[Funland] Sự thật về các hệ thống phòng không: tốt và kém

[chaude]

S-400 và S-500 của Nga khác nhau thế nào, tổ hợp nào đánh chặn tên lửa tốt hơn?

Huyền Chi
Hôm qua, undefined
Nga phát triển S-400 và S-500 cho những nhiệm vụ khác nhau trong mạng lưới phòng không và phòng thủ tên lửa. Trong khi S-400 đảm nhiệm đánh chặn nhiều mục tiêu trên không, S-500 được thiết kế để tăng cường khả năng đối phó tên lửa đạn đạo tiên tiến và những mối đe dọa ở độ cao lớn.

Hệ thống S-500 và S-400 có nhiều điểm khác biệt. Ảnh: Getty.
S-400 và S-500 đều là các hệ thống phòng không cơ động đặt trên mặt đất của Nga, được thiết kế để đánh chặn mục tiêu từ khoảng cách xa. Tuy nhiên, hai tổ hợp đảm nhiệm những vai trò khác nhau trong mạng lưới phòng không và phòng thủ tên lửa của Moscow.
S-400 là hệ thống đã được đưa vào biên chế từ lâu, chủ yếu nhằm đối phó máy bay, tên lửa hành trình và một số mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo. Trong khi đó, S-500 là tổ hợp mới hơn, được phát triển để mở rộng năng lực phòng thủ, đặc biệt trước các tên lửa đạn đạo tiên tiến và những mục tiêu có thể hoạt động ở khu vực rìa không gian.
Điểm khác biệt lớn nhất giữa hai hệ thống không chỉ nằm ở tầm bắn. Yếu tố quan trọng hơn là loại mục tiêu mà mỗi tổ hợp được thiết kế để đánh chặn, hệ thống radar và tên lửa đánh chặn được sử dụng, cũng như mức độ mà những năng lực được Nga công bố có thể được kiểm chứng độc lập.
S-400: Lá chắn phòng không tầm xa đã được kiểm chứng qua thời gian

Hệ thống S-400 của Nga. Ảnh: TASS.
S-400 Triumf, được NATO định danh là SA-21 Growler, bắt đầu được đưa vào sử dụng năm 2007. Tổ hợp được thiết kế để đối phó nhiều loại mục tiêu trên không, bao gồm máy bay, thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa hành trình, đồng thời có năng lực nhất định trong việc đánh chặn tên lửa đạn đạo.
Thay vì sử dụng một loại tên lửa cho mọi tình huống, S-400 có thể triển khai nhiều loại tên lửa đánh chặn khác nhau tùy theo mục tiêu và yêu cầu tác chiến.
Tầm đánh chặn tối đa được công bố của S-400 phụ thuộc vào loại tên lửa sử dụng. Dòng tên lửa 40N6 thường được gắn với tầm bắn lên tới 400 km, tương đương khoảng 249 dặm. Những loại tên lửa đánh chặn khác có tầm hoạt động ngắn hơn và phạm vi tác chiến khác nhau.
Tuy nhiên, con số 400 km không đồng nghĩa S-400 có thể phát hiện và đánh chặn mọi mục tiêu ở khoảng cách đó một cách đáng tin cậy. Khả năng thực tế còn phụ thuộc vào vùng bao phủ của radar, độ cao của mục tiêu và đặc điểm của từng loại mục tiêu.

Vì vậy, vai trò chủ yếu của S-400 là phòng không trên diện rộng. Hệ thống có thể đe dọa máy bay và nhiều mục tiêu trên không trong một khu vực lớn, đồng thời cung cấp thêm một lớp bảo vệ nhất định trước tên lửa đạn đạo.
Dù vậy, S-400 không phải phương án thay thế hoàn toàn cho mọi hệ thống phòng thủ tên lửa chiến lược chuyên dụng. Những nhiệm vụ đánh chặn đặc biệt phức tạp vẫn có thể đòi hỏi các tổ hợp được thiết kế riêng cho từng nhóm mối đe dọa.
S-500: Lớp phòng thủ cao hơn trước tên lửa đạn đạo

Phương tiện phóng tên lửa đất đối không thuộc hệ thống phòng không S-500. Ảnh: MW.
S-500 Prometheus được thiết kế để bổ sung một lớp phòng thủ chuyên biệt hơn vào mạng lưới phòng không và phòng thủ tên lửa của Nga.
Theo các năng lực mà Moscow công bố, tổ hợp này hướng tới khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo, một số vũ khí siêu vượt âm và những mục tiêu hoạt động trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp.
S-500 được cho là sử dụng dòng tên lửa đánh chặn 77N6 cho nhiệm vụ phòng thủ trước tên lửa đạn đạo, cùng tên lửa 40N6M để đối phó máy bay và tên lửa hành trình. Việc sử dụng 40N6M cũng cho thấy S-500 có một phần năng lực giao thoa với S-400, thay vì sở hữu một tập hợp khả năng hoàn toàn tách biệt.
Các ước tính dựa trên nguồn thông tin mở cho rằng tên lửa đánh chặn của S-500 có tầm hoạt động tối đa khoảng 500-600 km, tương đương 310-373 dặm. Tuy nhiên, những con số này không đồng nghĩa với tầm đánh chặn đã được xác minh đối với mọi loại mục tiêu.

Hệ thống radar của S-500 cũng được thiết kế để kết hợp giám sát không phận thông thường với khả năng theo dõi và hỗ trợ đánh chặn chuyên biệt đối với các mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo.
Đặc biệt, những tuyên bố về khả năng đánh chặn vũ khí siêu vượt âm hoặc vệ tinh của S-500 cần được xem xét thận trọng. Thông tin công khai hiện chưa đủ để xác minh độc lập toàn bộ hiệu năng của các năng lực này. Chi tiết về những loại tên lửa đánh chặn chuyên dụng nhất của tổ hợp cũng còn hạn chế.
Hai hệ thống khác nhau thế nào khi tác chiến thực tế?
S-400 là tổ hợp đã được triển khai rộng rãi và có vai trò tương đối rõ ràng trong mạng lưới phòng không tầm xa của Nga. Trong khi đó, S-500 là hệ thống chuyên biệt hơn, được phát triển nhằm tăng cường khả năng đối phó những mối đe dọa tên lửa đạn đạo phức tạp và có thể cả các mục tiêu hoạt động ở độ cao gần không gian.
Hai hệ thống có những nhiệm vụ giao thoa, nhưng S-500 không đơn giản là S-400 được trang bị tên lửa có tầm bắn xa hơn. Tổ hợp mới sử dụng sự kết hợp khác biệt giữa radar và tên lửa đánh chặn để xử lý những mục tiêu đòi hỏi năng lực theo dõi, tính toán quỹ đạo và đánh chặn chuyên sâu hơn.
Về nguyên tắc, hai hệ thống có thể bổ trợ cho nhau. S-400 đảm nhiệm phần lớn nhiệm vụ phòng không trước nhiều loại mục tiêu trên không, trong khi S-500 bổ sung một lớp phòng thủ tên lửa ở cấp độ cao hơn.
Tháng 12/2025, Nga thông báo trung đoàn đầu tiên được trang bị S-500 đã bắt đầu trực chiến. Tuy nhiên, giới chức nước này không công bố nhiều chi tiết về hoạt động thực tế của đơn vị.
Thông tin công khai về số lượng S-500 đã được triển khai, cấu hình bố trí lực lượng và hiệu quả tác chiến đã được chứng minh của hệ thống vẫn còn hạn chế. Do đó, việc đánh giá đầy đủ năng lực của S-500 cần phân biệt rõ giữa thông số được công bố, ước tính từ nguồn mở và những khả năng đã được kiểm chứng độc lập.

S-400 và S-500 của Nga khác nhau thế nào, tổ hợp nào đánh chặn tên lửa tốt hơn?

Nga phát triển S-400 và S-500 cho những nhiệm vụ khác nhau trong mạng lưới phòng không và phòng thủ tên lửa. Trong khi S-400 đảm nhiệm đánh chặn nhiều mục tiêu trên không, S-500 được thiết kế để tăng cường khả năng đối phó tên lửa đạn đạo tiên tiến và những mối đe dọa ở độ cao lớn.

viettimes.vn

 

[chaude]

Mỹ mô phỏng dùng vũ khí hạt nhân phá vỡ tiểu hành tinh đe dọa Trái Đất

Huyền Chi
Hôm qua, undefined
Nếu một tiểu hành tinh khổng lồ lao về phía Trái Đất, liệu con người có thể ngăn chặn thảm họa bằng vũ khí hạt nhân? Các nhà khoa học Mỹ đang dùng mô phỏng ba chiều để tìm hiểu khả năng phá vỡ thiên thể.

Để kiểm tra phương pháp này, họ đã so sánh hơn 1.500 mô phỏng hình cầu một chiều với kết quả làm chệch hướng tiểu hành tinh. Ảnh: Getty.
Các nhà nghiên cứu tại Mỹ đang phát triển những mô phỏng ba chiều nhằm tìm hiểu cách sử dụng thiết bị hạt nhân để làm chệch hướng hoặc thậm chí phá vỡ một tiểu hành tinh có nguy cơ lao vào Trái Đất.
Nhóm nghiên cứu thuộc Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore (LLNL) sử dụng mã mô phỏng Spheral để mô hình hóa chính xác hơn phản ứng của tiểu hành tinh khi tia X phát ra từ một thiết bị hạt nhân phát nổ gần bề mặt làm vật chất trên tiểu hành tinh nóng lên và hóa hơi trong thời gian ngắn.
Sau khi kiểm chứng phương pháp bằng cách đối chiếu với các mô hình làm chệch hướng tiểu hành tinh đã được thiết lập, nhóm nghiên cứu sử dụng Spheral để khảo sát ba kịch bản phá vỡ tiểu hành tinh phức tạp.
Có thể ngăn chặn tiểu hành tinh nguy hiểm va chạm với Trái Đất
Nhóm nghiên cứu cho biết, khác với nhiều thảm họa tự nhiên, nguy cơ tiểu hành tinh va chạm với Trái Đất có thể được ngăn chặn nếu vật thể được phát hiện đủ sớm.
Một phương án là làm chệch hướng tiểu hành tinh, tức tạo ra một thay đổi nhỏ về vận tốc để khiến nó đi chệch khỏi quỹ đạo va chạm với Trái Đất, trong khi phần lớn vẫn giữ nguyên cấu trúc. Phương án khác là phá vỡ tiểu hành tinh một cách có chủ đích, khiến nó vỡ thành nhiều mảnh và phân tán, sao cho không còn mảnh nào gây ra mối đe dọa đáng kể đối với hành tinh.
Năm 2022, sứ mệnh Thử nghiệm Chuyển hướng Tiểu hành tinh Đôi (DART) của NASA đã chứng minh phương pháp làm chệch hướng bằng va chạm động năng, thông qua việc cố ý cho tàu vũ trụ đâm vào Dimorphos, vệ tinh nhỏ của tiểu hành tinh Didymos.
Theo thông cáo báo chí của LLNL, phương án sử dụng năng lượng hạt nhân là một lựa chọn thay thế trong tình huống khẩn cấp, đặc biệt khi đối phó với những vật thể lớn hoặc khi thời gian cảnh báo ngắn. Nguyên nhân là phương án này có thể truyền tới tiểu hành tinh lượng năng lượng lớn hơn nhiều so với động năng tạo ra khi một tàu vũ trụ va chạm với nó.

Hai trong số các mô phỏng cho thấy những dấu hiệu rõ rệt của quá trình phá vỡ tiểu hành tinh. Kết quả này cho thấy mô hình ba chiều có độ trung thực cao có thể giúp giới nghiên cứu hiểu rõ hơn phản ứng của tiểu hành tinh khi áp dụng biện pháp ứng phó bằng năng lượng hạt nhân.
“Những mô phỏng này giúp chúng tôi có được bức tranh chi tiết hơn nhiều về phản ứng của một tiểu hành tinh trước nỗ lực ứng phó bằng năng lượng hạt nhân”, Isaiah Santistevan, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết.
“Khả năng mô hình hóa tổn thương, sự nứt vỡ và chuyển động của vật chất trong không gian ba chiều là bước tiến quan trọng nhằm cải thiện năng lực đánh giá các phương án bảo vệ hành tinh”.
Hơn 1.500 mô phỏng Spheral một chiều cho kết quả về khả năng làm chệch hướng tiểu hành tinh
Để kiểm chứng phương pháp, các nhà nghiên cứu so sánh hơn 1.500 mô phỏng Spheral một chiều với kết quả mô phỏng khả năng làm chệch hướng tiểu hành tinh từ mã mô phỏng Ares đã được LLNL thiết lập và sử dụng trước đó.
Các phép tính cho thấy hai bộ mã có kết quả tương đồng cao. Điều này giúp nhóm nghiên cứu có thêm cơ sở tin cậy để sử dụng Spheral trong những mô phỏng phá vỡ tiểu hành tinh ba chiều phức tạp hơn.
Santistevan cho biết Spheral đặc biệt phù hợp với việc mô hình hóa các vấn đề liên quan đến tổn thương vật liệu, sự hình thành vết nứt và quá trình phân mảnh.

Sau đó, nhóm nghiên cứu xây dựng ba kịch bản phá vỡ một tiểu hành tinh có hình dạng không đều, đường kính khoảng 160 m. Trong các kịch bản này, họ thay đổi cả khoảng cách từ vị trí kích nổ hạt nhân giả định đến tiểu hành tinh lẫn các giả định về mức độ dễ nứt vỡ của vật chất cấu thành nó.
Trong mô phỏng có thời gian chạy dài nhất, khoảng 98% vật chất của tiểu hành tinh bị tổn thương nghiêm trọng, đồng nghĩa với việc khả năng duy trì trạng thái nguyên vẹn của vật thể đã suy giảm mạnh.
Mô phỏng cũng cho thấy khoảng 97% vật chất chuyển động với tốc độ vượt quá vận tốc thoát của tiểu hành tinh. Phần lớn vật chất di chuyển theo những hướng ngược nhau, tiếp tục cho thấy thiên thể đang vỡ ra thành nhiều phần.
“Điều đáng khích lệ là chúng tôi quan sát thấy tiểu hành tinh chịu tổn thương trên diện rộng, trong khi vật chất đồng thời chuyển động đủ nhanh để thoát khỏi lực hấp dẫn của nó”, Santistevan nói.
“Đó là những dấu hiệu quan trọng cho thấy tiểu hành tinh đang trong quá trình bị phá vỡ. Các mô phỏng ba chiều cho phép chúng tôi khảo sát quá trình này với mức độ chi tiết cao hơn nhiều”.

Mỹ mô phỏng dùng vũ khí hạt nhân phá vỡ tiểu hành tinh đe dọa Trái Đất

Nếu một tiểu hành tinh khổng lồ lao về phía Trái Đất, liệu con người có thể ngăn chặn thảm họa bằng vũ khí hạt nhân? Các nhà khoa học Mỹ đang dùng mô phỏng ba chiều để tìm hiểu khả năng phá vỡ thiên thể.

viettimes.vn

 

[chaude]

Nga giữ nguyên dáng vẻ Tu-160, thay mới 80% hệ thống bên trong oanh tạc cơ siêu thanh

Huyền Chi
Hôm qua, undefined
Nga đã hiện đại hóa khoảng 80% hệ thống và trang thiết bị trên oanh tạc cơ chiến lược Tu-160 trong khuôn khổ chương trình Tu-160M. Đằng sau cuộc nâng cấp là nỗ lực tái thiết chuỗi cung ứng và khôi phục những năng lực công nghiệp chế tạo máy bay từng bị gián đoạn sau khi Liên Xô tan rã.

Máy bay ném bom chiến lược Tu-160 của Nga. Ảnh: MW.
Nga đã hiện đại hóa khoảng 80% hệ thống và trang thiết bị trên máy bay ném bom chiến lược Tu-160 trong khuôn khổ chương trình Tu-160M, theo ông Yuri Abrosimov, Tổng giám đốc Tập đoàn Tupolev. Chương trình không chỉ nâng cấp công nghệ trên máy bay mà còn đòi hỏi Nga khôi phục các chuỗi cung ứng công nghiệp, hiện đại hóa cơ sở sản xuất và tái xây dựng năng lực chế tạo dòng oanh tạc cơ siêu thanh này.
Giữ dáng vẻ bên ngoài, thay đổi nền tảng công nghệ bên trong
Theo ông Yuri Abrosimov, Tu-160M vẫn giữ nguyên dáng vẻ đặc trưng của dòng Tu-160, nhưng phần bên trong đã được xây dựng trên một nền tảng công nghệ hoàn toàn mới, với việc ứng dụng rộng rãi các công nghệ số.
“Nhìn từ bên ngoài, Tu-160M vẫn giữ nguyên hình dáng dễ nhận diện đó, nhưng bên trong, máy bay được tạo ra trên một nền tảng công nghệ hoàn toàn mới, với việc sử dụng tích cực các công nghệ số. 80% hệ thống và trang thiết bị đã được hiện đại hóa”, ông Abrosimov cho biết.
Mục tiêu của chương trình là duy trì những năng lực cốt lõi của mẫu oanh tạc cơ siêu thanh ban đầu, đồng thời nâng cấp đáng kể nền tảng công nghệ để đáp ứng các yêu cầu khai thác trong tương lai.
Quá trình này không chỉ giới hạn ở việc thay thế thiết bị trên những máy bay hiện có. Nga còn phải tái thiết các chuỗi cung ứng công nghiệp, nâng cấp cơ sở sản xuất và đưa công nghệ số vào quy trình chế tạo. Những thay đổi đó phục vụ cả việc hiện đại hóa các máy bay đang hoạt động lẫn sản xuất những chiếc oanh tạc cơ mới.

Máy bay ném bom Tu-160 trong quá trình triển khai tiền tuyến tại Venezuela. Ảnh: MW.Kiến trúc điện tử mô-đun giúp thuận tiện nâng cấp trong tương lai
Một đặc điểm đáng chú ý trong cấu trúc hệ thống trên khoang của Tu-160M là hệ thống điện tử hàng không được thiết kế theo kiến trúc mô-đun. Cách tiếp cận này cho phép thay thế từng hệ thống riêng lẻ khi công nghệ mới xuất hiện, thay vì phải thiết kế lại toàn bộ tổ hợp thiết bị.

Về lâu dài, kiến trúc mô-đun có thể giúp đơn giản hóa các đợt nâng cấp tiếp theo, đồng thời cho phép máy bay thích ứng với những thay đổi trong yêu cầu tác chiến trong suốt vòng đời phục vụ.
Ông Abrosimov cho biết cấu trúc này sẽ hỗ trợ tích hợp các thiết bị mới hơn. Tuy nhiên, lãnh đạo Tupolev không nêu cụ thể những hệ thống dự kiến được bổ sung, cũng không đưa ra thời hạn cho các đợt nâng cấp tiếp theo.
Chương trình Tu-160M kế thừa những đợt cải tiến trước đó, trong đó có việc trang bị radar và hệ thống thông tin liên lạc mới, màn hình hiển thị kỹ thuật số trong buồng lái, hệ thống dẫn đường được cải tiến và động cơ NK-32-02.
Việc kết hợp những hạng mục nâng cấp này với kiến trúc điện tử mô-đun hướng tới mục tiêu duy trì khả năng khai thác của máy bay, đồng thời tạo điều kiện để tiếp tục cải tiến mà không phải thay đổi toàn diện thiết kế mỗi khi công nghệ phát triển.
Nga phải tái thiết năng lực sản xuất từ thời Liên Xô
Thách thức lớn của chương trình Tu-160M nằm ở nền tảng công nghiệp cần thiết để duy trì và khôi phục sản xuất dòng máy bay này.
Hệ thống sản xuất Tu-160 ban đầu được phát triển trong thời kỳ Liên Xô, khi các nhà cung cấp và tổ chức thiết kế hoạt động trong một mạng lưới công nghiệp liên kết, trải rộng trên nhiều nước cộng hòa thuộc Liên bang Xô viết.
Sau khi Liên Xô tan rã, mạng lưới này bị phân mảnh. Nga phải tìm cách khôi phục năng lực chế tạo, đồng thời tái lập sự phối hợp giữa các nhà cung cấp để có thể nối lại hoạt động sản xuất.

Hoạt động chế tạo Tu-160 đã chấm dứt khi Liên Xô tan rã. Từ giữa thập niên 2010, nỗ lực khôi phục chương trình đòi hỏi những khoản đầu tư đáng kể vào hạ tầng công nghiệp mới.
Nga đã nâng cấp thiết bị tại các phân xưởng và cơ sở thử nghiệm bay của Nhà máy Hàng không Kazan, nơi diễn ra cả hoạt động chế tạo máy bay mới lẫn hiện đại hóa những oanh tạc cơ đang có.
Chương trình còn đưa vào sử dụng các thiết bị chuyên dụng phục vụ hàn chùm tia điện tử và ủ chân không đối với những cấu kiện titan. Đây là các công đoạn quan trọng trong quá trình chế tạo những kết cấu lớn của một máy bay có kích thước như Tu-160M.
Những khoản đầu tư này nằm trong nỗ lực rộng hơn nhằm khôi phục các năng lực sản xuất chuyên biệt cần thiết để chế tạo Tu-160M trên quy mô lớn.
Như vậy, chương trình Tu-160M không chỉ là quá trình nâng cấp một dòng oanh tạc cơ chiến lược. Nó còn phản ánh nỗ lực của Nga trong việc khôi phục nền tảng công nghiệp từng bị gián đoạn sau khi Liên Xô tan rã, từ chuỗi cung ứng và thiết bị sản xuất đến các công nghệ đặc thù cần thiết để chế tạo những cấu kiện phức tạp của máy bay.

Nga giữ nguyên dáng vẻ Tu-160, thay mới 80% hệ thống bên trong oanh tạc cơ siêu thanh

Nga đã hiện đại hóa khoảng 80% hệ thống và trang thiết bị trên oanh tạc cơ chiến lược Tu-160 trong khuôn khổ chương trình Tu-160M. Đằng sau cuộc nâng cấp là nỗ lực tái thiết chuỗi cung ứng và khôi phục những năng lực công nghiệp chế tạo máy bay từng bị gián đoạn sau khi Liên Xô tan rã.

viettimes.vn

 

[chaude]

Vệ tinh quân sự Nga đổi quỹ đạo, có thể tiếp cận vệ tinh trinh sát hỗ trợ Ukraine

Huyền Chi
Chủ nhật lúc undefined
Vệ tinh quân sự Cosmos 2612 của Nga đã điều chỉnh quỹ đạo để khớp với vệ tinh radar ICEYE-X36, thiết bị cung cấp hình ảnh cho Ukraine và các chính phủ phương Tây.

Ảnh minh họa. Ảnh: Getty.
Một vệ tinh quân sự Nga đã cơ động vào quỹ đạo có thể cho phép nó tiếp cận một vệ tinh trinh sát thương mại đăng ký tại Mỹ, đang cung cấp dữ liệu tình báo hỗ trợ Ukraine. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về khả năng quân đội Nga đe dọa các tài sản không gian của phương Tây.
Vệ tinh Nga Cosmos 2612 đã điều chỉnh quỹ đạo để khớp với quỹ đạo của ICEYE-X36, vệ tinh radar khẩu độ tổng hợp (SAR) do công ty ICEYE có nguồn gốc từ Phần Lan vận hành. ICEYE cung cấp hình ảnh vệ tinh cho Ukraine và các chính phủ phương Tây.
Các động thái cơ động này thu hút sự chú ý bởi việc thay đổi độ nghiêng quỹ đạo của vệ tinh đòi hỏi năng lượng lớn và tiêu hao lượng nhiên liệu đẩy dự trữ vốn hạn chế trên tàu. Những vệ tinh thực hiện nhiệm vụ quan sát Trái Đất hoặc liên lạc thông thường thường không có nhiều lý do để thực hiện các thay đổi tốn kém đối với mặt phẳng quỹ đạo chỉ nhằm đưa mình vào quỹ đạo trùng với một vệ tinh khác.
Tuy nhiên, một khi hai vệ tinh nằm trong cùng mặt phẳng quỹ đạo và có độ cao tương tự, một vệ tinh có thể điều chỉnh vị trí tương đối so với vệ tinh còn lại, từ đó thực hiện nhiều lần tiếp cận ở cự ly gần với những thao tác bổ sung ít tốn kém hơn.
Lo ngại Nga có thể đe dọa vệ tinh ICEYE
Các nhà phân tích phương Tây cảnh báo Cosmos 2612 có thể tiến hành một hoạt động gây nguy hiểm cho vệ tinh ICEYE. Những hoạt động tiếp cận ở cự ly gần có thể phục vụ mục đích không mang tính thù địch, chẳng hạn kiểm tra hoặc bảo dưỡng vệ tinh. Tuy nhiên, chúng cũng có thể tạo điều kiện cho hoạt động giám sát, gây nhiễu điện tử hoặc sử dụng vũ khí chống vệ tinh.

Về lý thuyết, một tàu vũ trụ có thể làm hư hại vệ tinh khác thông qua va chạm trực tiếp hoặc phóng thích một vật thể trên quỹ đạo. Một số hình thức can thiệp khác có thể làm gián đoạn hoạt động của vệ tinh mục tiêu mà không cần phá hủy nó về mặt vật lý.
Hiện chưa có bằng chứng công khai xác nhận Cosmos 2612 đã tấn công ICEYE-X36 hoặc một cuộc tấn công như vậy đã được ra lệnh tiến hành.
Vụ việc đồng thời cho thấy cơ sở hạ tầng không gian thương mại đang hỗ trợ các hoạt động quân sự ngày càng dễ bị tổn thương trước những mối đe dọa trên quỹ đạo.

Tên lửa GMLRS (bên trái) và tên lửa đạn đạo ATACMS phóng từ hệ thống HIMARS - Các cuộc tấn công sử dụng cả hai đều dựa vào dữ liệu nhắm mục tiêu vệ tinh. Ảnh: MW.Nga từng cáo buộc NATO dùng vệ tinh hỗ trợ Ukraine
Tháng 2/2023, Chính phủ Nga tuyên bố toàn bộ mạng lưới vệ tinh của NATO, cũng như rộng hơn là toàn bộ cơ sở hạ tầng quân sự của liên minh, đang hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Ukraine.

Trong tuyên bố ngày 1/2, Điện Kremlin cáo buộc: “Chúng tôi thấy toàn bộ cơ sở hạ tầng quân sự của NATO đang hoạt động chống lại Nga. Chúng tôi cũng thấy toàn bộ cơ sở hạ tầng tình báo của NATO, bao gồm lực lượng không quân trinh sát và các mạng lưới vệ tinh, đang hoạt động liên tục 24/7 để phục vụ lợi ích của Ukraine”.
Cuộc chiến tại Ukraine chứng kiến năng lực không gian giữ vai trò trung tâm chưa từng có tiền lệ. Năng lực vệ tinh tổng hợp của các quốc gia thành viên NATO đã mang lại cho Lực lượng vũ trang Ukraine và các lực lượng vũ trang hỗ trợ họ lợi thế đáng kể, trong bối cảnh mạng lưới vệ tinh của Nga có quy mô nhỏ hơn và bị hạn chế hơn.
Lợi thế này bao gồm khả năng nhanh chóng cung cấp dữ liệu xác định mục tiêu cho các cuộc tấn công bằng tên lửa và pháo binh. Những đòn đánh như vậy đã gây tổn thất nặng nề cho lực lượng Nga.

Vệ tinh quân sự Nga đổi quỹ đạo, có thể tiếp cận vệ tinh trinh sát hỗ trợ Ukraine

Vệ tinh quân sự Cosmos 2612 của Nga đã điều chỉnh quỹ đạo để khớp với vệ tinh radar ICEYE-X36, thiết bị cung cấp hình ảnh cho Ukraine và các chính phủ phương Tây.

viettimes.vn

 

[baicx7]

Nga xây radar vượt đường chân trời, tầm 3.000 km giữa lòng NATO
Nga đang triển khai hệ thống radar khổng lồ, có khả năng phát hiện mục tiêu ở khoảng cách đến 3.200 km tại lãnh thổ hải ngoại Kaliningrad.
Ảnh vệ tinh thương mại do báo Times của Anh phân tích ngày 19/10 cho thấy cấu trúc nghi là tổ hợp radar 29B6 Konteiner được Nga bố trí tại thị trấn Gvardeysk ở vùng lãnh thổ hải ngoại Kaliningrad, cách biên giới với Ba Lan khoảng 32 km và Litva khoảng 65 km.
Cấu trúc này có ba nhánh ăng-ten tỏa ra ba hướng, mỗi nhánh dài khoảng 500 m.
29B6 Kontainer có khả năng phát hiện tên lửa đạn đạo, chiến hạm và máy bay ở khoảng cách tối đa 3.200 km và độ cao 100 km. Phạm vi này đủ bao phủ cả khu vực phía bắc và phía tây châu Âu, cũng như toàn bộ nước Anh. Ngoài Kaliningrad, Nga đã triển khai ít nhất hai tổ hợp 29B6 Kontainer tại nước Cộng hòa Mordovia và tỉnh Amur.

Cụm radar Nga đang xây dựng tại vùng lãnh thổ Kaliningrad trong ảnh công bố ngày 19/10. Ảnh: Times
Báo Times của Anh nhận định đây là bằng chứng mới nhất cho thấy Nga đang biến Kaliningrad thành nơi tập trung các cảm biến quân sự tinh vi và hệ thống tác chiến điện tử.
Radar vượt đường chân trời tận dụng tầng điện ly trên không gian làm tầng phản xạ sóng vô tuyến, khắc phục giới hạn bởi độ cong của Trái Đất, cho phép phát hiện mục tiêu ở khoảng cách tới hàng nghìn km, thay vì vài chục đến vài trăm km so với radar cảnh giới thông thường.
Quảng cáo

























Thiết bị này miễn nhiễm với các loại tên lửa diệt radar, một số hệ thống hiện đại còn có thể phát hiện cả máy bay tàng hình.
Nhược điểm của radar vượt đường chân trời là độ phân giải thấp. Chúng có khả năng phát hiện mục tiêu từ khoảng cách hàng nghìn km, nhưng không đủ độ chính xác để bám bắt và cung cấp dữ liệu dẫn bắn cho tên lửa đánh chặn. Các đài radar vượt đường chân trời cũng có kích thước rất lớn, dễ bị vệ tinh phát hiện và trở thành mục tiêu của vũ khí dẫn đường bằng định vị vệ tinh.
Bên cạnh 29B6 Konteiner, Nga còn biên chế nhiều tổ hợp radar vượt đường chân trời nhằm đề phòng nguy cơ bị tấn công phủ đầu bằng tên lửa đạn đạo. Một trong những hệ thống chủ lực là mạng lưới 10 đài Voronezh-DM, mỗi đài có thể phát hiện đồng thời 500 mục tiêu từ khoảng cách 6.000-10.000 km ở độ cao 8.000 km.
Các quốc gia thành viên NATO cũng vận hành hệ thống tương tự, trong đó có trạm Pluto I và II của Anh tại căn cứ không quân Akrotiri trên đảo Cyprus, cùng tổ hợp Nostradamus của Pháp nằm gần Dreux, cách Paris khoảng 80 km về phía tây.

Vị trí vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga. Đồ họa: Open Street Map
Kaliningrad có diện tích khoảng 220 km2, nằm ven bờ biển Baltic, xung quanh là loạt quốc gia NATO như Ba Lan, Litva và Thụy Điển. Với vị trí chiến lược nằm lọt giữa lòng NATO, Kaliningrad được xem như chốt chặn của Nga trong trường hợp nổ ra xung đột quy mô lớn.
Trong 4 năm qua, vùng lãnh thổ Kaliningrad bị nghi là nguồn gây nhiễu tín hiệu định vị vệ tinh GPS liên tục, làm gián đoạn hệ thống dẫn đường của tàu thuyền và máy bay ở khu vực đông bắc châu Âu. T

Nga xây radar vượt đường chân trời, tầm 3.000 km giữa lòng NATO

Nga đang triển khai hệ thống radar khổng lồ, có khả năng phát hiện mục tiêu ở khoảng cách đến 3.200 km tại lãnh thổ hải ngoại Kaliningrad.

vnexpress.net

 

[baicx7]

Vệ tinh Nga áp sát radar không gian 'đang hỗ trợ Ukraine'
Vệ tinh Kosmos 2612 của Nga nhiều lần chuyển hướng bay, tiếp cận vệ tinh ICEYE X36 được cho là đang hỗ trợ quân đội Ukraine.
Dữ liệu từ nền tảng theo dõi vệ tinh Satellite Map ngày 19/10 cho thấy Kosmos 2612 bay cách ICEYE X36 khoảng 26 m, khoảng cách được đánh giá là cực kỳ gần và tiềm ẩn nguy hiểm với hai vật thể đang bay với tốc độ hàng nghìn km/h. Kosmos 2612 gần đây cũng được cho là nhiều lần cơ động để tiến lại gần ICEYE X36 hơn.
"Kosmos 2612 thu hẹp khoảng cách từ vài trăm km xuống mức cực gần với ICEYE X36, sau đó di chuyển quanh vệ tinh này và duy trì giãn cách trong thời gian đáng kể rồi mới rời đi. Chúng tôi chưa thể xác nhận hay bác bỏ thông tin từ nguồn công khai, song chắc chắn rằng hai vật thể đã bay cách nhau 500 m", công ty dịch vụ không gian tư nhân LeoLabs cho hay.

Vệ tinh ICEYE X36 (chấm sáng) và Kosmos 2612 (chấm mờ) trên bầu trời Nam Phi hôm 18/10. Video: X/s2a_systems
Theo LeoLabs, kiểu tiếp cận như vậy trên quỹ đạo tầm thấp quanh Trái Đất là khá hiếm gặp.
"Đây không phải tình huống vô tình bay ngang hoặc bay gần theo quỹ đạo thông thường, mà là tiếp cận có kiểm soát, thay đổi vị trí tương đối, duy trì cự ly gần, thực hiện các thao tác hiệu chỉnh đường bay và rời đi có kiểm soát. Có những dấu hiệu cho thấy sự việc giữa Kosmos 2612 và ICEYE X36 nằm trong kịch bản của Nga về tấn công vệ tinh trên quỹ đạo", LeoLabs nhận định.
Giới chức Nga chưa bình luận về thông tin trên.
ICEYE, công ty có trụ sở tại Phần Lan, cho biết đã nắm được thông tin và đang theo dõi tình hình, khẳng định mạng lưới vệ tinh của họ được thiết kế để đảm bảo vận hành liên tục và chống chịu tác nhân bên ngoài. ICEYE X36 là vệ tinh chụp ảnh mặt đất bằng radar khẩu độ tổng hợp (SAR), được phóng năm 2024.

Vị trí của vệ tinh Kosmos 2612 và ICEYE X36 ngày 19/10. Đồ họa: Satellite Map
Ưu điểm của SAR là có thể thu thập hình ảnh bất kể ngày đêm, trong điều kiện thời tiết xấu hoặc có những yếu tố gây cản trở tầm nhìn như khói dày đặc. Tuy nhiên, ảnh SAR có mức độ chi tiết hạn chế hơn so với ảnh chụp bằng cảm biến quang học.
Kể từ khi xung đột bùng phát, dữ liệu vệ tinh của ICEYE đã hỗ trợ nhiều hoạt động của quân đội Ukraine, trong đó có xác định mục tiêu Nga để tập kích. Vệ tinh ICEYE X36 được cho là đang hoạt động dưới sự kiểm soát trực tiếp từ chính phủ Ukraine, dù thông tin này tới nay chưa được xác nhận.
Quảng cáo


























5







Kosmos 2612 là một trong 6 vệ tinh thuộc nhóm Kosmos 2609-2614 được quân đội Nga phóng lên quỹ đạo ngày 17/4. Chưa rõ cấu hình và mục đích hoạt động của nhóm thiết bị này, song chúng được cho là "vệ tinh kiểm tra", có khả năng chuyển hướng bay và tiếp cận các vật thể trong không gian.
Chỉ vài tuần sau khi lên không gian, nhóm vệ tinh Kosmos 2610-2614 đã di chuyển vào mặt phẳng quỹ đạo mà nhiều thiết bị ICEYE hoạt động. Ba vệ tinh trong nhóm này từng áp sát ICEYE X36, song không duy trì vị trí cố định gần nó. ICEYE sau đó thay đổi đường bay của vệ tinh, khiến thiết bị của Nga thực hiện thêm các động tác cơ động.

Đồ họa mô phỏng vệ tinh ICEYE trên quỹ đạo. Đồ họa: ICEYE
Nga cho biết các "vệ tinh kiểm tra" có nhiệm vụ tiếp cận, đánh giá tình trạng thiết bị trên quỹ đạo trong trường hợp chúng gặp sự cố hoặc trục trặc. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ trong những năm qua nhiều lần tuyên bố đây là thiết bị lưỡng dụng có khả năng tấn công vệ tinh khác.
Vệ tinh có thể tác động đến mục tiêu bằng nhiều cách, như phát tín hiệu chế áp điện tử, sử dụng tia laser hoặc chùm vi sóng năng lượng cao để làm hư hại thiết bị quan trắc, phun hóa chất làm hỏng hoặc suy giảm hiệu năng cảm biến và pin Mặt Trời. Chúng cũng có thể dùng cánh tay robot để phá hoại vệ tinh hoặc lao thẳng vào mục tiêu.

Tên lửa Soyuz-2.1b rời bệ phóng tại sân bay vũ trụ Plesetsk ngày 17/4. Video: BQP Nga
Vệ tinh thường chỉ mang theo lượng nhiên liệu hạn chế để điều chỉnh quỹ đạo. Hành động áp sát khiến vệ tinh mục tiêu phải tiêu hao nhiên liệu nhanh hơn dự kiến, rút ngắn thời gian hoạt động, hạn chế hiệu quả công việc và khiến chúng dễ bị tổn thương hơn trước tai nạn hoặc các vụ tấn công khác.
"Sự việc giữa Kosmos 2612 và ICEYE X36 cho thấy mối đe dọa tấn công tiềm tàng cũng có thể gây gián đoạn đáng kể. Ép vệ tinh rời vị trí dự kiến sẽ cản trở thiết bị làm nhiệm vụ tại khu vực mục tiêu hoặc ít nhất là giảm hiệu quả hoạt động của nó", Joseph Trevithick và Howard Altman, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, cho hay.

Vệ tinh Nga áp sát radar không gian 'đang hỗ trợ Ukraine'

Vệ tinh Kosmos 2612 của Nga nhiều lần chuyển hướng bay, tiếp cận vệ tinh ICEYE X36 được cho là đang hỗ trợ quân đội Ukraine.

vnexpress.net

 

[baicx7]

Houthi tập kích thao trường quân đội Yemen, gần 60 người chết
Lực lượng Houthi tấn công trại huấn luyện của quân chính phủ Yemen tại tỉnh Shabwah, được cho là bằng tên lửa đạn đạo, khiến 58 người thiệt mạng.
Awad al-Wazir, lãnh đạo tỉnh Shabwah tại Yemen, cho biết 58 người đã thiệt mạng, hơn 200 người bị thương và 14 người còn mất tích sau đòn tập kích nhằm vào thao trường Al-Alam của quân đội thuộc chính phủ được quốc tế công nhận hôm 19/10.
Hình ảnh đăng trên mạng xã hội và được Reuters xác minh cho thấy nhiều người thiệt mạng và bị thương tại hiện trường. Các nguồn tin chính quyền địa phương cho biết lực lượng Houthi đã phóng 3 tên lửa đạn đạo vào địa điểm này trong lúc diễn ra hoạt động huấn luyện.

Hiện trường vụ tập kích trại huấn luyện Al-Alam ở Yemen hôm 19/10. Video: X/Worldsource24
Phát ngôn viên Houthi Yahya Saree xác nhận nhóm vũ trang đã tập kích trại huấn luyện Al-Alam, khẳng định cơ sở này do lực lượng của Arab Saudi vận hành. Ông không nêu vũ khí được sử dụng.
Ông Saree cũng cho biết Houthi đã phóng 6 tên lửa đạn đạo nhằm vào 6 điểm tập kết lực lượng của Arab Saudi ở khu vực Al-Suqya và Ras al-Aarah, khiến hàng chục người thiệt mạng và bị thương, cũng như một số phương tiện bị phá hủy.
Quảng cáo


























4







Người phát ngôn Houthi sau đó thông báo nhóm đã tiến hành 6 chiến dịch trong vòng 48 giờ, sử dụng tên lửa đạn đạo, hành trình và máy bay không người lái.
Trong số mục tiêu bị nhắm tới có sân bay quốc tế King Khalid ở thủ đô Riyadh của Arab Saudi, các cơ sở thuộc tập đoàn dầu khí Aramco tại thành phố Yanbu trên bờ biển Đỏ và mỏ dầu Shaybah gần biên giới với Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Lực lượng Houthi còn tập kích sân bay quốc tế Abha, các đài radar và căn cứ không quân Khamis Mushait ở tây nam Arab Saudi, một căn cứ của hải quân Arab Saudi và một trận địa radar tại khu vực Bir Askar ở miền nam nước này.
Giới chức Arab Saudi chưa đưa ra bình luận.

Vị trí Yemen và eo biển Bab el-Mandeb. Đồ họa: Guardian
Houthi và lực lượng của chính phủ do Riyadh hậu thuẫn tại Yemen liên tục tập kích lẫn nhau kể từ khi nhóm vũ trang hồi tháng 9 tiến về các lãnh thổ gần eo biển Bab el-Mandeb. Được ví như "yết hầu biển Đỏ", eo biển Bab el-Mandeb là tuyến hàng hải kết nối châu Á với châu Âu thông qua biển Đỏ và kênh đào Suez.
Quân chính phủ Yemen tháng này phát động chiến dịch nhằm giành lại các khu vực bị Houthi kiểm soát, tái chiếm một số vùng đất gần eo biển Bab el-Mandeb. Trong khi đó, nhóm vũ trang đang bao vây Taiz, thành trì lớn cuối cùng của các lực lượng chống Houthi ở vùng cao nguyên phía nam Yemen.
Houthi cũng đẩy mạnh tập kích Arab Saudi, nhắm mục tiêu vào nhiều địa điểm ở thủ đô Riyadh và tập đoàn Aramco.

Houthi tập kích thao trường quân đội Yemen, gần 60 người chết

Lực lượng Houthi tấn công trại huấn luyện của quân chính phủ Yemen tại tỉnh Shabwah, được cho là bằng tên lửa đạn đạo, khiến 58 người thiệt mạng.

vnexpress.net

 

[baicx7]

Ukraine không nhận được cảnh báo tên lửa Nga có thể vì 'lỗi phần mềm'
Ngoại trưởng Rubio phủ nhận Mỹ ngừng chia sẻ tin tình báo cho Ukraine, nói "lỗi phần mềm" xảy ra trong giai đoạn Kiev không được cảnh báo tên lửa.
"Tôi không biết ông ấy lấy thông tin này từ đâu và tại sao lại nói điều đó với truyền thông. Quý vị nên quay lại và hỏi ông ấy. Không có sự đình chỉ nào", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với các phóng viên tại Uzbekistan hôm 19/10.
Ngoại trưởng Rubio đưa ra phát biểu khi được đề nghị bình luận về nội dung cuộc phỏng vấn của Tổng thống Volodymyr Zelensky với NBC News trước đó, trong đó lãnh đạo Ukraine cho biết Mỹ đã nối lại chia sẻ thông tin tình báo sau thời gian đình chỉ.
"Điều mà ông ấy nên làm, cũng như chúng tôi muốn ông ấy dành sự tập trung, chính là kết thúc cuộc chiến", ông Rubio nói thêm.

Khoảnh khắc tên lửa Nga lao xuống khu vực phía đông Kiev trong video đăng ngày 19/10. Video: X/AMK Mapping
Khi được hỏi về tuyên bố của Ukraine rằng nước này không được đối tác thông báo khi Nga tập kích tên lửa đạn đạo, Ngoại trưởng Mỹ cho biết "lỗi phần mềm" liên quan đến hệ thống cảnh báo sớm đã xảy ra trước đó vài ngày và Bộ tư lệnh Lực lượng Mỹ tại châu Âu (EUCOM) đang xem xét vấn đề. Ông không nêu cụ thể lỗi phần mềm là gì.
Tổng thống Zelensky trước đó thông báo Ukraine tiếp tục không nhận được cảnh báo sớm từ đối tác trong cuộc tập kích tên lửa đạn đạo của Nga.
Trong cuộc gặp với một phái đoàn quốc hội Mỹ hôm 19/10, ông Zelensky nói Washington đang đưa ra những quyết định "khó giải thích" về xung đột. Kiev chưa được giải thích đầy đủ về hạn chế áp đặt lên hệ thống Starshield tại Ukraine, vốn được nước này sử dụng để tiến hành những cuộc tập kích tầm xa và phòng thủ trước máy bay không người lái trang bị động cơ phàn lực của Nga.

Quân nhân Ukraine kiểm tra hố va chạm sau cuộc tập kích của Nga ở Kiev hôm 19/10. Ảnh: AP

Ukraine tuần trước không nhận được thông tin cảnh báo trong 3 ngày, trùng giai đoạn Nga liên tục tổ chức các đợt tấn công bằng tên lửa nhắm vào hạ tầng năng lượng ở thủ đô Kiev và nhiều thành phố lớn. Tổng thống Donald Trump khi đó khẳng định Mỹ vẫn chia sẻ tình báo với Ukraine, trái với tuyên bố từ Kiev rằng họ không nhận được cảnh báo trước một số cuộc tấn công của Moskva.
Mạng lưới cảnh báo tên lửa đạn đạo của Mỹ có ba lớp, gồm vệ tinh trên quỹ đạo, radar mặt đất và trạm tiếp nhận, xử lý thông tin. Vệ tinh Mỹ có thể phát hiện bệ phóng tên lửa đạn đạo Nga hoặc nguồn nhiệt từ động cơ tên lửa đang khai hỏa, sau đó chuyển thông tin cho tình báo Ukraine để họ kích hoạt cảnh báo tập kích tại những khu vực nằm trong tầm bắn.
Sau khi vệ tinh phát hiện vụ phóng, các đài radar cảnh giới tầm xa sẽ theo dõi mục tiêu, tính toán đường bay và địa điểm lao xuống. Tất cả thông tin sẽ được chuyển về trung tâm chỉ huy, trong đó có căn cứ vũ trụ Buckley ở bang Colorado, để xác minh, phân tích và gửi cảnh báo trong thời gian thực.

Hệ thống cảnh báo tên lửa của Mỹ. Đồ họa: Youtube/SamEckholm
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự Ukraine, nhận định nguyên nhân Ukraine không nhận được cảnh báo là do mạng lưới vệ tinh trinh sát Mỹ bỏ lọt bệ phóng tên lửa Nga và hoạt động khai hỏa.
"Phương thức này không hoàn hảo, các vệ tinh phương Tây từng nhiều lần không phát hiện được hoạt động của tên lửa đạn đạo Nga", tài khoản này giải thích.

Ukraine không nhận được cảnh báo tên lửa Nga có thể vì 'lỗi phần mềm'

Ngoại trưởng Rubio phủ nhận Mỹ ngừng chia sẻ tin tình báo cho Ukraine, nói "lỗi phần mềm" xảy ra trong giai đoạn Kiev không được cảnh báo tên lửa.

vnexpress.net

 

[baicx7]

Mỹ bị nghi trì hoãn chuyển tên lửa Patriot cho Ukraine

Nhiều quốc gia có kế hoạch chuyển tên lửa Patriot trong kho dự trữ cho Ukraine, nhưng chưa được giới chức Mỹ cấp phép.

vnexpress.net

Patriot 'im hơi lặng tiếng', Kiev rung chuyển trong đòn tập kích của Nga

Nga tiến hành nhiều đợt tập kích tên lửa đạn đạo nhằm vào Kiev, các tổ hợp Patriot Ukraine dường như không tham chiến do đã cạn sạch đạn.

vnexpress.net

 

[baicx7]

Ukraine xin lỗi vì UAV phát nổ trên vùng trời quốc gia NATO

Ukraine bày tỏ "lấy làm tiếc" sau vụ UAV nước này bay vào vùng trời Litva, cho rằng phi cơ có thể chệch hướng vì Nga gây nhiễu.

vnexpress.net

Cảng dầu lớn nhất vùng Baltic bốc cháy do UAV Ukraine tập kích

Ukraine phóng UAV làm một cảng dầu bốc cháy và khiến nhiều địa điểm bị hư hại ở St. Petersburg, thành phố lớn thứ hai của Nga.

vnexpress.net

 

[baicx7]

Nga tấn công “bộ não” của Ukraine, Kiev cần khẩn cấp hành động

Minh Phượng


-03:26
Nam miền Bắc
(Dân trí) - Chuyên gia Ukraine cảnh báo chiến thuật đáng chú ý của Nga, kêu gọi chính quyền Kiev cần phải ứng phó ngay lập tức.

Khói lửa bốc cao ở thủ đô Ukraine sau đòn tập kích của Nga (Ảnh: Reuters).
Nga tập kích mục tiêu giá trị cao
Theo trang tin Breaking Defense của Mỹ, chuyên gia Kateryna Chernohorenko - cựu Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine phụ trách chuyển đổi số - đã tiết lộ một diễn biến đáng chú ý là kể từ đầu tháng 10, quân đội Nga lần đầu tiên tấn công các trung tâm dữ liệu của Ukraine.
Bà Chernohorenko cảnh báo Kiev cần hành động ngay lập tức để giảm thiểu tác động, đặc biệt là di dời các xưởng sản xuất máy bay không người lái (UAV) và kho vũ khí ra khỏi khu vực dân cư.
Ít nhất 5 trung tâm dữ liệu, chủ yếu ở thủ đô Kiev, đã bị tấn công. Do quy mô và độ phức tạp khổng lồ của các cơ sở này nên chúng được coi là mục tiêu có giá trị cực cao, đóng vai trò trung tâm trao đổi thông tin và nền tảng hệ thống chiến lược quốc gia.
Trước đây, quân đội Ukraine luôn ưu tiên bảo vệ các mục tiêu này bằng lưới lửa phòng không mạnh nhất, thậm chí chấp nhận hy sinh các mục tiêu khác. Tuy nhiên, tình hình hiện tại cho thấy khả năng phòng thủ tên lửa của Kiev có thể đã suy yếu đáng kể.
Tầm quan trọng của việc tấn công trung tâm dữ liệu là rất lớn. Trong xã hội hiện đại, Internet là xương sống của mọi hoạt động, từ kinh tế đến giao tiếp. Đối với Ukraine, việc đảm bảo an ninh dữ liệu và tích hợp thông tin trong thời chiến là cực kỳ quan trọng, ảnh hưởng đến khả năng nắm bắt tình hình và sự ổn định của người dân.
Báo Guardian của Anh cũng cho biết, đợt tấn công này của Nga nhắm vào các mạng lưới nền tảng kỹ thuật số, vốn là nơi các ngân hàng, hệ thống thanh toán và dịch vụ công cộng của Ukraine ngày càng phụ thuộc.


Tạm dừng


Bật âm thanh

Thời gian hiện tại 0:05
/
Độ dài 0:40



Toàn màn hình

Cài đặt

• 
  

• 
  

• 
  
• 
  
• 
  

Nga ồ ạt tập kích tên lửa đạn đạo vào Kiev rạng sáng 19/10. Phòng không Ukraine dường như có rất ít phản ứng (Video: Telegram).
"Bộ não" bị đe dọa, Ukraine cần hành động gấp
Trong những tháng gần đây, Nga đã thay đổi chiến thuật, áp dụng cách tiếp cận chậm rãi nhưng dần đẩy xã hội Ukraine vào tình thế khó khăn.
Trước đây, Nga thường tập trung tấn công các cơ sở năng lượng nằm sâu trong nội địa và cảng Odessa, gây ra khủng hoảng năng lượng và cản trở xuất nhập khẩu. Ukraine sử dụng UAV cảm tử tầm xa tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga để đáp trả, nhưng vị thế của Moscow là một nhà sản xuất dầu mỏ lớn khiến Kiev khó có thể so sánh về sức mạnh năng lượng.
Ngoài ra, lực lượng Moscow cũng đánh phá các trạm biến áp của Ukraine, dẫn đến tình trạng mất điện diện rộng thường xuyên ở Kiev và Odessa, làm tê liệt các máy bơm nước. Nhiều cư dân sống trong những tòa nhà cao tầng phải leo cầu thang hàng ngày để lấy nước từ khu vực công cộng, đôi khi phải đi bộ quãng đường khá xa. Khó khăn này đã khiến nhiều người rời khỏi thủ đô và chuyển đến miền Tây.
Khi mùa đông đang đến gần, tình trạng thiếu năng lượng, điện và nước sẽ đặt ra câu hỏi lớn về khả năng sinh tồn của người dân. Những vấn đề sinh kế này sẽ tạo áp lực lên chính phủ của Tổng thống Volodymyr Zelensky, có thể buộc Kiev phải xem xét lại lập trường về đàm phán hòa bình, bao gồm cả khả năng nhượng bộ với Moscow. Đây chính xác là mục tiêu chiến thuật của Nga.
Việc tấn công các kho chứa dầu và nhà máy điện ảnh hưởng đến nhu cầu thiết yếu hàng ngày, trong khi tấn công các trung tâm dữ liệu ảnh hưởng đến việc truyền tải thông tin của toàn xã hội.
Điều này tương đương với việc phá hủy "bộ não" của quá trình hiện đại hóa và sự kiểm soát hoàn toàn từ trên xuống dưới. Lượng lớn người dân sơ tán khỏi thủ đô báo hiệu khả năng điều hành đất nước của chính quyền Tổng thống Zelensky đang suy yếu dần dần, một tổn thất mà không một lượng UAV nào của quân đội Ukraine có thể bù đắp được.
Rõ ràng đây là một động thái có chủ đích. Ban đầu, cộng đồng quốc tế chưa hiểu hết "nước cờ" của Nga nhưng hiện tại những chiến lược này trở nên rõ ràng hơn. Điều đó cũng cho thấy cuộc khủng hoảng ở Ukraine đang ngày càng nghiêm trọng.
Chuyên gia Chernohorenko kêu gọi Ukraine nên giảm thiểu quy mô chiến tranh, không tấn công vào các mục tiêu dân sự của Nga để tránh Moscow có lý do leo thang, ảnh hưởng đến thường dân.

Nga tấn công thẳng vào “bộ não” của Ukraine, Kiev khẩn cấp hành động - Nga đi nước cờ hiểm, Ukraine ngày càng khủng hoảng nghiêm trọng

(Dân trí) - Chuyên gia Ukraine cảnh báo chiến thuật đáng chú ý của Nga, kêu gọi chính quyền Kiev cần phải ứng phó ngay lập tức.

dantri.com.vn

 

[baicx7]

60 giây chớp nhoáng Mỹ cảnh báo Ukraine trước khi tên lửa Nga tiếp cận

Đức Hoàng


-03:17
Nam miền Bắc
(Dân trí) - Ukraine nói rằng họ đã nhận được tin tình báo của Mỹ trước khi Nga phóng tên lửa đạn đạo nhưng khoảng thời gian này ngắn so với kỳ vọng.

Hiện trường một vụ tập kích ở Ukraine (Ảnh: AFP).
Không quân Ukraine cho biết Mỹ chỉ cảnh báo Kiev trước 60 giây khi Nga tiến hành một cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo nhằm vào thủ đô Ukraine đầu tuần này.
Đại tá Yuriy Ihnat, người phát ngôn Không quân Ukraine, nói với The Telegraph rằng thông tin tình báo đã được chuyển đến, nhưng “không nhanh như chúng tôi mong muốn”. Trong khi đó, Kiev hoàn toàn không nhận được cảnh báo nào về một cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo xảy ra trước đó, vào rạng sáng ngày 19/10.
Người dân thủ đô Ukraine cho biết đã nghe thấy hai đợt tiếng nổ sau khi Nga phóng hàng trăm UAV và tên lửa trong các cuộc tập kích mới nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng.
“Chúng tôi không nhận được thông tin từ các đối tác về đợt tấn công đầu tiên. Đối với đợt thứ hai, chúng tôi có nhận được thông tin, nhưng không nhanh như mong muốn. Chỉ khoảng một phút sau đó, tên lửa đạn đạo đã lao tới”, Đại tá Ihnat nói.
Tên lửa đạn đạo Nga có khả năng bay chỉ vài phút tới lãnh thổ Ukraine. Trước đó, Mỹ thường cung cấp thông tin tình báo cho Ukraine khi Nga có các hoạt động triển khai vũ khí chiến lược. Từ đó, Kiev sẽ chuẩn bị sẵn phương án để phản ứng kịp thời.
Tuy nhiên, việc gián đoạn thông tin tình báo, hay tin tức chỉ đến trước 1 phút, làm phức tạp thêm quá trình ứng phó của Ukraine. Điều này diễn ra trong bối cảnh kho tên lửa đánh chặn Patriot của Ukraine đang cạn kiệt và Kiev mô tả đây là thứ duy nhất có thể đánh chặn hiệu quả vũ khí đạn đạo của Nga.
Quan hệ giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Mỹ Donald Trump đang căng thẳng sau khi Washington nới lỏng lệnh trừng phạt để Nga cung cấp nhiên liệu diesel ra thị trường toàn cầu.
Tổng thống Ukraine cho rằng ông Trump có thể rút lại sự hỗ trợ dành cho Kiev nhằm buộc Ukraine phải nhượng bộ Moscow trong các cuộc đàm phán hòa bình tiềm tàng.
Lập trường ngày càng cứng rắn của ông Trump đối với Ukraine làm dấy lên lo ngại rằng Mỹ có thể ngừng chia sẻ thông tin tình báo với phía Kiev. Ukraine đặc biệt phụ thuộc vào các vệ tinh của Mỹ để phát hiện tên lửa đạn đạo Nga được phóng đi, loại vũ khí có khả năng đánh trúng các thành phố của nước này chỉ trong vài phút.

Trong những ngày qua, các quan chức tại Kiev nhiều lần phàn nàn rằng Ukraine không được thông báo sớm về các vụ phóng tên lửa của Nga.
Cuối tuần qua, ông Zelensky xác nhận hoạt động chia sẻ thông tin tình báo từ Mỹ đã được nối lại sau một thời gian tạm dừng ngắn vào tuần trước.
Hôm 19/10, trong chuyến thăm Uzbekistan, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết một “sự cố phần mềm liên quan đến hệ thống cảnh báo sớm của họ” đã khiến Ukraine không nhận được thông tin về một số vụ phóng tên lửa của Nga.
Một quan chức Mỹ xác nhận hoạt động chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine vẫn tiếp diễn, nhưng thừa nhận đã xảy ra một số vấn đề kỹ thuật. Những người đang tìm cách khắc phục vẫn chưa thể xác định chính xác nguyên nhân sự cố.
Một nguồn tin nắm rõ các cuộc thảo luận mô tả có “nhiều khả năng” có thể khiến cảnh báo không đến được Ukraine, trong đó có thời tiết xấu hoặc việc hệ thống của Mỹ không thể xử lý đồng thời nhiều cuộc xung đột tại châu Âu và Trung Đông.
Fabian Hoffman, chuyên gia điều hành blog Missile Matters, nhận định: “Nếu một số cảm biến nhất định trên các vệ tinh được hướng sang nơi khác, Ukraine vẫn nằm trong phạm vi giám sát toàn cầu của các cảm biến này, nhưng sẽ mất khả năng quét lại nhanh hơn và độ nhạy cao hơn cần thiết để phát hiện các tên lửa đạn đạo có thời gian cháy động cơ ngắn”.
Các quan chức chưa loại trừ khả năng có hành vi can thiệp từ bên ngoài nhằm vào những nút liên lạc được sử dụng để chuyển tiếp thông tin từ Mỹ, qua châu Âu, đến Ukraine.

60 giây chớp nhoáng Mỹ cảnh báo Ukraine trước khi tên lửa Nga tiếp cận

(Dân trí) - Ukraine nói rằng họ đã nhận được tin tình báo của Mỹ trước khi Nga phóng tên lửa đạn đạo nhưng khoảng thời gian này ngắn so với kỳ vọng.

dantri.com.vn

 

[baicx7]

Ukraine báo động Nga sắp mở khóa sức mạnh mới bằng "đối thủ của Starlink"

Đức Hoàng


-03:43
Nam miền Bắc
(Dân trí) - Cố vấn cấp cao của Ukraine cảnh báo Nga còn 6 tháng nữa sẽ có thể "lột xác" cách tập kích, khiến cho phía Kiev trở nên khó khăn trong việc đối phó hiệu quả.

Các thiết bị đầu cuối Rassvet của Nga (Ảnh: RBC).
Nga đang triển khai mạng lưới vệ tinh quỹ đạo Trái đất tầm thấp mang tên “Rassvet”, có thể cho phép các lực lượng vận hành của Nga điều khiển theo thời gian thực UAV tấn công, UAV trinh sát và tên lửa hành trình giá rẻ trên khắp Ukraine trong khoảng 6 tháng tới. Rassvet là hệ thống internet vệ tinh được mệnh danh là "đối thủ của Starlink".
Thông tin trên do ông Serhii Beskrestnov, cố vấn của Tổng thống Ukraine về công nghệ quốc phòng, cảnh báo.
Ông Beskrestnov mô tả mạng lưới vệ tinh liên lạc đang hình thành này là mối đe dọa công nghệ hàng đầu từ Moscow. Ông cảnh báo việc đưa hệ thống vào hoạt động sẽ tạo ra những nguy cơ an ninh nghiêm trọng đối với cả Ukraine và cấu trúc phòng thủ rộng hơn của châu Âu.
Theo ông Beskrestnov, các kỹ sư Nga đang điều chỉnh kiến trúc thông tin liên lạc vệ tinh để dẫn đường cho các loại đạn bay lảng vảng kiểu Shahed, UAV trinh sát chiến thuật và những hệ thống tên lửa giá rẻ hơn như Banderol và Dan-M.
Các kết nối vệ tinh liên tục theo thời gian thực sẽ cho phép người điều khiển từ xa điều chỉnh quỹ đạo bay, thay đổi góc tiếp cận ở giai đoạn cuối và thay đổi mục tiêu của đạn ngay giữa chuyến bay. Điều này sẽ làm suy giảm đáng kể hiệu quả của các biện pháp đối phó bằng tác chiến điện tử và hệ thống gây nhiễu vô tuyến của Ukraine.
“Họ có thể tập kích toàn bộ đất nước theo thời gian thực và thực hiện điều đó với độ chính xác cực cao”, ông Beskrestnov cảnh báo, cho rằng đây sẽ là kịch bản thảm họa với Ukraine.
Moscow hiện chưa thiết lập được vùng phủ sóng vệ tinh liên tục trên không phận Ukraine. Cơ chế chuyển động quỹ đạo hiện nay cho phép các vệ tinh Rassvet cung cấp kết nối dữ liệu tạm thời trong khoảng 30-40 phút mỗi lần, khi từng vệ tinh bay qua phía trên.
Tuy nhiên, ông Beskrestnov ước tính kết nối vệ tinh liên tục 24 giờ trên lãnh thổ Ukraine có thể trở thành hiện thực trong khoảng 6 tháng tới, khi Nga bổ sung thêm thiết bị cho mạng lưới.
Đầu tháng 10, công ty phát triển vệ tinh thương mại Nga Bureau 1440 đã giới thiệu 3 thiết bị đầu cuối người dùng đang hoạt động, được thiết kế cho hệ thống Rassvet. Các nhà phân tích quốc phòng đánh giá những bộ thu phát nhỏ gọn này có thể được tích hợp vào thân các loại đạn bay lảng vảng tầm xa và phương tiện mang tên lửa hành trình để duy trì kết nối dữ liệu liên tục.

Các nhà hoạch định quốc phòng và cơ quan kỹ thuật Ukraine đang xây dựng những biện pháp đối phó, trong đó có các biện pháp trừng phạt quốc tế nhằm vào chuỗi cung ứng linh kiện.
Ông Beskrestnov nhấn mạnh các biện pháp đối phó kỹ thuật gặp nhiều trở ngại đáng kể. Các nhóm trong nước phải thiết kế hệ thống bảo vệ trước một mạng lưới vệ tinh chưa hoạt động đầy đủ, trong khi các chuyên gia Nga trước đó đã có thời gian điều chỉnh kỹ thuật gây nhiễu nhằm vào mạng lưới Starlink của Ukraine.
“Khi Nga bắt đầu sử dụng hệ thống này để tập kích cơ sở hạ tầng của chúng tôi, chúng tôi phải có sẵn các phương tiện phòng thủ, sản xuất chúng với số lượng lớn và triển khai trên thực tế”, cố vấn của Tổng thống Ukraine nhấn mạnh.
Do Bureau 1440 phát triển, mạng lưới vệ tinh băng thông rộng Rassvet dự kiến hoạt động ở độ cao khoảng 800km, cung cấp tốc độ truyền dữ liệu lý thuyết lên tới 1Gbps, với độ trễ tín hiệu khoảng 70 mili giây. Hệ thống sử dụng các giao thức mạng phi mặt đất 5G và kết nối laser liên vệ tinh.
Các thử nghiệm ở quỹ đạo thấp hơn, gần 500km, có thể giúp giảm độ trễ xuống còn 30 mili giây, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian phản hồi trong quá trình dẫn đường.
Năm 2026, Nga đã thực hiện hai vụ phóng lên quỹ đạo, mỗi vụ đưa 16 vệ tinh Rassvet-3 lên không gian bằng tên lửa đẩy Soyuz-2.1b từ sân bay vũ trụ Plesetsk.
Moscow đã công bố kế hoạch triển khai 292 vệ tinh vào năm 2027 và mở rộng mạng lưới lên 924 vệ tinh vào năm 2035.
Ukraine đang tích cực vận động ngoại giao nhằm ngăn Nga phát triển các hệ thống vệ tinh này. Trước đó, Kiev đã kêu gọi Mỹ có biện pháp để Nga không thể tiếp tục phát triển Rassvet thông qua trừng phạt.

Ukraine báo động Nga sắp mở khóa sức mạnh mới bằng "đối thủ của Starlink"

(Dân trí) - Cố vấn cấp cao của Ukraine cảnh báo Nga còn 6 tháng nữa sẽ có thể "lột xác" cách tập kích, khiến cho phía Kiev trở nên khó khăn trong việc đối phó hiệu quả.

dantri.com.vn

 

[baicx7]

Tàu khu trục Mỹ phóng tên lửa SM-2, thị uy năng lực diệt UAV
Thứ Ba, 10:22, 20/10/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - Tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Carney (DDG-64) thuộc lớp Arleigh Burke của Hải quân Mỹ đã phóng thành công tên lửa phòng không SM-2, đánh chặn các mục tiêu máy bay không người lái (UAV) trong cuộc tập trận bắn đạn thật trên Đại Tây Dương.

Kết quả này cho thấy khả năng phát hiện, theo dõi và tiêu diệt mục tiêu trên không của chiến hạm Mỹ thông qua hệ thống chiến đấu Aegis. Đây cũng là năng lực phòng thủ quan trọng mà tàu USS Carney từng vận dụng trong các hoạt động tác chiến tại Biển Đỏ.

Tàu khu trục tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke của Mỹ đã đánh chặn thành công các mục tiêu bay không người lái bằng tên lửa đất đối không SM-2 trong một cuộc tập trận bắn đạn thật trên Đại Tây Dương. (Nguồn ảnh: Hải quân Mỹ)
Cuộc tập trận góp phần nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của các tàu khu trục lớp Arleigh Burke trước những mối đe dọa ngày càng đa dạng, từ tên lửa hành trình đến UAV và các cuộc tấn công phối hợp từ trên không. Việc sử dụng tên lửa thật thay vì chỉ diễn tập mô phỏng giúp Hải quân Mỹ kiểm tra hiệu quả hoạt động của các hệ thống vũ khí, rèn luyện kỹ năng cho thủy thủ đoàn và duy trì năng lực phòng không nhằm bảo vệ nhóm tác chiến tàu sân bay, các chiến hạm đang làm nhiệm vụ cũng như những tuyến hàng hải chiến lược.
Theo thông tin Hải quân Mỹ công bố, cuộc tập trận mang tên Bắn đạn thật có mục đích (Live Fire With a Purpose – LFWAP) diễn ra trong hai ngày 30/9 và 1/10, sau quá trình huấn luyện chiến đấu mô phỏng, diễn tập chiến thuật và chuẩn bị cho thủy thủ đoàn. Các đợt phóng tên lửa thành công cho thấy tàu USS Carney có thể thực hiện nhiệm vụ phòng không bằng đạn thật trong môi trường huấn luyện sát với thực tế.

Trong cuộc tập trận, tàu USS Carney sử dụng tên lửa SM-2 để tiêu diệt các mục tiêu UAV, chuyển từ các tình huống mô phỏng sang đánh chặn bằng vũ khí thật. Hoạt động này kiểm tra khả năng phối hợp giữa radar, hệ thống chiến đấu Aegis, thiết bị điều khiển vũ khí và hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41 trên tàu. Đồng thời, thủy thủ đoàn phải tuân thủ các quy trình tác chiến phòng không tương tự khi đối mặt với tình huống chiến đấu thực tế.
Thiếu tá Hải quân Dennis Morral, sĩ quan phụ trách hệ thống chiến đấu trên tàu, cho biết cuộc tập trận tạo điều kiện để thủy thủ đoàn trực tiếp phóng tên lửa SM-2 vào các mục tiêu trên không. Hình thức huấn luyện này giúp các thủy thủ nâng cao khả năng ra quyết định nhanh, phối hợp sử dụng vũ khí và thực hiện quy trình tác chiến nhằm bảo vệ chiến hạm trước các mối đe dọa từ trên không.
SM-2 là dòng tên lửa phòng không hạm tàu có tầm bắn từ trung bình đến xa, được thiết kế để bảo vệ tàu chiến và biên đội tàu trước máy bay, tên lửa hành trình của đối phương. Khi kết hợp với hệ thống chiến đấu Aegis, tên lửa nhận dữ liệu cập nhật trong quá trình bay và sử dụng hệ thống tự dẫn ở giai đoạn cuối để đánh chặn mục tiêu từ khoảng cách xa. Tùy biến thể, SM-2 có thể đạt tầm bắn hơn 160 km, dù hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào điều kiện tác chiến và đặc điểm mục tiêu.
USS Carney thuộc lớp Arleigh Burke, phiên bản Flight I, được trang bị hệ thống chiến đấu Aegis, radar mảng pha AN/SPY-1 và hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41. Những hệ thống này cho phép chiến hạm phát hiện, theo dõi các mối đe dọa trên không, tính toán phương án đánh chặn và phóng tên lửa để bảo vệ bản thân cũng như các đơn vị hải quân hoạt động gần đó.
Cuộc diễn tập trên Đại Tây Dương cũng gắn với kinh nghiệm tác chiến mà USS Carney tích lũy trong đợt triển khai tại Biển Đỏ và Vịnh Aden giai đoạn 2023–2024. Trong thời gian này, chiến hạm nhiều lần đối phó với UAV và tên lửa do lực lượng Houthi tại Yemen phóng đi, tham gia bảo vệ hoạt động hàng hải và các lực lượng hải quân trước những cuộc tấn công từ trên không.
Cuộc tập trận mới nhất không chỉ là hoạt động huấn luyện định kỳ của USS Carney mà còn giúp thủy thủ đoàn kiểm tra, củng cố các quy trình phòng không từng được vận dụng trong thực chiến. Dù các mục tiêu trong cuộc diễn tập không phải vũ khí do đối phương phóng đi, việc đánh chặn thành công bằng tên lửa SM-2 vẫn góp phần duy trì năng lực vận hành hệ thống vũ khí và nâng cao mức độ sẵn sàng chiến đấu của chiến hạm.
Vai trò của tên lửa SM-2 trong cấu trúc phòng không
Đối với USS Carney, cuộc bắn đạn thật được tiến hành sau một loạt tình huống giao chiến mô phỏng và quá trình chuẩn bị chiến thuật, nhằm bảo đảm thủy thủ đoàn thực hiện thành thạo các quy trình tác chiến. Thượng sĩ chỉ huy hệ thống kiểm soát hỏa lực Aegis, ông Aaron Mattox nhấn mạnh tầm quan trọng của việc củng cố sự tự tin cho đội ngũ vận hành hệ thống chiến đấu trên tàu khu trục, đặc biệt khi chuyển từ huấn luyện mô phỏng sang phóng tên lửa thật.
Cuộc diễn tập cũng cho thấy vai trò của tên lửa SM-2 trong cấu trúc phòng không nhiều tầng của Hải quân Mỹ. Dù các loại tên lửa đánh chặn thế hệ mới bổ sung thêm phương án phòng thủ, SM-2 vẫn là vũ khí quan trọng để đối phó với máy bay và tên lửa hành trình. Việc sử dụng phù hợp loại tên lửa này cũng giúp duy trì nguồn dự trữ các loại đạn đánh chặn chuyên dụng cho những mối đe dọa khác.
Duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi các lực lượng hải quân Mỹ hoạt động tại những khu vực mà UAV giá rẻ và tên lửa dẫn đường hiện đại có thể đe dọa các chiến hạm có giá trị cao. Kinh nghiệm tại Biển Đỏ cho thấy hiệu quả phòng thủ phụ thuộc vào độ tin cậy của hệ thống chiến đấu, nguồn cung tên lửa đánh chặn phù hợp và khả năng duy trì kỹ năng tác chiến của thủy thủ đoàn qua các đợt huấn luyện, giao chiến liên tiếp.
Cuộc diễn tập trên Đại Tây Dương không bổ sung năng lực tên lửa mới hay làm tăng tầm bắn của USS Carney. Thay vào đó, hoạt động này kiểm chứng khả năng vận hành các hệ thống phòng không hiện có thông qua những đợt đánh chặn bằng đạn thật, qua đó đánh giá mức độ sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ của chiến hạm.
Đối với Hải quân Mỹ, cuộc diễn tập cho thấy mối liên hệ giữa kinh nghiệm thực chiến và khả năng duy trì sức chiến đấu lâu dài. Sau khi đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV tại Biển Đỏ, USS Carney tiếp tục rèn luyện năng lực đánh chặn bằng tên lửa SM-2, góp phần duy trì khả năng phòng thủ của các đội hình hải quân và bảo vệ hoạt động hàng hải trước những mối đe dọa trên không ngày càng đa dạng.

Tàu khu trục Mỹ phóng tên lửa SM-2, thị uy năng lực diệt UAV

VOV.VN - Tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Carney (DDG-64) thuộc lớp Arleigh Burke của Hải quân Mỹ đã phóng thành công tên lửa phòng không SM-2, đánh chặn các mục tiêu máy bay không người lái (UAV) trong cuộc tập trận bắn đạn thật trên Đại Tây Dương.

vov.vn

 

[baicx7]

Mỹ “đốt” số tên lửa tương đương 19 năm mua sắm trong 7 tháng xung đột với Iran
Thứ Ba, 06:46, 20/10/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - Sau khoảng 7 tháng giao tranh với Iran, Mỹ có thể đã sử dụng số tên lửa đánh chặn Patriot tương đương gần 19 năm mua sắm, căn cứ theo nhịp độ trước chiến tranh. Kho dự trữ suy giảm nhanh, trong khi năng lực sản xuất chưa đáp ứng kịp nhu cầu, là nguy cơ an ninh với Washington nếu xảy ra một cuộc xung đột.

Theo ước tính của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), trước khi xung đột với Iran bùng phát, Mỹ có khoảng 2.200-2.330 tên lửa đánh chặn Patriot thế hệ mới nhất. Sau khi phóng khoảng 1.060-1.500 quả trong chiến sự ở Trung Đông, quân đội Mỹ có thể chỉ còn khoảng một phần ba lượng dự trữ ban đầu.

Quân đội Mỹ đã tiến hành phóng thử tên lửa Patriot tại căn cứ Redstone Arsenal, bang Alabama năm 2019 (Ảnh: Lục quân Mỹ)
Đáng chú ý, trước chiến tranh, quân đội Mỹ chỉ mua sắm trung bình khoảng 225 tên lửa đánh chặn Patriot mỗi năm. Trong khi đó, sản lượng hiện nay của tập đoàn Lockheed Martin đạt khoảng 600-650 quả mỗi năm, phục vụ cả quân đội Mỹ và các đối tác quốc tế.
Với tốc độ tiêu hao như vậy, CSIS ước tính Mỹ cần ít nhất 3 năm để khôi phục kho dự trữ về mức trước chiến tranh. Thời gian này có thể tạo ra một khoảng trống “dễ bị tổn thương” đối với năng lực phòng thủ của Mỹ, đặc biệt nếu Washington phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng quân sự lớn tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Kho tên lửa suy giảm trước cả khi xung đột Iran nổ ra
Tình trạng thiếu hụt đạn dược phòng không của Mỹ đã được cảnh báo trước khi chiến tranh với Iran bùng phát.
Cuối tháng 12 năm ngoái, khoảng hai tháng trước khi cuộc xung đột bắt đầu, Tướng Randy George, khi đó là Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ, cảnh báo tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng đạn dược phòng thủ tên lửa có thể kéo dài trong 5 năm.
Theo các quan chức Mỹ trao đổi với CBS News, Tướng George đã công bố đánh giá rủi ro này trong Kế hoạch phân bổ quản lý lực lượng toàn cầu của Lầu Năm Góc. Đây là tài liệu thường niên do Bộ trưởng Quốc phòng phê duyệt, định hướng việc triển khai lực lượng và vũ khí của Mỹ trên toàn thế giới.
Được xây dựng cho kế hoạch năm tài khóa 2027 trước khi chiến tranh do Mỹ và Israel dẫn dắt nhằm vào Iran nổ ra, đánh giá này cảnh báo lượng tên lửa Patriot và các hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) sẽ tiếp tục ở mức thiếu hụt đáng kể về mặt chiến lược cho đến năm 2030.
Các quan chức Mỹ giấu tên cho biết tình trạng này bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân: Washington chuyển giao các hệ thống Patriot cho Ukraine sau khi Nga mở chiến dịch quân sự năm 2022; tiêu hao đạn dược trong hoạt động bảo vệ Israel; cùng những hạn chế kéo dài của nền công nghiệp quốc phòng Mỹ.
Trong thời gian chiến sự Trung Đông, hồi tháng 4, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã cách chức ông George. Tuy nhiên, thông tin được CBS News dẫn lại không xác lập rằng việc ông George rời vị trí có liên quan trực tiếp đến những cảnh báo về thiếu hụt đạn dược hay không.

Một bệ phóng tên lửa Patriot của Mỹ triển khai tại Căn cứ Không quân Ali Al Salem, Kuwait (Ảnh: CENTCOM)Kho PAC-3 ở ngưỡng nguy hiểm
Loại đạn được cho là đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nhất là Patriot Advanced Capability-3 (PAC-3). Đây là tên lửa đánh chặn đất đối không tốc độ cao, có khả năng phá hủy tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo chiến thuật đang bay tới bằng cách va chạm trực tiếp với mục tiêu. PAC-3 cũng có thể được sử dụng để đánh chặn máy bay đối phương.
Theo Mark Cancian, cựu đại tá Thủy quân lục chiến Mỹ và cố vấn cấp cao về quốc phòng, an ninh tại CSIS, Patriot và THAAD sẽ là hai trong số những loại đạn dược mà quân đội Mỹ cần sử dụng nhiều nhất nếu xảy ra xung đột ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Ông Cancian nhận định, trong một cuộc chiến giả định như vậy, nhu cầu về tên lửa phòng không và phòng thủ tên lửa sẽ đặc biệt lớn, trong khi mức độ giao tranh trên bộ và nhu cầu sử dụng một số loại vũ khí khác, chẳng hạn tên lửa chống tăng Javelin, có thể hạn chế hơn.
Điều này cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở số lượng tên lửa Mỹ đã sử dụng tại Trung Đông, mà còn ở khả năng duy trì năng lực phòng thủ trong một chiến trường tiềm tàng khác. Nếu kho dự trữ chưa được bổ sung đầy đủ, Washington có thể phải cân nhắc kỹ hơn cách phân bổ tên lửa đánh chặn giữa các khu vực và nhiệm vụ quân sự.

Mô hình nâng cấp tên lửa Patriot (PAC-3) của Lockheed Martin tại một triển lãm quân sự quốc tế ở Kielce, Ba Lan (Ảnh: Reuters)Năng lực sản xuất là “điểm nghẽn chiến lược”
Khoảng cách giữa tốc độ tiêu hao trong chiến tranh và năng lực bổ sung đạn dược đang đặt ra thách thức lớn cho ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ. Ngay cả khi nhà sản xuất Lockheed Martin duy trì sản lượng 600-650 tên lửa Patriot mỗi năm, con số này vẫn phải đáp ứng nhu cầu của Mỹ và các đối tác quốc tế. Điều đó đồng nghĩa việc khôi phục kho dự trữ của Washington không chỉ phụ thuộc vào sản lượng sản xuất, mà còn vào nhu cầu tác chiến tiếp theo, các hợp đồng xuất khẩu và quyết định phân bổ đạn dược.
CSIS ước tính rằng Mỹ cần ít nhất 3 năm để trở lại mức dự trữ trước chiến tranh, cho thấy quá trình bổ sung sẽ không thể diễn ra tức thời. Trong khi đó, cảnh báo về tình trạng thiếu hụt kéo dài đến năm 2030 đối với Patriot và THAAD cho thấy sức ép có thể vượt xa tác động của riêng cuộc chiến với Iran.
Đối với Washington, bài toán hiện nay là duy trì đủ năng lực đánh chặn để bảo vệ lực lượng và đồng minh trong các cuộc xung đột đang diễn ra, đồng thời giữ lại nguồn lực cần thiết để răn đe các đối thủ lớn. Nếu nhu cầu sử dụng tên lửa phòng thủ tiếp tục vượt xa khả năng bổ sung, Mỹ có thể phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn hơn trong việc ưu tiên chiến trường và bảo đảm an ninh dài hạn.

Mỹ “đốt” số tên lửa tương đương 19 năm mua sắm trong 7 tháng xung đột với Iran

VOV.VN - Sau khoảng 7 tháng giao tranh với Iran, Mỹ có thể đã sử dụng số tên lửa đánh chặn Patriot tương đương gần 19 năm mua sắm, căn cứ theo nhịp độ trước chiến tranh. Kho dự trữ suy giảm nhanh, trong khi năng lực sản xuất chưa đáp ứng kịp nhu cầu, là nguy cơ an ninh với Washington nếu xảy ra...

vov.vn

 

[baicx7]

Nga hồi sinh oanh tạc cơ Tu-160M, hé lộ cuộc lột xác bên trong
Thứ Ba, 06:10, 20/10/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - Nga đang hiện đại hóa sâu dòng máy bay ném bom chiến lược Tu-160M, giữ nguyên thiết kế cánh cụp cánh xòe đặc trưng nhưng thay đổi phần lớn hệ thống và thiết bị bên trong.

Theo thông tin do tập đoàn Rostec của Nga công bố, khoảng 80% hệ thống và thiết bị trên máy bay Tu-160M đã được hiện đại hóa, trong đó có hệ thống điện tử hàng không, dẫn đường, điều khiển vũ khí và động cơ.

Máy bay chiến đấu Tu-160M của Nga. Ảnh: UAC
Chương trình Tu-160M không chỉ nhằm nâng cao năng lực của dòng máy bay ném bom chiến lược hiện có, mà còn đánh dấu nỗ lực khôi phục năng lực sản xuất loại máy bay này của Nga. Đây được xem là một thành phần quan trọng trong lực lượng không quân tầm xa và hệ thống răn đe chiến lược của nước này.
Giữ nguyên thiết kế, nâng cấp toàn diện hệ thống bên trong
Điểm đáng chú ý trong chương trình nâng cấp Tu-160M không nằm ở hình dáng bên ngoài, mà ở những thay đổi về công nghệ và trang thiết bị. Giám đốc điều hành (CEO) Công ty Cổ phần Tupolev - ông Yuri Abrosimov cho biết, máy bay vẫn giữ cấu hình khí động học đặc trưng của dòng Tu-160 từ thời Liên Xô, nhưng được phát triển trên nền tảng công nghệ mới, ứng dụng các giải pháp kỹ thuật số.

Theo ông Abrosimov, khoảng 80% hệ thống và thiết bị trên máy bay đã được hiện đại hóa. Các hạng mục nâng cấp bao gồm hệ thống vô tuyến điện tử trên khoang, hệ thống điều khiển bay, điều khiển vũ khí, dẫn đường và động cơ.
Rostec cho biết Tu-160M được trang bị động cơ NK-32-02, còn gọi là NK-32 Series 02. Đây là một trong những thay đổi quan trọng của chương trình, bên cạnh việc nâng cấp các hệ thống điện tử và điều khiển.
Cần lưu ý, tỷ lệ 80% nói trên áp dụng cho hệ thống và thiết bị, không đồng nghĩa với việc 80% toàn bộ máy bay hoặc khung thân đã được thay mới. Tu-160M không phải là một thiết kế khí động học hoàn toàn mới, nhưng cũng không chỉ dừng lại ở việc sửa chữa, tân trang máy bay cũ. Chương trình hướng đến việc nâng cấp đồng bộ các hệ thống động lực, dẫn đường, quản lý nhiệm vụ và điều khiển vũ khí, trong khi vẫn duy trì cấu hình cánh cụp cánh xòe đặc trưng.
Khôi phục năng lực sản xuất máy bay chiến lược
Bên cạnh những cải tiến kỹ thuật, việc khôi phục dây chuyền sản xuất Tu-160 cũng là một nội dung quan trọng của chương trình.
Theo Tupolev, quá trình này đòi hỏi Nga phải tái lập mạng lưới hợp tác với các nhà cung cấp vật liệu và bán thành phẩm, khôi phục chuỗi cung ứng linh kiện, hiện đại hóa cơ sở sản xuất và thử nghiệm bay. Một số quy trình công nghệ chuyên biệt, như hàn chùm tia điện tử và ủ chân không đối với các kết cấu titan, cũng cần được khôi phục.
Trước đó, Tập đoàn Máy bay Thống nhất Nga (UAC) cho biết toàn bộ tài liệu thiết kế của Tu-160M đã được số hóa. Hơn 40% thiết bị tại Nhà máy Hàng không Kazan cũng đã được thay thế hoặc hiện đại hóa trong khuôn khổ chương trình khôi phục sản xuất.
Việc khôi phục dây chuyền sản xuất không chỉ đòi hỏi nguồn lực tài chính và cơ sở hạ tầng, mà còn phụ thuộc vào khả năng duy trì chuỗi cung ứng, đội ngũ kỹ thuật và các công nghệ chế tạo chuyên biệt. Đây là những yếu tố có ý nghĩa lâu dài đối với năng lực phát triển lực lượng không quân tầm xa của Nga.
Chương trình tiếp tục trong bối cảnh các lệnh trừng phạt
Chương trình Tu-160M tiếp tục được triển khai trong bối cảnh Nga chịu các lệnh trừng phạt và hạn chế xuất khẩu từ phương Tây, ảnh hưởng đến các doanh nghiệp quốc phòng cũng như khả năng tiếp cận một số công nghệ hàng không, điện tử và công nghệ lưỡng dụng.
UAC từng công bố thông tin về việc nâng cấp khoảng 80% hệ thống và thiết bị trên Tu-160M khi chiếc máy bay sản xuất mới đầu tiên thực hiện chuyến bay ngày 12/1/2022, trước khi các biện pháp trừng phạt được mở rộng đáng kể sau tháng 2/2022.
Điều này cho thấy kế hoạch hiện đại hóa và khôi phục sản xuất Tu-160M đã được triển khai từ trước khi các biện pháp trừng phạt mở rộng. Trong bối cảnh hiện nay, Nga đang tìm cách duy trì chương trình, củng cố năng lực sản xuất trong nước và giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung công nghệ từ bên ngoài.
Dù vậy, việc hiện đại hóa hệ thống và khôi phục dây chuyền sản xuất không đồng nghĩa với việc mọi khó khăn về công nghệ, linh kiện và chuỗi cung ứng đã được giải quyết. Khả năng duy trì tiến độ sản xuất, bảo đảm chất lượng và đưa máy bay vào khai thác sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả thực tế của chương trình Tu-160M.
Vai trò của Tu-160M trong lực lượng máy bay ném bom Nga
Theo số liệu do Rostec công bố, Tu-160M có thể đạt tốc độ hơn 2.000 km/h, bay xa hơn 12.000 km mà không cần tiếp nhiên liệu và mang theo hơn 40 tấn vũ khí. Ngoài ra, Tu-160M kết hợp tốc độ cao, tải trọng vũ khí lớn với hệ thống bên trong được hiện đại hóa. Những yếu tố này giúp Tu-160M giữ vai trò đáng chú ý trong quá trình phát triển dài hạn của lực lượng máy bay ném bom chiến lược Nga, đặc biệt ở khía cạnh duy trì và nâng cấp các nền tảng công nghệ cao.
Vai trò của Tu-160M càng rõ hơn khi xét đến vị trí của dòng máy bay này trong thành phần trên không của bộ ba hạt nhân Nga. Rostec xác định Tu-160 là một thành tố quan trọng của lực lượng răn đe hạt nhân chiến lược, bên cạnh các hệ thống tên lửa trên đất liền và trên tàu ngầm.
Tuy nhiên, vai trò của Tu-160M không chỉ giới hạn ở nhiệm vụ hạt nhân. Máy bay còn có thể mang tên lửa tầm xa phục vụ các nhiệm vụ tiến công thông thường. Vì vậy, việc một máy bay có khả năng mang vũ khí hạt nhân được triển khai hoặc thực hiện chuyến bay không đồng nghĩa với việc hoạt động đó nhất thiết liên quan đến một nhiệm vụ hạt nhân.
Các hoạt động thực tế cho thấy lực lượng máy bay ném bom chiến lược Nga còn đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác. Theo Army Recognition, các máy bay Tu-160 đã thực hiện chuyến bay theo kế hoạch kéo dài khoảng 16 giờ trên vùng biển quốc tế thuộc biển Barents và biển Na Uy ngày 23/6. Các máy bay được tiêm kích MiG-31 hộ tống và tiến hành huấn luyện tiếp nhiên liệu trên không.
Chuyến bay này cho thấy một số năng lực của lực lượng không quân tầm xa, gồm duy trì hoạt động trong thời gian dài, phối hợp với tiêm kích, tiếp nhiên liệu trên không và triển khai lực lượng trên các vùng biển quốc tế.
Một yếu tố khác có ý nghĩa đối với triển vọng lâu dài của Tu-160M là khả năng nâng cấp các hệ thống bên trong. Theo Tổng giám đốc Tupolev, cấu trúc thiết bị của máy bay được thiết kế để cho phép thay thế những thành phần lỗi thời bằng các hệ thống mới mà không phải hiện đại hóa toàn bộ kiến trúc tổng thể.
Nhìn tổng thể, tầm quan trọng của Tu-160M không chỉ nằm ở tốc độ hay tải trọng vũ khí, mà còn ở khả năng kết hợp các hệ thống hiện đại với một chương trình khôi phục sản xuất. Trong khi Tu-95MS tiếp tục đóng góp vào năng lực không quân tầm xa của Nga, Tu-160M là một trong những nền tảng được nước này hướng tới để duy trì khả năng tác chiến và nâng cấp công nghệ trong dài hạn.

Nga hồi sinh oanh tạc cơ Tu-160M, hé lộ cuộc lột xác bên trong

VOV.VN - Nga đang hiện đại hóa sâu dòng máy bay ném bom chiến lược Tu-160M, giữ nguyên thiết kế cánh cụp cánh xòe đặc trưng nhưng thay đổi phần lớn hệ thống và thiết bị bên trong.

vov.vn

 

[chaude]

Starlink biến thành đòn bẩy chính trị: Ukraine trả giá vì phụ thuộc công nghệ Mỹ?

Thu Thủy
27 phút trước
Theo The Wall Street Journal (WSJ), tỷ phú Elon Musk tuần trước đã ra lệnh hạn chế tốc độ của phiên bản dịch vụ vệ tinh Starlink mà quân đội Ukraine đang phụ thuộc để duy trì liên lạc trên chiến trường.

Theo WSJ, chính Elon Musk là người ra lệnh bóp băng thông hệ thống Starshield của quân đội Ukraine. Ảnh: Reuters..
Elon Musk ra lệnh bóp băng thông Starlink dành cho quân đội Ukraine?
The Wall Street Journal hôm 21/10 đã dẫn lời các quan chức Mỹ và những người nắm rõ sự việc cho biết thông tin trên. Tuy nhiên, Reuters cho biết Elon Musk, công ty SpaceX và Nhà Trắng chưa lập tức phản hồi yêu cầu bình luận.
Quân đội Ukraine sử dụng Starlink để liên lạc trên chiến trường và điều khiển các hoạt động bằng máy bay không người lái (UAV). Việc dịch vụ vệ tinh này bị hạn chế đã ảnh hưởng đến các nhiệm vụ UAV của Ukraine nhằm vào Nga.
Theo bài báo của WSJ, ngay sau khi thông tin về việc giảm tốc độ Starlink được công khai, Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi đó đang vận động tranh cử, đã điện đàm với Musk vào tuần trước để thảo luận về quyết định này. Hai người cũng từng trao đổi về vấn đề trước khi lệnh hạn chế tốc độ Starlink được đưa ra.
Trước đó, Reuters từng đưa tin rằng mệnh lệnh hạn chế hệ thống vệ tinh Starlink xuất phát từ bên trong Nhà Trắng.

Sĩ quan vận hành UAV của Ukraine phải dựa vào hệ thống Starshield để điều khiển UAV tiếp cận mục tiêu. Ảnh: Reuters.
Vào tuần trước, khi những phàn nàn về vấn đề này được phía Ukraine đưa ra, Tổng thống Trump nói ông cho rằng cả mình lẫn Musk đều không nên bị quy trách nhiệm về việc Ukraine mất quyền sử dụng Starlink.
Về phần mình, Elon Musk khi đó tuyên bố các quyết định liên quan đến việc giảm tốc độ vận hành hoặc hạn chế quyền sử dụng vệ tinh đều do quân đội Mỹ hoặc tổng thống đưa ra.
Vụ này đáng chú ý không chỉ vì Elon Musk có thể tác động đến hoạt động quân sự của Ukraine thông qua Starlink, mà còn vì nó phơi bày một vấn đề chiến lược lớn hơn: trong chiến tranh hiện đại, một doanh nghiệp tư nhân kiểm soát hạ tầng thông tin liên lạc cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực tác chiến của cả một quốc gia.
Vậy ai thực sự ra lệnh hạn chế Starlink, biện pháp đó ảnh hưởng đến quân đội Ukraine ra sao, và Mỹ đang sử dụng quyền kiểm soát công nghệ vệ tinh như một đòn bẩy chính trị đến mức nào.

Trong cuộc oanh kích của tên lửa đạn đạo và UAV tầm xa Nga hôm 14/10, các UAV đánh chặn của Ukraine đã bị mất kết nối. Ảnh: Reuters.Diễn biến chính: từ hạn chế kỹ thuật đến tranh cãi chính trị
Theo quân đội Ukraine, từ ngày 14/10 Starlink bắt đầu giới hạn tốc độ. Phía Ukraine thông báo các thiết bị liên lạc quân sự của họ bị ngắt kết nối khi di chuyển nhanh hơn khoảng 160 km/giờ. Một số nhiệm vụ của UAV bị gián đoạn, có nhiệm vụ phải hủy.
Ngày 15–16/10: Xuất hiện nghi vấn Nhà Trắng can thiệp. Hãng tin Reuters dẫn nguồn tin từ hai quan chức Mỹ và một quan chức phương Tây cho biết chỉ thị hạn chế hệ thống Starshield dành cho quân đội Ukraine xuất phát từ bên trong Nhà Trắng. Tuy nhiên, các nguồn tin không xác định được ai là người ra quyết định cuối cùng.
Ngày 19/10: Ukraine xác nhận tác động vẫn còn. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết thiết bị Starlink và Starshield tại một số khu vực tiền tuyến ngừng hoạt động khi đạt tốc độ di chuyển khoảng 130–161 km/giờ, gây trở ngại cho hậu cần và việc sử dụng UAV đánh chặn.
Ngày 20–21/10: WSJ nêu đích danh Elon Musk. The Wall Street Journal dẫn các quan chức Mỹ và người am hiểu sự việc cho rằng chính Musk đã ra lệnh áp giới hạn tốc độ. Bài báo còn cho biết Musk và Trump đã trao đổi về quyết định này, cả trước và sau khi biện pháp được áp dụng.
Tuy nhiên, thông tin Elon Musk trực tiếp ra lệnh hiện là nội dung do WSJ dẫn nguồn. Reuters trước đó xác nhận có lệnh hạn chế và dẫn nguồn nói chỉ thị xuất phát từ Nhà Trắng, nhưng chưa công khai xác định được người ra quyết định. Hai thông tin có liên quan nhưng không hoàn toàn đồng nghĩa.

UAV đánh chặn của Ukraine (phải) và UAV tấn công Shahed (Geran) của Nga. Ảnh: Reuters.Vì sao giới hạn tốc độ UAV di chuyển 160 km/giờ có thể ảnh hưởng lớn đến chiến trường?
Theo các thông tin Ukraine cung cấp cho Reuters, một số thiết bị đầu cuối mất kết nối trong khoảng 10–20 giây khi UAV di chuyển ở tốc độ vượt ngưỡng giới hạn. Trong chiến đấu, khoảng mất kết nối ngắn như vậy cũng có thể làm thay đổi kết quả nhiệm vụ.
Có ba tác động chính đối với hoạt động tác chiến của quân đội Ukraine:
Đối với UAV tấn công tầm xa: Mất kết nối có thể khiến người điều khiển khó cập nhật đường bay hoặc điều chỉnh nhiệm vụ, làm giảm hiệu quả của một số cuộc tấn công vào lực lượng và hậu cần Nga tại các vùng bị chiếm đóng.

Đối với UAV đánh chặn: Đây là vấn đề đặc biệt nhạy cảm. Ukraine sử dụng các UAV đánh chặn để đối phó với những máy bay không người lái tấn công của Nga, trong đó có dòng Shahed. Một hệ thống mất liên lạc khi bay nhanh sẽ gặp khó khăn trong việc tiếp cận và đánh chặn mục tiêu.
Đối với hậu cần và phối hợp tác chiến: Starlink còn hỗ trợ truyền dữ liệu giữa các đơn vị. Những trục trặc trong kết nối có thể làm chậm quá trình phối hợp, điều động và vận chuyển tại tiền tuyến.
Tuy nhiên, không phải mọi UAV Ukraine đều lập tức mất khả năng hoạt động. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào thiết bị đầu cuối, cấu hình liên lạc, tốc độ bay và hệ thống điều khiển của từng loại UAV.

Binh sĩ Ukraine đang triển khai thiết bị đầu cuối Starshield. Ảnh: Zaobao.
Theo Reuters, biện pháp hạn chế Starshield xuất hiện đúng lúc quan hệ Washington–Kiev xấu đi, sau khi chính quyền Trump gây sức ép yêu cầu Ukraine ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga. Ông Trump cho rằng các cuộc tấn công này góp phần làm giá năng lượng tăng cao tại Mỹ. Tuy nhiên, các chuyên gia được Reuters dẫn lời cho rằng giá năng lượng tăng chủ yếu liên quan đến cuộc chiến Mỹ–Israel với Iran và tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz.
Ba yếu tố đáng lưu ý trong sự kiện Starshield hạn chế tốc độ
Gây sức ép về quân sự: Hạn chế kết nối có thể làm giảm hiệu quả một số hoạt động UAV của Ukraine, qua đó tạo sức ép thực tế lên Kiev.
Gây sức ép đàm phán: Chính quyền Trump đang thúc đẩy Ukraine tiến tới thỏa thuận chấm dứt chiến tranh với Nga. Trong bối cảnh ấy, việc Washington kiểm soát các năng lực quân sự thiết yếu có thể trở thành đòn bẩy đàm phán.
Mâu thuẫn về trách nhiệm: Theo Reuters, một quan chức cấp cao Mỹ nói tổng thống không hề yêu cầu hạn chế Starshield (phiên bản quân sự của Starlink). Trong khi đó Elon Musk lại tuyên bố các giới hạn về tốc độ và quyền sử dụng do quân đội Mỹ và cuối cùng là tổng thống quyết định. Những phát biểu này khiến câu hỏi về chuỗi chỉ huy và trách nhiệm vẫn chưa được giải đáp đầy đủ.
Vì vậy, có cơ sở để đặt nghi vấn về mối liên hệ giữa hạn chế Starshield và sức ép chính trị đối với Ukraine. Nhưng chưa đủ bằng chứng công khai để kết luận lệnh này được ban hành nhằm trực tiếp giúp Nga hoặc là một thỏa thuận phối hợp giữa hai ông Trump và Musk.

Starlink biến thành đòn bẩy chính trị: Ukraine trả giá vì phụ thuộc công nghệ Mỹ?

Theo The Wall Street Journal (WSJ), tỷ phú Elon Musk tuần trước đã ra lệnh hạn chế tốc độ của phiên bản dịch vụ vệ tinh Starlink mà quân đội Ukraine đang phụ thuộc để duy trì liên lạc trên chiến trường.

viettimes.vn

 

[chaude]

Nga "rình" vệ tinh Mỹ hỗ trợ Ukraine, thông điệp đáng ngại phía sau là gì?

Huyền Chi
Hôm nay lúc undefined
Một vệ tinh quân sự Nga đã áp sát vệ tinh radar thương mại ICEYE-X36 đăng ký tại Mỹ, có thời điểm khoảng cách được một số báo cáo ước tính chưa đến 30 m.
Một binh sĩ pháo binh thuộc Tiểu đoàn Cảnh sát Súng trường Đặc nhiệm vùng Zaporizhzhia đang lắp đặt hệ thống internet vệ tinh Starlink tại một vị trí ở Ukraine. Ảnh: Reuters.
Các chuyên gia nhận định việc một vệ tinh Nga áp sát ở khoảng cách cực gần một vệ tinh radar thương mại đăng ký tại Mỹ là động thái chưa từng có tiền lệ, đồng thời gửi đi lời cảnh báo tới các quốc gia đang hỗ trợ Ukraine.
Theo dữ liệu theo dõi không gian được trang tin quốc phòng Mỹ The War Zone dẫn lại, một vệ tinh quân sự Nga đã cơ động đến vị trí chỉ cách vài trăm mét so với một vệ tinh radar đăng ký tại Mỹ, được cho là có khả năng cung cấp thông tin tình báo cho Ukraine.
Vệ tinh Nga Cosmos 2612 có thể đã áp sát ICEYE-X36, một vệ tinh thuộc sở hữu của chi nhánh Mỹ của công ty Phần Lan ICEYE.
Theo trang Breaking Defense, công ty theo dõi không gian Mỹ LeoLabs xác định khoảng cách tiếp cận gần nhất giữa hai vệ tinh vào khoảng 500 m.
ICEYE đã cung cấp ảnh radar cho Ukraine từ năm 2022, theo trang Defence News.
Vậy Nga có đang theo dõi các vệ tinh hỗ trợ Ukraine từ không gian? Al Jazeera đã trao đổi với các chuyên gia để tìm hiểu sự việc.
Điều gì đã xảy ra?
Một vệ tinh Nga đã chủ động cơ động đến vị trí gần một vệ tinh phương Tây sau nhiều tháng di chuyển và điều chỉnh quỹ đạo.
Theo The War Zone, Cosmos 2612 là một trong sáu vệ tinh được quân đội Nga phóng lên quỹ đạo vào tháng 4. Đến tháng 5, bốn vệ tinh trong số này đã tiếp cận một vệ tinh của ICEYE.
ICEYE-X36 là vệ tinh thương mại do doanh nghiệp tư nhân sở hữu, không thuộc chính phủ một quốc gia. Tuy nhiên, ICEYE cung cấp ảnh radar cho quân đội, đồng thời bán dữ liệu cho Mỹ và các đồng minh.
Tổng giám đốc điều hành ICEYE Rafal Modrzewski nói với hãng tin Reuters rằng sau những diễn biến ban đầu, công ty đã chủ động điều chỉnh vị trí vệ tinh của mình. Động thái này dường như đã khiến các vệ tinh Nga tiếp tục cơ động.
Theo công ty theo dõi không gian LeoLabs, được trang Axios dẫn lời, trong khoảng thời gian từ thứ Năm đến thứ Sáu tuần trước, Cosmos 2612 đã rút ngắn khoảng cách với ICEYE-X36 từ hơn 320 km xuống còn khoảng 4,8 km.
Trong dịp cuối tuần, vệ tinh Nga liên tục di chuyển đến các vị trí phía trước rồi phía sau vệ tinh ICEYE-X36. Có thời điểm, khoảng cách giữa hai thiết bị chỉ còn khoảng 500 m, theo báo cáo của LeoLabs công bố hôm thứ Hai.
Công ty này lưu ý rằng con số trên vẫn chưa hoàn toàn chắc chắn. Đến thứ Hai, Cosmos 2612 đã bắt đầu di chuyển ra xa vệ tinh ICEYE-X36.
Một quan chức Ukraine nói với Axios rằng quân đội nước này hợp tác với ICEYE và sử dụng các năng lực do công ty cung cấp. Tuy nhiên, người này cho biết chưa rõ liệu chính vệ tinh ICEYE-X36 có trực tiếp hỗ trợ Ukraine hay không.
Ảnh minh họa. Ảnh: Getty.Nga từng làm điều này chưa và mục đích là gì?
Theo ông Mark Hilborne, giảng viên cao cấp tại Khoa Nghiên cứu Quốc phòng của Đại học King's College London, Nga trước đây chủ yếu thực hiện những động tác tiếp cận tương tự với các vệ tinh quân sự phương Tây, thay vì vệ tinh thương mại.
Đầu năm 2020, hai vệ tinh Nga từng áp sát USA 245, một vệ tinh do thám của Mỹ.
Đến tháng 9/2025, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho biết hai vệ tinh Luch-Olymp của Nga đang theo dõi hai vệ tinh Intelsat được quân đội Đức sử dụng.

Tiến sĩ Marco Langbroek, giảng viên về nhận thức tình huống không gian quang học tại Khoa Kỹ thuật Hàng không vũ trụ của Đại học Công nghệ Delft (Hà Lan), cho biết trong vài năm qua, hai vệ tinh Luch/Olymp-K 1 và 2 của Nga nhiều lần tiếp cận các vệ tinh liên lạc phương Tây ở quỹ đạo địa tĩnh, với khoảng cách chỉ vài chục km.
Theo ông, mục đích có thể là nghe lén liên lạc và thu thập dữ liệu truyền tải giữa các vệ tinh.
Nga cũng từng thử nghiệm các động tác tiếp cận ở khoảng cách rất gần trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, tương tự sự việc liên quan đến ICEYE-X36 lần này, nhưng sử dụng chính các vệ tinh của mình làm mục tiêu thử nghiệm.
Tuy nhiên, vụ việc hiện nay có điểm khác biệt đáng kể.
Ông Langbroek cho rằng việc một vệ tinh tiếp cận gần như vậy mà không có sự đồng ý của chủ sở hữu hoặc đơn vị vận hành vệ tinh còn lại bị xem là hành vi không được chấp nhận rộng rãi, bởi nó tiềm ẩn nguy cơ va chạm hoặc gây nhiễu hoạt động.
Ông ví động thái này giống như việc một chiếc ô tô áp sát một chiếc xe khác đang chạy trên đường cao tốc, chỉ cách nhau 10 cm. Theo ông, đây là tình huống cực kỳ nguy hiểm.
Ông Langbroek nhấn mạnh hiện chưa rõ mục đích thực sự của động thái cơ động từ phía Nga. Tuy nhiên, ông đưa ra một số khả năng: đây có thể là cuộc diễn tập nhằm chuẩn bị cho một cuộc tấn công trong tương lai, một hành động khiêu khích hoặc chiến thuật đe dọa nhằm gây sức ép lên Ukraine và các đồng minh, hoặc một phép thử để đánh giá cách các đơn vị vận hành vệ tinh phản ứng trước mối đe dọa.
Theo chuyên gia này, sự việc phù hợp với mô hình “chiến tranh hỗn hợp” của Nga, trong đó Moscow thực hiện các hành động khiêu khích nhằm kích động phản ứng từ đối phương.
Ông so sánh động thái trên với những vụ việc như máy bay không người lái Nga xâm nhập không phận Ba Lan hoặc tàu chiến Nga tiến sát tàu chiến NATO ở độ cao thấp trên vùng biển Baltic.
Một thiết bị thu của Starlink trên nóc một tòa nhà ở Kiev, Ukraine. Ảnh: Bloomberg.Những sự cố như vậy có phổ biến?
Các vụ vệ tinh tiếp cận gần nhau đã xuất hiện trong nhiều năm, nhưng sự việc lần này có những điểm khác thường.
Ông Hilborne nhận định đây là lần đầu tiên một quốc gia thực hiện động tác cơ động như vậy nhằm vào một vệ tinh thương mại mà không có sự đồng ý của đơn vị vận hành.
Khoảng cách tiếp cận cũng đặc biệt đáng chú ý. Một số báo cáo cho rằng hai vệ tinh có thời điểm chỉ cách nhau chưa đến 30 m.
Trong khi đó, hình thức gây sức ép phổ biến hơn nhiều là can thiệp vào hoạt động của vệ tinh mà không cần tiếp cận trực tiếp. Biện pháp thường được sử dụng là gây nhiễu tín hiệu, khiến tín hiệu vệ tinh bị lấn át hoặc gián đoạn, trong nhiều trường hợp được thực hiện từ mặt đất.
Các quan chức quân sự phương Tây nói với Reuters rằng hoạt động gây nhiễu của Nga nhằm vào những hệ thống không gian phương Tây đã gia tăng đáng kể kể từ khi Moscow phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine vào năm 2022.
Sự việc có ý nghĩa gì?
Theo ông Hilborne, việc Nga lựa chọn mục tiêu lần này cho thấy Moscow có thể không còn phân biệt rõ giữa vệ tinh thương mại và vệ tinh quân sự khi cân nhắc các mục tiêu tiềm tàng.
Điều này đặc biệt đáng lo ngại bởi quân đội nhiều nước, trong đó có Ukraine, ngày càng phụ thuộc vào các vệ tinh thương mại để duy trì liên lạc và thu thập hình ảnh phục vụ hoạt động quân sự.
Moscow từng đưa ra cảnh báo về vấn đề này.
Tháng 10/2022, một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Nga nói với Liên Hợp Quốc rằng “cơ sở hạ tầng bán dân sự có thể là mục tiêu hợp pháp của một cuộc tấn công trả đũa”.
Bà Juliana Suess, nhà nghiên cứu an ninh không gian tại Viện Các vấn đề Quốc tế và An ninh Đức (SWP) ở Berlin, cho rằng Nga có thể tính toán rằng việc theo dõi một vệ tinh thương mại sẽ gây ra phản ứng ít gay gắt hơn so với việc áp sát một vệ tinh thuộc chủ quyền của một quốc gia, đặc biệt nếu vệ tinh đó không thuộc sở hữu của Mỹ.
Tuy nhiên, vấn đề quyền sở hữu không đơn giản như vậy.
Ông Hilborne lưu ý ICEYE-X36 thuộc sở hữu của công ty con ICEYE tại Mỹ và được đăng ký là vệ tinh của Mỹ. Theo ông, điều này tạo ra một tình huống phức tạp.

Khoảng cách giữa hai vệ tinh cũng là yếu tố quan trọng. Bà Suess cho biết khoảng cách dưới 5 km có thể nghe có vẻ lớn, nhưng trong không gian, đó chỉ là một bước dịch chuyển rất ngắn.
Bà cảnh báo khoảng cách gần như vậy có thể tạo điều kiện để Nga tiến hành các hoạt động gây hại, bao gồm đánh chặn dữ liệu từ vệ tinh hoặc làm gián đoạn dịch vụ, chẳng hạn thông qua gây nhiễu tín hiệu trong một khoảng thời gian.
Một cuộc tấn công vật lý trực tiếp cũng là khả năng có thể xảy ra, nhưng theo bà Suess, kịch bản này ít có khả năng hơn ở thời điểm hiện tại. Một phần nguyên nhân là đây sẽ là hành động chưa từng có tiền lệ nhằm vào một vệ tinh.
Một binh sĩ Ukraine ngắt kết nối thiết bị Starlink của mình gần khu vực tiền tuyến Kreminna. Ảnh: Reuters.Nga muốn gửi thông điệp hay đang leo thang căng thẳng?
Ông Hilborne cho rằng Nga đang phát đi thông điệp rằng các hệ thống vệ tinh này có thể bị đặt dưới mối đe dọa. Đồng thời, động thái áp sát cũng thể hiện sự leo thang, bởi nó cho thấy Moscow có thể sẵn sàng cân nhắc các hành động tấn công.
Về mặt kỹ thuật, bất kỳ vệ tinh nào cũng có thể được sử dụng như một vũ khí nếu bị điều khiển để va chạm với một vệ tinh khác.
Bà Suess cho rằng không nên đánh giá thấp mục tiêu chính trị của hành động đe dọa, bất kể Nga có tiếp tục cơ động vệ tinh hay sự việc có dẫn đến hậu quả cụ thể nào hay không.
Theo bà, động thái này còn gửi đi thông điệp rằng các tài sản trong không gian không thể được xem là hoàn toàn an toàn hoặc nằm ngoài cuộc xung đột tại Ukraine.
Bà nhắc lại sự kiện tháng 11/2021, khi Nga phá hủy một vệ tinh của chính mình bằng tên lửa. Vụ thử nghiệm này sau đó được đề cập trong chiến lược không gian năm 2023 của Liên minh châu Âu.
“Chúng ta đã biết từ lâu Nga có khả năng gây gián đoạn, thậm chí phá hủy các tài sản trong không gian. Động thái cơ động lần này cũng là lời nhắc nhở về những năng lực mà Nga từng thể hiện”, bà Suess nói.
Moscow gọi những phương tiện như vậy là “vệ tinh thanh tra”. Năm 2020, Nga mô tả hoạt động cơ động giữa các vệ tinh là thông lệ phổ biến ở nhiều quốc gia, theo Radio Free Europe/Radio Liberty.
Ông Hilborne nhận định sự việc là một ví dụ khác về những hoạt động nằm dưới ngưỡng xung đột vũ trang trực tiếp.
Theo chuyên gia này, khả năng Nga tấn công thẳng vào ICEYE-X36 hiện chưa cao.
“Với cán cân hiện tại của cuộc xung đột và việc đây là một vệ tinh đăng ký tại Mỹ, có vẻ khó xảy ra khả năng Nga thực sự tấn công vệ tinh này, bởi phản ứng sau đó sẽ rất khó lường”, ông nói.
Một cuộc tấn công cũng có thể tạo ra lượng lớn mảnh vỡ không gian, gây nguy hiểm cho các vệ tinh khác và trở thành vấn đề đối với tất cả các quốc gia.
Dù vậy, ông Hilborne cảnh báo rất khó dự đoán chính xác giới hạn mà Nga sẽ không vượt qua.
Một binh sĩ Ukraine chuẩn bị vệ tinh Starlink tại vị trí của mình ở tiền tuyến. Ảnh: Reuters.Ukraine đã làm gì để duy trì khả năng quan sát từ không gian?
Ukraine từng nhiều lần đối mặt với sức ép đối với khả năng tiếp cận dữ liệu vệ tinh, đôi khi đến từ chính các đồng minh.
Tháng 3/2025, khi Washington tạm dừng chia sẻ thông tin tình báo với Kyiv, Cơ quan Tình báo Không gian Địa lý Quốc gia Mỹ (NGA) cũng “tạm thời đình chỉ” quyền truy cập của Ukraine vào cổng thông tin chính cung cấp hình ảnh vệ tinh thương mại do chính phủ Mỹ mua.
Theo bà Suess, ngay cả khi ICEYE-X36 bị gây gián đoạn, Ukraine cũng không nhất thiết mất hoàn toàn khả năng thu thập hình ảnh từ không gian. Chòm vệ tinh ICEYE có nhiều vệ tinh khác, trong khi các vệ tinh radar thuộc sở hữu của quốc gia, chẳng hạn của Đức, cũng có thể cung cấp dữ liệu thay thế.
Tuy nhiên, tốc độ mới là vấn đề quan trọng.
Bà Suess cho biết thỏa thuận mở rộng quyền tiếp cận dữ liệu được thống nhất trong năm nay giúp Ukraine nhận thông tin nhanh hơn.

“Câu hỏi đặt ra là liệu một nhà cung cấp mới, dù là doanh nghiệp thương mại hay một đơn vị thuộc chủ quyền quốc gia, có thể bảo đảm tốc độ chuyển giao dữ liệu tương tự hay không”, bà nói.
Hiện Ukraine tiếp tục đối mặt với một sức ép khác liên quan đến năng lực vệ tinh.
Theo Reuters, hai quan chức Mỹ và một quan chức phương Tây cho biết tuần trước, chỉ thị hạn chế Starshield — phiên bản phục vụ mục đích quân sự của dịch vụ Starlink do SpaceX vận hành — đối với Ukraine xuất phát từ bên trong Nhà Trắng.
Hôm thứ Bảy, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Starshield hiện chưa được cung cấp cho Ukraine. Tuy nhiên, đề nghị của Kyiv về việc sử dụng hệ thống này để tiến hành các cuộc tấn công sâu bên trong lãnh thổ Nga vẫn đang được thảo luận.
Diễn biến trên cho thấy năng lực tác chiến của Ukraine ngày càng gắn chặt với khả năng tiếp cận dữ liệu và dịch vụ không gian thương mại. Trong bối cảnh đó, việc vệ tinh Nga áp sát ICEYE-X36 không chỉ làm dấy lên lo ngại về an toàn của các hệ thống trên quỹ đạo, mà còn đặt ra câu hỏi về mức độ dễ bị tổn thương của hạ tầng không gian đang hỗ trợ Ukraine trong cuộc xung đột với Nga.

Nga "rình" vệ tinh Mỹ hỗ trợ Ukraine, thông điệp đáng ngại phía sau là gì?

Một vệ tinh quân sự Nga đã áp sát vệ tinh radar thương mại ICEYE-X36 đăng ký tại Mỹ, có thời điểm khoảng cách được một số báo cáo ước tính chưa đến 30 m.

viettimes.vn

 

[chaude]

Nga xây radar vượt đường chân trời, tầm 3.000 km giữa lòng NATO
Nga đang triển khai hệ thống radar khổng lồ, có khả năng phát hiện mục tiêu ở khoảng cách đến 3.200 km tại lãnh thổ hải ngoại Kaliningrad.

Ảnh vệ tinh thương mại do báo Times của Anh phân tích ngày 19/10 cho thấy cấu trúc nghi là tổ hợp radar 29B6 Konteiner được Nga bố trí tại thị trấn Gvardeysk ở vùng lãnh thổ hải ngoại Kaliningrad, cách biên giới với Ba Lan khoảng 32 km và Litva khoảng 65 km.

Cấu trúc này có ba nhánh ăng-ten tỏa ra ba hướng, mỗi nhánh dài khoảng 500 m.

29B6 Kontainer có khả năng phát hiện tên lửa đạn đạo, chiến hạm và máy bay ở khoảng cách tối đa 3.200 km và độ cao 100 km. Phạm vi này đủ bao phủ cả khu vực phía bắc và phía tây châu Âu, cũng như toàn bộ nước Anh. Ngoài Kaliningrad, Nga đã triển khai ít nhất hai tổ hợp 29B6 Kontainer tại nước Cộng hòa Mordovia và tỉnh Amur.

Cụm radar Nga đang xây dựng tại vùng lãnh thổ Kaliningrad trong ảnh công bố ngày 19/10. Ảnh: Times

Báo Times của Anh nhận định đây là bằng chứng mới nhất cho thấy Nga đang biến Kaliningrad thành nơi tập trung các cảm biến quân sự tinh vi và hệ thống tác chiến điện tử.

Radar vượt đường chân trời tận dụng tầng điện ly trên không gian làm tầng phản xạ sóng vô tuyến, khắc phục giới hạn bởi độ cong của Trái Đất, cho phép phát hiện mục tiêu ở khoảng cách tới hàng nghìn km, thay vì vài chục đến vài trăm km so với radar cảnh giới thông thường.

Quảng cáo

























Thiết bị này miễn nhiễm với các loại tên lửa diệt radar, một số hệ thống hiện đại còn có thể phát hiện cả máy bay tàng hình.

Nhược điểm của radar vượt đường chân trời là độ phân giải thấp. Chúng có khả năng phát hiện mục tiêu từ khoảng cách hàng nghìn km, nhưng không đủ độ chính xác để bám bắt và cung cấp dữ liệu dẫn bắn cho tên lửa đánh chặn. Các đài radar vượt đường chân trời cũng có kích thước rất lớn, dễ bị vệ tinh phát hiện và trở thành mục tiêu của vũ khí dẫn đường bằng định vị vệ tinh.

Bên cạnh 29B6 Konteiner, Nga còn biên chế nhiều tổ hợp radar vượt đường chân trời nhằm đề phòng nguy cơ bị tấn công phủ đầu bằng tên lửa đạn đạo. Một trong những hệ thống chủ lực là mạng lưới 10 đài Voronezh-DM, mỗi đài có thể phát hiện đồng thời 500 mục tiêu từ khoảng cách 6.000-10.000 km ở độ cao 8.000 km.

Các quốc gia thành viên NATO cũng vận hành hệ thống tương tự, trong đó có trạm Pluto I và II của Anh tại căn cứ không quân Akrotiri trên đảo Cyprus, cùng tổ hợp Nostradamus của Pháp nằm gần Dreux, cách Paris khoảng 80 km về phía tây.

Vị trí vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga. Đồ họa: Open Street Map

Kaliningrad có diện tích khoảng 220 km2, nằm ven bờ biển Baltic, xung quanh là loạt quốc gia NATO như Ba Lan, Litva và Thụy Điển. Với vị trí chiến lược nằm lọt giữa lòng NATO, Kaliningrad được xem như chốt chặn của Nga trong trường hợp nổ ra xung đột quy mô lớn.

Trong 4 năm qua, vùng lãnh thổ Kaliningrad bị nghi là nguồn gây nhiễu tín hiệu định vị vệ tinh GPS liên tục, làm gián đoạn hệ thống dẫn đường của tàu thuyền và máy bay ở khu vực đông bắc châu Âu. T

Nga xây radar vượt đường chân trời, tầm 3.000 km giữa lòng NATO

Nga đang triển khai hệ thống radar khổng lồ, có khả năng phát hiện mục tiêu ở khoảng cách đến 3.200 km tại lãnh thổ hải ngoại Kaliningrad.

vnexpress.net

NATO điều thêm máy bay, radar đến biển Đen
NATO triển khai thêm máy bay, UAV và drone tới khu vực biển Đen sau loạt vụ tàu hàng bị tấn công gần Romania và Bulgaria.

"Các quốc gia đồng minh đã hoặc sẽ gửi thêm máy bay tuần thám biển, radar, các đội xử lý vật liệu nổ, nhân viên tình báo, máy bay không người lái (UAV) cùng nhiều khí tài đến khu vực biển Đen", đại tá Martin O'Donnel, phát ngôn viên Bộ tư lệnh tối cao Các lực lượng đồng minh tại châu Âu của NATO, ngày 20/10 thông báo.

Ông O'Donnel cho biết điều quan trọng nhất mà liên minh có thể thực hiện là "tăng cường khả năng nhận thức tình huống trong khu vực thông qua bổ sung các cảm biến, cũng như chia sẻ dữ liệu".

Tiêm kích Romania hạ UAV trên biển Đen ngày 17/10. Ảnh: BQP Romania

Trước đó, đại sứ từ 32 quốc gia thành viên NATO thảo luận về tình hình an ninh trong khu vực biển Đen ở trụ sở liên minh tại Brussels, Bỉ. Sau cuộc họp, phát ngôn viên NATO Allison Hart thông báo liên minh sẽ điều thêm khí tài và củng cố lực lượng ở khu vực sườn đông, trong đó có tăng cường năng lực đối phó với UAV và drone.

NATO đưa ra thông báo sau khi Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev cho biết một trinh sát cơ P-8 của Mỹ bắt đầu tuần tra trên biển Đen "để phát hiện bất cứ hoạt động nào có thể gây rủi ro".

Ông Radev nói một số quốc gia thành viên NATO đã nhanh chóng đáp lại lời kêu gọi của Bulgaria sau loạt vụ tấn công, đồng thời khẳng định Sofia kỳ vọng được trợ giúp thêm.

Máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không E-3A của NATO. Ảnh: NATO

Loạt vụ tấn công nhằm vào tàu hàng trên các vùng biển gần Bulgaria và Romania, hai nước thành viên NATO và Liên minh châu Âu (EU), khiến nhiều thủy thủ thiệt mạng hoặc mất tích. NATO, Bulgaria lẫn Romania chưa cáo buộc Nga chịu trách nhiệm, song nước này bị nhiều bên khác nghi ngờ đứng sau những vụ tập kích này.

Động thái trên cũng làm gia tăng lo ngại trong nội bộ NATO về hành động ngày càng mạnh tay từ Nga. NATO và EU đang đối mặt với điều họ cho là các hành vi phá hoại, can thiệp từ Nga nhằm làm suy yếu ủng hộ của phương Tây đối với Ukraine.

NATO tìm cách phát tín hiệu đề nghị Nga kiềm chế hành động của mình sau loạt sự kiện gây chú ý trong những tháng qua, điển hình là vụ drone mang chất nổ tiếp cận vận tải cơ An-124 Ukraine tại sân bay ở Đức ngày 5/8.

NATO điều thêm máy bay, radar đến biển Đen

NATO triển khai thêm máy bay, UAV và drone tới khu vực biển Đen sau loạt vụ tàu hàng bị tấn công gần Romania và Bulgaria.

vnexpress.net

 

[chaude]

Ông Trump: Starshield đã hoạt động trở lại ở Ukraine
Tổng thống Trump tuyên bố Elon Musk đã khôi phục hoạt động của Starshield, hệ thống liên lạc quân sự trên nền tảng Starlink, trên lãnh thổ Ukraine.

"Tôi không muốn bình luận liệu chính tôi hay ai khác đã thực hiện cuộc gọi đó, điều này không tạo ra khác biệt nào cả. Tóm lại là Elon Musk đã khôi phục nó", Tổng thống Donald Trump nói hôm 22/10, khi được hỏi về thông tin ông yêu cầu tỷ phú Elon Musk dỡ hạn chế với Starshield ở Ukraine.

Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Trump ngày 21/10 gọi điện cho tỷ phú Musk, bày tỏ không hài lòng khi Starshield vẫn giới hạn tốc độ đầu thu phát ở mức 160 km/h. Hạn chế này khiến nhiều máy bay không người lái (UAV) của Ukraine bị vô hiệu hóa.

Tổng thống Donald Trump tại bãi cỏ phía nam Nhà Trắng ngày 21/10. Ảnh: AP

Theo các quan chức Mỹ và Ukraine, Starshield đã hoạt động ổn định hơn vào ngày 22/10. Một số quan chức Ukraine nói Starshield chưa khôi phục hoàn toàn công năng, nhưng đã có thể vận hành khi thiết bị thu đầu cuối di chuyển với tốc độ cao hơn trước.

Cuộc trao đổi ngày 21/10 diễn ra sau khi Wall Street Journal đưa tin Elon Musk là người ra lệnh hạn chế đối với Starshield tại Ukraine. Các quan chức cho biết Tổng thống Trump đã nói với các trợ lý và đồng minh rằng ông muốn dỡ bỏ giới hạn với Starlink, dịch vụ Internet vệ tinh được Ukraine sử dụng để phòng thủ dọc theo chiến tuyến.

Quảng cáo

























Kể từ đêm 13/10, các thiết bị đầu cuối Starlink và dịch vụ liên lạc quân sự Starshield tại Ukraine đã ngừng hoạt động khi phương tiện di chuyển với tốc độ quá 160 km/h.

Serhii Beskrestnov, cố vấn công nghệ của Tổng thống Ukraine, khẳng định hạn chế tốc độ với bộ thu phát Starlink không chỉ ảnh hưởng tới các cuộc tập kích bằng UAV tầm trung và tầm xa. Khả năng phòng không cũng suy giảm đáng kể, vì nhiều thiết bị bay không người lái (drone) đánh chặn tốc độ cao, được phát triển để để đối phó UAV phản lực Nga, cũng sử dụng thiết bị đầu cuối Starlink.

Tổng thống Volodymyr Zelensky mô tả tình trạng này là "bất ngờ rất khó chịu và nguy hiểm", nhấn mạnh giới hạn tốc độ với Starlink và Starshield đồng nghĩa lực lượng Ukraine "không thể bắn hạ số lượng nhất định" máy bay không người lái (UAV) đối phương.

Binh sĩ Ukraine chuẩn bị UAV để tập kích bán đảo Crimea ngày 6/8. Ảnh: AP

Tỷ phú Musk sau đó khẳng định mọi giới hạn về tốc độ hay cách sử dụng của Starshield, do SpaceX vận hành, đều do quân đội và cuối cùng là Tổng thống Mỹ quyết định. Tuy nhiên, ông Trump tuyên bố không đưa ra yêu cầu nào về hệ thống. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 20/10 khẳng định Lầu Năm Góc không chỉ đạo SpaceX đưa ra thay đổi nào với Starshield.

Ukraine phụ thuộc rất nhiều vào các dịch vụ Internet vệ tinh như Starlink và Starshield, do hạ tầng viễn thông bị thiệt hại nặng nề trong xung đột. Các dịch vụ của SpaceX đóng vai trò thiết yếu đối với công tác chỉ huy và kiểm soát của quân đội Ukraine, cũng như với các hệ thống không người lái trên không, trên biển và trên bộ.

Ông Trump: Starshield đã hoạt động trở lại ở Ukraine

Tổng thống Trump tuyên bố Elon Musk đã khôi phục hoạt động của Starshield, hệ thống liên lạc quân sự trên nền tảng Starlink, trên lãnh thổ Ukraine.

vnexpress.net