Nói về chuyện game Việt, ai cũng nhớ thời hoàng kim của Flappy Bird – con game do kỹ sư Nguyễn Hà Đông tạo ra, gây sốt toàn cầu chỉ trong vài tháng, kiếm về hàng triệu đô la. Thế nhưng sau đó, hàng loạt quy định quản lý ngành game trong nước đã vô tình kìm hãm một thế hệ những người sáng tạo game Việt suốt nhiều năm ròng rã.
Trong bối cảnh thủ tục cấp phép và chi phí tuân thủ còn là thách thức, nhiều startup game Việt Nam lựa chọn thành lập pháp nhân tại nước ngoài, đặc biệt là Singapore, để thuận lợi hơn trong huy động vốn, tiếp cận thị trường toàn cầu và vận hành các mô hình kinh doanh mới. Theo báo cáo “Ngành game Việt Nam – Hoàn thiện cơ chế quản lý nhằm khơi thông tiềm năng phát triển” do ông Nguyễn Minh Đức, chuyên gia chính sách công thuộc Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ–ASEAN, làm tác giả chính, khoảng 80% vốn đầu tư vào startup Việt Nam từng chảy về các pháp nhân đặt tại Singapore.
Sky Mavis, nhà phát triển Axie Infinity, là một ví dụ tiêu biểu: đội ngũ sáng lập và phần lớn nhân sự mang dấu ấn Việt Nam, trong khi công ty đặt trụ sở pháp lý tại Singapore.
Việc lựa chọn Singapore không chỉ xuất phát từ thủ tục trong nước mà còn liên quan đến khung pháp lý rõ ràng hơn đối với blockchain, mức độ minh bạch trong quản trị–kiểm toán, sự hiện diện của các quỹ đầu tư và hệ sinh thái hỗ trợ startup quốc tế.
Một ví dụ đáng chú ý từ Trung Quốc là Game Science. Studio này được thành lập ngày 13/6/2014 bởi bảy thành viên nòng cốt từng làm việc tại Tencent, trong đó có Phùng Ký (Feng Ji) và Dương Kỳ (Yang Qi). Năm 2018, Game Science khởi động dự án Black Myth: Wukong với khoảng 13 nhân sự; trong sáu năm phát triển, đội ngũ tham gia dự án đã tăng lên hơn 140 người, chưa kể mạng lưới đối tác và nhân sự thuê ngoài.
Black Myth: Wukong phát hành ngày 20/8/2024 trên PC và PlayStation 5. Chỉ sau 83 giờ, Game Science công bố game đã bán 10 triệu bản trên toàn cầu. Đáng chú ý, Xbox Series X/S không phải nền tảng phát hành ban đầu mà chỉ nhận phiên bản game sau đó một năm, vào ngày 20/8/2025.
Theo ước tính của nền tảng phân tích VG Insights, sau khoảng hai tuần, game đạt hơn 17,8 triệu bản và khoảng 852,4 triệu USD doanh thu gộp trên Steam, trước phí nền tảng và thuế. Sau 100 ngày, VG Insights ước tính doanh thu gộp trên Steam đạt khoảng 1,1 tỷ USD, với 22,3 triệu bản bán ra.
Về chi phí, Game Science được dẫn lời cho biết chi phí nghiên cứu và phát triển đã vượt 300 triệu NDT, tương đương khoảng 42 triệu USD.
Đến tháng 6/2026, một số báo cáo Trung Quốc cho rằng game đã vượt 30 triệu bản bán ra toàn cầu.
Việt Nam không thiếu người tài. Những kỹ sư giỏi, những thủ khoa, những game thủ đam mê sáng tạo vẫn luôn khao khát được làm một dự án tầm cỡ như Black Myth: Wukong. Nhưng với môi trường pháp lý còn nhiều rào cản hiện tại, giấc mơ ấy vẫn còn xa.
Câu chuyện của Game Science chưa dừng lại. Studio này hiện đang phát triển dự án tiếp theo mang tên Black Myth: Zhong Kui (lấy cảm hứng từ Chung Quỳ – vị thần trừ tà nổi tiếng trong thần thoại Trung Hoa). Theo các thông tin được studio và giới truyền thông chia sẻ, ý tưởng đến từ một giấc mơ của Dương Kỳ về hình ảnh Chung Quỳ cưỡi hổ; ngay sau thành công của Wukong, đội ngũ đã quyết định từ bỏ kế hoạch làm DLC để dồn lực cho dự án hoàn toàn mới này, sử dụng Unreal Engine 5. Đây vẫn là dự án chưa ra mắt – ngày phát hành dự kiến cuối 2027 hoặc đầu 2028, và các con số doanh thu 2–3 tỷ USD trong 2 tháng đầu là dự đoán của giới phân tích.
Ngày xưa, Nguyễn Hà Đông chỉ với Flappy Bird trong 3 tháng đã kiếm được vài triệu đô, và điều đó từng là quá khủng. Giờ đây, một studio non trẻ của Trung Quốc có thể gặt hái hàng tỷ đô chỉ sau vài tuần. Đó thực sự là bài học đắt giá về sức mạnh của tài năng khi được đặt đúng môi trường.
Tôi chỉ ước ao, một ngày nào đó, các nhân tài Việt Nam cũng được hun đúc và tỏa sáng trong một môi trường phát triển game thông thoáng – thông thoáng hơn cả Trung Quốc và Singapore. Chỉ cần làm được một con game kiếm 100 triệu USD thôi, tôi tin các kỹ sư Việt Nam hoàn toàn làm được, nếu có cơ chế thực sự cởi trói.
Mời anh em xem gameplay của con game sắp ra mắt để thấy chất xám đổ vào khủng khiếp thế nào – đồ họa, cây cỏ, hiệu ứng chân thực như một tác phẩm điện ảnh.
Trong bối cảnh thủ tục cấp phép và chi phí tuân thủ còn là thách thức, nhiều startup game Việt Nam lựa chọn thành lập pháp nhân tại nước ngoài, đặc biệt là Singapore, để thuận lợi hơn trong huy động vốn, tiếp cận thị trường toàn cầu và vận hành các mô hình kinh doanh mới. Theo báo cáo “Ngành game Việt Nam – Hoàn thiện cơ chế quản lý nhằm khơi thông tiềm năng phát triển” do ông Nguyễn Minh Đức, chuyên gia chính sách công thuộc Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ–ASEAN, làm tác giả chính, khoảng 80% vốn đầu tư vào startup Việt Nam từng chảy về các pháp nhân đặt tại Singapore.
Sky Mavis, nhà phát triển Axie Infinity, là một ví dụ tiêu biểu: đội ngũ sáng lập và phần lớn nhân sự mang dấu ấn Việt Nam, trong khi công ty đặt trụ sở pháp lý tại Singapore.
Việc lựa chọn Singapore không chỉ xuất phát từ thủ tục trong nước mà còn liên quan đến khung pháp lý rõ ràng hơn đối với blockchain, mức độ minh bạch trong quản trị–kiểm toán, sự hiện diện của các quỹ đầu tư và hệ sinh thái hỗ trợ startup quốc tế.
Một ví dụ đáng chú ý từ Trung Quốc là Game Science. Studio này được thành lập ngày 13/6/2014 bởi bảy thành viên nòng cốt từng làm việc tại Tencent, trong đó có Phùng Ký (Feng Ji) và Dương Kỳ (Yang Qi). Năm 2018, Game Science khởi động dự án Black Myth: Wukong với khoảng 13 nhân sự; trong sáu năm phát triển, đội ngũ tham gia dự án đã tăng lên hơn 140 người, chưa kể mạng lưới đối tác và nhân sự thuê ngoài.
Black Myth: Wukong phát hành ngày 20/8/2024 trên PC và PlayStation 5. Chỉ sau 83 giờ, Game Science công bố game đã bán 10 triệu bản trên toàn cầu. Đáng chú ý, Xbox Series X/S không phải nền tảng phát hành ban đầu mà chỉ nhận phiên bản game sau đó một năm, vào ngày 20/8/2025.
Theo ước tính của nền tảng phân tích VG Insights, sau khoảng hai tuần, game đạt hơn 17,8 triệu bản và khoảng 852,4 triệu USD doanh thu gộp trên Steam, trước phí nền tảng và thuế. Sau 100 ngày, VG Insights ước tính doanh thu gộp trên Steam đạt khoảng 1,1 tỷ USD, với 22,3 triệu bản bán ra.
Về chi phí, Game Science được dẫn lời cho biết chi phí nghiên cứu và phát triển đã vượt 300 triệu NDT, tương đương khoảng 42 triệu USD.
Đến tháng 6/2026, một số báo cáo Trung Quốc cho rằng game đã vượt 30 triệu bản bán ra toàn cầu.
Việt Nam không thiếu người tài. Những kỹ sư giỏi, những thủ khoa, những game thủ đam mê sáng tạo vẫn luôn khao khát được làm một dự án tầm cỡ như Black Myth: Wukong. Nhưng với môi trường pháp lý còn nhiều rào cản hiện tại, giấc mơ ấy vẫn còn xa.
Câu chuyện của Game Science chưa dừng lại. Studio này hiện đang phát triển dự án tiếp theo mang tên Black Myth: Zhong Kui (lấy cảm hứng từ Chung Quỳ – vị thần trừ tà nổi tiếng trong thần thoại Trung Hoa). Theo các thông tin được studio và giới truyền thông chia sẻ, ý tưởng đến từ một giấc mơ của Dương Kỳ về hình ảnh Chung Quỳ cưỡi hổ; ngay sau thành công của Wukong, đội ngũ đã quyết định từ bỏ kế hoạch làm DLC để dồn lực cho dự án hoàn toàn mới này, sử dụng Unreal Engine 5. Đây vẫn là dự án chưa ra mắt – ngày phát hành dự kiến cuối 2027 hoặc đầu 2028, và các con số doanh thu 2–3 tỷ USD trong 2 tháng đầu là dự đoán của giới phân tích.
Ngày xưa, Nguyễn Hà Đông chỉ với Flappy Bird trong 3 tháng đã kiếm được vài triệu đô, và điều đó từng là quá khủng. Giờ đây, một studio non trẻ của Trung Quốc có thể gặt hái hàng tỷ đô chỉ sau vài tuần. Đó thực sự là bài học đắt giá về sức mạnh của tài năng khi được đặt đúng môi trường.
Tôi chỉ ước ao, một ngày nào đó, các nhân tài Việt Nam cũng được hun đúc và tỏa sáng trong một môi trường phát triển game thông thoáng – thông thoáng hơn cả Trung Quốc và Singapore. Chỉ cần làm được một con game kiếm 100 triệu USD thôi, tôi tin các kỹ sư Việt Nam hoàn toàn làm được, nếu có cơ chế thực sự cởi trói.
Mời anh em xem gameplay của con game sắp ra mắt để thấy chất xám đổ vào khủng khiếp thế nào – đồ họa, cây cỏ, hiệu ứng chân thực như một tác phẩm điện ảnh.
