[Funland] Cuộc đảo chính hụt ở Liên Xô 35 năm trước đây

Ngao5 · 20/8/26

Thập niên 1980, Mỹ đã hù dọa Liên Xô bằng "chiến tranh vì sao". Liên Xô hao mòn của cải để chạy đua dẫn đến "nấu súp bằng xe tăng"
Gorbachev nhận di sản rệu rã, ông muốn ra tay cứu nền kinh tế Liên Xô, cũng là cứu Đảng cộng-sản Liên Xô. Vì trẻ tuổi được thăng tiến thần tốc nên ông đặt ra chính sách "Perestroika" (cải tổ), Glasnos (minh bạch). Người dân được nới rộng tự do, được phép biểu tình (trong khuôn phép), báo chí tư nhân cũng được phép xuất bản. Tờ báo được nhiều người đọc nhất là tờ "Fakty I Argumenty" (Sự kiện và tranh luận). người dân Xô Viết dần thấy bộ mặt thật của quan chức Xô Viết và thực trạng thảm hại kinh tế. Vét được đồng ngoại tệ nào, Gorbachev cho mua hàng tiêu dùng nước ngoài về bán để "ổn định nhu cầu mua sắm". Một số nông trang không bán lúa mì giá 20 xu/kg nữa. Nhà nước phải bỏ tiền ra 50 xu để mua một kg lúa mì. Lẽ ra với 50 xu/kg lúa mì thì bánh mì phải bán giá 100 xu một chiếc bánh mì 500 gram. Nhưng không, để đảm bảo yên ổn xã hội, nhà nước bán y nguyên 40 xu/chiếc,bằng đúng giá khi họ mua 20 xu/kg lúa mì. Thế là người giá ở ngoại ô kéo về Moscow xếp hàng mua bánh mì để chăn nuôi vì giá rẻ bất ngờ
Yeltsin lúc đó là Bí thư Thành ủy Moscow, tức là vị trí chỉ sau Gorbachev. Trong một hội nghị Đảng, ông chỉ đích danh những kẻ lãnh đạo thối nát của tầng lớp "Nomenklatura". Grisin, Bí thư Leningrad, lấy bát đĩa Bảo tàng Hermitage, dùng cho đám cưới của con. Ông vạch thẳng tệ quan liêu tham nhũng với giới chóp bu. Sau đó ông trả lại thẻ Đảng viên

Fan gentra · 13:35 20/08/2026

làm căn hóng tiếp chuyện cụ NGao

namson229 · 13:45 20/08/2026

cocsku nói:
Sâu xa là nhà nước đứng ra tổ chức mọi mặt xã hội, trong đó có cả kinh tế. Cả xã hội là một bộ máy thống nhất.

nhưng hiệu quả kinh tế ko cao, ko tạo được động lực phát triển....VN những năm 8X cũng thế, nông dân vào hợp tác xã hết, trồng trọt năng suất thấp (nước nông nghiệp mà dân thiếu gạo).... sau khoán cho dân (khoán 10) VN không những đủ ăn mà còn dư gạo xuất khẩu

Isu_zu · 13:59 20/08/2026

namson229 nói:
nhưng hiệu quả kinh tế ko cao, ko tạo được động lực phát triển....VN những năm 8X cũng thế, nông dân vào hợp tác xã hết, trồng trọt năng suất thấp (nước nông nghiệp mà dân thiếu gạo).... sau khoán cho dân (khoán 10) VN không những đủ ăn mà còn dư gạo xuất khẩu

Thớt hay, nên tránh liên hệ tới VN dễ bay lắm cụ ơi.

congthuong · 14:13 20/08/2026

namson229 nói:
Liên xô đứng đầu khối XHCN, nhưng theo đường lối kinh tế Kế hoạch hóa - ko cho kinh tế tư nhân, ko theo kinh tế thị trường, năng suất lao động thấp, hàng hóa làm ra chất lượng cũng kém nhiều so với phương tây; những nước như Đông đức, rumani.... trước khi sụp đổ hàng hóa khan hiếm, thiếu cả lương thực.... nói chung có thực mới vực được đạo; quốc gia mà thiếu thốn mọi mặt, dân ko đủ ăn thì trước sau cũng sập, sập dây chuyền! Chúc cụ Ngao5 mạnh khỏe!

Ở thời điểm đó thì có nước XHCN nào không theo đường lối đó à cụ ?

Ngao5 · 15:36 20/08/2026

Nguy cơ tan rã Liên bang Xô viết đã hiện ra trước mắt
Bốn nước lớn trong Liên bang Xô viết là Nga, Ukraina, Belarus và Kazakhstan tự cho mình đóng góp nhiều cho Liên bang nên họ muốn tách ra độc lập, nhưng thủ tục "ly hôn" chưa có tiền lệ. Ba nước Baltic cũng tuyên bố độc lập và tách khỏi Liên bang Xô viết , theo họ Hiến pháp Liên Xô đã quy định như vây. Còn 8 nước Trung Á vốn được coi là hưởng lợi từ Liên Xô nhưng họ cũng chẳng mặn mà gì ở trong khuôn khổ Liên bang nhất là khi 4 nước trụ cột kia đã ra đi. Bản thân những người lãnh đạo những Quốc gia Trung Á này cũng mang nặng tư tưởng những "ông vua con"

bubu08 · 15:36 20/08/2026

Bộ sậu đảo chính toàn là các UVBCT ĐCSLX, và nắm quyền lực trong chính quyền LX, tuy nhiên cuộc đảo chính này lại không phải do ĐCSLX lãnh đạo và phát động. Trung ương ĐCSLX lúc đó im lặng, đứng bên ngoài sự kiện. Có lẽ họ không biết phải làm sao cho phải vì dù sao người bị lật đổ chính là TBT của họ, và đội đảo chính cũng chính là các lãnh đạo trong đảng, và quan trọng nhất ĐCSLX đã tê liệt lúc đó. Không có *** lãnh đạo và ủng hộ thì cuộc đảo chính làm sao thành công dc. Lúc đó nếu BCH TW ĐCSLX ra 1 nghị quyết kêu gọi toàn bộ đảng viên và công dân xô viết xuống đường cứu liên bang, cứu chế độ và ủng hộ UBNN về Tình trạng Khẩn cấp, thì cuộc đảo chính có cơ thành công, và ĐCSLX vẫn nắm được quyền lực chính trị.

tu.nguyen3009 · 15:38 20/08/2026

Ngao5 nói:
Đúng một nửa, chưa đúng một nửa
1) Nhóm đảo chính này muốn duy trì nhà nước Xô Viết, không muốn Liên Xô tan rã >>Đúng
2) và chuyển thành nước Nga tư bản như hiện nay >> chưa hẳn đúng, họ cũng chưa nghĩ xa như vậy. Họ lo sơ: tan rã Liên bang Xô Viết. Ở lâu ở Nga em thấu hiểu: Đế quốc Nga không có thuộc địa hải ngoại, nên họ rất "quan tâm" đến các nước có biên giới chung. Chính vì thế, giới lãnh đạo tận dụng tâm lý "thích chiếm đất" để phát động chiến tranh chiếm đất của nước khác

như vậy trong tư tưởng của người Nga thời Xô Viết thì các nước công hòa chỉ là chư hầu ??

Ngao5 · 20/8/26

Ngày 12/6/1990, Liên bang Nga chính thức ra hiến pháp, tách (hờ) khỏi Liên bang Xô viết. Tiếp đó là ba nước Baltic.
Cái khung Liên Xô đã sụp, chỉ còn chờ ngày tuyên bố mà thôi
Đầu tháng 8/1991, 4 nước lớn Nga, Ukraina, Belarus, Kazakhstan đã thảo luận với Gorbachev việc họ sẽ thành lập một Hiệp ước Liên bang mới (ngầm hiểu là không dính líu đến Liên bang Xô viết nữa).
Gorbachev biết là không cản được sự chia ly này và không thể giữ chân họ được, chỉ biết câu giờ, Liên bang Xô viết sống được ngày nào hay ngày đó
Họ hẹn với nhau rằng, ngày thứ Tư 21/8/1991 sẽ ký Hiệp ước Liên bang mới.
Gorbachev cùng toàn bộ gia đình đi nghỉ ở Foros, dự định sẽ quay về Moscow để chuẩn bị ký bản Hiệp ước trên
Nhóm tám cụ GKChP nhận thấy rằng việc ký Hiệp ước Liên bang mới chẳng khác nào hất đổ bàn tiệc họ đang nhâm nhi, và họ không muốn điều này xảy ra
Nhưng nhóm GKChP cũng khó xử: Gorbachev vừa là Tổng bí thư Đảng cộng-sản Liên Xô, vừa là Tổng thống Liên Xô. Giả sử lật Gorbachev xong, thì họ trở thành vi hiên và không đúng với điều lệ Đảng và nhiều thế lực trong Đảng cũng không ủng hộ họ.
Thế là chiều tối ngày Chủ nhật 18/8/1991, một nhóm người đại diện cho GKChP đến Foros gặp Gorbachev. Lúc này 14 tàu chiến đã bao vây Foros (thường ngày chỉ 4-6 chiếc canh gác khu vực này), điện thoại đã bị cắt. Đường ra sân bay bị phong tỏa.
Toán khách này nói thẳng với Gorbachev rằng họ không muốn Hiệp ước Liên bang mới được ký. Đặt cho Gorbachev vào thế khó, họ gợi ý Gorbachev sẽ "từ chức vì sức khoẻ"
Gorbachev phản ứng khá mạnh và chửi bới, sử dụng những từ tục tĩu chửi nhóm này. Nhóm này cho Gorbachev biết từ giờ phút này, ông đã bị bắt và không còn bất cứ phương tiện nào liên lạc với bên ngoài
Bà Raisa Gorbacheva sợ hãi, khóc thút thít
Khi đảo chính nổ ra, biết gia đình Gorbachev kẹt ở Foros, Mỹ và Anh phối hợp vệ tinh và tìm cách liên lạc với Gorbachev. Nhưng mọi nỗ lực không thành công.
Lúc 1 giờ sáng ngày 22/8/1991, sau khi GKChP tuyên bố thất bại, thì Gorbachev và gia đình được thả tự do và chiếc Tu-154 bay tới Foros đón gia đình ông. Rồi cả gia đình họ đặt chân tới Moscow sau 3 ngày bốn đêm kinh hãi
Nhóm GKChP có lẽ không muốn làm căng, họ chỉ muốn hù dọa Gorbachev. Tất cả những xe tăng và xe bọc thép của GKChP đều không nổ một phát súng nào
Những người đứng đầu GKChP là những người có học thức, nếu làm căng chắc chắn sẽ có đổ máu và phần thua về họ, khi họ hiểu rằng tâm lý người dân chán ghét những bộ mặt cứng rắn của họ, họ cũng thấy lực lượng vũ trang đứng về phe dân chủ
Có ba người chết, không phải do đụng độ gì cả. Tối 20/8/1991, khi xe bọc thép BMP đang xoay trở thì nhiều người hiếu kỳ trèo lên nóc xe. Ba ông này vốn là nghiện rượu, trượt tay bám rơi xuống đất chui vào bánh xe. Đơn giản thế thôi

onion. · 16:52 20/08/2026

bubu08 nói:
Bộ sậu đảo chính toàn là các UVBCT ĐCSLX, và nắm quyền lực trong chính quyền LX, tuy nhiên cuộc đảo chính này lại không phải do ĐCSLX lãnh đạo và phát động. Trung ương ĐCSLX lúc đó im lặng, đứng bên ngoài sự kiện. Có lẽ họ không biết phải làm sao cho phải vì dù sao người bị lật đổ chính là TBT của họ, và đội đảo chính cũng chính là các lãnh đạo trong đảng, và quan trọng nhất ĐCSLX đã tê liệt lúc đó. Không có *** lãnh đạo và ủng hộ thì cuộc đảo chính làm sao thành công dc. Lúc đó nếu BCH TW ĐCSLX ra 1 nghị quyết kêu gọi toàn bộ đảng viên và công dân xô viết xuống đường cứu liên bang, cứu chế độ và ủng hộ UBNN về Tình trạng Khẩn cấp, thì cuộc đảo chính có cơ thành công, và ĐCSLX vẫn nắm được quyền lực chính trị.

Còn mấy ai nghe theo đâu mà kêu gọi.

ung_sung_tu_tai · 16:59 20/08/2026

bubu08 nói:
Bộ sậu đảo chính toàn là các UVBCT ĐCSLX, và nắm quyền lực trong chính quyền LX, tuy nhiên cuộc đảo chính này lại không phải do ĐCSLX lãnh đạo và phát động. Trung ương ĐCSLX lúc đó im lặng, đứng bên ngoài sự kiện. Có lẽ họ không biết phải làm sao cho phải vì dù sao người bị lật đổ chính là TBT của họ, và đội đảo chính cũng chính là các lãnh đạo trong đảng, và quan trọng nhất ĐCSLX đã tê liệt lúc đó. Không có *** lãnh đạo và ủng hộ thì cuộc đảo chính làm sao thành công dc. Lúc đó nếu BCH TW ĐCSLX ra 1 nghị quyết kêu gọi toàn bộ đảng viên và công dân xô viết xuống đường cứu liên bang, cứu chế độ và ủng hộ UBNN về Tình trạng Khẩn cấp, thì cuộc đảo chính có cơ thành công, và ĐCSLX vẫn nắm được quyền lực chính trị.

Vụ này là không có người đứng đầu nên luẩn quẩn chẳng đâu ra đâu
Vài ngày sau, xuất hiện người cầm đầu thì sự việc tiến triển theo hướng của người cầm đầu ngay

bubu08 · 17:36 20/08/2026

onion. nói:
Còn mấy ai nghe theo đâu mà kêu gọi.

Có chứ, tỷ lệ cũng phải 33/33/33 (ủng hộ/không ý kiến/phản đối).
Công nông ở tỉnh lẻ đa số vẫn trung thành với chế độ.

onion. · 17:38 20/08/2026

bubu08 nói:
Có chứ, tỷ lệ cũng phải 33/33/33 (ủng hộ/không ý kiến/phản đối).
Công nông ở tỉnh lẻ đa số vẫn trung thành với chế độ.

Nguồn và tính xác thực cụ tự sản xuất ra à ;))

bubu08 · 17:39 20/08/2026

onion. nói:
Nguồn và tính xác thực cụ tự sản xuất ra à

À thì cũng bàn chơi thôi. Nhưng nhìn cục diện chính trị Nga/Belarus sau này thì dự đoán thôi.

4banhxequay · 17:44 20/08/2026

namson229 nói:
Liên xô đứng đầu khối XHCN, nhưng theo đường lối kinh tế Kế hoạch hóa - ko cho kinh tế tư nhân, ko theo kinh tế thị trường, năng suất lao động thấp, hàng hóa làm ra chất lượng cũng kém nhiều so với phương tây; những nước như Đông đức, rumani.... trước khi sụp đổ hàng hóa khan hiếm, thiếu cả lương thực.... nói chung có thực mới vực được đạo; quốc gia mà thiếu thốn mọi mặt, dân ko đủ ăn thì trước sau cũng sập, sập dây chuyền! Chúc cụ Ngao5 mạnh khỏe!

Gần đây em có xem một số biểu đồ động biểu thị sản lượng một số mặt hàng đầu vào sản xuất như thép, xi măng, đồng, nhôm chì bạc cho tới hàng tiêu dùng vải vóc, lương thực....giai đoạn chiến tranh lạnh. Trong số top 20 có LX thường rop 5 trở lên nhưng ở dưới tịnh ko có mấy nước XHCN nào, thỉnh thoảng có china, đông đức hay tiệp khắc. Còn lại toàn các nước tư bản. Vậy ko thể cân lâu dài với phe tb được và đời sống sẽ rất khó khăn

Ngao5 · 20/8/26

20/8/1991 – ngày thứ hai của đảo chính
Ngày này là đòn cân não giữa hai bên: GKChP và phe dân chủ do Yeltsin đứng đầu
Từ sáng sớm, biết tin Yeltsin đến Nhà Trắng, GKChP cử đội đặc nhiệm Alpha tiến vào Nhà Trắng để thủ tiêu Yeltsin. Nhận thấy hàng vạn người trùng trùng lớp lớp bao vây Nhà Trắng, che chở cho những nhân vật trọng yếu bên trong, binh sĩ đặc nhiệm Alpha từ chối
Vòng ngoài cùng bảo vệ Nhà Trắng là binh sĩ Sư đoàn tăng cận vệ Baumansky, được GKChP điều động tới tấn công Nhà Trắng, nhưng đã quay súng bảo vệ Nhà Trắng
Lúc 10 giờ sáng ngày 20/9/1991, Tổng thống Liên bang Nga Yeltsin đứng trên nóc một chiếc xe tăng, dùng loa phát biểu trước hàng vạn người ủng hộ dân chủ.
Trong âm mưu đảo chính này GKChP là những người tuy từng giữ các chức vụ cao nhất của Liên Xô, nhưng do tinh thần nao núng vì người dân không tin họ nữa. Nếu cố liều mạng tấn công Nhà Trắng bằng vũ lực thì chắc chắn nước Nga sẽ nội chiến. Những binh sĩ phe đảo chính đã nhìn thấy sức mạnh của quần chúng nhân dân và nhất là những "tự vệ" mang súng chống tăng RPG-4, cũng phải gờm. Trong trận chiến thành phố, xe tăng luôn ở thế yếu, đã vậy RPG-7 từ trên tầng cao nã vào nóc xe tăng sẽ gây nổ số đạn đang chứa ở bên trong tháp pháo. Đây là chỗ yếu của dòng xe tăng Liên Xô khi chế tạo họ đặt yêu cầu lanh lẹn, tốc độ bứt phá hơn là bảo vệ sinh mạng người lính

Ngao5 · 19:42 20/08/2026

20/8/1991 – đứng trên nóc xe tăng, trước Toà nhà Quốc hội Liên bang Nga, Tổng thống Yeltsin kêu gọi nhân dân chống lại lực lượng đảo chính. Ảnh: Wojtek Laski