bệ phóng và qui trình phóng tại trường thử.
LRHW
Sau nhiều tháng xem xét lại nguyên nhân của những thất bại trước đây, Lục quân một lần nữa đang tiến đến chương trình đánh giá. Các lãnh đạo quân chủng đã phải thừa nhận rằng những mốc thời gian đặt ra trước đây (bị thúc đẩy bởi mong muốn đuổi kịp Nga và Trung Quốc) là quá tham vọng. Trung tướng Robert Rasch, người đứng đầu Văn phòng RCCTO đã phát biểu hồi tháng 3/2024 rằng việc quân chủng phải dừng thử nghiệm cho thấy Lục quân đã không làm đủ khâu thử nghiệm phát triển. Rõ ràng đây là một chương trình đã được thúc đẩy thực hiện “nhanh như siêu vượt âm”, và tất nhiên như vậy sẽ đi liền với những rủi ro. Kết quả là, Lục quân Mỹ hiện đang phải tập trung vào việc giảm bớt rủi ro khi tiếp tục tiến đến khôi phục chu trình thử nghiệm bay.
Khôi phục thử nghiệm
Ngày 28/6/2024, một cuộc thử nghiệm bay từ đầu đến cuối đã được thực hiện thành công bởi Lục quân và Hải quân Mỹ tại trường thử tên lửa Pacific (Hawaii). Nó đã cung cấp dữ liệu về tính năng của phần AUR được sử dụng cho cả IR-CPS của Hải quân và LRHW của Lục quân. Tên lửa 2 tầng bay gần 3.200 km đến một trường thử khác trên quần đảo Marshal, duy trì được hành trình bay đã định và tung ra phần thân lượn, được báo cáo là đã tấn công trúng mục tiêu đã định. Ngày 5/9/2024, Douglas Bush, Trợ lí Bộ trưởng Lục quân phụ trách mua sắm nói với các phóng viên rằng quân chủng hi vọng thực hiện được vụ phóng vào cuối năm nay, như vậy mới cho phép đưa vào sử dụng tên lửa đầu tiên trong năm 2025. Bush nói: “Điều chúng ta cần làm là bảo đảm rằng chúng ta có một cuộc thử nghiệm hoàn chỉnh từ đầu đến cuối gần nhất với một cuộc thử nghiệm hoạt động thực tiễn thành công”. “Chúng ta vẫn chưa có cuộc thử nghiệm này hoàn toàn thành công, nhưng chúng ta sắp có, hi vọng sẽ có trong năm nay”, và ông thừa nhận vẫn có khả năng lại tiếp tục bị trì hoãn thêm.
LRHW
Nếu – và – khi cuộc thử nghiệm này được hoàn tất thành công, và thiết kế tên lửa được cấp chứng nhận, Lục quân dự kiến sẽ tức khắc bắt đầu lắp ráp AUR để trang bị cho khẩu đội tác chiến đầu tiên. Trong Đánh giá hàng năm về các hệ thống vũ khí của Cơ quan Thẩm định trách nhiệm của Chính phủ Mỹ (GAO) ban hành tháng 6/2024 đã trích lời các quan chức Lục quân Mỹ rằng, một khi cuộc thử nghiệm bay của tên lửa được thực hiện thành công, tên lửa được chế tạo đầu tiên sẽ xuất xưởng trong vòng khoảng 6 tuần và khẩu đội đầu tiên trang bị 8 tên lửa sẽ hoàn tất trong vòng khoảng 11 tháng. Tuy nhiên, báo cáo của GAO cũng lưu ý rằng, nếu Lục quân phát hiện vấn đề liên quan đến tính năng của tên lửa khi thử nghiệm bay, thì việc bàn giao tên lửa cũng như đưa vào sử dụng hệ thống LRHW đầu tiên có thể lại bị trì hoãn thêm nữa. Theo các quan chức Lục quân, kế hoạch thời gian cho nỗ lực triển khai nhanh hai khẩu đội hoặc nhiều hơn cũng còn chưa chắc chắn do nguyên nhân gốc gác từ những vấn đề tích hợp.
Tiến tới đưa vào sử dụng
Ngân sách và hoạt động làm hợp đồng của Lục quân rất phù hợp với những tuyên bố đầy lạc quan của họ về hệ thống vũ khí mới. Tháng 5/2024, Lục quân và Lockheed Martin đã công bố một hợp đồng mới trị giá 754 triệu USD để hỗ trợ chương trình LRHW. Lockheed Martin sẽ cung cấp thêm trang bị, các hệ thống và hỗ trợ phần mềm kĩ thuật cho các khẩu đội LRHW, cũng như các giải pháp hậu cần cho Lục quân Mỹ.
LRHW
Tiếp theo, yêu cầu ngân sách 2025 của Lục quân Mỹ bao gồm 1,28 tỉ USD để tiếp tục đầu tư cho chương trình LRHW, trong đó 538 triệu USD dành cho nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm và đánh giá (RDT&E), còn 744 triệu USD dành cho mua sắm. Sự phân bổ ngân sách này cho thấy thay đổi đáng kể so với kế hoạch ngân sách 2024, trong đó tới 944 triệu USD dành cho RDT&E, và chỉ 157 triệu USD dành cho mua sắm tên lửa. Sự thay đổi phân chia ngân sách nghiêng về phía mua sắm là bằng chứng cho thấy Lầu Năm Góc tin tưởng vào tiến trình phát triển của LRHW tới khả năng đi vào hoạt động. Theo các tài liệu ngân sách Lục quân phát hành năm 2024, yêu cầu ngân sách 2025 tiếp tục dành cho phát triển phần thân liệng siêu vượt âm dùng chung (C-HGB) của LRHW và tăng ngân sách cho phần toàn bộ quả đạn cộng với hộp chứa (AUR+C) và C-HBG cho nạp cơ bản và nạp lại AUR+C, và thử nghiệm/huấn luyện/chứng nhận AUR+C. Ngân sách 2025 sẽ mua thiết bị hỗ trợ mặt đất cho khẩu đội LRHW số 3 và nạp cơ bản 8 AUR+C.
Kích hoạt và triển khai
Kế hoạch triển khai hiện tại đặt ra một khẩu đội tác chiến phân cho mỗi trong 5 đội hình Lực lượng đặc nhiệm đa lĩnh vực của Lục quân. Khẩu đội LRHW sẽ được tích hợp vào tiểu đoàn hỏa lực tầm xa của lực lượng đặc nhiệm, và đóng vai trò như một đơn vị hỏa lực chiến lược tầm xa của Lực lượng đặc nhiệm đa lĩnh vực (MDTF). Năm 2021, Lục quân đã phân cho khẩu đội Bravo thuộc Tiểu đoàn số 5, Trung đoàn pháo dã chiến số 3 (5-3 FA) làm khẩu đội LRHW của Lực lượng đặc nhiệm đa lĩnh vực số 1. Cũng trong năm này, đơn vị đã nhận được toàn bộ bộ trang bị LRHW trừ phần AUR lúc đó vẫn đang phát triển. Khẩu đội lúc đó được cho là có thể triển khai tạm thời nếu cần. Tuy nhiên, đây chưa thể được coi là đạt “khả năng hoạt động ban đầu (IOC). Việc công bố IOC chính thức sẽ là sau này, nhưng chưa xác định, nhiều khả năng phải tùy vào việc triển khai hệ thống vũ khí của Lực lượng đặc nhiệm đa lĩnh vực số 2 (MDTF số 2).
MDTF số 2 được thành lập năm 2021 tại Đức với một số bộ phận (bao gồm tiểu đoàn hỏa lực tầm xa) đặt ở tiểu bang New York. Tháng 7/2024, Mỹ và Đức ra tuyên bố chung rằng MDTF số 2 sẽ nhận được tiểu đoàn hỏa lực tầm xa vào năm 2026. Tuy nhiên, lời lẽ trong tuyên bố chung này hoàn toàn mơ hồ về thời điểm cụ thể của LRHW. “Mỹ sẽ bắt đầu triển khai theo từng đợt những năng lực hỏa lực tầm xa cho lực lượng đặc nhiệm đa lĩnh vực của họ đóng tại Đức vào năm 2026, như là một phần của kế hoạch triển khai lâu dài những năng lực này trong tương lai. Khi được phát triển hoàn chỉnh, những đơn vị hỏa lực tầm xa này sẽ bao gồm SM-6, Tomahawk, và vũ khí siêu vượt âm mới phát triển, chúng sẽ có tầm xa hơn đáng kể so với những loại hỏa lực đặt trên mặt đất hiện nay ở châu Âu”. Những lời lẽ thận trọng này cho thấy Lầu Năm Góc tuy tin tưởng rằng LRHW sẽ trở thành hệ thống vũ khí sống còn, nhưng vẫn thận trọng về tiến độ phát triển chính xác cũng như khuôn khổ thời gian của việc chuyển sang chương trình mua sắm.
.............
Sự chậm trễ trong thử nghiệm
Việc thử nghiệm và đánh giá LRHW tiến triển khá chậm chạp so với kế hoạch. Chương trình phát triển bắt đầu tháng 3/2019 dưới sự chỉ đạo của Văn phòng các Năng lực nhanh và Công nghệ trọng yếu của Lục quân Mỹ (RCCTO). Năm 2019, quân chủng đã đặt ra mục tiêu có được mẫu thử nghiệm đầu tiên vũ khí siêu vượt âm phóng từ mặt đất với khả năng chiến đấu mạnh mẽ vào năm tài khóa 2023. Lục quân và Hải quân đã phát triển một dự án bay liên quân JFC để thử nghiệm và đánh giá tính năng tổng thể của hệ thống. Một số cuộc thử nghiệm đã được tổ chức để thẩm định các thông số phù hợp với yêu cầu cụ thể của từng quân chủng. Tổng cộng 3 cuộc thử nghiệm bay theo yêu cầu cụ thể của LRHW đã được vạch kế hoạch trong năm 2022 và 2023, nhằm đặt nền tảng cho việc chứng nhận hoạt động của các mẫu thử nghiệm Dark Eagle và mở đường cho phát triển kĩ thuật và chế tạo, và tiếp theo là chương trình mua sắm. Tuy nhiên, mọi cuộc thử nghiệm bay nằm trong kế hoạch năm 2022 và 2023 đều thất bại hoặc bị hủy bỏ do những vấn đề liên quan đến bệ phóng và qui trình phóng tại trường thử.
LRHW
Sau nhiều tháng xem xét lại nguyên nhân của những thất bại trước đây, Lục quân một lần nữa đang tiến đến chương trình đánh giá. Các lãnh đạo quân chủng đã phải thừa nhận rằng những mốc thời gian đặt ra trước đây (bị thúc đẩy bởi mong muốn đuổi kịp Nga và Trung Quốc) là quá tham vọng. Trung tướng Robert Rasch, người đứng đầu Văn phòng RCCTO đã phát biểu hồi tháng 3/2024 rằng việc quân chủng phải dừng thử nghiệm cho thấy Lục quân đã không làm đủ khâu thử nghiệm phát triển. Rõ ràng đây là một chương trình đã được thúc đẩy thực hiện “nhanh như siêu vượt âm”, và tất nhiên như vậy sẽ đi liền với những rủi ro. Kết quả là, Lục quân Mỹ hiện đang phải tập trung vào việc giảm bớt rủi ro khi tiếp tục tiến đến khôi phục chu trình thử nghiệm bay.
Khôi phục thử nghiệm
Ngày 28/6/2024, một cuộc thử nghiệm bay từ đầu đến cuối đã được thực hiện thành công bởi Lục quân và Hải quân Mỹ tại trường thử tên lửa Pacific (Hawaii). Nó đã cung cấp dữ liệu về tính năng của phần AUR được sử dụng cho cả IR-CPS của Hải quân và LRHW của Lục quân. Tên lửa 2 tầng bay gần 3.200 km đến một trường thử khác trên quần đảo Marshal, duy trì được hành trình bay đã định và tung ra phần thân lượn, được báo cáo là đã tấn công trúng mục tiêu đã định. Ngày 5/9/2024, Douglas Bush, Trợ lí Bộ trưởng Lục quân phụ trách mua sắm nói với các phóng viên rằng quân chủng hi vọng thực hiện được vụ phóng vào cuối năm nay, như vậy mới cho phép đưa vào sử dụng tên lửa đầu tiên trong năm 2025. Bush nói: “Điều chúng ta cần làm là bảo đảm rằng chúng ta có một cuộc thử nghiệm hoàn chỉnh từ đầu đến cuối gần nhất với một cuộc thử nghiệm hoạt động thực tiễn thành công”. “Chúng ta vẫn chưa có cuộc thử nghiệm này hoàn toàn thành công, nhưng chúng ta sắp có, hi vọng sẽ có trong năm nay”, và ông thừa nhận vẫn có khả năng lại tiếp tục bị trì hoãn thêm.
LRHW
Nếu – và – khi cuộc thử nghiệm này được hoàn tất thành công, và thiết kế tên lửa được cấp chứng nhận, Lục quân dự kiến sẽ tức khắc bắt đầu lắp ráp AUR để trang bị cho khẩu đội tác chiến đầu tiên. Trong Đánh giá hàng năm về các hệ thống vũ khí của Cơ quan Thẩm định trách nhiệm của Chính phủ Mỹ (GAO) ban hành tháng 6/2024 đã trích lời các quan chức Lục quân Mỹ rằng, một khi cuộc thử nghiệm bay của tên lửa được thực hiện thành công, tên lửa được chế tạo đầu tiên sẽ xuất xưởng trong vòng khoảng 6 tuần và khẩu đội đầu tiên trang bị 8 tên lửa sẽ hoàn tất trong vòng khoảng 11 tháng. Tuy nhiên, báo cáo của GAO cũng lưu ý rằng, nếu Lục quân phát hiện vấn đề liên quan đến tính năng của tên lửa khi thử nghiệm bay, thì việc bàn giao tên lửa cũng như đưa vào sử dụng hệ thống LRHW đầu tiên có thể lại bị trì hoãn thêm nữa. Theo các quan chức Lục quân, kế hoạch thời gian cho nỗ lực triển khai nhanh hai khẩu đội hoặc nhiều hơn cũng còn chưa chắc chắn do nguyên nhân gốc gác từ những vấn đề tích hợp.
Tiến tới đưa vào sử dụng
Ngân sách và hoạt động làm hợp đồng của Lục quân rất phù hợp với những tuyên bố đầy lạc quan của họ về hệ thống vũ khí mới. Tháng 5/2024, Lục quân và Lockheed Martin đã công bố một hợp đồng mới trị giá 754 triệu USD để hỗ trợ chương trình LRHW. Lockheed Martin sẽ cung cấp thêm trang bị, các hệ thống và hỗ trợ phần mềm kĩ thuật cho các khẩu đội LRHW, cũng như các giải pháp hậu cần cho Lục quân Mỹ.
LRHW
Tiếp theo, yêu cầu ngân sách 2025 của Lục quân Mỹ bao gồm 1,28 tỉ USD để tiếp tục đầu tư cho chương trình LRHW, trong đó 538 triệu USD dành cho nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm và đánh giá (RDT&E), còn 744 triệu USD dành cho mua sắm. Sự phân bổ ngân sách này cho thấy thay đổi đáng kể so với kế hoạch ngân sách 2024, trong đó tới 944 triệu USD dành cho RDT&E, và chỉ 157 triệu USD dành cho mua sắm tên lửa. Sự thay đổi phân chia ngân sách nghiêng về phía mua sắm là bằng chứng cho thấy Lầu Năm Góc tin tưởng vào tiến trình phát triển của LRHW tới khả năng đi vào hoạt động. Theo các tài liệu ngân sách Lục quân phát hành năm 2024, yêu cầu ngân sách 2025 tiếp tục dành cho phát triển phần thân liệng siêu vượt âm dùng chung (C-HGB) của LRHW và tăng ngân sách cho phần toàn bộ quả đạn cộng với hộp chứa (AUR+C) và C-HBG cho nạp cơ bản và nạp lại AUR+C, và thử nghiệm/huấn luyện/chứng nhận AUR+C. Ngân sách 2025 sẽ mua thiết bị hỗ trợ mặt đất cho khẩu đội LRHW số 3 và nạp cơ bản 8 AUR+C.
Kích hoạt và triển khai
Kế hoạch triển khai hiện tại đặt ra một khẩu đội tác chiến phân cho mỗi trong 5 đội hình Lực lượng đặc nhiệm đa lĩnh vực của Lục quân. Khẩu đội LRHW sẽ được tích hợp vào tiểu đoàn hỏa lực tầm xa của lực lượng đặc nhiệm, và đóng vai trò như một đơn vị hỏa lực chiến lược tầm xa của Lực lượng đặc nhiệm đa lĩnh vực (MDTF). Năm 2021, Lục quân đã phân cho khẩu đội Bravo thuộc Tiểu đoàn số 5, Trung đoàn pháo dã chiến số 3 (5-3 FA) làm khẩu đội LRHW của Lực lượng đặc nhiệm đa lĩnh vực số 1. Cũng trong năm này, đơn vị đã nhận được toàn bộ bộ trang bị LRHW trừ phần AUR lúc đó vẫn đang phát triển. Khẩu đội lúc đó được cho là có thể triển khai tạm thời nếu cần. Tuy nhiên, đây chưa thể được coi là đạt “khả năng hoạt động ban đầu (IOC). Việc công bố IOC chính thức sẽ là sau này, nhưng chưa xác định, nhiều khả năng phải tùy vào việc triển khai hệ thống vũ khí của Lực lượng đặc nhiệm đa lĩnh vực số 2 (MDTF số 2).
MDTF số 2 được thành lập năm 2021 tại Đức với một số bộ phận (bao gồm tiểu đoàn hỏa lực tầm xa) đặt ở tiểu bang New York. Tháng 7/2024, Mỹ và Đức ra tuyên bố chung rằng MDTF số 2 sẽ nhận được tiểu đoàn hỏa lực tầm xa vào năm 2026. Tuy nhiên, lời lẽ trong tuyên bố chung này hoàn toàn mơ hồ về thời điểm cụ thể của LRHW. “Mỹ sẽ bắt đầu triển khai theo từng đợt những năng lực hỏa lực tầm xa cho lực lượng đặc nhiệm đa lĩnh vực của họ đóng tại Đức vào năm 2026, như là một phần của kế hoạch triển khai lâu dài những năng lực này trong tương lai. Khi được phát triển hoàn chỉnh, những đơn vị hỏa lực tầm xa này sẽ bao gồm SM-6, Tomahawk, và vũ khí siêu vượt âm mới phát triển, chúng sẽ có tầm xa hơn đáng kể so với những loại hỏa lực đặt trên mặt đất hiện nay ở châu Âu”. Những lời lẽ thận trọng này cho thấy Lầu Năm Góc tuy tin tưởng rằng LRHW sẽ trở thành hệ thống vũ khí sống còn, nhưng vẫn thận trọng về tiến độ phát triển chính xác cũng như khuôn khổ thời gian của việc chuyển sang chương trình mua sắm.
.............