Tiền mất giá quá nhanh. Cách đây 5 năm mà có tầm 3 tỷ vẫn có thể mua được căn hộ 2PN hay 40m2 đất trong ngõ tại Hà Nội. Bây giờ có gấp đôi số tiền cũng chưa mua được. Trong khi thu nhập của người dân và mức sống thì vẫn như vậy.
Tiền mất giá cụ phải so với USD mới sát, chứ so giá đất bị thao túng thì không chuẩn.
Tiền ko mất giá quá đâu.
Ngay vé xe buýt tăng 20-30% mà cụ bảo không mất giá. Có thể kể thêm đầy loại phí và hàng hóa tăng giá.
Dường như các cụ có chút gì đó nhầm lẫn giữa các khái niệm tiền rẻ với tiền mất giá, hiểu sai bong bóng BĐS với lạm phát dù ở một góc hẹp, trong 1 thời điểm có thể chúng có sự tương đồng nhất định.
Tiền rẻ là nói về tình trạng vốn thừa, lãi suất cho vay thấp, dễ vay với những tiêu chuẩn lỏng lẻo. Tiền rẻ sẽ khiến dòng tiền dư thừa và chảy vào các tài sản đầu tư/đầu cơ như vàng, chứng khoán, BĐS, tiền số... khiến giá những hàng hoá này tăng mạnh. Tiền rẻ không nhất thiết là tiền mất giá, giống như Yên Nhật giai đoạn cách đây 20 năm duy trì lãi suất 0% nhưng đồng Yên Nhật giai đoạn đó tăng liên tục so với USD.
Tiền mất giá là nói về tình trạng sức mua của đồng tiền suy giảm. Cùng một lượng tiền mua được ngày càng ít hàng hoá hơn. Tuy nhiên trong kinh tế học chúng ta dùng chỉ số lạm phát đo tiền mất giá phải áp dụng cho
1 giỏ hàng hoá. Không thể chỉ vì một vài hàng hoá tăng mạnh mà nói tiền mất giá, hoặc ngược lại mà nói tiền giảm giá. Ví dụ giá nhà tăng mạnh mà bảo
tiền mất giá, vậy khi giá nhà giảm mạnh (giai đoạn 2012-2015) phải chăng
tiền VNĐ tăng giá? Ô tô giảm giá liên tục có phải tiền đang tăng giá?
Để minh chứng cho sự khác biệt này, các cụ có thể xem ví dụ về Nhật giai đoạn 1985-1990 giá nhà và chứng khoán tăng điên cuồng do tiền rẻ và dân đổ xô "tích sản" nhưng chỉ số lạm phát lại gần như bằng 0. Các hàng tiêu dùng giá cả gần như không đổi. Đó là điển hình của tình trạng giá nhà tăng, tiền rẻ nhưng không lạm phát, tiền không mất giá.
Ở chiều ngược lại Venezuela giai đoạn 2014-2020 nội tệ mất giá thảm hại, cả nước đô la hoá chuyển hết sang dùng USD. Giá nhà giai đoạn đó giảm 90%. Tiền USD của họ không mất giá, nhưng không rẻ, cực kỳ khó vay.
Quay trở lại VN mấy năm vừa qua. Chúng ta có cả tiền rẻ lẫn tiền mất giá. Tiền rẻ là giai đoạn lãi suất thấp, nhà nước bơm tiền mạnh, vốn vay dễ dàng, tiền tràn vào CK và BĐS đẩy giá lên cao. Song hành cùng với giai đoạn đó là tiền mất giá mỗi năm khoảng 3-4% - chính là lạm phát. Tiền mất giá này có đóng góp 1 phần của tiền rẻ, nhưng không phải lúc nào cũng thế.
Cái nhiều cụ ở đây hiểu sai là gom cả hai cái tiền rẻ và tiền mất giá vào làm 1 và cho rằng giá nhà sẽ phải tăng khi tiền mất giá. Nhân dịp này em làm rõ để các cụ khỏi nhầm:
1. Tiền rẻ làm giá nhà tăng: đúng trong phần lớn trường hợp, trừ khi nguồn cung nhà quá mạnh lấn át hiệu ứng tiền rẻ (giống như ở Trung Quốc).
2. Tiền mất giá
mạnh làm giá nhà tăng: phần lớn là sai! Khi tiền mất giá mạnh, các chính phủ sẽ đối phó bằng cách thắt chặt cung tiền, nâng lãi suất để tiền không còn rẻ nữa. Cái này sẽ bóp chết giá nhà. Những lần giá nhà VN giảm mạnh đều là những lần VNĐ mất giá mạnh, lạm phát lên 2 con số, nhà nước mạnh tay bóp cung tiền và đẩy lãi suất ngân hàng cao hơn 10%, đỉnh điểm trên 20%. 30 năm trước Tăng Minh Phụng, Phạm Nhật Hồng và Liên Khui Thìn gục ngã vì ôm đất khi lãi suất 20% rồi sau đó dính khủng hoảng tài chính 1997 nhà nước siết tín dụng cứu VNĐ, BĐS giảm giá không phanh rồi đóng băng. Giai đoạn 2012-2015 chắc nhiều cụ còn nhớ lãi suất ngân hàng gửi theo tuần cũng lên tới 18%, gửi theo năm vượt xa 20% đến mức sinh ra khái niệm lãi ngoài (vượt trần nhà nước quy định), BĐS hồi đó ra sao hy vọng các cụ chưa quên.
Hiện nay chúng ta đang đứng trước 2 nguy cơ cùng lúc: tiền không còn rẻ (lãi suất tăng cao, siết chặt cho vay) và tiền mất giá (lạm phát do Iran). Nếu tiền chúng ta tiếp tục mất giá, lãi suất còn phải tăng cao nữa, NHNN còn phải siết chặt cho vay hơn nữa, tiền càng "đắt", BĐS càng giảm giá thê thảm. Nếu cụ nào còn tiếp tục thông điệp "tiền mất giá lắm" nên phải đi mua đất thì các cụ đang đi ngược lại những nguyên tắc cơ bản của kinh tế. Tiền RẺ mới đi mua đất các cụ nhé, đừng nhầm.