Còn 3 tiếng nữa công bố lãi suất FED mà em buồn ngủ quá, thôi viết vài dòng rồi đi ngủ mai còn dậy sớm chạy bộ. Thị trường đánh giá xác suất cửa tăng là trên 90% rồi. Nói chung tăng 0.25% chả tác dụng nhiều đến chống lạm phát vốn do căng thẳng Iran đẩy giá nguyên nhiên liệu. Nó chỉ mang ý nghĩa chính trị và tâm lý là thể hiện FED vẫn quyết tâm chống lạm phát, vẫn độc lập không bị chính quyền tác động.
FED vẫn còn 1 lựa chọn khác là không tăng ls nhưng phát biểu cực kỳ diều hâu. Chủ tịch có thể tuyên bố chúng tôi cho xung đột Iran thêm thời gian, nếu sau đó ko có gì thay đổi thì chúng tôi sẽ tăng lãi suất vài lần để xử lý dứt điểm lạm phát. Vẫn đạt hiệu ứng tương tự.
Nhưng dù có tăng hay giữ thì Iran và Mỹ vấn uýnh nhau tiếp. T-Bonds tiếp tục bị xả, yield tiếp tục tăng. Treasury vẫn phải chật vật xoay tiền từ T-Bills để đáo hạn. Chính quyền Trump có thể lại bị đóng cửa ngày 1/10 nếu quốc hội không thông qua ngân sách, lần này rủi ro khá cao do lãi vay tăng cao và 2 viện đang cực kỳ chia rẽ trước việc phải tốn kém tiền ở Iran. Và BĐS VN vẫn chưa có bất cứ ánh sáng nào cuối đường hầm.
Hẹn các cụ ngày mai.
E mới đọc bài này hay
Vì sao tài sản an toàn nhất hành tinh cũng bị bán tháo và chuyện này ảnh hưởng gì đến túi tiền người Việt?
Hãy tưởng tượng trong xóm nhà bạn có một ông hàng xóm giàu có và uy tín bậc nhất tạm gọi là bác Sang. Bao đời nay, ai có tiền nhàn rỗi cũng thích cho bác Sang vay, vì bác chưa bao giờ quỵt nợ, trả đúng hẹn từng đồng. Chính vì quá an toàn, lãi suất bác Sang trả cho người cho vay luôn thấp hơn hẳn so với cho người khác trong xóm vay vì người ta chấp nhận lãi thấp để đổi lấy sự yên tâm tuyệt đối. Đó chính là bản chất của trái phiếu Kho bạc Mỹ. Khi bạn mua trái phiếu, thực chất bạn đang cho Chính phủ Mỹ vay tiền và lãi suất bạn nhận được gọi là lợi suất.
Chuyện sẽ chẳng có gì cho tới gần đây, bác Sang đi vay ngày càng nhiều. Tổng số nợ bác đang gánh đã vượt một mốc kỷ lục chưa từng có, nếu quy đổi ra thì tương đương hơn 40.000 tỷ đô la Mỹ. Chỉ trong 8 tháng đầu năm, bác đã phát thêm giấy vay nợ mới nhiều hơn 11,8% so với cùng kỳ năm ngoái, để có tiền trả nợ cũ và chi tiêu tiếp.
Vấn đề là người cho vay lớn nhất của bác Sang lâu nay tạm gọi là bác Nhật, bắt đầu bớt cho vay lại, vì ở nhà bác Nhật giờ cũng có chỗ đầu tư sinh lời tốt hơn trước. Đúng lúc đó, giá xăng dầu mà bác Sang phải mua để duy trì cuộc sống lại tăng vọt, khiến ai cũng lo rằng chi phí sinh hoạt của bác sẽ đội lên nhanh và để bù lại, các khoản vay mới bác Sang phát hành sẽ phải trả lãi cao hơn hẳn khoản vay cũ.
Khi người cho vay lo điều đó, họ làm gì?
Thay vì giữ tờ giấy vay nợ cũ (lãi thấp) và sắp đến hết hạn, họ đem bán lại nó ngay trên thị trường để lấy tiền mặt, rồi chờ mua tờ giấy vay mới với lãi cao hơn. Càng nhiều người bán lại giấy nợ cũ cùng lúc, giá của tờ giấy đó càng giảm và lợi suất họ nhận được lại càng tăng. Đó chính là thứ đang diễn ra: Lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài của Mỹ đã leo lên vùng cao nhất kể từ năm 2007.
Tuy nhiên, từ trước đến giờ, mọi người vẫn tin rằng: mỗi khi trong xóm có biến động, chuyện làm ăn ở đâu đó gặp trục trặc, tiền sẽ chạy về phía bác Sang, vì đó là nơi an toàn nhất để gửi gắm. Niềm tin này hoàn toàn có cơ sở và nó đã đúng qua rất nhiều lần khủng hoảng trước đây, khi cổ phiếu hay các khoản đầu tư rủi ro khác sụt giá, dòng tiền lập tức tìm về trái phiếu Mỹ để trú ẩn.
Nhưng lần này có một điểm khác mà nhiều người quên đó là nếu rắc rối lần này không đến từ chỗ khác trong xóm, mà đến từ chính bác Sang thì từ việc bác vay quá nhiều rồi thì tiền còn có chỗ nào để "chạy về trú ẩn" nữa không?
Câu trả lời là KHÔNG. Cơ chế "chạy về nơi an toàn" chỉ hoạt động khi rủi ro nằm ở bên ngoài nơi trú ẩn. Lần này, nguồn cơn của sự bất an lại chính là khả năng trả nợ dài hạn của bác Sang vì quy mô nợ quá lớn, người cho vay truyền thống rút bớt, chi phí sinh hoạt tăng. Khi nơi được coi là an toàn nhất lại chính là nơi phát ra rủi ro, dòng tiền không chạy vào đó nữa mà nó lại chạy ra. Đây là lý do vì sao một hiện tượng tưởng như nghịch lý đó là "tài sản an toàn nhất cũng bị bán tháo".
Chuyện tương tự như này đã từng xảy ra, nhưng không giống hệt
Năm 1994, thế giới từng trải qua một đợt tương tự, khi đó người đứng đầu Ngân hàng Trung ương Mỹ bất ngờ tăng lãi suất liên tục, đẩy lãi suất từ 3% lên tới 6% trong một năm, khiến lợi suất trái phiếu dài hạn Mỹ nhảy vọt và gây thiệt hại toàn cầu ước tính hơn 1.000 tỷ đô la.
Nhưng có một khác biệt quan trọng là năm 1994, cú sốc đến từ việc ngân hàng trung ương chủ động ra tay bất ngờ khi kinh tế đang tăng trưởng rất mạnh. Còn lần này, vấn đề bắt nguồn nhiều hơn từ việc bác Sang vay quá nhiều trong thời gian dài, một vấn đề mang tính cấu trúc, không tự hết khi lãi suất ngừng tăng. Vì vậy, không nên đem tiền lệ 1994 ra để suy luận rằng chuyện lần này sẽ nhẹ nhàng và sớm kết thúc như trước.
Thế thì chuyện này thì liên quan gì đến người Việt Nam?
Khi lãi suất bác Sang trả cho người cho vay mới tăng lên, tiền từ khắp nơi trên thế giới kể cả từ Việt Nam có xu hướng muốn đổi sang đô la Mỹ để cho bác vay, vì lãi hấp dẫn hơn. Muốn đổi sang đô la, người ta phải bán bớt các đồng tiền khác, trong đó có Việt Nam Đồng. Đó là lý do vì sao ngay trong những ngày này, tỷ giá trung tâm giữa đô la Mỹ và tiền đồng đã liên tục tăng lên.
Tỷ giá tăng rồi sẽ kéo theo một chuỗi phản ứng chậm rãi, đầu tiên là thanh khoản giữa các ngân hàng với nhau bị siết lại, sau đó mới đến lãi suất tiền gửi và cuối cùng mới ảnh hưởng đến lãi suất cho vay mà người dân, doanh nghiệp phải trả. Cùng lúc đó, khi lợi suất bên Mỹ hấp dẫn hơn, một phần dòng vốn nước ngoài đang đầu tư vào cổ phiếu ở Việt Nam cũng có thể rút bớt ra để quay về nơi có lãi cao hơn
Vậy khi nào nên đặc biệt chú ý điều này?
Khi có tin về cuộc họp lãi suất định kỳ của Ngân hàng Trung ương Mỹ (16/9), nếu họ tiếp tục tăng lãi suất nhiều lần liên tiếp thay vì chỉ một lần rồi dừng, áp lực lên tỷ giá và lãi suất trong nước sẽ lớn hơn hẳn.
Khi giá dầu thế giới tiếp tục neo cao vì đây là gốc rễ khiến nỗi lo về chi phí sinh hoạt của bác Sang (lạm phát) chưa hạ nhiệt.
Tuy nhiên, nếu bạn không có khoản vay bằng đô la, không đầu tư vào tài sản định giá theo đô la và không có kế hoạch cần đổi tiền lớn trong ngắn hạn, thì những biến động này chủ yếu là thông tin nền để hiểu bối cảnh, chứ chưa phải điều cần hành động gấp.
Một lưu ý mà ít người nói tới
Bản thân việc lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cũng có mặt tích cực với một số người: nếu bạn đang nắm giữ đô la tiền mặt hoặc gửi tiết kiệm bằng đô la, bạn sẽ được hưởng lãi suất cao hơn trước. Câu chuyện này không hoàn toàn xấu cho tất cả mọi người.
Tóm lại
Trái phiếu Mỹ bị bán tháo không phải vì nó bỗng dưng kém an toàn hơn về khả năng trả nợ, mà vì Chính phủ Mỹ đang vay quá nhiều trong khi người cho vay truyền thống bớt mặn mà, đúng lúc nỗi lo lạm phát từ giá dầu quay lại. Với người Việt Nam, điều thực tế nhất cần theo dõi là diễn biến tỷ giá USD/VND trong những tuần tới, đặc biệt quanh các mốc họp chính sách của Mỹ vì nó ảnh hưởng trực tiếp vào chi phí sinh hoạt và chi phí vay vốn trong nước.
_____
Thế giới liên tục biến động và bạn không biết đặt tiền của mình vào đâu?
Trái phiếu an toàn nhất hành tinh còn bị bán tháo, vàng tăng/giảm khó đoán, giữ tiền mặt hay xuống tiền mua cổ phiếu lúc này, cái nào mới thực sự an toàn?