“Ngân hàng vay lấy mà cho vay”
Mấy phiên giao dịch liên tiếp, thị trường chứng khoán lao dốc. Hàng trăm nghìn tỷ đồng vốn hóa bốc hơi.
Có thể viện dẫn nhiều nguyên nhân, nhưng nó diễn ra sau hai phát biểu của hai lãnh đạo ngân hàng: lãi suất có thể phải cao lên, nền kinh tế đang khát vốn hơn những gì thị trường từng hình dung.
Chủ tịch Vietcombank đưa ra một phép tính rất đáng suy nghĩ. Muốn tăng trưởng GDP khoảng 10%, tổng vốn đầu tư phải lên tới khoảng 40% GDP. Trong khi đó, tỷ lệ tiết kiệm trong nước chỉ khoảng 36,5% GDP. Khoản thiếu hụt ấy cuối cùng vẫn phải được bù đắp bằng đi vay.
Ông cũng thẳng thắn nói về xu thế của lãi suất, về tỷ giá, về bất cân đối nguồn vốn huy động – cho vay. Ông đặc biệt nhấn mạnh về phát triển mạnh thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
Thống đốc gần như xác nhận thực trạng đó. Ông cho biết việc điều hành lãi suất thời gian qua rất “vất vả” vì nhu cầu vốn của nền kinh tế quá lớn, trong khi huy động vốn còn eo hẹp. Thiếu vốn thì lãi suất huy động phải tăng. Đầu vào tăng thì đầu ra khó có thể thấp. Đó là quy luật của thị trường.
Hiện khoảng 80% nguồn vốn huy động của hệ thống ngân hàng là ngắn hạn, chỉ khoảng 20% là trung và dài hạn. Trong khi đó, doanh nghiệp và nền kinh tế lại đang cần những khoản vay kéo dài 10, 20, thậm chí 30 năm.
Thông điệp như vậy rõ ràng là khác so với các chỉ đạo trước đây, nhất là về lãi suất.
Đặt những phát biểu ấy cạnh các số liệu thì vấn đề hiện ra khá rõ.
Chỉ trong sáu tháng đầu năm, tín dụng đã tăng thêm khoảng 1,4 triệu tỷ đồng, trong khi huy động vốn tăng chậm hơn đáng kể. Nhiều tổ chức nghiên cứu ước tính tỷ lệ dư nợ tín dụng trên vốn huy động thực tế của toàn hệ thống đã lên mức rất cao, cho thấy các ngân hàng ngày càng khó xoay xở nguồn vốn hơn.
Đúng lúc đó, Việt Nam lại chuẩn bị bước vào một chu kỳ đầu tư chưa từng có về quy mô: đường sắt, metro, cao tốc, cảng biển, sân bay, trung tâm dữ liệu... Đó đều là những dự án cần nguồn vốn rất lớn và kéo dài hàng chục năm.
Điều khiến thị trường giật mình là lần đầu tiên, người đứng đầu cơ quan điều hành và người đứng đầu một ngân hàng thương mại lớn cùng nói rất rõ về một thực tế: chiếc lưng của hệ thống ngân hàng đang phải gánh quá nặng nhiều.
Thị trường chứng khoán luốn phản ứng sớm hơn phần còn lại của nền kinh tế. Nếu những gì hai lãnh đạo ngành ngân hàng vừa chia sẻ phản ánh đúng thực trạng, thì câu chuyện đáng quan tâm không phải là VN-Index mất bao nhiêu điểm trong vài phiên.
Điều đáng quan tâm hơn là chúng ta sẽ lấy đâu ra nguồn vốn đủ dài, đủ rẻ và đủ lớn để nuôi tham vọng tăng trưởng hai con số trong nhiều năm tới.
Các cân đối của nền kinh tế, liệu có đang bị lệch?
Mới thấy, châm ngôn “Ngân hàng vay lấy mà cho vay”, như ông Mười từng nói và cố gắng làm, cách đây gần 40 năm, vẫn còn nguyên giá trị để giữ giá đồng xèng.
“Ngân hàng vay lấy mà cho vay” Mấy phiên giao dịch liên tiếp, thị trường chứng khoán lao dốc. Hàng trăm nghìn tỷ đồng vốn hóa bốc hơi. Có thể viện dẫn nhiều nguyên nhân, nhưng nó diễn ra sau hai...
www.facebook.com