[Funland] Sự thật về các hệ thống phòng không: tốt và kém

[chaude]

Lý do Ukraine phụ thuộc hoàn toàn vào cảnh báo tên lửa từ Mỹ
Chỉ có Mỹ đủ sức cung cấp cảnh báo về tên lửa đạn đạo Nga, khiến Ukraine không có lựa chọn thay thế dù quan hệ song phương xấu đi.

Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 20/10 thông báo Ukraine đã tiếp tục nhận được cảnh báo sớm về đòn tập kích tên lửa của Nga sau các cuộc trao đổi với giới chức Mỹ, trong đó có cuộc điện đàm giữa ông và Ngoại trưởng Marco Rubio. "Chúng tôi biết ơn Mỹ vì hệ thống này đã hoạt động", lãnh đạo Ukraine cho hay.

Trong vòng một tuần trước đó, Ukraine khẳng định không nhận được cảnh báo về các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga, dù Tổng thống Donald Trump và các quan chức dưới quyền cho biết Washington vẫn duy trì chia sẻ thông tin tình báo cho Kiev.




Khoảnh khắc được cho là tên lửa Nga lao xuống khu vực phía đông Kiev trong video đăng ngày 19/10. Video: X/AMK Mapping
Tình trạng này cho thấy mức độ phụ thuộc của Ukraine vào năng lực trinh sát và cảnh báo sớm của Mỹ, nhất là khi Tổng thống Zelensky từng nhấn mạnh Mỹ là "bên duy nhất có nguồn tình báo chính xác" về thời điểm Nga phóng tên lửa đạn đạo.

Hệ thống cảnh báo tên lửa của Mỹ hoạt động thế nào

Luồng xả động cơ tên lửa tạo ra nguồn nhiệt rất lớn, tương phản rõ rệt so với bề mặt Trái Đất và nền nhiệt trên không gian. Cảm biến hồng ngoại trên vệ tinh có thể ghi nhận tín hiệu này chỉ vài giây sau khi động cơ được kích hoạt cho đến khi động cơ ngừng hoạt động và nguội hẳn.

Các vệ tinh này sẽ truyền dữ liệu xuống radar, trạm xử lý mặt đất để xác định thời gian và địa điểm phóng, chủng loại tên lửa, quỹ đạo và điểm va chạm dự kiến. Thông tin sẽ được chuyển tiếp cho Bộ tư lệnh Phòng không Bắc Mỹ (NORAD) và các bộ tư lệnh tác chiến khác.

Từ thời Chiến tranh Lạnh, Mỹ đã phóng hàng loạt vệ tinh trang bị nhiều loại cảm biến nhằm phát hiện và theo dõi các vụ phóng tên lửa đạn đạo của đối phương.

Nền tảng chính là Chương trình Hỗ trợ Quốc phòng (DSP) được khởi động vào những năm 1970, sau khi chương trình Hệ thống Cảnh báo Phòng thủ Tên lửa (MIDAS) mang tính thử nghiệm hồi thập niên 1960 chứng minh được tính khả thi của phát hiện các vụ phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa từ không gian.

Chương trình SBIRS. Đồ họa: BQP Mỹ

Trong khuôn khổ DSP, Mỹ đã phóng hơn 20 vệ tinh mang theo cảm biến hồng ngoại lên quỹ đạo địa đồng bộ (GSO) trong giai đoạn 1970-2007. DSP đã cung cấp cảnh báo chiến lược trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh, cũng là hệ thống phát hiện tên lửa đạn đạo chiến thuật Scud của Iraq khai hỏa trong Chiến tranh Vùng Vịnh.

Tiếp nối DSP là Hệ thống Hồng ngoại Không gian (SBIRS), với chủ lực là 6 vệ tinh hoạt động trên quỹ đạo địa tĩnh quanh Trái Đất, được phóng lên vũ trụ trong giai đoạn 2011-2022. Các vệ tinh SBIRS trang bị hệ thống cảm biến kép và có độ nhạy vượt trội đáng kể, kèm khả năng quan sát nhiều dải phổ, độ phân giải cao hơn và năng lực xử lý dữ liệu mặt đất được cải thiện so với DSP.

Quảng cáo























4







Cảm biến hồng ngoại hiệu suất cao trên các vệ tinh SBIRS có khả năng hoạt động độc lập, cho phép một vệ tinh vừa bao quát những vùng lãnh thổ rộng lớn vừa tập trung giám sát một khu vực cụ thể.

SBIRS đủ khả năng phát hiện mọi vụ phóng tên lửa, từ tên lửa đạn đạo chiến thuật cho đến ICBM. Tuy nhiên, hệ thống này không thể theo dõi tên lửa hành trình, do nguồn nhiệt nhỏ hơn nhiều so với tên lửa đạn đạo và chúng thường bay thấp, qua những khu vực mà vệ tinh khó quan sát.

Một trong các vệ tinh GEO thuộc hệ thống SBIRS trong quá trình thử nghiệm. Ảnh: Lockheed Martin

SBIRS còn sử dụng các vệ tinh hoạt động ở quỹ đạo elip cao (HEO) và thiết bị thuộc DSP. Vệ tinh HEO giúp tăng cường khả năng giám sát khu vực có vĩ độ cao hoặc nằm ở vùng cực, vốn khó theo dõi hiệu quả nếu chỉ dựa vào vệ tinh GEO.

"Mạng lưới vệ tinh GEO, HEO và DSP cung cấp khả năng giám sát bề mặt Trái Đất liên tục 24/7 và phát hiện được vụ phóng tên lửa ở mọi địa điểm trên thế giới", biên tập viên Sumit Ahlawat của chuyên trang quân sự Eurasian Times nhận xét.

Ngoài mạng lưới SBIRS chuyên phát hiện nguồn nhiệt động cơ tên lửa, các vệ tinh trinh sát Mỹ cũng có thể phát hiện vị trí hoặc dấu hiệu triển khai bệ phóng tên lửa đạn đạo Nga, sau đó chuyển thông tin cho tình báo Ukraine để họ kích hoạt cảnh báo tập kích tại những khu vực nằm trong tầm bắn.

Dù vậy, không loại trừ khả năng các mạng lưới vệ tinh của Mỹ đã bỏ lọt bệ phóng Nga hoặc không kịp chuyển thông tin cho Ukraine sau khi phát hiện tên lửa rời bệ.

"Phương thức trinh sát hiện nay không hoàn hảo, các vệ tinh phương Tây từng nhiều lần không phát hiện được hoạt động của tên lửa đạn đạo Nga", AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự Ukraine, giải thích.

Khi được hỏi về tuyên bố của Ukraine rằng nước này không được đối tác thông báo khi Nga tập kích tên lửa đạn đạo, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 19/10 cho biết "lỗi phần mềm" liên quan đến hệ thống cảnh báo sớm đã xảy ra trước đó vài ngày và Bộ tư lệnh Lực lượng Mỹ tại châu Âu (EUCOM) đang xem xét vấn đề. Ông không nêu cụ thể lỗi phần mềm là gì.

Ukraine không thể dựa vào châu Âu

Thông tin thường được Mỹ chia sẻ cho các đồng minh ở châu Âu thông qua Hệ thống Cảnh báo sớm Chung (SWES) của NATO. Dữ liệu này sẽ được bổ trợ bởi thông tin từ các máy bay cảnh báo sớm và radar cảnh giới tầm xa ở châu Âu, trong đó có tổ hợp AN/FPS-132 tại căn cứ không quân Fylingdales ở Anh.

Tuy nhiên, châu Âu không có hệ thống cảnh báo sớm trên vũ trụ tương đương với Mỹ, dù vẫn sở hữu một số năng lực nhận thức tình huống nhất định.

"Không chỉ Ukraine mà cả châu Âu cũng phụ thuộc vào Mỹ để được cảnh báo sớm về các mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo. Châu Âu không thể lấp đầy khoảng trống nếu Mỹ quyết định ngừng chia sẻ cảnh báo tên lửa với Ukraine", Ahlawat nhận định.

Nhiều quốc gia châu Âu đã theo đuổi năng lực này trong nhiều năm, nhưng các chương trình của họ chưa vượt qua được giai đoạn trình diễn công nghệ.

Pháp hồi năm 2009 triển khai SPIRALE, chương trình thử nghiệm công nghệ cảnh báo sớm từ không gian, và đã thu thập thành công dữ liệu hồng ngoại về các vụ phóng tên lửa. Tuy nhiên, SPIRALE kết thúc vào năm 2011 và đến nay Pháp chưa triển khai dự án tiếp nối với quy mô đầy đủ.

Tên lửa Iskander-M khai hỏa tại thao trường Kapustin Yar, Nga tháng 3/2018. Ảnh: BQP Nga

Các nước châu Âu cũng khởi động một dự án trình diễn công nghệ khác mang tên TWISTER vào năm 2019. Pháp và Đức hồi tháng 10/2025 cũng ký ý định thư về triển khai hai vệ tinh GEO có cảm biến hồng ngoại trong khuôn khổ chương trình JEWEL.

"Châu Âu nhận thức được điểm yếu của mình và đã chứng minh được năng lực công nghệ. Tuy nhiên, họ vẫn cần ít nhất 10 năm nữa để xây dựng mạng lưới vệ tinh mang cảm biến hồng ngoại, có khả năng giám sát liên tục mọi khu vực trên bề mặt Trái Đất", Ahlawat nhận định.

Lý do Ukraine phụ thuộc hoàn toàn vào cảnh báo tên lửa từ Mỹ

Chỉ có Mỹ đủ sức cung cấp cảnh báo về tên lửa đạn đạo Nga, khiến Ukraine không có lựa chọn thay thế dù quan hệ song phương xấu đi.

vnexpress.net

 

[chaude]

Houthi tuyên bố đánh trúng Bộ Quốc phòng Arab Saudi
Lực lượng Houthi thông báo tập kích nhiều mục tiêu tại Arab Saudi, trong đó có trụ sở Bộ Quốc phòng tại thủ đô Riyadh.

Phát ngôn viên Houthi Yahya Saree hôm nay cho biết nhóm vũ trang Yemen đã mở 4 đợt tập kích bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) trong 48 giờ qua nhằm vào Arab Saudi để trả đũa hành động quân sự của đối phương, song không nêu thời điểm cụ thể của từng hoạt động.

Ông tuyên bố các cuộc tấn công đã đánh trúng trụ sở Bộ Quốc phòng Arab Saudi tại thủ đô Riyadh và sân bay Abha ở tỉnh Asir, làm gián đoạn hoạt động hàng không ở sân bay King Fahd Dammam và gây hỏa hoạn tại cơ sở của tập đoàn dầu khí quốc gia Aramco ở thành phố Yanbu.

Lực lượng Houthi cảnh báo sẽ tiếp tục nhắm mục tiêu vào Arab Saudi và sử dụng "các biện pháp mạnh tay mà chúng tôi không muốn thực hiện" nếu quân đội nước này không đình chỉ chiến dịch tấn công Yemen.

Tên lửa Houthi rời bệ phóng trong ảnh công bố ngày 8/10. Ảnh: Houthi

Tướng Turki al-Maliki, phát ngôn viên liên minh chống Houthi do Riyadh dẫn đầu, cùng ngày cho biết phòng không Arab Saudi đã bắn hạ 4 UAV tại thủ đô Riyadh và thành phố Medina.

Tổng cục Hàng không Dân dụng Arab Saudi thông báo một vụ tập kích nhằm vào sân bay ở Dammam tối 21/10 đã khiến hai người thiệt mạng, trong đó có một công dân Ấn Độ, và 8 người bị thương.

Quảng cáo

























Giới chức Arab Saudi chưa đề cập đến tình hình tại Yanbu.

Reuters dẫn lời 6 nguồn tin giấu tên am hiểu tình hình cho biết tập đoàn Aramco đã yêu cầu nhân viên sơ tán khỏi trụ sở chính ở thành phố Dhahran.

Houthi gần đây tấn công cơ sở dầu khí và hạ tầng trọng yếu của Arab Saudi với mức độ chưa từng thấy, buộc Riyadh đóng cửa một sân bay và một hội nghị đầu tư quan trọng. Theo giới chức Arab Saudi, tổng cộng 22 người đã thiệt mạng trong các vụ tập kích sân bay ở nước này kể từ đầu tháng.

Vị trí một số thành phố tại Arab Saudi. Đồ họa: Guardian

Xung đột tại Yemen leo thang trở lại từ tháng 7, sau khi lệnh ngừng bắn do Liên Hợp Quốc làm trung gian đổ vỡ. Nhóm vũ trang Yemen sau đó tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Arab Saudi và tập kích các mục tiêu ở nước này.

Houthi và lực lượng của chính phủ do Riyadh hậu thuẫn tại Yemen liên tục tập kích lẫn nhau kể từ khi nhóm vũ trang hồi tháng 9 tiến về các lãnh thổ gần eo biển Bab el-Mandeb. Được ví như "yết hầu biển Đỏ", eo biển Bab el-Mandeb là tuyến hàng hải kết nối châu Á với châu Âu thông qua biển Đỏ và kênh đào Suez.

Quân chính phủ Yemen tháng này phát động chiến dịch nhằm giành lại các khu vực bị Houthi kiểm soát, tái chiếm một số vùng đất gần eo biển Bab el-Mandeb. Trong khi đó, nhóm vũ trang đang bao vây Taiz, thành trì lớn cuối cùng của các lực lượng chống Houthi ở vùng cao nguyên phía nam Yemen.

Houthi tuyên bố đánh trúng Bộ Quốc phòng Arab Saudi

Lực lượng Houthi thông báo tập kích nhiều mục tiêu tại Arab Saudi, trong đó có trụ sở Bộ Quốc phòng tại thủ đô Riyadh.

vnexpress.net

 

[chaude]

Nga phóng hơn 20 tên lửa, gây loạt vụ nổ sáng rực bầu trời Kiev
Nga tiến hành đợt tập kích bằng tên lửa đạn đạo và hơn 200 UAV nhằm vào Kiev, gây ra hàng loạt vụ nổ tại thành phố.

Bộ tư lệnh không quân Ukraine hôm nay cho biết Nga đã triển khai một số tên lửa đạn đạo Iskander-M, đạn phòng không S-400 hoán cải, tên lửa siêu vượt âm Zircon và diệt hạm siêu thanh Oniks, cùng 210 máy bay không người lái (UAV) các loại trong đòn tập kích đêm 21/10.

"Cuộc tấn công chủ yếu nhằm vào thủ đô Kiev. Các đơn vị phòng không đã bắn hạ được 181 UAV, hiện còn 10 phi cơ đang bay trên không. Khí tài đối phương đã đánh trúng 32 địa điểm, mảnh vỡ rơi xuống 8 vị trí", cơ quan này cho biết.




Thủ đô Kiev của Ukraine trong trận tập kích ngày 22/10. Video: Reuters, X/AMK Mapping
Tổng thống Volodymyr Zelensky sau đó nói rằng Nga đã phóng 21 tên lửa đạn đạo nhằm vào Kiev trong 3 đợt. "Nhiều địa điểm tại thành phố bị đánh trúng và hư hại, trong đó có nhà dân, cơ sở năng lượng, hạ tầng một ga đường sắt và ga tàu điện ngầm, các trung tâm thương mại, nhiều cơ sở kinh doanh và thậm chí có một tu viện", ông nói.

Ông Zelensky cho biết 12 khu vực tại Ukraine đã bị Nga tấn công, khiến 2 người thiệt mạng và 34 người bị thương ở Kiev. Ông kêu gọi đồng minh tăng cường năng lực phòng không cho Ukraine, cung cấp tên lửa có khả năng phá hủy bệ phóng đối phương và áp đặt lệnh trừng phạt nhằm vào Nga.

AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự Ukraine, nhận định Nga phóng tổng cộng 22 tên lửa nhằm vào Ukraine, gồm 11 tên lửa đạn đạo Iskander-M, 8 đạn RM-48U của tổ hợp S-400 và 3 tên lửa siêu vượt âm Zircon.

"Không quả đạn nào trong số này bị đánh chặn, do Ukraine đã hoàn toàn cạn kiệt đạn dược các tổ hợp Patriot. Trong số mục tiêu bị đánh trúng có nhà máy điện - nhiệt CHP-4 và CHP-5", tài khoản này cho hay.

Đường bay của tên lửa Nga trong vụ tập kích ngày 22/10. Đồ họa: X/AMK Mapping

Bộ Quốc phòng Nga cùng ngày thông báo mở đợt tập kích hiệp đồng quy mô lớn bằng vũ khí chính xác phóng từ bệ mặt đất và UAV, nhắm vào các cơ sở công nghiệp quốc phòng, hạ tầng giao thông tại Kiev, cảng biển ở tỉnh Odessa và tàu hàng nghi phục vụ quân đội Ukraine.

Tại Kiev, quân đội Nga tấn công nhà máy của tập đoàn Antonov, nơi chế tạo UAV, tên lửa hành trình FP-5 Flamingo và tên lửa đạn đạo chiến thuật FP-9, cũng như cầu đường bộ - đường sắt Pivdenny, cơ sở sản xuất và kho dự trữ UAV, đạn tuần kích và robot. Cảng Kilia ở tỉnh Odessa và một tàu hàng đang tới cảng Chornomorsk cũng bị tập kích.

Quảng cáo
Powered by Vidcrunch







00:00/01:26










Trong thời điểm diễn ra vụ tập kích, một UAV Geran-2 của Nga đã thực hiện "động tác bay rất bất thường" trên bầu trời Kiev, khi hạ độ cao đột ngột xuống 400 m rồi vọt lên 700 m. UAV quần thảo liên tục trên các khu vực bị tấn công ở phía đông, nam và tây bắc Kiev mà không bị bắn hạ, sau đó quay về hướng đông.

"Chiếc Geran-2 nhiều khả năng đang thực hiện nhiệm vụ đánh giá thiệt hại sau cuộc tấn công. Nga thường dùng UAV phản lực Geran-4 cho hoạt động này. Chưa rõ lý do lần này họ sử dụng Geran-2, vốn bay chậm và dễ bị bắn hạ hơn, không loại trừ khả năng Nga muốn nhử phòng không Ukraine khai hỏa", AMK Mapping nhận định.

Lính cứu hỏa Ukraine dập đám cháy tại Kiev sau vụ tập kích ngày 22/10. Video: DSNS Kiev
Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko cho biết cuộc tập kích khiến 15 người bị thương, làm hư hại hạ tầng tàu điện ngầm tại cầu Pivdenny, khiến giao thông giữa các khu vực trong thành phố bị hạn chế. Theo giới chức Ukraine, có 7 người thiệt mạng ở các tỉnh Sumy, Kharkov, Zaporizhzhia và Donetsk.

Bộ Quốc phòng Nga cùng ngày thông báo phòng không đã bắn hạ 808 UAV Ukraine trong đêm, song không công bố số lượng phi cơ được sử dụng. Thị trưởng Moskva Sergey Sobyanin trước đó thông báo hai người bị thương trong cuộc tập kích quy mô lớn của Ukraine, trong đó 163 UAV hướng về thủ đô của Nga.

Tỉnh trưởng Tula Dmitry Milyaev cho biết phòng không đã bắn hạ 70 UAV tại đây. Một người bị thương trong đợt tấn công tại tỉnh Lipetsk, theo tỉnh trưởng Igor Artamonov.

Các đợt tấn công diễn ra sau khi Steve Witkoff, đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump, gặp Tổng thống Vladimir Putin tại St. Petersburg ngày 21/10. Cố vấn Điện Kremlin Yuri Ushakov cho biết Nga về nguyên tắc sẵn sàng nối lại đàm phán ba bên vào giữa tháng 11 và muốn tập trung vào vấn đề an ninh sau chiến sự.

Ông Ushakov cho biết đặc phái viên Witkoff đã nhắc đến "một số khía cạnh mới trong đề xuất hòa bình của châu Âu và Ukraine, nhưng thực sự không có nhiều nội dung thực chất trong đó". Điện Kremlin không nêu rõ đề xuất hòa bình của Ukraine và châu Âu gồm những nội dung nào.

Nga phóng hơn 20 tên lửa, gây loạt vụ nổ sáng rực bầu trời Kiev

Nga tiến hành đợt tập kích bằng tên lửa đạn đạo và hơn 200 UAV nhằm vào Kiev, gây ra hàng loạt vụ nổ tại thành phố.

vnexpress.net

 

[chaude]

Nga 'chuẩn bị hàng nghìn tên lửa' để tập kích Ukraine
Tình báo Ukraine nhận định Nga dành sẵn hàng nghìn tên lửa các loại, trong đó có hơn 100 tên lửa Iskander-M, để tập kích đối phương.

Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine hôm 20/10 công bố số liệu cho thấy tính đến tháng 10, Nga đã tích lũy tới 700 tên lửa đạn đạo, hàng nghìn tên lửa hành trình các loại và khoảng 6.200 máy bay không người lái (UAV) cho các chiến dịch tấn công nước láng giềng.

Mỗi tháng, các doanh nghiệp quốc phòng Nga xuất xưởng hơn 200 tên lửa và xấp xỉ 10.000 UAV tấn công, mồi nhử và trinh sát.

Về tên lửa đạn đạo, Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) ước tính Nga đã chuẩn bị khoảng 115 tên lửa đạn đạo Iskander-M cho các đòn tập kích và duy trì tốc độ xuất xưởng 65 quả đạn mỗi tháng. Moskva cũng phát triển biến thể nâng cấp của dòng Iskander-M, có tầm bắn tối đa 700 km so với 500 km của tên lửa nguyên bản.

Xe phóng tên lửa đạn đạo Iskander-M Nga tại triển lãm quốc phòng năm 2017. Ảnh: RIA Novosti

Ukraine xếp tên lửa phòng không RM-48U của tổ hợp S-300PM và S-400, đã được hoán cải để tập kích mục tiêu mặt đất, vào nhóm tên lửa đạn đạo. GUR cho biết Nga đã tích lũy 400 tên lửa RM-48U và xuất xưởng khoảng 40 quả mỗi tháng.

Kho dự trữ của Nga được cho là có hơn 120 tên lửa Zircon và sản lượng tương đối thấp, với chỉ hơn 30 quả xuất xưởng kể từ đầu năm. Nga mô tả Zircon là tên lửa hành trình siêu vượt âm, nhưng tình báo Ukraine lại cho rằng đây là tên lửa đạn đạo.

Quảng cáo




















GUR không nêu số lượng cụ thể tên lửa siêu vượt âm Kinzhal mà Nga đang sở hữu, song hồi tháng 7 cho biết kho dự trữ còn xấp xỉ 100 quả. Cơ quan này thêm rằng Nga đã đình chỉ sản xuất dòng Kinzhal do chưa đáp ứng được yêu cầu về độ chính xác và chuyển nguồn lực cho dây chuyền chế tạo tên lửa đạn đạo thông thường.

Về tên lửa hành trình, GUR cho biết tên lửa hành trình tầm xa Kh-101 phóng từ máy bay vẫn là vũ khí chủ đạo của Nga trong các cuộc tập kích quy mô lớn, với sản lượng hơn 80 quả mỗi tháng. Số lượng tên lửa trong kho không được đề cập.

Moskva cũng sở hữu hơn 450 tên lửa hành trình hải quân Kalibr và đang sản xuất xấp xỉ 29 quả mỗi tháng.

Tình báo Ukraine cho rằng Nga còn có hơn 600 tên lửa hành trình diệt hạm siêu thanh Oniks-M thuộc phiên bản nâng cấp, với tầm bắn xa và đầu đạn uy lực hơn. Hơn 500 quả đã được sản xuất trong 7 tháng đầu năm nay.

Dù đã tiến hành nhiều cuộc tập kích quy mô lớn trong 3 tháng qua, kho tên lửa của Nga được cho là vẫn ở mức tương đương với số liệu được tình báo Ukraine ghi nhận hồi tháng 7. Số lượng tên lửa thực tế có thể cao hơn nhiều, do Nga còn duy trì và liên tục bổ sung khí tài vào kho dự trữ chiến lược dành cho kịch bản xung đột với NATO bùng phát.

Nhà máy sản xuất UAV tại đặc khu Alabuga trong video đăng hồi tháng 7/2025. Video: Zvezda
Nga được cho là đã mở rộng đáng kể hoạt động sản xuất UAV tự sát Geran ở đặc khu kinh tế Alabuga, Cộng hòa Tatarstan.

Theo GUR, đơn đặt hàng với Geran và UAV mồi nhử kiểu Gerbera đã vượt mức 100.000 chiếc trong năm nay. Kể từ mùa hè, Nga tập trung vào chế tạo biến thể Geran-4 và Geran-5 dùng động cơ phản lực, xuất xưởng tới 4.000 phi cơ mỗi tháng.

Theo GUR, Nga vẫn chế tạo khoảng 2.000 UAV Geran-2 sử dụng động cơ piston cánh quạt mỗi tháng, bên cạnh hàng trăm phi cơ mồi nhử Gerbera được làm từ gỗ dán và xốp. Các máy bay mồi nhử thường gây rối loạn và quá tải lưới phòng không đối phương, buộc lực lượng Ukraine khai hỏa đạn dược đắt tiền và giúp Nga xác định các trận địa cần tấn công.

Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.

Thủ đô Kiev của Ukraine đã nhiều lần bị nhắm mục tiêu trong các cuộc tập kích quy mô lớn do Nga tiến hành gần đây. Kyiv Independent cho biết các tên lửa đạn đạo Nga đã khiến Kiev rung chuyển và làm 15 người bị thương trong đòn tập kích đêm 21/10.

Nga 'chuẩn bị hàng nghìn tên lửa' để tập kích Ukraine

Tình báo Ukraine nhận định Nga dành sẵn hàng nghìn tên lửa các loại, trong đó có hơn 100 tên lửa Iskander-M, để tập kích đối phương.

vnexpress.net

 

[chaude]

Mẫu 'tàu ngầm chiến thuật' giúp Triều Tiên tung đòn phủ đầu hạt nhân
Tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok có thể khai hỏa tên lửa từ bệ thẳng đứng hoặc ống phóng lôi, mang lại "lợi thế chiến thuật đáng kể" cho Triều Tiên.

Triều Tiên ngày 14/10 tổ chức phóng thử tên lửa từ tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok, số hiệu 841, ở vùng biển phía đông bán đảo. "Hoạt động nhằm đánh giá mức độ sẵn sàng của hệ thống tác chiến dưới nước, năng lực thực hiện nhiệm vụ và chứng minh độ tin cậy của khả năng răn đe của hải quân Triều Tiên", hãng thông tấn trung ương KCNA cho hay.

Đây là lần đầu Triều Tiên công bố hoạt động trên biển của tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok kể từ khi chiến hạm hạ thủy tháng 9/2023. Bình Nhưỡng khi đó gọi đây là "tàu ngầm tấn công hạt nhân chiến thuật", cho biết con tàu là thành phần chủ chốt trong lực lượng hải quân với vũ khí hạt nhân trong tương lai.

Tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok hoạt động trên biển trong ảnh công bố ngày 14/10. Ảnh: KCNA

Giới chuyên gia phương Tây nhận định Anh hùng Kim Kun-ok là phiên bản cải tiến sâu của tàu ngầm diesel - điện Đề án 633, được NATO gọi là lớp Romeo, do Liên Xô chế tạo từ cuối thập niên 1950, thay vì là phiên bản kế tiếp của tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớp Gorae do Bình Nhưỡng tự phát triển.

"Cấu trúc tàu ngầm Romeo trên chiếc 841 được thay đổi toàn diện đến mức nó gần như là tàu ngầm mới hoàn toàn, trong đó nổi bật là cụm bệ phóng thẳng đứng (VLS) dành cho tên lửa được đặt trong khoang tích hợp vào tháp chỉ huy. Mũi tàu thu ngắn và thay đổi hình dáng, trong khi cánh lái chuyển từ mũi lên tháp chỉ huy", H.I. Sutton, chuyên gia tác chiến tàu ngầm Mỹ, nhận xét.

"Đề án 633 nguyên bản ra đời từ thời Chiến tranh Lạnh, không được thiết kế để mang tên lửa và đã trở nên lỗi thời. Tàu ngầm có VLS sẽ mang được những loại tên lửa có kích thước lớn, khai hỏa nhiều và nhanh hơn so với chiến hạm chỉ có ống phóng ngư lôi", biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự War Zone lưu ý.

Tên lửa rời tàu ngầm như thế nào?
Phóng thẳng đứngTheo hướng nghiêng
Đích minh họa
Bay thấp sát mặt biển
1Rời bệ2Vượt nước3Hành trình
100%
Bay hành trình tới đích
Cánh nâng mở ra, tên lửa duy trì độ cao thấp sát mặt biển hướng tới đích minh họa.
Tiếp tụcXem lại
Cụm VLS của Anh hùng Kim Kun-ok gồm 4 ống lớn phía trước và 6 ống nhỏ hơn phía sau, cho thấy chúng sẽ mang những loại tên lửa khác nhau.

Phương án VLS tích hợp tháp chỉ huy cũng cho phép tàu ngầm mang được những loại tên lửa đạn đạo và hành trình có chiều dài lớn hơn đường kính khung thân. Tuy nhiên, khoang chứa sẽ có sức cản lớn, hạn chế khả năng cơ động và tăng độ ồn của tàu ngầm, khiến nó dễ bị đối phương phát hiện hơn.

Quảng cáo

























Hình ảnh được công bố ngày 15/10 cho thấy một tên lửa phóng lên khỏi mặt biển theo phương thẳng đứng, trong khi quả thứ hai rời mặt nước với góc khoảng 45 độ. Các quả đạn đều bay ở độ cao nhỏ để tiếp cận mục tiêu, nhưng Triều Tiên không tiết lộ các thông số như quãng đường và thời gian bay của chúng.

Điều này cho thấy tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok đã khai hỏa tên lửa qua ống phóng lôi và bệ VLS trong cuộc thử nghiệm. Hong Min, chuyên gia từ Viện Thống nhất Quốc gia Hàn Quốc, cho rằng khả năng phóng tên lửa với hai phương thức khác nhau sẽ mang lại "lợi thế chiến thuật đáng kể" cho tàu ngầm Triều Tiên.

Cơ cấu VLS cho phép khai hỏa tên lửa về mọi hướng xung quanh, không cần quay bệ phóng hay đổi hướng tàu như phương thức phóng nghiêng. Tốc độ khai hỏa của VLS trên tàu ngầm cũng nhanh hơn nhiều so với dùng ống phóng lôi, do không mất thời gian đưa tên lửa vào ống sau mỗi phát bắn.

Biện pháp phóng nghiêng có lợi thế về tầm bắn tối thiểu, do quả đạn có thể lao thẳng về hướng mục tiêu ở khoảng cách gần, thay vì phóng lên cao rồi bổ nhào xuống độ cao hành trình như VLS. Với tàu ngầm diesel-điện, kho vũ khí cho ống phóng lôi có thể chứa nhiều tên lửa hơn so với VLS, kéo dài thời gian tác chiến và không đòi hỏi tàu về cảng nạp đạn sau khi phóng hết cơ số chiến đấu.

Nguyên lý nạp & phóng của 2 hệ thống
VLS phóng liên tiếp từ các ô độc lập đã nạp sẵn. Ống phóng lôi cần nạp lại đạn từ khoang chứa nếu muốn tiếp tục khai hỏa từ cùng ống.
Bệ phóng VLS2 ô còn sẵn
Ống phóng lôiĐã phóng lượt 2
1Sẵn sàng2Phóng 13Nạp lại4Phóng 2
100%
Sau loạt phóng
VLS đã dùng các ô A, B, C, D; hai ô E, F vẫn nạp sẵn. Ống phóng lôi khai hỏa lượt tiếp sau khi nạp lại. (Sơ đồ không biểu thị nhịp bắn thực tế).
Phát lạiXem lại
Một số chuyên gia quân sự phương Tây từng cho rằng Anh hùng Kim Kun-ok không tham gia thử nghiệm ngày 14/10, mà Triều Tiên đã sử dụng các bệ phóng dưới nước như khi phóng thử tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) dòng Pukguksong. Tuy nhiên, Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc sau đó xác nhận một tàu ngầm của Triều Tiên đã khai hỏa tên lửa.

Shin Jong-woo, chuyên gia thuộc Diễn đàn An ninh - Quốc phòng Hàn Quốc, nhận định vụ phóng ngày 14/10 cho thấy Triều Tiên có thể đã giải quyết được vấn đề kỹ thuật, cũng như sẽ thử SLBM trước khi đưa tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok vào biên chế.

"Điều này cho thấy Triều Tiên đã bắt đầu kiểm chứng hệ thống vũ khí trên tàu ngầm để chuẩn bị triển khai thực tế. Ít nhất có thể khẳng định rằng Anh hùng Kim Kun-ok đã hoạt động trên biển, tình báo Mỹ và Hàn Quốc chắc chắn nắm rõ mọi di chuyển của nó", Newdick nói.

Newdick cho rằng điểm yếu của Anh hùng Kim Kun-ok là hệ thống động cơ diesel-điện "đã rất lạc hậu", dẫn đến hạn chế đáng kể về tầm hoạt động, độ ồn và các thông số vận hành khác. "Các chiến hạm như Anh hùng Kim Kun-ok dễ bị theo dõi ngay khi rời cảng, đặc biệt khi xét đến năng lực tác chiến chống ngầm tinh vi mà Hàn Quốc đang sở hữu", chuyên gia Mỹ nói.

Tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok trong lễ hạ thủy tháng 9/2023. Ảnh: KCNA

Trang bị các loại tên lửa hành trình tầm xa và SLBM có thể là một trong những giải pháp để chiến hạm Triều Tiên khắc phục nhược điểm này, cho phép tung đòn trả đũa hoặc phủ đầu nhằm vào mục tiêu từ khoảng cách hàng nghìn km, không cần mạo hiểm áp sát khu vực có lực lượng săn ngầm đối phương.

Tàu ngầm có khả năng phóng tên lửa tầm xa từ những vị trí khó đoán cũng đặt ra nhiều thách thức cho công tác hoạch định phòng thủ, ngay cả khi thiết kế nguyên bản của chúng bị coi là lạc hậu.

"Ngay cả một tàu ngầm diesel - điện kiểu cũ, có độ ồn tương đối cao cũng sẽ đòi hỏi các cường quốc như Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản phải triển khai nhiều nguồn lực quý giá để liên tục theo dõi vị trí của nó", Tyler Rogoway, biê

Mẫu 'tàu ngầm chiến thuật' giúp Triều Tiên tung đòn phủ đầu hạt nhân

Tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok có thể khai hỏa tên lửa từ bệ thẳng đứng hoặc ống phóng lôi, mang lại "lợi thế chiến thuật đáng kể" cho Triều Tiên.

vnexpress.net

 

[chaude]

Mỹ thử radar vượt đường chân trời 'có thể bao phủ nửa Bắc Cực'
Quân đội Mỹ thử nghiệm radar vượt đường chân trời với tầm hoạt động có thể lên đến hơn 2.400 km, nhằm cải thiện khả năng cảnh giới.

Đợt thử nghiệm thiết bị thu tín hiệu của radar vượt đường chân trời thế hệ mới được tiến hành tại cơ sở của Chương trình Nghiên cứu Cực quang Hoạt động Tần số cao (HAARP) tại bang Alaska vào ngày 7-11/9, nhưng thông tin chỉ được quân đội Mỹ công bố ngày 19/10.

Đây là một phần trong hoạt động thử nghiệm "khả năng nhận thức tình huống hàng không tại Bắc Cực" được Mỹ và Canada tiến hành suốt 3 năm qua. "Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra liệu bộ phát cao tần kết hợp với bộ thu giá rẻ, với 16 phần tử ăng-ten, có thể phát hiện máy bay nằm ngoài tầm phủ của radar tầm xa hiện có hay không", thông báo có đoạn.

Ăng-ten tại cơ sở thử nghiệm của chương trình HAARP ở bang Alaska, Mỹ ngày 9/7. Ảnh: USAF

Cuộc thử nghiệm tập trung vào cải thiện năng lực theo dõi tại khu vực mà công tác giám sát hàng không gặp nhiều thách thức do khoảng cách lớn, thời tiết khắc nghiệt và hạ tầng hạn chế.

Máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry, phi cơ cứu hộ HC-130J và máy bay tiếp dầu KC-135 Mỹ đã đóng vai trò mục tiêu trên không trong đợt thử nghiệm. Các phi công cung cấp vị trí của họ để nhóm nghiên cứu đối chiếu với dữ liệu thử nghiệm thu thập được.

"Kết quả sơ bộ cho thấy hệ thống phát hiện thành công máy bay bằng cơ chế sóng phản xạ từ tầng điện ly và vượt ngoài đường chân trời, tương ứng với các chuyến bay thực tế. Chúng tôi đang tiếp tục phân tích chuyên sâu dữ liệu thu được", quân đội Mỹ cho biết, nhưng không công bố tầm hoạt động của hệ thống mới.

Joseph Trevithick, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, nhận định vùng bao phủ của các hệ thống radar vượt đường chân trời trong biên chế nước này có thể lên tới hơn 2.400 km. "Nếu đặt tại bang Alaska, hệ thống có thể bao phủ khoảng một nửa khu vực Bắc Cực", chuyên gia Mỹ cho hay.

Khoảng cách mà hệ thống radar vượt đường chân trời ở Alaska có thể phát hiện mục tiêu. Đồ họa: Google

Các hệ thống radar vượt đường chân trời (OTH), còn gọi là radar sóng trời hoặc radar tán xạ ngược, thường gồm hai hệ thống ăng-ten lớn đặt cách xa nhau. Một tổ hợp sẽ phát tín hiệu có thể phản xạ trên tầng điện ly theo góc nhất định để chúng quay về với hệ thống thu tín hiệu.

Radar vượt đường chân trời tận dụng tầng điện ly trên không gian làm tầng phản xạ sóng vô tuyến, khắc phục giới hạn bởi độ cong của Trái Đất, cho phép phát hiện mục tiêu ở khoảng cách tới hàng nghìn km, thay vì vài chục đến vài trăm km so với radar cảnh giới thông thường.

Quảng cáo














Thiết bị này miễn nhiễm với các loại tên lửa diệt radar, một số hệ thống hiện đại còn có thể phát hiện cả máy bay tàng hình.

Nhược điểm của radar vượt đường chân trời là độ phân giải thấp. Chúng có khả năng phát hiện mục tiêu từ khoảng cách hàng nghìn km, nhưng không đủ độ chính xác để bám bắt và cung cấp dữ liệu dẫn bắn cho tên lửa đánh chặn. Các đài radar vượt đường chân trời cũng có kích thước rất lớn, dễ bị vệ tinh phát hiện và trở thành mục tiêu của vũ khí dẫn đường bằng định vị vệ tinh.

Cơ sở thử nghiệm của chương trình HAARP ở bang Alaska, Mỹ ngày 9/7. Ảnh: USAF

Cơ sở của HAARP tại Alaska có diện tích khoảng 13,4 hecta với thành phần trung tâm là hệ thống 180 ăng-ten lưỡng cực. Quân đội Mỹ xây dựng khu phức hợp này vào những năm 1990, tới năm 2014 ra thông báo sẽ đóng cửa và tháo dỡ thiết bị. Tuy nhiên, quyết định được thay đổi vào năm 2015 khi Đại học Alaska Fairbanks tiếp nhận cơ sở.

Ngoài Alaska, quân đội Mỹ đang tìm cách triển khai radar vượt đường chân trời chiến thuật tại quốc đảo Palau, phía nam Thái Bình Dương. Theo kế hoạch ban đầu, cơ sở sẽ hoàn thành trong năm nay, song dự án đang vấp phải những thách thức về mặt pháp lý.

Các hệ thống OTH đang trong giai đoạn hồi sinh tại Mỹ và nhiều nơi trên thế giới những năm gần đây.

Ảnh vệ tinh công bố ngày 19/10 cho thấy cấu trúc có thể là radar 29B6 Konteiner, với tầm phủ lên tới 3.200 km, được Nga xây dựng tại vùng lãnh thổ hải ngoại Kaliningrad, bổ sung cho hai tổ hợp Konteiner đi vào hoạt động từ năm 2019.

Bên cạnh đó, Nga còn sở hữu mạng lưới 10 đài Voronezh-DM, mỗi đài có thể phát hiện đồng thời 500 mục tiêu từ khoảng cách 6.000-10.000 km ở độ cao 8.000 km.

Các quốc gia thành viên NATO cũng vận hành hệ thống tương tự, trong đó có trạm Pluto I và II của Anh tại căn cứ không quân Akrotiri trên đảo Cyprus, cùng tổ hợp Nostradamus của Pháp nằm gần Dreux, cách Paris khoảng 80 km về phía tây.

Mỹ thử radar vượt đường chân trời 'có thể bao phủ nửa Bắc Cực'

Quân đội Mỹ thử nghiệm radar vượt đường chân trời với tầm hoạt động có thể lên đến hơn 2.400 km, nhằm cải thiện khả năng cảnh giới.

vnexpress.net

 

[chaude]

Ukraine tiết lộ sức mạnh tên lửa hành trình Filin của Nga
Thứ Sáu, 08:18, 23/10/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - Cơ quan tình báo quân sự Ukraine (HUR) cho biết Nga bắt đầu triển khai tên lửa hành trình Filin mới, đồng thời công bố mô hình 3D tương tác mô tả các bộ phận thân tên lửa, hệ thống động cơ và cấu trúc linh kiện điện tử có nguồn gốc nước ngoài.

Theo Cơ quan tình báo quân sự Ukraine (HUR), Nga đang từng bước mở rộng kho vũ khí tấn công đường không. Filin được xem là một phần trong xu hướng phát triển các hệ thống tấn công sử dụng động cơ phản lực, phóng từ mặt đất, có chi phí thấp và khả năng sản xuất hàng loạt nhằm gây quá tải cho hệ thống phòng không đối phương.

Mô hình 3D của tên lửa hành trình mới "Filin" của Nga. Ảnh: Cơ quan tình báo quân sự Ukraine HUR
Theo Cơ quan tình báo quân sự Ukraine (HUR), Nga đang từng bước mở rộng kho vũ khí tấn công đường không. Filin được xem là một phần trong xu hướng phát triển các hệ thống tấn công sử dụng động cơ phản lực, phóng từ mặt đất, có chi phí thấp và khả năng sản xuất hàng loạt nhằm gây quá tải cho hệ thống phòng không đối phương.
Theo tài liệu tình báo Ukraine, Filin có thân làm từ vật liệu composite nhẹ, gồm sợi carbon và sợi thủy tinh. Tên lửa dài 3,5m, sải cánh 3m. Một số bộ phận kết cấu được sản xuất bằng công nghệ in 3D tốc độ cao. Thông số do quân đội Nga công bố cho biết Filin có tốc độ tối đa 800 km/h và tầm tấn công lên tới 1.200 km.

Tên lửa được thiết kế để bay bám địa hình ở độ cao rất thấp, dưới phạm vi bao phủ của radar, trước khi có thể tăng độ cao lên tới trần bay 6 km. Filin được phóng từ các bệ phóng dạng container đặt trên mặt đất, sử dụng động cơ đẩy nhiên liệu rắn để tạo vận tốc ban đầu.
HUR cho biết hệ thống điện tử hàng không và thiết bị điều khiển trên Filin do công ty Nga LLC PLAZ sản xuất. Doanh nghiệp này được cho là có vai trò sâu rộng trong chuỗi cung ứng phục vụ chế tạo dòng máy bay không người lái tấn công Garpiya (Harpy).
“Các khối điện tử bên trong tên lửa Filin và Garpiya có cách bố trí kiến trúc và ký hiệu linh kiện giống hệt nhau. Hệ thống dẫn đường và xác định mục tiêu ở giai đoạn cuối sử dụng hệ thống định vị quán tính, kết hợp với ăng-ten định vị vệ tinh chống gây nhiễu Kometa 16 kênh”, tình báo Ukraine cho biết.
Các nhà điều tra nhận định Filin sử dụng nền tảng linh kiện điện tử tương tự những hệ thống máy bay không người lái và tên lửa hành trình khác của Nga. Tuy nhiên, họ cho rằng loại tên lửa này cho thấy mức độ gia tăng đáng kể việc sử dụng vi điện tử thương mại có nguồn gốc nước ngoài.
Động cơ của Filin là loại turbojet R500 do công ty Nga LLC Reynolds sản xuất. Đây cũng là động cơ từng được các cơ quan tình báo xác định xuất hiện trong các tên lửa hành trình phóng từ trên không S-71K Kover (Carpet) và S-71M Monokhrom của Nga.
Thông tin về tên lửa Filin được công bố chỉ vài giờ sau khi lực lượng Nga tiến hành cuộc tập kích phối hợp quy mô lớn nhằm vào Ukraine trong đêm 22/10.
Theo thông tin được cung cấp, Nga sử dụng nhiều loại tên lửa đạn đạo và tên lửa tốc độ cao, trong đó có Iskander-M, tên lửa S-400 được điều chỉnh để tấn công mục tiêu mặt đất, tên lửa siêu vượt âm Zircon và tên lửa chống hạm Onyx. Cuộc tập kích còn có sự tham gia của 210 máy bay không người lái tấn công thuộc dòng Shahed. Ngoài ra, Nga triển khai các phương tiện bay nghi binh Gerbera, Italmas và Parodiya nhằm đánh lừa hệ thống phòng không Ukraine.
Dữ liệu theo dõi phòng không cho thấy hướng tấn công chủ yếu trong đợt tập kích đêm tập trung vào thủ đô Kiev. Theo phía Ukraine, không quân cùng các lực lượng đánh chặn của nước này đã vô hiệu hóa 181 máy bay không người lái Nga, trong đó có 87 chiếc sử dụng động cơ phản lực.

Ukraine tiết lộ sức mạnh tên lửa hành trình Filin của Nga

VOV.VN - Cơ quan tình báo quân sự Ukraine (HUR) cho biết Nga bắt đầu triển khai tên lửa hành trình Filin mới, đồng thời công bố mô hình 3D tương tác mô tả các bộ phận thân tên lửa, hệ thống động cơ và cấu trúc linh kiện điện tử có nguồn gốc nước ngoài.

vov.vn

 

[chaude]

Vệ tinh Nga áp sát mục tiêu phương Tây, mở đầu cuộc chiến không gian?
Thứ Sáu, 06:43, 23/10/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - Một vệ tinh Nga đã nhiều lần cơ động, áp sát ở khoảng cách chỉ 500 m so với vệ tinh ICEYE-X36 của Phần Lan đang cung cấp dữ liệu tình báo cho quân đội Ukraine. Vụ việc đặt ra nhiều vấn đề hóc búa với chính phương Tây.

Cuộc chiến trong không gian được dự báo là nơi các tài sản không gian thương mại trở thành mục tiêu gây sức ép trong xung đột. Người ta cũng đặt ra câu hỏi về cách Mỹ và Lực lượng Không gian Mỹ (USSF) sẽ phản ứng trước những hành động tương tự.

Tên lửa H3 mang theo tàu thám hiểm MMX hướng đến Mặt Trăng Phobos của Sao Hỏa cất cánh từ Trung tâm Vũ trụ Tanegashima, tỉnh Kagoshima, Nhật Bản ngày 20/10 (Ảnh: Reuters)
Theo báo cáo của công ty theo dõi không gian LeoLabs, trong khoảng thời gian từ ngày 15-19/10, vệ tinh Nga COSMOS 2612 đã thực hiện các thao tác cơ động có chủ đích nhằm tiếp cận vệ tinh ICEYE-X36 của Phần Lan.
Thay vì bay ngang qua theo quỹ đạo thông thường, COSMOS 2612 được cho là đã điều chỉnh quỹ đạo để di chuyển song hành, bám theo và bay vòng quanh vệ tinh ICEYE, có thời điểm tiếp cận ở khoảng cách chỉ 500 m.

Báo cáo của LeoLabs cho biết vệ tinh Nga đã dành nhiều tháng điều chỉnh quỹ đạo trước khi nhanh chóng rút ngắn khoảng cách với mục tiêu. Sau đó, COSMOS 2612 liên tục cơ động quanh vệ tinh Phần Lan, trước khi đột ngột chấm dứt hoạt động tiếp cận và di chuyển ra xa trong các ngày 18-19/10.
LeoLabs mô tả sự việc là một cuộc tiếp cận có chủ đích giữa một phương tiện của bên đối địch với tài sản của bên còn lại trên quỹ đạo, đồng thời nhận định hoạt động này đòi hỏi khả năng dẫn đường chính xác và các cảm biến trên vệ tinh.
ICEYE từ chối bình luận chi tiết về vụ việc. Một người phát ngôn công ty cho biết ICEYE nắm được tình hình và đang theo dõi sát sao, đồng thời nhấn mạnh kiến trúc chòm vệ tinh của doanh nghiệp được thiết kế để duy trì tính liên tục và khả năng chống chịu.
Thử nghiệm năng lực hay thông điệp cảnh báo?
Mục đích thực sự của hoạt động áp sát hiện chưa được xác định. Trong cuộc thảo luận trực tuyến do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tổ chức ngày 21/10, các chuyên gia cho rằng chưa đủ thông tin để kết luận Nga muốn đạt được điều gì thông qua động thái này.

Va chạm và xung đột giữa các vệ tinh và vũ khí được triển khai trong không gian đang cận kề với động thái của các cường quốc (Ảnh: Reuters)
Greg Gillinger, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách chiến lược và phát triển tại công ty Integrity ISR, nhận định đây là hành động bất thường và có thể nhằm gửi thông điệp tới doanh nghiệp Phần Lan.
Trong khi đó, Clayton Swope, Phó Giám đốc Dự án An ninh Hàng không vũ trụ của CSIS, cho rằng không thể xem sự việc là một hành động vô hại. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh hiện chưa rõ Nga có đạt được mục tiêu mà nước này mong muốn hay không.
Một giả thuyết khác là Moscow muốn phát tín hiệu cảnh báo nhằm ngăn cản các doanh nghiệp thương mại tiếp tục hỗ trợ Ukraine. Đại tá Không quân Mỹ đã nghỉ hưu Jennifer Reeves, chuyên gia nghiên cứu tại Viện Mitchell về sức mạnh hàng không vũ trụ, cho rằng thời điểm diễn ra vụ áp sát, sau khi lãnh đạo Mỹ công khai đề cập đến vũ khí kiểm soát không gian trên quỹ đạo, có thể mang ý nghĩa răn đe hoặc gây ảnh hưởng.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây mới chỉ là những khả năng được đặt ra. Chưa có bằng chứng xác nhận động cơ cụ thể của Nga.
Vụ việc cho thấy tầm quan trọng ngày càng tăng của các vệ tinh thương mại đối với hoạt động quân sự. Đây là những tài sản vốn phục vụ mục đích dân sự hoặc thương mại, nhưng đồng thời cung cấp dữ liệu quan sát, thông tin liên lạc và các năng lực hỗ trợ tác chiến. Điều này khiến chúng có thể trở thành đối tượng gây sức ép trong khủng hoảng, dù không phải là tài sản quân sự trực tiếp của một quốc gia.
Mỹ lo phương án phòng vệ
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Lực lượng Không gian Mỹ tăng cường năng lực nhận biết và bảo vệ các tài sản trên quỹ đạo.
Năm 2025, Văn phòng Năng lực nhanh của USSF khởi động một dự án phát triển các cảm biến nhận biết mối đe dọa, có khả năng cảnh báo cho đơn vị vận hành vệ tinh khi xuất hiện vật thể nguy hiểm tiếp cận ở khoảng cách gần. Những hệ thống như vậy có thể giúp các nhà khai thác phát hiện tình huống tương tự vụ COSMOS 2612 và ICEYE-X36. Tuy nhiên, phát hiện một vệ tinh đang ở đâu chưa đồng nghĩa với việc hiểu rõ nó đang làm gì hoặc có ý định gì.
Bà Jennifer Reeves nhận định Mỹ đã đạt tiến bộ đáng kể trong việc theo dõi quỹ đạo và các vật thể không gian thông qua mạng lưới cảm biến cùng những công cụ hiện đại. Dù vậy, Lầu Năm Góc cần xây dựng các phương án bảo vệ chặt chẽ hơn đối với cả tài sản quân sự lẫn thương mại.
Theo bà, Mỹ cần thường xuyên diễn tập các kịch bản vệ tinh bị áp sát hoặc có dấu hiệu đe dọa, đồng thời đưa các đồng minh và đối tác thương mại vào quá trình chuẩn bị. Những bài tập này phải làm rõ khả năng xác định nhanh diễn biến sự việc, phân biệt sự cố với hành động có chủ đích và đánh giá mức độ tin cậy khi quy trách nhiệm cho một bên.
Một hướng đi khác đang được một số quốc gia xem xét là phát triển vệ tinh bảo vệ, thường được gọi là vệ tinh “hộ vệ”. Theo báo cáo tháng 4 của Secure World Foundation, Đức, Ấn Độ, Pháp và Nhật Bản đang phát triển hoặc lên kế hoạch sở hữu những năng lực như vậy nhằm bảo vệ tài sản không gian trước các hành vi xâm nhập.
Tuy nhiên, ông Swope cho rằng các quốc gia cần làm rõ mục đích và giới hạn hoạt động của những vệ tinh hộ vệ để tránh khiến các hoạt động bảo vệ bị hiểu nhầm thành hành động gây hấn.

Thế giới cần một bộ quy tắc để ngăn chặn và phòng ngừa nguy cơ xung đột leo thang trong vũ trụ (Ảnh: Reuters)Gia tăng nguy cơ vì thiếu quy tắc ứng xử
Theo các chuyên gia, một thách thức lớn hơn nằm ở việc chưa có hướng dẫn đủ rõ ràng về những hành vi nào trên quỹ đạo cần được coi là hành động gây hấn và khi nào cần có biện pháp đáp trả.
Chuyên gia Jennifer Reeves cho rằng việc xác định ngưỡng phản ứng không nên chỉ do Lực lượng Không gian Mỹ quyết định mà cần có định hướng từ lãnh đạo cấp quốc gia, bởi các hành động quân sự trên quỹ đạo có thể gây ra hậu quả lâu dài.
Một cuộc tấn công phá hủy vệ tinh có thể tạo ra mảnh vỡ không gian, gây nguy hiểm cho những vệ tinh khác và làm phức tạp hoạt động của nhiều quốc gia. Ngược lại, nếu không phản ứng trước các hành vi bị coi là đe dọa, những hành động tương tự có thể tiếp tục diễn ra.
“Chúng ta không muốn phải suy nghĩ về những vấn đề này ngay khi đang phải xử lý chúng trong thực tế”, bà Reeves cảnh báo, đồng thời nhấn mạnh rằng một quyết định sai lầm hoặc hành động thù địch trong không gian có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.
Vụ COSMOS 2612 áp sát ICEYE-X36 vì thế không chỉ là một sự cố giữa hai vệ tinh. Sự việc phản ánh thách thức mới đối với an ninh không gian: khi các hệ thống thương mại ngày càng gắn chặt với hoạt động quân sự, việc bảo vệ chúng, xác định ý đồ của đối phương và thiết lập ngưỡng phản ứng phù hợp sẽ trở thành những vấn đề chiến lược mà Mỹ cùng các đồng minh cần sớm giải quyết.

Vệ tinh Nga áp sát mục tiêu phương Tây, mở đầu cuộc chiến không gian?

VOV.VN - Một vệ tinh Nga đã nhiều lần cơ động, áp sát ở khoảng cách chỉ 500 m so với vệ tinh ICEYE-X36 của Phần Lan đang cung cấp dữ liệu tình báo cho quân đội Ukraine. Vụ việc đặt ra nhiều vấn đề hóc búa với chính phương Tây.

vov.vn

 

[chaude]

9-Dey - Lá chắn bảo vệ kho tên lửa chiến lược Iran
Thứ Năm, 06:30, 22/10/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - Hệ thống phòng không tầm ngắn 9-Dey được Iran phát triển nhằm bảo vệ các căn cứ tên lửa và bệ phóng cơ động trước UAV, tên lửa hành trình và vũ khí dẫn đường chính xác.

Lực lượng Hàng không Vũ trụ thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được biết đến với các chương trình tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái (UAV) và mạng lưới căn cứ phóng ngầm quy mô lớn. Tuy nhiên, bên cạnh năng lực tấn công, lực lượng này còn có nhiệm vụ bảo vệ những cơ sở quân sự chiến lược trước các cuộc tập kích đường không.

Hệ thống phòng không 9-Dey phiên bản 8 ống phóng của Iran. Ảnh: Press TV
Trong khi Lực lượng Phòng không Lục quân Iran vận hành các hệ thống tầm xa như Bavar-373, S-300PMU-2 và các biến thể tên lửa Sayyad, IRGC tập trung phát triển những tổ hợp phòng không chuyên biệt để bảo vệ kho tên lửa, trận địa phóng và căn cứ ngầm.
Một trong số đó là 9-Dey, còn gọi là Nohe-Dey, hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn thuộc họ Sevom Khordad (Khordad-3), được thiết kế để đánh chặn UAV, tên lửa hành trình và bom lượn dẫn đường ở cự ly gần.

Vai trò trong mạng lưới phòng không Iran
9-Dey lần đầu xuất hiện tại triển lãm quốc phòng Eqtedar-40 năm 2019 và chính thức được công bố vào năm 2021, với vai trò là lớp phòng thủ tầm gần trong mạng lưới Sevom Khordad.
Phiên bản đầu tiên sử dụng 2 loại tên lửa đánh chặn với phương thức dẫn đường khác nhau. Cả hai đều có tầm đánh chặn tối đa 20 km, độ cao đánh chặn 10 km và tốc độ tối đa khoảng 1.300 m/giây. Mỗi bệ phóng mang 8 tên lửa sẵn sàng khai hỏa.
Biến thể thứ nhất kết hợp dẫn đường quán tính và radar bán chủ động, có khối lượng 250kg mang đầu đạn nặng 50kg. Biến thể thứ hai sử dụng phương thức dẫn đường bằng lệnh điều khiển từ mặt đất, có khối lượng 240kg và đầu đạn nặng 30kg.
9-Dey đảm nhiệm lớp phòng thủ gần nhất, bổ sung cho năng lực đánh chặn tầm xa của Taer-2 và Taer-3 có tầm hoạt động lần lượt khoảng 105 km và 200 km. Cấu trúc này cho phép mạng lưới phòng không Iran phân chia nhiệm vụ theo cự ly và đặc điểm mục tiêu.
Theo thông số được công bố, một đơn vị cấp tiểu đoàn trang bị 9-Dey có tổng cộng 96 tên lửa sẵn sàng phóng và có khả năng đối phó với tối đa 32 mục tiêu cùng lúc. Khả năng này được thiết kế nhằm đối phó với các cuộc tấn công sử dụng đồng thời nhiều UAV, tên lửa hành trình và vũ khí dẫn đường chính xác.
Năm 2023, hệ thống được ghi nhận tham gia một cuộc diễn tập quân sự, trong đó các tên lửa dẫn đường bằng lệnh điều khiển đã đánh chặn thành công mục tiêu giả định.
Iran nâng cấp 9-Dey để đối phó các mối đe dọa mới
Iran sau đó tiếp tục giới thiệu phiên bản 9-Dey cải tiến với những thay đổi đáng kể về bệ phóng và phương thức dẫn đường. Thay vì 8 ống phóng như thiết kế ban đầu, phiên bản mới sử dụng 6 ống phóng lớn hơn, đồng thời được giới thiệu cùng 5 biến thể tên lửa khác nhau. Đáng chú ý, biến thể nhỏ nhất có kích thước giảm đáng kể, được cho là có thể bố trí tối đa bốn tên lửa trong một ống phóng. Cấu hình này có tiềm năng tăng số lượng đạn đánh chặn, đặc biệt khi đối phó với các đợt tấn công bằng UAV số lượng lớn.
Một cải tiến quan trọng khác là biến thể sử dụng đầu dò hồng ngoại tạo ảnh (IIR), cho phép tên lửa tự phát hiện và bám bắt mục tiêu trong giai đoạn cuối mà không phải liên tục phụ thuộc vào radar mặt đất. Khả năng này giúp giảm nguy cơ trận địa phòng không bị phát hiện thông qua tín hiệu radar, nhất là khi đối phương sử dụng tên lửa chống bức xạ radar hoặc tiến hành các chiến dịch chế áp phòng không.
Các tên lửa mới còn được trang bị ngòi nổ cận đích, cho phép đầu đạn phát nổ khi tiếp cận mục tiêu ở khoảng cách đủ gần, thay vì phải va chạm trực tiếp.
Ngoài ra, Iran giới thiệu một biến thể có khoang dẫn đường dài hơn, làm xuất hiện những đánh giá về khả năng tích hợp radar dẫn đường chủ động hoặc công nghệ chống gây nhiễu tiên tiến. Tuy nhiên, Tehran chưa xác nhận những đặc điểm này.

Lớp phòng thủ cuối cùng cho lực lượng tên lửa Iran
Vai trò chiến lược của 9-Dey gắn liền với mạng lưới căn cứ ngầm thường được gọi là những “thành phố tên lửa” của Iran. Mặc dù được bảo vệ trong các công trình kiên cố, những bệ phóng cơ động vẫn có nguy cơ bị phát hiện và tấn công khi rời nơi trú ẩn, di chuyển đến trận địa hoặc chuẩn bị khai hỏa.
9-Dey được phát triển để tạo lớp phòng thủ cự ly gần trong những giai đoạn này, ngăn chặn UAV trinh sát, tên lửa hành trình và vũ khí tấn công chính xác tiếp cận khu vực triển khai tên lửa.
Các cuộc xung đột với Israel và Mỹ trong năm 2025 và 2026 đã đặt mạng lưới phòng không Iran trước sức ép lớn. Dù Tehran vẫn duy trì được một phần năng lực phóng tên lửa, hiệu quả bảo vệ của từng hệ thống phòng không vẫn chưa được xác định đầy đủ.
Một số thông tin từ phía Iran đề cập việc thu hồi mảnh vỡ được cho là của tên lửa 9-Dey gần những vị trí UAV đối phương bị bắn hạ. Điều này cho thấy 9-Dey đã tham gia các hoạt động đánh chặn thực tế. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng độc lập để xác định tỷ lệ đánh chặn thành công hoặc mức độ đóng góp của hệ thống này trong toàn bộ mạng lưới phòng không.
Iran cũng không công bố số lượng tên lửa 9-Dey hiện có trong biên chế. Những đánh giá từ hình ảnh cơ sở sản xuất năm 2021 cho rằng sản lượng khi đó có thể đạt vài trăm quả mỗi năm, song con số này chưa được xác nhận chính thức.
Với khả năng mang nhiều tên lửa đánh chặn, cấu hình cơ động và các biến thể dẫn đường mới, 9-Dey thể hiện nỗ lực của Iran trong việc tăng cường lớp phòng thủ cuối cùng cho lực lượng tên lửa chiến lược, đặc biệt trước những mối đe dọa đường không ngày càng đa dạng.

9-Dey - Lá chắn bảo vệ kho tên lửa chiến lược Iran

VOV.VN - Hệ thống phòng không tầm ngắn 9-Dey được Iran phát triển nhằm bảo vệ các căn cứ tên lửa và bệ phóng cơ động trước UAV, tên lửa hành trình và vũ khí dẫn đường chính xác.

vov.vn

 

[chaude]

Mỹ nắm giữ 5 “mắt xích sống còn” trong năng lực chiến đấu của Ukraine
Thứ Tư, 06:30, 21/10/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - Từ Starlink, tình báo đến tên lửa Patriot và tiêm kích F-16, Mỹ nắm giữ những năng lực quân sự quan trọng mà Ukraine khó có thể thay thế nếu thiếu hỗ trợ.

Những cảnh báo của Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng các sự cố gián đoạn dịch vụ Starlink của SpaceX đối với Ukraine cho thấy Kiev vẫn dễ bị tấn công nếu Mỹ chấm dứt hỗ trợ. Kịch bản này có thể ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh của năng lực quân sự Ukraine, từ các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đến hoạt động của hệ thống phòng không.

Hệ thống tên lửa Patriot của Mỹ. Ảnh: AP
Tuần trước, các lực lượng Ukraine cho biết quyền truy cập vào hệ thống liên lạc vệ tinh Starlink bị hạn chế, khiến hoạt động của UAV bị chậm trễ. Trong tuần này, ông Zelensky cũng cho biết Ukraine không còn nhận được một số cảnh báo từ các đối tác, vốn thường hỗ trợ hệ thống phòng không phát hiện và đánh chặn tên lửa đạn đạo do Nga phóng tới.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã yêu cầu Ukraine chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu của Nga, đồng thời kêu gọi ông Zelensky từ chức. Động thái này làm dấy lên lo ngại Washington có thể cắt giảm hoặc chấm dứt hỗ trợ cho Kiev trong cuộc xung đột.

Ukraine đã nỗ lực phát triển vũ khí trong nước để giảm phụ thuộc vào Mỹ, trong khi các nước châu Âu tăng cường viện trợ tài chính và quân sự cho Kiev khi Washington có dấu hiệu thu hẹp vai trò. Nhìn chung, năng lực quốc phòng của Ukraine hiện ít phụ thuộc vào Mỹ hơn so với thời điểm Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt vào năm 2022. Tuy nhiên, Kiev vẫn cần một số nguồn lực mà hiện chỉ Washington mới có thể cung cấp ở quy mô và năng lực tương đương.
Franz-Stefan Gady, nhà phân tích quân sự tại Vienna và người đứng đầu công ty tư vấn Gady Consulting nhận định: “Sự phụ thuộc còn lại của Ukraine hiện tập trung vào một vài lĩnh vực trọng yếu”.
Starlink
Starlink và phiên bản quân sự Starshield là những hệ thống có năng lực đặc biệt nhờ phạm vi phủ sóng vệ tinh rộng, tín hiệu mạnh và khả năng truyền dữ liệu vượt trội. Các quan chức Ukraine cho biết sự cố gián đoạn Starlink đã cản trở khả năng tiến hành các cuộc tấn công bằng UAV tầm trung của Kiev, đồng thời gây khó khăn cho việc đánh chặn các mẫu UAV phản lực thế hệ mới của Nga.
Một đơn vị quân đội Ukraine báo cáo đã mất quyền điều khiển UAV khi chúng đang thực hiện nhiệm vụ do sự cố kết nối, khiến đơn vị này không thể phá hủy một kho tên lửa của Nga.
Cảnh báo về các cuộc tấn công
Theo ông Thomas Withington, chuyên gia thuộc Viện Dịch vụ Thống nhất Hoàng gia (RUSI), hệ thống cảnh báo sớm tên lửa đạn đạo toàn cầu của Mỹ được phát triển từ thời Chiến tranh Lạnh có khả năng phát hiện nhiệt lượng tỏa ra từ các vụ phóng tên lửa. Thông tin thu được sau đó được đối chiếu, xác nhận bằng mạng lưới radar theo dõi tên lửa trên khắp thế giới.
Dữ liệu tình báo từ hệ thống này giúp các lực lượng Ukraine theo dõi tên lửa đang bay tới, hỗ trợ hoạt động phòng không và phát cảnh báo cho người dân về nguy cơ bị tấn công. Nhà phân tích Gady nhận định, đây là năng lực “gần như không thể thay thế”.
Các đồng minh châu Âu của Ukraine cũng cung cấp thông tin tình báo thu thập từ vệ tinh và phương tiện trên không. Tuy nhiên, những nguồn này chưa thể sánh với hệ thống của Mỹ về độ chính xác, phạm vi bao phủ và năng lực tổng thể. Theo nhà phân tích Gady, châu Âu hiện chưa có hệ thống tương đương để cảnh báo sớm tên lửa đạn đạo và sẽ cần nhiều thời gian để phát triển năng lực như vậy.
Hiện chưa rõ nguyên nhân khiến Ukraine có thể đã không nhận được cảnh báo về một số cuộc tấn công gần đây của Nga. Ông Trump từng khẳng định Mỹ vẫn chia sẻ thông tin tình báo với Kiev. Một số nhà phân tích cho rằng các vụ phóng có thể diễn ra ở khoảng cách quá gần Ukraine, khiến hệ thống cảnh báo không có đủ thời gian phát hiện dấu hiệu nhiệt.
Bên cạnh đó, Nga còn sử dụng các loại vũ khí chiến thuật có kích thước nhỏ hơn và khả năng cơ động cao, khiến việc phát hiện trở nên khó khăn hơn so với tên lửa chiến lược tầm xa. Chuyên gia Withington lưu ý: “Hệ thống cảnh báo tên lửa đạn đạo của Mỹ vốn không được thiết kế để sử dụng cho các mục đích chiến thuật”.
Các loại tên lửa đánh chặn
Ukraine phụ thuộc vào Mỹ trong việc cung cấp các tên lửa đánh chặn tiên tiến, đặc biệt là PAC-3 MSE thuộc hệ thống phòng không Patriot, để đối phó với tên lửa đạn đạo của Nga. Tuy nhiên, nguồn cung loại tên lửa này đã khan hiếm ngay cả trước khi Tổng thống Donald Trump gia tăng sức ép với Kiev liên quan đến các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu của Nga. Đầu năm nay, Mỹ đã sử dụng một phần kho dự trữ tên lửa đánh chặn tại Trung Đông để bảo vệ lực lượng và các đồng minh trước những cuộc tấn công của Iran.
Trong khi đó, châu Âu và Ukraine đang tìm cách phát triển các phương án thay thế. Nhà sản xuất hệ thống phòng không SAMP/T, do Pháp và Italy hợp tác phát triển, cho biết phiên bản mới nhất có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo. Hệ thống này hiện đang được chuyển giao cho Ukraine. Ít nhất hai công ty Ukraine cũng đang hợp tác với các đối tác châu Âu để phát triển tên lửa đánh chặn tên lửa đạn đạo, với những sản phẩm đầu tiên dự kiến có thể được đưa vào sử dụng sớm nhất vào giữa năm 2027. Một công ty khởi nghiệp của Anh cũng cho biết đang chuẩn bị sản xuất loại tên lửa tương tự.
Lập bản đồ hệ thống phòng không Nga
Các cơ quan tình báo Ukraine đã xây dựng cơ sở dữ liệu về cơ sở hạ tầng và các mục tiêu quân sự của Nga bằng cách kết hợp thông tin tình báo từ các đồng minh, dữ liệu thu thập từ UAV, mạng lưới tình báo con người và nhiều nguồn khác. Trong đó có dữ liệu từ các camera giám sát bên trong lãnh thổ Nga bị xâm nhập trái phép.
Theo những người am hiểu các chiến dịch này, Mỹ cũng hỗ trợ Ukraine tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu của Nga. Một quan chức quân sự châu Âu cho biết công nghệ và thông tin tình báo của Mỹ giúp Kiev xác định mục tiêu chính xác hơn, chẳng hạn cung cấp dữ liệu về độ cao của mục tiêu.
Ông Thomas Withington cho rằng năng lực giám sát của Mỹ đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng bức tranh chi tiết về mạng lưới phòng không Nga thông qua các dấu hiệu điện từ phát ra từ những hệ thống này. Theo ông, thông tin về các điểm yếu trong mạng lưới phòng không Nga đã giúp Ukraine điều chỉnh đường bay của UAV và tên lửa, qua đó tăng khả năng tránh bị đánh chặn.
Tiêm kích F-16 và chương trình PURL
Ukraine đã tiếp nhận một số tiêm kích F-16 đã qua sử dụng do các đồng minh châu Âu viện trợ trong những năm gần đây. Tuy nhiên, Kiev vẫn phụ thuộc vào Mỹ về phụ tùng thay thế, bảo trì, nâng cấp phần mềm và các loại vũ khí dành cho dòng máy bay do Mỹ sản xuất này.
Phần lớn nguồn cung phục vụ các tiêm kích F-16 được tài trợ bởi các đồng minh châu Âu của Ukraine trong NATO thông qua chương trình Danh mục các yêu cầu ưu tiên cho Ukraine (Prioritized Ukraine Requirements List – PURL). Kể từ khi chương trình được triển khai vào năm 2025, các nước NATO và một số đối tác khác, trong đó có Australia và New Zealand, đã cam kết đóng góp hơn 4 tỷ USD.
Việc chấm dứt chương trình PURL có thể khiến Ukraine thiếu hụt những trang thiết bị quân sự thiết yếu. Tuy nhiên, Washington có thể cân nhắc kỹ trước khi rút khỏi chương trình, bởi hoạt động này cũng tạo nguồn thu xuất khẩu cho các doanh nghiệp quốc phòng Mỹ.
Theo các sĩ quan phòng không Ukraine, kho đạn dành cho tiêm kích F-16 của nước này đã cạn kiệt từ vài tháng trước. Trong khi đó, các phi công vẫn phải sử dụng những máy bay này để đánh chặn UAV phản lực đang liên tục tấn công Ukraine.
Sự phụ thuộc vào Mỹ còn thể hiện ở khâu bảo dưỡng các loại vũ khí khác, chẳng hạn, phụ tùng thay thế dùng để sửa chữa lựu pháo M777 do Mỹ cung cấp. Điều này cho thấy ngay cả khi Ukraine và các đồng minh châu Âu tìm cách đa dạng hóa nguồn cung, Mỹ vẫn giữ vai trò quan trọng đối với khả năng duy trì hoạt động của nhiều hệ thống vũ khí mà Kiev đang sử dụng.

Mỹ nắm giữ 5 “mắt xích sống còn” trong năng lực chiến đấu của Ukraine

VOV.VN - Từ Starlink, tình báo đến tên lửa Patriot và tiêm kích F-16, Mỹ nắm giữ những năng lực quân sự quan trọng mà Ukraine khó có thể thay thế nếu thiếu hỗ trợ.

vov.vn

 

[chaude]

PAC-3 Edge: Bước tiến mới của Mỹ trong cuộc đua phòng thủ tên lửa
Thứ Tư, 05:55, 21/10/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - Tên lửa đánh chặn PAC-3 Edge do Lockheed Martin phát triển được kỳ vọng nâng cao tầm đánh chặn, khả năng cơ động và hiệu quả đối phó các mối đe dọa tên lửa tiên tiến. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn cần được kiểm chứng, trong khi chi phí và nguồn cung đạn đánh chặn tiếp tục là bài toán lớn.

Nâng giới hạn của hệ thống phòng không Patriot
Phòng thủ tên lửa đang trở thành một trong những thách thức ngày càng phức tạp đối với quân đội Mỹ khi các đối thủ tiếp tục phát triển những loại vũ khí có tốc độ cao, quỹ đạo bay khó dự đoán và khả năng cơ động phức tạp. Trong bối cảnh đó, PAC-3 Edge, dòng tên lửa đánh chặn mới do tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin (Mỹ) phát triển, được kỳ vọng sẽ mở rộng đáng kể năng lực của hệ thống phòng không Patriot trong tương lai.
Ngày 9/10/2026, Lockheed Martin công bố PAC-3 Edge là phương án tên lửa đánh chặn được đề xuất cho chương trình Future Interceptor của Lục quân Mỹ. Theo kế hoạch được công bố, các thử nghiệm ban đầu dự kiến diễn ra vào năm 2027, trong khi thời điểm triển khai có thể vào khoảng năm 2031. Đây vẫn là chương trình đang phát triển, chưa phải một năng lực tác chiến đã được xác nhận.

Lockheed Martin giới thiệu tên lửa đánh chặn phòng không thế hệ mới PAC-3 Edge tại triển lãm AUSA 2026 ở Washington (Nguồn ảnh: Army Recognition Group)
PAC-3 Edge được xây dựng trên nền tảng công nghệ của PAC-3 Missile Segment Enhancement (MSE), phiên bản tên lửa đánh chặn đã được đưa vào sử dụng và kiểm chứng trong thực tế chiến đấu. Mục tiêu của phiên bản mới là cải thiện khả năng duy trì năng lượng, tăng độ chính xác dẫn đường và nâng cao khả năng cơ động, đặc biệt khi đánh chặn mục tiêu ở khoảng cách xa và độ cao lớn hơn.

Sự phát triển này phản ánh yêu cầu ngày càng cấp thiết đối với các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại. Những tên lửa đạn đạo truyền thống thường có quỹ đạo tương đối dễ dự đoán trong một số giai đoạn bay. Tuy nhiên, các phương tiện tái nhập khí quyển có khả năng cơ động và một số vũ khí siêu vượt âm có thể thay đổi đường bay, khiến quá trình phát hiện, dự đoán vị trí và đánh chặn trở nên khó khăn hơn.
Với các hệ thống đánh chặn dựa trên phương pháp va chạm trực tiếp, yêu cầu về độ chính xác càng cao. Tên lửa phòng thủ không chỉ cần tiếp cận mục tiêu mà còn phải liên tục điều chỉnh quỹ đạo để tạo ra va chạm ở tốc độ lớn. Sai số nhỏ trong quá trình dẫn đường, nhất là ở những giây cuối cùng, cũng có thể khiến tên lửa đánh chặn trượt mục tiêu.
PAC-3 Edge được thiết kế nhằm giải quyết một phần những thách thức đó thông qua sự kết hợp giữa hệ thống động cơ tiên tiến, đầu dò thế hệ mới và các cải tiến về điều khiển bay. Nếu đạt được các mục tiêu phát triển, tên lửa có thể mang lại cho lực lượng phòng không nhiều cơ hội đánh chặn hơn trước khi vũ khí đối phương tiếp cận các căn cứ quân sự, sân bay, trung tâm chỉ huy và cơ sở hạ tầng trọng yếu.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa mục tiêu thiết kế và năng lực đã được chứng minh. Những tuyên bố về phạm vi đánh chặn mở rộng, khả năng cơ động cao hơn và hiệu quả đối phó các mối đe dọa tiên tiến vẫn cần được kiểm chứng qua thử nghiệm. Việc công bố một chương trình phát triển mới chưa đồng nghĩa các tính năng dự kiến đã sẵn sàng để đưa vào sử dụng.
Những thay đổi cốt lõi
Điểm khác biệt quan trọng giữa PAC-3 Edge và các phiên bản Patriot trước đó nằm ở nỗ lực cải thiện khả năng duy trì năng lượng trong suốt quá trình đánh chặn. Để hiểu ý nghĩa của thay đổi này, cần nhìn lại quá trình phát triển của dòng tên lửa Patriot.
Các tên lửa PAC-2, trong đó có biến thể GEM-T, sử dụng đầu đạn nổ phân mảnh để tiêu diệt máy bay, tên lửa hành trình và một số loại tên lửa đạn đạo. Trong khi đó, dòng PAC-3 đưa vào sử dụng phương pháp đánh chặn trực tiếp, thường được gọi là “hit-to-kill”, dựa vào năng lượng va chạm để phá hủy mục tiêu thay vì chủ yếu dựa vào sức công phá của đầu đạn nổ.
PAC-3 và biến thể PAC-3 CRI phát triển phương pháp này với thiết kế nhỏ gọn cùng hệ thống dẫn đường radar chủ động. Sau đó, PAC-3 MSE được nâng cấp với động cơ nhiên liệu rắn hai xung, các bề mặt điều khiển được cải tiến và khả năng cơ động cao hơn. Những thay đổi này giúp mở rộng phạm vi tác chiến so với các biến thể PAC-3 trước đó.
PAC-3 Edge hướng tới bước phát triển tiếp theo bằng hệ thống động cơ nhiên liệu rắn đa xung. Theo thông tin được Army Recognition đề cập, Northrop Grumman đang phát triển loại động cơ này nhằm giúp tên lửa duy trì tốc độ và khả năng cơ động tốt hơn ở tầm xa.
Khác với động cơ thông thường cung cấp phần lớn lực đẩy trong giai đoạn đầu, thiết kế đa xung cho phép phân bổ năng lượng đẩy ở những giai đoạn bay riêng biệt. Về nguyên lý, cách tiếp cận này có thể giúp tên lửa duy trì nguồn năng lượng cần thiết để điều chỉnh đường bay khi tiếp cận mục tiêu, thay vì tiêu hao phần lớn năng lượng từ sớm.

Bảng so sánh giữa tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3 MSE và PAC-3 Edge mới của Lockheed Martin, nêu bật những khác biệt về tình trạng, hệ thống đẩy, đầu dò, khả năng cơ động, tích hợp và vai trò hoạt động dự kiến. (Nguồn ảnh: Army Recognition)
Điều này có ý nghĩa đối với những tình huống đánh chặn kéo dài hoặc khi mục tiêu thay đổi quỹ đạo. Tên lửa đánh chặn cần duy trì đủ năng lượng để thực hiện các điều chỉnh hướng liên tục. Nếu mất tốc độ đáng kể trong quá trình bay, khả năng phản ứng trước những thay đổi của mục tiêu có thể bị hạn chế. Vì vậy, hiệu quả đánh chặn không chỉ phụ thuộc vào tốc độ tối đa mà còn ở khả năng duy trì năng lượng tại thời điểm cần cơ động.
Dù vậy, động cơ đa xung mới chỉ là một phần trong tổng thể hệ thống. Hiệu quả cuối cùng còn phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa động cơ, đầu dò, hệ thống dẫn đường và điều khiển bay. Nếu một thành phần không đáp ứng yêu cầu, lợi thế từ các thành phần khác cũng có thể không chuyển hóa thành hiệu quả đánh chặn tương ứng.
Một hướng cải tiến khác là đầu dò thế hệ mới do Lockheed Martin phát triển thông qua Trung tâm Sản phẩm Strigo. Theo thông tin được công bố trong bài viết của Army Recognition, tập đoàn này đã đầu tư 250 triệu USD vào công nghệ cảm biến tiên tiến. Tuy nhiên, các thông số chi tiết về cấu trúc kỹ thuật, khả năng phát hiện và mức độ chống chịu trước biện pháp đối phó chưa được công khai đầy đủ.
Đầu dò có vai trò đặc biệt quan trọng đối với tên lửa đánh chặn trực tiếp. Nó giúp xác định và theo dõi mục tiêu, cung cấp dữ liệu để hệ thống dẫn đường điều chỉnh quỹ đạo. Khi tốc độ tiếp cận rất cao, thời gian dành cho việc hiệu chỉnh trở nên ngắn hơn, khiến độ chính xác của cảm biến và hệ thống điều khiển càng có ý nghĩa.
PAC-3 Edge cũng được thiết kế để tăng khả năng cơ động ở độ cao lớn. Tại những khu vực không khí loãng, hiệu quả của các bề mặt điều khiển khí động học thông thường giảm xuống. Do đó, khả năng kiểm soát tư thế và quỹ đạo trong điều kiện này là một yếu tố quan trọng đối với hiệu quả đánh chặn.
Nếu các cải tiến về động cơ, đầu dò và điều khiển bay hoạt động như kỳ vọng, PAC-3 Edge có thể mở rộng phạm vi bảo vệ quanh những cơ sở quân sự trọng yếu, đồng thời tăng tính linh hoạt cho các chỉ huy khi bố trí bệ phóng. Tuy nhiên, mức độ mở rộng thực tế vẫn cần được xác định bằng thử nghiệm, thay vì chỉ dựa trên các thông số mục tiêu do nhà phát triển đưa ra.
Bài toán chiến lược: Hiệu quả đánh chặn, chi phí và nguồn cung
Sự xuất hiện của PAC-3 Edge diễn ra trong bối cảnh Mỹ phải tính toán lại năng lực phòng thủ trước các mối đe dọa tên lửa ngày càng đa dạng. Tại châu Âu, các hệ thống phòng thủ tên lửa có vai trò bảo vệ lực lượng và cơ sở quân sự của NATO trước những nguy cơ từ các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo. Ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, các căn cứ không quân, trung tâm hậu cần và cơ sở hạ tầng quân sự của Mỹ cũng nằm trong phạm vi những thách thức an ninh ngày càng phức tạp.
Một tên lửa đánh chặn có tầm hoạt động lớn hơn và khả năng cơ động cao hơn có thể tạo thêm lựa chọn cho lực lượng phòng thủ. Khả năng đánh chặn mục tiêu ở xa hơn có thể giúp mở rộng khu vực bảo vệ, trong khi việc tăng cường khả năng phản ứng trước những mục tiêu thay đổi quỹ đạo có thể cải thiện cơ hội đối phó với các mối đe dọa khó dự đoán.
Tuy nhiên, công nghệ đánh chặn tiên tiến không phải lời giải duy nhất cho bài toán phòng không. Diễn biến từ cuộc xung đột tại Ukraine cho thấy các cuộc tấn công lặp đi lặp lại bằng tên lửa và máy bay không người lái có thể gây sức ép lớn lên kho dự trữ đạn dược. Ngay cả khi một tên lửa đánh chặn đạt hiệu quả cao trong từng lần sử dụng, khả năng duy trì phòng thủ lâu dài vẫn phụ thuộc vào số lượng đạn có sẵn, tốc độ bổ sung và năng lực sản xuất.
Đây là giới hạn mà PAC-3 Edge khó có thể tự giải quyết. Một hệ thống đánh chặn có hiệu suất cao vẫn có thể đối mặt với áp lực nếu phải sử dụng thường xuyên trong các cuộc tấn công quy mô lớn. Vì vậy, việc phát triển các tên lửa có khả năng cao hơn cần song hành với kế hoạch bảo đảm nguồn cung, mở rộng sản xuất và duy trì lượng dự trữ phù hợp.
Chi phí cũng là một yếu tố đáng chú ý. Theo số liệu ngân sách được chuyên trang quốc phòng Army Recognition dẫn lại, chi phí mua sắm một tên lửa PAC-3 MSE vào khoảng 5,3 triệu USD. Đây đã là khoản đầu tư đáng kể cho một loại đạn đánh chặn. Trong khi đó, Lockheed Martin chưa công bố mức giá sản xuất đáng tin cậy của PAC-3 Edge. Những công nghệ mới về động cơ, đầu dò và điều khiển có thể làm tăng độ phức tạp của quá trình sản xuất, dù chưa thể kết luận mức chi phí cuối cùng khi chương trình chưa hoàn tất phát triển.
Bài toán đặt ra là cân bằng giữa hiệu quả tác chiến và khả năng duy trì năng lực phòng thủ. Một tên lửa đánh chặn đắt tiền, dù có khả năng đối phó mục tiêu tiên tiến, vẫn cần được đặt trong tổng thể hệ thống phòng thủ nhiều lớp, với các phương tiện có tính năng và chi phí khác nhau. Trong cấu trúc đó, PAC-2 GEM-T cung cấp phương án đánh chặn bằng đầu đạn nổ phân mảnh; các biến thể PAC-3 tập trung vào phương pháp đánh chặn trực tiếp; PAC-3 MSE mở rộng năng lực của dòng PAC-3; còn PAC-3 Edge hướng tới nâng cao hiệu quả trước các mối đe dọa phức tạp hơn. PAC-3 ACE được đề cập như một phương án riêng nhằm đáp ứng nhu cầu đánh chặn với chi phí hợp lý hơn.
Cách tiếp cận nhiều lớp giúp tránh phụ thuộc hoàn toàn vào một loại tên lửa, đồng thời cho phép cân nhắc phương án đánh chặn phù hợp với từng tình huống. Tuy nhiên, hiệu quả của cấu trúc này còn phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa cảm biến, hệ thống chỉ huy, bệ phóng và các loại đạn đánh chặn. Công nghệ mới chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi được tích hợp hiệu quả vào toàn bộ mạng lưới phòng thủ.
Với PAC-3 Edge, những mốc thử nghiệm dự kiến từ năm 2027 và mục tiêu triển khai khoảng năm 2031 cho thấy đây vẫn là năng lực trong tương lai. Các thử nghiệm sẽ đóng vai trò quyết định trong việc xác định liệu động cơ đa xung, đầu dò mới và hệ thống điều khiển được nâng cấp có tạo ra cải thiện đáng kể so với PAC-3 MSE hay không.
Nếu đạt được các mục tiêu phát triển, PAC-3 Edge có thể tăng cường năng lực phòng thủ tên lửa của Mỹ và các đồng minh trước những mối đe dọa tiên tiến. Nhưng giá trị chiến lược của hệ thống sẽ không chỉ được đo bằng tầm đánh chặn hay khả năng cơ động. Khả năng sản xuất đủ số lượng, bảo đảm nguồn cung và duy trì kho dự trữ trong các chiến dịch kéo dài cũng sẽ quyết định mức độ đóng góp thực tế của tên lửa này đối với năng lực phòng không trong tương lai.

PAC-3 Edge: Bước tiến mới của Mỹ trong cuộc đua phòng thủ tên lửa

VOV.VN - Tên lửa đánh chặn PAC-3 Edge do Lockheed Martin phát triển được kỳ vọng nâng cao tầm đánh chặn, khả năng cơ động và hiệu quả đối phó các mối đe dọa tên lửa tiên tiến. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn cần được kiểm chứng, trong khi chi phí và nguồn cung đạn đánh chặn tiếp tục là bài toán lớn.

vov.vn

 

[chaude]

Nga biến UAV Geran thành “sát thủ cột điện cao thế” chỉ bằng hai thanh kim loại thô sơ

Thu Thủy
Hôm qua, undefined
Hai thanh kim loại tưởng chừng thô sơ ở đầu UAV Geran của Nga có thể là một loại ngòi nổ tiếp xúc cơ học, giúp đầu đạn phát huy hiệu quả khi đánh vào các kết cấu thép như cột điện cao thế và cầu thép.

Chiếc Geran-4 với hai thanh kim loại ở đầu được thiết kế như cơ chế chạm nổ chuyên phá kết cấu thép. Ảnh: Militarnyi.
Một cải tiến nhỏ, nhưng nhắm tới những mục tiêu quan trọng
Trên một số UAV Geran mới được Nga sử dụng gần đây, phần đầu máy bay xuất hiện hai thanh kim loại dài, mảnh, trông chẳng khác nào hai chiếc “ria mép”. Ban đầu, hình ảnh này làm dấy lên nhiều suy đoán: đó có thể là ăng-ten mới, thiết bị đo cự ly hay bộ phận kích nổ cận đích.
Tuy nhiên, sau khi thu giữ một chiếc UAV còn nguyên phần đầu và tháo kiểm tra, phía Ukraine phát hiện hai thanh kim loại khá đơn giản này lại đóng vai trò như một ngòi nổ tiếp xúc cơ học. Khi chạm vào mục tiêu, cơ cấu kích nổ được kích hoạt để làm nổ đầu đạn chuyên dụng.
Thoạt nhìn, đây là giải pháp có phần thô sơ. Nhưng khi xét đến loại đầu đạn mà UAV mang theo và nhiệm vụ được giao, cách cải tiến này có mục đích rất rõ ràng.

Một chiếc Geran-4 đang lao vào một cột điện cao thế của Ukraine. Ảnh: QQnews.Đầu đạn chuyên dụng nặng khoảng 40 kg, nhắm vào phá kết cấu thép
Theo thông tin do Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine công bố, kết quả tháo kiểm tra phiên bản mới của UAV Geran-4 cho thấy máy bay được trang bị một loại đầu đạn chuyên dụng ít thấy trước đây.
Phía Ukraine cho biết đầu đạn nặng khoảng 40 kg, bên trong có bốn cụm chức năng chính. Nhiệm vụ được cho là không chỉ phá hủy các tòa nhà thông thường, mà tập trung vào những kết cấu thép như tháp truyền tải điện cao thế và cầu thép.
Điều này khiến UAV có xu hướng được thiết kế theo nhiệm vụ chuyên biệt hơn. Trước đây, nhiều UAV Geran chủ yếu mang thuốc nổ đến một tọa độ định trước. Với các mục tiêu lớn như nhà xưởng, kho hàng hay trạm biến áp, chỉ cần máy bay tiếp cận đúng khu vực rồi lao vào mục tiêu là đã có khả năng gây thiệt hại đáng kể.
Nhưng cột điện cao thế lại là một mục tiêu khác hẳn. Nhìn từ xa, cột điện có vẻ đồ sộ. Đến gần mới thấy nó là một mạng lưới gồm nhiều thanh thép ghép lại, với phần lớn không gian bên trong để trống. Nếu UAV lao tới mà lệch hướng đôi chút, nó có thể bay xuyên qua các khoảng trống giữa những thanh thép, hoặc chỉ sượt qua kết cấu mà không va chạm đúng vị trí cần thiết.
Cầu thép cũng có đặc điểm tương tự. Nếu chỉ cần tạo một hố phá hoại trên mặt cầu, đầu đạn nổ mạnh thông thường có thể đáp ứng. Nhưng nếu mục tiêu là làm hỏng dầm chính, giàn thép hoặc các cấu kiện chịu lực, vụ nổ cần tác động trực tiếp và hiệu quả hơn vào chính kết cấu thép.

Cơ cấu kíp nổ chuyên phá kết cấu thép của loại Geran-4 dùng đánh cột điện. Ảnh: Militarnyi.Vì sao hai “râu thép” lại có ý nghĩa quan trọng?
Theo phân tích của phía Ukraine, đầu đạn mới có đặc điểm gần với loại đầu đạn sử dụng hiệu ứng lõm để tập trung năng lượng phá hoại, thay vì chỉ dựa vào sức nổ và mảnh văng như đầu đạn nổ mạnh thông thường.
Với loại đầu đạn này, vị trí kích nổ có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả. Nếu vụ nổ xảy ra khi đầu đạn còn cách kết cấu thép một khoảng, hiệu quả tác động có thể giảm. Nếu kích nổ không đúng thời điểm, năng lượng phá hoại cũng có thể không được như mong muốn.
Hai thanh kim loại ở đầu UAV được cho là nhằm giúp phát hiện va chạm trực tiếp với vật thể, từ đó kích hoạt ngòi nổ. Nói cách khác, thay vì chỉ dựa vào việc UAV bay đến đúng tọa độ, thiết kế mới hướng tới việc bảo đảm đầu đạn phát nổ khi máy bay thực sự tiếp xúc với kết cấu mục tiêu.
Đây là điểm khác biệt quan trọng giữa việc đánh một khu vực rộng lớn và việc cố gắng phá hoại một cấu kiện cụ thể.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mô tả về cấu tạo và nguyên lý hoạt động trên đây dựa vào thông tin và phân tích do phía Ukraine công bố. Chưa có đủ dữ liệu độc lập để xác nhận đầy đủ cấu hình cũng như hiệu quả thực tế của đầu đạn mới.

Một cột điện cao thế bị hạ gục. Ảnh: QQnews.Geran-4 còn được trang bị hệ thống dẫn đường quang học?
Một chi tiết khác được phía Ukraine đề cập trong quá trình tháo kiểm tra Geran-4 là hệ thống dẫn đường quang học mới.
Theo mô tả, hệ thống này sử dụng camera quan sát mặt đất trong khi UAV bay, sau đó đối chiếu hình ảnh thu được với những hình ảnh tham chiếu được lưu sẵn. Từ các đặc điểm như đường sá, công trình và địa hình, hệ thống có thể hỗ trợ xác định vị trí và điều chỉnh đường bay.

Nếu thông tin này chính xác, UAV có thể duy trì khả năng định hướng tốt hơn khi tín hiệu định vị vệ tinh bị gây nhiễu mạnh. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa máy bay hoàn toàn miễn nhiễm với tác chiến điện tử: hiệu quả còn phụ thuộc chất lượng cảm biến, dữ liệu hình ảnh, điều kiện thời tiết và khả năng xử lý trên máy bay.
Sự kết hợp giữa dẫn đường quang học và đầu đạn chuyên dụng cho thấy Nga có thể đang tìm cách nâng cao khả năng đánh trúng những mục tiêu đòi hỏi độ chính xác cao hơn, thay vì chỉ dựa vào ưu thế số lượng và chi phí thấp.

UAV phản lực Geran-4. Ảnh: QQnews.Từ Shahed-136 đến một dòng UAV với nhiều biến thể
UAV Geran của Nga có nguồn gốc từ dòng Shahed-136 do Iran phát triển. Trong cấu hình ban đầu, đây là loại UAV tấn công tự sát có chi phí tương đối thấp, sử dụng động cơ piston và bay theo lộ trình được lập trình trước để lao vào mục tiêu.
Qua các phiên bản, dòng UAV này được cho là đã có nhiều thay đổi: Một số biến thể sử dụng động cơ phản lực, giúp tăng tốc độ; một số mẫu được bổ sung camera và thiết bị liên lạc, hỗ trợ theo dõi hoặc điều chỉnh đường bay; đầu đạn được phát triển theo nhiều cấu hình, gồm đầu đạn nổ mạnh, gây cháy và nhiệt áp; những biến thể mới được cho là hướng tới tiêu diệt các mục tiêu chuyên biệt, trong đó có kết cấu thép.
Sự phát triển này phản ánh xu hướng chuyển từ một mẫu UAV tương đối đơn giản sang một dòng nền tảng có nhiều cấu hình, đáp ứng các nhiệm vụ khác nhau.


Play Video
Video một chiếc Geran-4 chuyên phá kết cấu thép tiếp cận mục tiêu. Nguồn: Militarnyi.
Ưu thế chi phí thấp và tầm bay xa của thiết kế ban đầu vẫn là điểm đáng chú ý. Nhưng nếu các cải tiến về dẫn đường và đầu đạn chuyên dụng được xác nhận, năng lực của dòng Geran sẽ không còn chỉ được đánh giá qua số lượng UAV có thể phóng đi, mà còn qua khả năng thích ứng với từng loại mục tiêu.
Điểm đáng chú ý nhất: hai thanh kim loại ở đầu UAV có thể không phải công nghệ cao, nhưng chúng cho thấy một nguyên tắc quan trọng trong chiến tranh hiện đại: đôi khi, cải tiến quyết định không nằm ở việc làm cho vũ khí phức tạp hơn, mà ở việc điều chỉnh một chi tiết nhỏ để phù hợp hơn với nhiệm vụ cụ thể.

Nga biến UAV Geran thành “sát thủ cột điện cao thế” chỉ bằng hai thanh kim loại thô sơ

Hai thanh kim loại tưởng chừng thô sơ ở đầu UAV Geran của Nga có thể là một loại ngòi nổ tiếp xúc cơ học, giúp đầu đạn phát huy hiệu quả khi đánh vào các kết cấu thép như cột điện cao thế và cầu thép.

viettimes.vn

 

[chaude]

Truyền thông giải mã tàu ngầm hạt nhân Type 095 của Trung Quốc: Tiếp cận nhóm hàng đầu thế giới

Thu Thủy
Hôm qua, undefined
Sự xuất hiện của một tàu ngầm hạt nhân mới tại xưởng đóng tàu Bột Hải, được các chuyên gia phương Tây định danh không chính thức là Type 095, đang thu hút sự chú ý của giới quan sát quân sự quốc tế.

Ảnh do vệ tinh Vantor chụp tàu ngầm hạt nhân được phương Tây định danh là "Type 095" trên ụ ở Xưởng đóng tàu Bột Hải trên đảo Hồ Lô, thể hiện rõ pum-jet và bánh lái hình chữ X. Ảnh: Janes.
Đầu năm 2026, hình ảnh vệ tinh chụp xưởng đóng tàu Bột Hải ở Hồ Lô Đảo, tỉnh Liêu Ninh, hé lộ một tàu ngầm có thiết kế khác biệt so với các thế hệ tàu ngầm hạt nhân Trung Quốc trước đó. Đến tháng 9, ảnh vệ tinh có độ phân giải cao hơn tiếp tục làm rõ một số đặc điểm ở phần đuôi, cung cấp thêm manh mối về công nghệ được sử dụng trên con tàu.
TWZ, Naval News, Defense News và chuyên trang tình báo quốc phòng Janes đều đã phân tích sự xuất hiện của mẫu tàu mới. Các nguồn này gọi nó là Type 095 hoặc Type 09V, dù đây chưa phải định danh được Trung Quốc xác nhận.
Điều khiến giới chuyên gia chú ý không chỉ là kích thước con tàu. Nếu những nhận định ban đầu chính xác, Type 095 có thể đánh dấu sự chuyển đổi từ mẫu Type 093 liên tục cải tiến sang một thiết kế mới, để Trung Quốc nâng cấp đồng bộ hệ thống đẩy, thủy động lực học và vũ khí.
Type 095: Bước chuyển khỏi nền tảng Type 093
Theo phân tích của Naval News, tàu ngầm mới dài khoảng 110–115 m, rộng 12–13 m và có lượng giãn nước khi lặn ước tính 9.000–10.000 tấn. Đây là những số liệu suy ra từ ảnh vệ tinh, không phải thông số chính thức từ Hải quân Trung Quốc.
Điểm đáng chú ý nằm ở chiều rộng thân tàu. Trong khi chiều dài không chênh lệch quá lớn so với Type 093, thân tàu mới được cho là rộng hơn đáng kể. Sự thay đổi này có thể giúp tăng không gian bên trong để bố trí hệ thống động lực, cảm biến, vũ khí và các thiết bị phục vụ thủy thủ đoàn.
Dòng Type 093, còn được phương Tây gọi là lớp Shang (Thương), là nền tảng tàu ngầm tấn công hạt nhân chủ lực của Trung Quốc trước khi xuất hiện mẫu tàu mới này. Các biến thể cải tiến, trong đó có Type 093B, đã bổ sung những năng lực đáng kể, bao gồm khả năng mang tên lửa hành trình phóng từ hệ thống ống phóng thẳng đứng trên một số cấu hình.
Tuy nhiên, nâng cấp một nền tảng cũ luôn có giới hạn. Những thay đổi về khoang chứa vũ khí, hệ thống sonar, cách bố trí máy móc và khả năng giảm tiếng ồn đều phải tính đến kết cấu cơ bản của thân tàu.
Chuyên gia H. I. Sutton của Naval News nhận định Type 095 có nhiều nét tương đồng về quy mô và tỷ lệ thân tàu với lớp Seawolf của Hải quân Mỹ. Theo ông, Type 095 có thể dài khoảng 105–108 m, rộng gần 12 m, dù các ước tính về kích thước vẫn chưa hoàn toàn thống nhất.

Ảnh do truyền thông nước ngoài dựng về Type 095. Ảnh: QQnews.
Nếu được xác nhận, đây sẽ là sự thay đổi đáng kể trong tư duy thiết kế tàu ngầm Trung Quốc: thay vì chỉ kéo dài hoặc bổ sung trang bị cho các mẫu tàu hiện hữu, họ có thể đang xây dựng một nền tảng mới để đáp ứng những yêu cầu tác chiến phức tạp hơn.
Hệ thống đẩy pump-jet: Chi tiết đáng chú ý nhất từ ảnh vệ tinh
Ngày 21/9/2026, Janes công bố phân tích ảnh vệ tinh chụp ngày 1/9 tại xưởng Bột Hải, cho thấy rõ hơn phần đuôi của tàu ngầm đang nằm trong ụ đóng tàu, bao gồm một hệ thống đẩy dạng pump-jet được bao quanh bởi vỏ dẫn dòng và bốn cánh lái bố trí hình chữ X.
Đây là bằng chứng hình ảnh quan trọng hơn những suy đoán ban đầu về cấu hình động lực của Type 095.
Pump-jet là hệ thống đẩy trong đó bộ phận tạo lực đẩy được đặt trong một kết cấu bao quanh, thay vì sử dụng chân vịt hở truyền thống. Cấu hình này có thể giúp giảm tiếng ồn thủy động lực học, đồng thời cải thiện hiệu quả hoạt động trong những điều kiện nhất định, đặc biệt khi tàu di chuyển ở tốc độ cao dưới nước.
Đối với tàu ngầm tấn công hạt nhân, giảm tiếng ồn có ý nghĩa sống còn. Một tàu ngầm càng khó bị phát hiện bằng sonar, càng có nhiều cơ hội tiếp cận mục tiêu, theo dõi tàu đối phương hoặc rời khỏi khu vực nguy hiểm mà không bị phát hiện.
Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào việc trang bị pump-jet để kết luận Type 095 đã đạt trình độ tàng hình âm học ngang với tàu ngầm Mỹ. Tiếng ồn tổng thể còn phụ thuộc vào lò phản ứng hạt nhân, hệ thống truyền động, máy bơm, thiết bị phụ trợ, khả năng cách ly rung động và chất lượng chế tạo.
Nói cách khác, ảnh vệ tinh xác nhận một đặc điểm thiết kế quan trọng, chứ chưa chứng minh được mức độ yên lặng thực tế của Type 095 trong môi trường tác chiến.

Bánh lái hình chữ thập của các tàu thông thường (trái) và bánh lái của Type 095 (phải). Ảnh: Navalnews.Bánh lái hình chữ X: Tăng khả năng cơ động dưới nước
Một đặc điểm khác của Type 095 là hệ thống bánh lái đuôi hình chữ X. Theo Janes, đây là lần đầu tiên cấu hình này được nhận diện trên một tàu ngầm tấn công hạt nhân Trung Quốc qua ảnh vệ tinh công khai.
Ở thiết kế truyền thống, các cánh lái thường được bố trí theo hình chữ thập, với những mặt điều khiển nằm theo trục ngang và dọc. Trong cấu hình chữ X, bốn mặt điều khiển được đặt nghiêng, cho phép phối hợp để thực hiện nhiều chức năng điều hướng khác nhau.
Cấu hình này có một số ưu thế: Khả năng cơ động cao, an toàn khi hoạt động ở vùng nước nông và tối ưu hóa thủy động lực học.
Tuy nhiên, thiết kế này cũng đòi hỏi hệ thống điều khiển phức tạp hơn để phối hợp chính xác các mặt lái. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào phần mềm điều khiển, cảm biến, kết cấu cơ khí và cách bố trí tổng thể.
Trong tác chiến tàu ngầm, khả năng cơ động không đơn thuần là quay đầu nhanh. Tàu cần thay đổi độ sâu, duy trì hành trình ổn định, tránh chướng ngại vật và điều chỉnh vị trí trong khi hạn chế tối đa dấu hiệu âm học.
Vì vậy, bánh lái chữ X là một chỉ dấu đáng chú ý về hướng phát triển thiết kế, nhưng chưa đủ để khẳng định Type 095 vượt trội về cơ động so với các đối thủ.
Type 095 có thể mang tên lửa hành trình phóng thẳng đứng?
Một trong những câu hỏi lớn nhất về Type 095 là con tàu có được trang bị hệ thống phóng tên lửa thẳng đứng (VLS) hay không, và nếu có thì hệ thống này chứa được bao nhiêu tên lửa.
Trong ảnh vệ tinh đầu năm 2026, các chuyên gia của Naval News nhận thấy một khoang hình chữ nhật phía sau tháp chỉ huy. Khoang này có thể liên quan đến hệ thống VLS, nhưng cũng có khả năng phục vụ công việc hoàn thiện hoặc tiếp cận một khu vực khác bên trong thân tàu. Ảnh chưa đủ để xác định chắc chắn chức năng của nó.
Đến tháng 9, TWZ tiếp tục phân tích một khu vực có đặc điểm tương tự. TWZ cho rằng Type 095 nhiều khả năng sẽ có một hệ thống phóng thẳng đứng để mang tên lửa chống hạm và tên lửa hành trình tấn công mặt đất. Tuy nhiên, số lượng ống phóng và cấu hình cuối cùng vẫn chưa được xác nhận.
Nếu được trang bị VLS, Type 095 sẽ có thêm lựa chọn tấn công ngoài các ngư lôi và tên lửa phóng qua ống phóng ngư lôi thông thường.
Điều này đặc biệt quan trọng trong tác chiến hải quân hiện đại. Tên lửa hành trình cho phép tàu ngầm tấn công mục tiêu trên biển hoặc trên đất liền từ khoảng cách xa, trong khi vẫn giữ được lợi thế hoạt động bí mật của một nền tảng chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Tuy vậy, chưa có đủ dữ liệu công khai để xác định chính xác Type 095 sẽ mang những loại tên lửa nào, tầm bắn bao nhiêu, số lượng đầu đạn ra sao hoặc có khả năng sử dụng vũ khí siêu vượt âm hay không.
Các nhận định về việc Type 095 có thể mang những tên lửa chống hạm hoặc tấn công mặt đất tiên tiến hiện vẫn thuộc phạm vi dự đoán dựa trên thiết kế, chưa phải thông tin được xác nhận từ Trung Quốc.

So sánh Type 095 (dưới) và Seawolf của Mỹ. Ảnh: QQnews.Cạnh tranh với lớp Virginia, Seawolf của Mỹ và Yasen-M của Nga
Khi so sánh Type 095 với các tàu ngầm tấn công hạt nhân chủ lực trên thế giới, truyền thông nước ngoài đưa ra những số liệu đáng chú ý.
Tàu ngầm lớp Virginia của Mỹ có lượng giãn nước khi lặn khoảng 8.000–9.000 tấn, trong khi lớp Seawolf thuộc nhóm 9.000 tấn; tàu ngầm lớp Yasen của Nga có lượng giãn nước khi lặn hơn 13.000 tấn, thuộc nhóm lớn nhất thế giới về tàu ngầm tấn công hạt nhân.

Trong khi đó, dòng Type 093 của Trung Quốc có lượng giãn nước khoảng 7.000 tấn. Hạn chế về lượng giãn nước và thiết kế nền tảng ban đầu khiến Type 093 khó tiếp tục được nâng cấp toàn diện. Dù Type 093B đã có những điều chỉnh về hình dáng tháp chỉ huy và cách bố trí các cột cảm biến tích hợp, nền tảng cơ bản của dòng tàu này vẫn không thay đổi. Đây được cho là một trong những lý do Trung Quốc phát triển Type 095 với thiết kế hoàn toàn mới.
Theo các dự đoán được truyền thông nước ngoài đưa ra, lượng giãn nước của Type 095 có thể vượt lớp Seawolf của Mỹ, nhưng vẫn thấp hơn lớp Yasen của Nga.
Các phân tích cho rằng, so với Type 093B, Type 095 có thể được nâng cấp toàn diện trên nhiều phương diện, từ thiết kế thân tàu đến hệ thống cảm biến và vũ khí. Nếu những dự đoán này chính xác, Type 095 có thể được xếp cùng nhóm với các biến thể tiên tiến của lớp Virginia của Mỹ và lớp Yasen-M của Nga.
Theo cách đánh giá này, Type 095 thuộc nhóm tàu ngầm tấn công hạt nhân hàng đầu thế giới.

Tàu Virginia Block VND của Hải quân Mỹ. Ảnh: QQnews.
Tuy nhiên, lượng giãn nước lớn không đồng nghĩa với năng lực chiến đấu vượt trội. Khả năng tàng hình âm học, chất lượng sonar, hệ thống xử lý thông tin, vũ khí và trình độ tác chiến của thủy thủ đoàn mới là những yếu tố quyết định hiệu quả thực tế của một tàu ngầm hạt nhân.
Trung Quốc đang mở rộng năng lực đóng tàu ngầm hạt nhân
Ý nghĩa của Type 095 lớn hơn nhiều nếu nó nằm trong một chương trình mở rộng lực lượng tàu ngầm hạt nhân có quy mô và tốc độ sản xuất tăng lên.
Xưởng đóng tàu Bột Hải tại Hồ Lô Đảo giữ vai trò trung tâm trong việc đóng tàu ngầm hạt nhân cho Hải quân Trung Quốc. Các phân tích ảnh vệ tinh trong những năm gần đây cho thấy cơ sở này đang xây dựng và hoàn thiện nhiều thân tàu thuộc các dòng khác nhau, dù việc xác định chính xác số lượng và tiến độ rất khó do mức độ bảo mật cao.
Trong bài tổng kết hải quân Trung Quốc đầu năm 2026, Naval News ước tính số tàu ngầm mang tên lửa dẫn đường thuộc dòng Type 093B được đóng tại Bột Hải đã tăng đáng kể. Tuy nhiên, số tàu đã hạ thủy, đang hoàn thiện và thực sự được biên chế phải được phân biệt rõ ràng.
Sự xuất hiện của Type 095 có thể cho thấy Trung Quốc đang theo đuổi hai mục tiêu song song: tiếp tục nâng cấp những nền tảng đã có và phát triển một thế hệ tàu mới với cấu trúc hiện đại hơn.
Nếu chương trình diễn ra thuận lợi, Type 095 có thể tăng cường khả năng hoạt động của Hải quân Trung Quốc ở những vùng biển xa bờ, hỗ trợ lực lượng tàu mặt nước và tạo thêm sức ép đối với các lực lượng chống ngầm của đối phương.
Tuy nhiên, đóng được một thân tàu mới chỉ là bước đầu. Một tàu ngầm hạt nhân phải trải qua quá trình lắp đặt hệ thống, thử nghiệm trên bờ, chạy thử trên biển, đánh giá độ an toàn của lò phản ứng và kiểm tra khả năng vận hành trước khi có thể thực hiện nhiệm vụ tác chiến.
Do đó, ảnh vệ tinh cho thấy một tàu ngầm đang được đóng hoặc hoàn thiện không đồng nghĩa con tàu đã sẵn sàng chiến đấu.

Tàu ngầm hạt nhân lớn nhất thế giới Yasen-M của Nga hạ thủy. Ảnh: QQnews.Những ẩn số quyết định giá trị thực sự của Type 095
Dù những hình ảnh vệ tinh mới đã cung cấp thêm thông tin, vẫn còn ít nhất bốn câu hỏi quan trọng chưa có lời giải.
Thứ nhất, khả năng tàng hình âm học thực tế đến đâu? Thứ hai, hệ thống sonar và xử lý dữ liệu có đạt trình độ hàng đầu? Thứ ba, hệ thống vũ khí có cấu hình như thế nào? Thứ tư, Trung Quốc có thể duy trì sản xuất và triển khai với tốc độ nào?
Một chi tiết khác cũng cần theo dõi là sự xuất hiện của những tàu ngầm bí ẩn tại xưởng Giang Nam ở Thượng Hải. Naval News cho rằng chiếc tàu được phát hiện ở đây có kích thước và hình dáng khác với tàu tại Bột Hải, khiến việc xác định chính xác lớp tàu và vai trò của từng thiết kế trở nên phức tạp hơn. Không thể mặc nhiên coi tất cả những tàu ngầm mới này đều là Type 095.

Nếu những dự đoán về cấu hình và năng lực của con tàu được xác nhận, Type 095 có thể giúp Trung Quốc thu hẹp khoảng cách công nghệ với các lực lượng tàu ngầm hàng đầu, đồng thời nâng cao năng lực tác chiến dưới mặt biển trong những khu vực chiến lược ở Tây Thái Bình Dương.
Nhưng đánh giá một tàu ngầm không thể chỉ dựa vào kích thước, hình dáng hay những đặc điểm nhìn thấy từ vệ tinh. Các yếu tố quyết định như độ ồn, chất lượng sonar, độ tin cậy của lò phản ứng, năng lực vũ khí và trình độ thủy thủ đoàn vẫn nằm sau bức màn bí mật.
Trong cuộc cạnh tranh dưới đáy biển, điều quan trọng không phải là con tàu trông hiện đại đến đâu, mà là nó có thể phát hiện đối phương trước, hoạt động bí mật lâu hơn và hoàn thành nhiệm vụ trong điều kiện tác chiến thực tế hay không.
Vì vậy, Type 095 nên được xem là dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang tiến lên một nấc mới trong phát triển tàu ngầm hạt nhân, chứ chưa phải bằng chứng họ đã vượt Mỹ hoặc Nga về năng lực tác chiến dưới mặt biển.

Truyền thông giải mã tàu ngầm hạt nhân Type 095 của Trung Quốc: Tiếp cận nhóm hàng đầu thế giới

Sự xuất hiện của một tàu ngầm hạt nhân mới tại xưởng đóng tàu Bột Hải, được các chuyên gia phương Tây định danh không chính thức là Type 095, đang thu hút sự chú ý của giới quan sát quân sự quốc tế.

viettimes.vn

 

[chaude]

Màn "song kiếm hợp bích" không người lái giúp Ukraine hạ hỏa lực Nga

Đức Hoàng


-02:44
Nam miền Bắc
(Dân trí) - Ukraine công bố một cách tiếp cận mới để bắn hạ UAV Nga, sử dụng sự kết hợp giữa 2 vũ khí không người lái khác.

UAV Shahed của Nga bị nhắm mục tiêu (Ảnh: EP).

Một xuồng không người lái phóng một UAV đánh chặn, chiếc này sau đó bắn hạ UAV Nga. Cả 3 đều là phương tiện không người lái và đều hoạt động trên biển ngoài khơi Ukraine.
Hải quân Ukraine đã phá hủy một UAV tấn công Shahed của Nga với UAV đánh chặn Sting, được phóng từ xuồng không người lái (USV) Sargan 3000, theo thông báo của Hải quân Ukraine.
Màn "song kiếm hợp bích" giữa 2 vũ khí không người lái này đã mang lại cho Ukraine thêm một phương án mới để hạ UAV Nga, vốn thường bay số lượng lớn theo bầy đàn và không dễ để đánh chặn toàn bộ.

Phát Video

• 
  

• 
  

• 
  
• 
  
• 
  

Màn "song kiếm hợp bích" không người lái giúp Ukraine hạ hỏa lực Nga (Video: EP).
Diễn biến này cho thấy Ukraine đang thích ứng với những mối đe dọa trên không mới bằng cách sử dụng UAV đánh chặn phóng từ biển.
Các UAV Shahed của Nga đe dọa những cảng biển, vùng bờ biển của Ukraine và các tàu thuyền đi đến những khu vực này. Nga tuyên bố nhằm vào các mục tiêu mà Ukraine sử dụng để hỗ trợ cho hoạt động của quân đội.
Vì vậy, việc đánh chặn các UAV đó ngay trên biển, trước khi chúng tiếp cận đất liền, có ý nghĩa quan trọng đối với toàn bộ hệ thống phòng thủ ở miền Nam Ukraine.
Theo nhà sản xuất Wild Hornets, UAV đánh chặn Sting được thiết kế để hạ các UAV cảm tử của Nga như Shahed, Geran và Lancet, cũng như các UAV trinh sát. Thiết bị có thể được triển khai nhanh chóng, người vận hành chỉ cần trải qua khóa huấn luyện ngắn và UAV đạt tốc độ tối đa 280km/h.
Trong giai đoạn Nga dùng UAV Shahed dùng động cơ cánh quạt tốc độ thấp, Sting đã khẳng định được vị trí của mình trên chiến trường. UAV đánh chặn góc nhìn thứ nhất (FPV) của Ukraine đã chứng tỏ hiệu quả cao trong thực chiến, với tỷ lệ đánh trúng thường đạt 80-90%, tùy thuộc vào đơn vị vận hành. Trong một số ngày, tỷ lệ này đạt 100%, tức mỗi lần phóng đều hạ được một mục tiêu.
Theo nhà sản xuất Wild Hornets, đây hiện là UAV đánh chặn Shahed có năng suất tiêu diệt mục tiêu cao nhất của Ukraine, với hơn 3.000 UAV đối phương bị phá hủy trong 7 tháng đầu được đưa vào sử dụng. Việc trang bị Sting trên một phương tiện hoạt động trên biển giúp mở rộng thành tích này từ đất liền ra Biển Đen.
Sargan 3000 đã trở thành phương tiện săn mục tiêu đa năng. Ukraine tuyên bố đã tung vũ khí này để tấn công nhiều mục tiêu quan trọng của Nga.
Trong tháng này, súng máy trên Sargan 3000 cũng đã bắn hạ UAV Shahed Nga ở Biển Đen. .
Hải quân Ukraine đưa Sargan 3000 vào biên chế từ tháng 4/2026. Xuồng không người lái này có bán kính tác chiến lên tới 1.600km, cho phép lực lượng Ukraine đánh chặn các mục tiêu trên không ở khoảng cách xa bờ mà không đặt thủy thủ vào tầm nguy hiểm.
Chiến sự Nga - Ukraine đánh dấu sự gia tăng mạnh mẽ của vũ khí không người lái từ trên không, dưới mặt đất, mặt nước thậm chí thiết bị ngầm. Các vũ khí này đã gây ra thiệt hại không nhỏ cho những hệ thống vũ khí truyền thống, đắt đỏ. Đây được xem là xu hướng mới của tác chiến hiện đại trong kỷ nguyên công nghệ.

Màn "song kiếm hợp bích" không người lái giúp Ukraine hạ hỏa lực Nga

(Dân trí) - Ukraine công bố một cách tiếp cận mới để bắn hạ UAV Nga, sử dụng sự kết hợp giữa 2 vũ khí không người lái khác.

dantri.com.vn

 

[chaude]

Ukraine khoe vũ khí hiệu quả nhất để bắn hạ dàn "sát thủ tốc độ" Nga

Đức Hoàng

(Dân trí) - Ukraine vẫn đang liên tục thử nghiệm các phương pháp để đối phó với UAV động cơ phản lực của Nga.

UAV Bars của Ukraine (Ảnh: EP).
Ukraine đang tăng cường sử dụng UAV đánh chặn Bars để ngăn các UAV phản lực tốc độ cao của Nga. Kiev cho biết Bars là vũ khí đang đạt hiệu quả cao nhất.
Các UAV tấn công một chiều Geran-4 và Geran-5 mới nhất của Nga sử dụng động cơ phản lực có tốc độ bay từ 500km/h trở lên, nhanh gần gấp 3 lần so với mẫu Geran-2 đời cũ sử dụng động cơ cánh quạt.
Tốc độ này vượt quá khả năng đánh chặn của nhiều hệ thống phòng không Ukraine, đặc biệt là các UAV đánh chặn giá rẻ mà lực lượng Ukraine triển khai với số lượng hàng nghìn chiếc.
Nga đã phóng hơn 2.700 UAV Geran sử dụng động cơ phản lực nhằm vào Ukraine trong tháng 9, và Ukraine bắn hạ được khoảng 55% số UAV này, theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Chênh lệch tốc độ là một trong những nguyên nhân chính gây khó khăn cho Ukraine.
Lực lượng Ukraine đang khẩn trương tìm kiếm các biện pháp phòng thủ mới trước những chiếc Geran tốc độ cao. Một trong những giải pháp tốt nhất thực chất là phiên bản do Ukraine phát triển dựa trên chính Geran-4 và Geran-5: một UAV tấn công một chiều tốc độ cao sử dụng động cơ phản lực, được Ukraine cải tiến để thực hiện nhiệm vụ không đối không.
Theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, các UAV đánh chặn Bars đạt tỷ lệ khoảng 30% khi đối đầu với UAV sử dụng động cơ phản lực.
Ông Zelensky xác nhận: “Bars đã cho thấy những kết quả tích cực. Hiện nay, loại này có tỷ lệ tiêu diệt mục tiêu cao nhất. Các loại khác cũng đang bắt kịp”.
Hồi tháng 7, Ukraine và Đức nhất trí cùng sản xuất Bars, trong đó Đức tài trợ giai đoạn đầu. Ukraine được cho là đã sử dụng Bars để tập kích các mục tiêu mặt đất từ ít nhất mùa hè năm 2025. Tuy nhiên, chỉ gần đây những hình ảnh và video rõ nét về loại UAV này mới bắt đầu xuất hiện rộng rãi.
Cuối tuần qua, Lữ đoàn Tên lửa phòng không và Pháo binh số 1021 của Ukraine công bố video ghi lại cảnh một UAV phản lực săn đuổi một UAV phản lực khác. Các nhà quan sát xác định chiếc UAV đánh chặn là Bars, còn mục tiêu là Geran-5 của Nga.
Sau khi được phóng từ một bệ phóng đặt trên cao với sự hỗ trợ của động cơ đẩy tên lửa, UAV Bars được người điều khiển dẫn hướng về phía UAV Nga. Người điều khiển quan sát hình ảnh từ camera hồng ngoại hướng về phía trước của UAV và điều khiển nó áp sát mục tiêu, có thể đã hạ chiếc UAV Nga.
Chưa rõ chính xác người điều khiển đã kiểm soát Bars bằng phương thức nào, thông qua vệ tinh, thiết bị vô tuyến kết nối dạng lưới hay một hệ thống chỉ huy và điều khiển khác.

Loại đầu đạn mà Bars sử dụng trong nhiệm vụ không đối không cũng chưa được xác định. Nhiều UAV đánh chặn cỡ nhỏ không mang đầu đạn mà đơn giản lao thẳng vào mục tiêu, phá hủy mục tiêu bằng cú va chạm.
Bars không phải UAV cỡ nhỏ. Nhiều khả năng nó mang đầu đạn nổ, có thể là loại cho phép người điều khiển kích nổ từ xa khi UAV đánh chặn bay qua gần mục tiêu.
Bars có khả năng thích ứng với nhiều nhiệm vụ. Nhà sản xuất đã cải tiến loại UAV này từ phiên bản mang đầu đạn nặng 22kg, tầm hoạt động 700km thành phiên bản mang đầu đạn 60kg, tầm hoạt động được công bố là hơn 1.000km. Một biến thể nặng hơn có thể mang đầu đạn 105kg.
Trong vai trò UAV đánh chặn trên không, tầm hoạt động xa rất quan trọng, nhưng tốc độ mới là yếu tố quyết định. Có một cách rõ ràng để Ukraine tăng tốc độ tối đa của Bars lên cao hơn nữa: giảm khối lượng đầu đạn và nhiên liệu để UAV nhẹ hơn, từ đó bay nhanh hơn.
Điều này có thể lý giải cách Bars đuổi kịp Geran-5, trong bối cảnh Nga được cho là đang tìm cách nâng tốc độ Geran-5 lên 700km/h hoặc cao hơn, theo ước tính của một nhà phân tích Ukraine.
Chi phí cũng là yếu tố quan trọng. Nga sản xuất hàng loạt UAV Geran với chi phí ước tính khoảng 100.000 USD mỗi chiếc. UAV càng rẻ, Nga càng có thể phóng nhiều chiếc nhằm vào các thành phố Ukraine.
Nếu Ukraine cần từ 3 UAV đánh chặn trở lên để hạ mỗi chiếc trong số 2.700 UAV Geran phản lực, nước này có thể phải triển khai 8.000-10.000 UAV đánh chặn mỗi tháng.
Theo nhà sản xuất, Ukraine hiện chế tạo hơn 2.000 UAV Bars mỗi tháng, nhưng phần lớn là các phiên bản tấn công. Số lượng được dành cho nhiệm vụ phòng không cũng như giá thành của từng chiếc chưa được công bố.
Nguồn cung động cơ phản lực cỡ nhỏ có thể trở thành yếu tố hạn chế sản xuất. “Động cơ là thành phần then chốt; chúng tôi thực sự phải nhập khẩu với số lượng lớn. Ukraine cũng sản xuất động cơ trong nước, nhưng số lượng chưa đủ”, ông Zelensky nói trong cuộc phỏng vấn với báo Financial Times.

Ukraine khoe vũ khí hiệu quả nhất để bắn hạ dàn "sát thủ tốc độ" Nga

(Dân trí) - Ukraine vẫn đang liên tục thử nghiệm các phương pháp để đối phó với UAV động cơ phản lực của Nga.

dantri.com.vn

 

[chaude]

Ukraine dùng chiến thuật giống Nga, săn lùng đơn vị tinh nhuệ hàng đầu

Đức Hoàng


-03:10
Nam miền Bắc
(Dân trí) - Tướng Ukraine tiết lộ về việc nước này đã nhằm mục tiêu vào đơn vị tinh nhuệ hàng đầu của Nga, sử dụng chính cách đánh tương tự của Moscow trước đó.

Binh sĩ Ukraine mang UAV (Ảnh: AFP).
Tướng Andrii Biletskyi, chỉ huy Cụm tác chiến “Trung tâm", cho biết đơn vị UAV Rubicon của Nga đã bị Ukraine nhằm mục tiêu trong chiến dịch phản công Vivaldi ở Donetsk.
Rubicon, đơn vị tinh nhuệ hàng đầu của Nga, vốn có một nhiệm vụ là săn lùng các phi công điều khiển UAV của Ukraine. Tuy nhiên, tại Donetsk, tướng Ukraine cho biết, họ lại trở thành mục tiêu của phía Kiev.
Ông Biletskyi đưa ra nhận định khi tổng kết Chiến dịch Vivaldi, chiến dịch mà Quân đoàn Lục quân số 3 của Ukraine tiến hành tại miền bắc tỉnh Donetsk từ tháng 5 đến giữa tháng 10. Theo ông, tinh thần chiến đấu của Rubicon đã bị ảnh hưởng khi trở thành mục tiêu của Ukraine.
Nga chưa bình luận về những thông tin này.
Diễn biến tại Donetsk vẫn không ngừng nóng lên trong thời gian qua khi Nga đã kiểm soát phần lớn lãnh thổ của khu vực này. Sloviansk và Kramatorsk là hai thành phố giữ vai trò then chốt trong vành đai phòng thủ đô thị mà Ukraine vẫn giữ tại đây. Ukraine tuyên bố chiến dịch Vivaldi đã giành lại 277km² lãnh thổ ở miền bắc tỉnh Donetsk.
Ông Biletskyi cho biết chiến dịch đã ngăn chặn bàn đạp của Nga bên kia sông Chornyi Zherebets, buộc Moscow từ bỏ kế hoạch vòng qua Lyman từ phía bắc để bao vây 2 thành phố Sloviansk và Kramatorsk. Tại mặt trận này, Quân đoàn số 3 đã xác định Rubicon, đơn vị UAV tinh nhuệ của Nga, là một mối đe dọa.
Ông Biletskyi cho biết, mỗi khi phát hiện một vị trí của Rubicon, Lữ đoàn Xung kích số 3 và Trung đoàn UAV KRAKEN sẽ huy động số lượng tùy ý UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) và UAV ném bom để nhằm vào các tổ vận hành của đơn vị Nga.
Chỉ huy lữ đoàn, ông Yaroslav Levenets, cho biết binh sĩ của ông đã chuẩn bị từ trước cho thời điểm Rubicon xuất hiện và tập trung vào các phi công điều khiển UAV của đơn vị này.

Rubicon là đơn vị tác chiến hiệu quả của quân đội Nga. Chính họ là bên đã tạo ra UAV cáp quang, vũ khí góp phần giúp Nga tái kiểm soát vùng Kursk từ tay Ukraine. Các cách đánh và vũ khí mà Rubicon tạo ra đã tạo đà tiến cho lực lượng Nga trong thời gian qua.
Ông Biletskyi cho biết tên gọi Vivaldi được lựa chọn ngay từ khi bắt đầu lên kế hoạch, vào mùa đông năm 2025-2026, nhiều tháng trước khi chiến dịch khởi động. Kế hoạch ban đầu gồm 4 giai đoạn, tương ứng với 4 mùa trong năm, sau đó được mở rộng thêm đôi chút, theo ArmyInform.
Ukraine tuyên bố đã giành được thành tựu trong chiến dịch phản công này, ngăn Nga triển khai thế trận vây bọc những pháo đài còn lại tại Donetsk.
Vì vậy, ông Biletskyi cho rằng việc làm gián đoạn kế hoạch chiến lược của Nga quan trọng hơn diện tích lãnh thổ giành lại. Tuy nhiên, Nga vẫn là một lực lượng đáng gờm khi có tiềm lực về quân nhân và vũ khí áp đảo đối phương. Lực lượng Nga vẫn tiếp tục gây sức ép hướng về Dobropillia, một vị trí chiến lược khác.
Dobropillia, một thị trấn khai thác mỏ trước đây với dân số khoảng 28.000 người trước chiến sự, hiện đã trở thành một pháo đài.
Bộ chỉ huy Nga rõ ràng nhận thức được tầm quan trọng của tuyến đường qua Dobropillia: đây là con đường tiến quân thuận lợi nhất đối với một đội quân đang đặt mục tiêu hoàn tất chiến dịch kiểm soát Donetsk. Đó là lý do Nga liên tục điều lực lượng mới đến khu vực Dobropillia trong thời gian qua.

Ukraine dùng chiến thuật giống Nga, săn lùng đơn vị tinh nhuệ hàng đầu

(Dân trí) - Tướng Ukraine tiết lộ về việc nước này đã nhằm mục tiêu vào đơn vị tinh nhuệ hàng đầu của Nga, sử dụng chính cách đánh tương tự của Moscow trước đó.

dantri.com.vn

 

[chaude]

Tình cảnh UAV 'rụng như sung' khi Starlink bị hạn chế ở Ukraine
Chỉ huy Ukraine cho biết hàng loạt UAV đã tự rơi hoặc bị Nga bắn hạ khi hệ thống Starshield/Starlink đột ngột bị áp hạn chế vào tuần trước.

Tổng thống Donald Trump hôm 22/10 tuyên bố tỷ phú Elon Musk đã khôi phục hoạt động của Starshield, hệ thống liên lạc quân sự trên nền tảng Starlink, trên lãnh thổ Ukraine.

Tuy nhiên, các quan chức Ukraine giấu tên và một phi công điều khiển thiết bị bay không người lái (drone) nước này hôm 23/10 nói rằng các đơn vị phòng không tầm thấp vẫn chưa thể triển khai drone tốc độ cao để bắn hạ máy bay không người lái phản lực Nga, cũng như tiến hành những cuộc tấn công tầm trung và tầm xa nhằm vào mục tiêu đối phương.

"Thử nghiệm cho thấy hạn chế tốc độ 140-160 km/h vẫn còn nguyên, các hệ thống định vị cũng không thể vận hành bình thường. Tình trạng mất kết nối ở tốc độ 161 km/h vẫn được ghi nhận. Không có dấu hiệu nào cho phép xác nhận hạn chế đã được gỡ bỏ", một quan chức nói với Politico.

Binh sĩ Ukraine chuẩn bị UAV ở khu vực tiền tuyến tại tỉnh Donetsk ngày 16/10. Ảnh: Reuters

Đây là tình trạng chung đã xảy ra suốt 10 ngày qua tại Ukraine, cản trở đáng kể tới năng lực tiến công và phòng thủ của lực lượng vũ trang nước này.

Một chỉ huy cấp cao Ukraine tên Oleh kể lại khoảnh khắc kết nối bị áp hạn chế, cho biết sự việc xảy ra khi hàng chục máy bay không người lái (UAV) sử dụng dịch vụ Starshield của họ đang hướng tới mục tiêu Nga.

"Đột nhiên video truyền về từ phương tiện bị nhòe. Gián đoạn đường truyền làm hàng loạt UAV rụng như sung, lao thẳng từ trên trời xuống đất", Oleh cho hay, thêm rằng số phi cơ bị rơi có tổng trị giá hơn một triệu USD.

Đơn vị của Oleh phải đình chỉ gần như mọi hoạt động tác chiến trong 3 ngày tiếp theo, trong đó có những vụ tập kích nhằm vào sở chỉ huy và kho nhiên liệu Nga. Oleh cho biết các cuộc tấn công này thường "giúp bảo toàn tính mạng cho binh sĩ Ukraine đang giữ vị trí trên tiền tuyến và làm chậm đà tiến của Nga".

Lính pháo binh Ukraine lắp đặt ăng-ten Starlink gần tiền tuyến tỉnh Donetsk ngày 16/10. Ảnh: Reuters

Một chỉ huy Ukraine khác cho biết 6 UAV của họ hôm 19/10 bay về phía kho hàng tại khu vực Nga kiểm soát, song kết nối nhiều lần bị gián đoạn. 4 UAV trong số này tiếp cận được khu vực mục tiêu, một chiếc đâm trúng kho hàng, không rõ tình trạng của những phi cơ còn lại.

"Tín hiệu video truyền về đài điều khiển bị ngắt mỗi khi UAV bay quá 160 km/h. Phi cơ của chúng tôi phải bay chậm hơn trong suốt tuần qua và thường xuyên bị Nga bắn hạ", người này tiết lộ.

Quảng cáo




















Starshield là dịch vụ liên lạc bảo mật sử dụng công nghệ mã hóa tăng cường và thiết bị đầu cuối chuyên dụng cho quân sự, với xương sống là mạng lưới vệ tinh Starlink do SpaceX triển khai. Không phải binh sĩ nào cũng được tiếp cận Starshield. Các đơn vị Ukraine ưu tiên Starshield để vận hành UAV, trong khi Starlink dành cho hoạt động liên lạc cơ bản hơn.

Các sĩ quan Ukraine và giới chuyên gia quân sự cảnh báo hạn chế đối với Starshield đang làm ảnh hưởng đáng kể đến năng lực phòng thủ của nước này. Nếu tình trạng vẫn tiếp diễn, chiến lược chống đỡ của Ukraine có nguy cơ bị sụp đổ.

Chỉ huy các đơn vị UAV Ukraine, chuyên thực hiện những đợt tập kích tầm trung, cho biết gần như mọi nhiệm vụ đều dựa vào Starshield. Họ đang phải chật vật thích nghi với tình trạng thiếu hệ thống này, chủ yếu bằng cách giảm tốc độ bay của UAV.

Binh sĩ Ukraine điều khiển UAV ở khu vực tiền tuyến tại tỉnh Donetsk ngày 16/10. Ảnh: Reuters

Brut, một chỉ huy Ukraine, nói đơn vị dưới quyền đã dừng hoạt động tác chiến để tìm hiểu nguyên nhân sau khi hạn chế xảy ra. Đơn vị của Brut sau đó giảm tốc độ của UAV xuống khoảng 130 km/h thay vì 160 km/h, song kết nối đôi khi vẫn bị gián đoạn.

Trong một cuộc tập kích nhằm vào hệ thống phòng không Nga trên bán đảo Crimea cách đây vài ngày, phi công Ukraine không thể nhận được tín hiệu video từ UAV trong suốt hành trình. Phi cơ tiếp tục hướng tới mục tiêu nhờ chế độ bay tự động, song hoàn toàn không có cách nào để tránh chướng ngại vật.

"UAV được lập trình để bay đến tọa độ nhất định, song không chắc liệu nó có đến nơi không. Phi cơ này cuối cùng cũng đánh trúng mục tiêu", Brut nói, song không nêu kết quả của vụ tập kích.

Một chỉ huy đơn vị UAV Ukraine ở mặt trận phía đông nói "không có gì thay thế được Starshield" khi họ muốn tấn công mục tiêu ở khoảng cách 110 km. Kể cả khi tìm được giải pháp thay thế, họ sẽ phải chuyển nhiều UAV được thiết kế để hoạt động với Starshield về nhà sản xuất để thiết lập lại cấu hình.

"UAV của chúng tôi có thể cơ động để né phòng không Nga và lao xuống theo góc gần như thẳng đứng. Tuy nhiên, phi cơ sẽ mất kết nối nếu làm như vậy trong thời gian này. Đối phương cũng bắn rơi nhiều UAV của chúng tôi hơn", chỉ huy Ukraine nói.

Binh sĩ Ukraine lắp ăng-ten Starlink tại vị trí chiến đấu ở tỉnh Donetsk ngày 16/10. Ảnh: Ukrinform

Drone đánh chặn Ukraine, được phát triển để đối phó UAV phản lực dòng Geran, cũng phụ thuộc nhiều vào Starshield. Theo hàng loạt sĩ quan Ukraine, hạn chế Starshield khiến họ gặp khó khăn trong nỗ lực đối phó các đợt tập kích của Nga, do drone đánh chặn không thể tăng tốc để bắt kịp những mục tiêu bay với tốc độ hàng trăm km/h.

Michael Kofman, chuyên gia tại Quỹ Carnegie về Hòa bình Quốc tế có trụ sở tại Mỹ, nhận định Ukraine có rất ít lựa chọn để thay thế Starshield. Các phương thức điều khiển UAV khác qua mạng lưới kiểu WiFi Mesh hay mạng di động LTE đều đắt hơn Starlink/Starshield, kèm nhiều nhược điểm như tín hiệu truyền về có độ trễ cao

"Đây là vấn đề vô cùng nghiêm trọng, nhưng không có phương án khắc phục hoặc thay thế trong tương lai gần. Mở rộng quy mô giải pháp thay thế rất khó khăn và tốn kém", ông cho biết.

Tình cảnh UAV 'rụng như sung' khi Starlink bị hạn chế ở Ukraine

Chỉ huy Ukraine cho biết hàng loạt UAV đã tự rơi hoặc bị Nga bắn hạ khi hệ thống Starshield/Starlink đột ngột bị áp hạn chế vào tuần trước.

vnexpress.net

 

[chaude]

Tên lửa 'đáng sợ hơn UAV phản lực' của Nga khiến Ukraine lo ngại
Nga bắt đầu triển khai tên lửa Filin có giá rẻ và đặc tính tốt hơn UAV phản lực Geran vốn đang gây khó cho phòng không Ukraine.

Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) ngày 22/10 công bố thông tin chi tiết về tên lửa hành trình Filin, được cho là bắt đầu thực chiến từ cuối mùa hè.

Theo GUR, tên lửa Filin là một phần trong xu hướng "phát triển vũ khí đường không giá rẻ, sử dụng động cơ phản lực và phóng từ mặt đất" của ngành công nghiệp quốc phòng Nga.

Mỗi quả có chiều dài 3,5 m, sải cánh 3 m, mang đầu đạn nặng 50 hoặc 100 kg, có thể đạt tốc độ tối đa 800 km/h và tầm bay tới 1.200 km. Để so sánh, máy bay không người lái (UAV) tự sát hiện đại nhất của Nga là Geran-5 có tốc độ tối đa gần 600 km/h và tầm bay 950-1.000 km.

Mô hình tên lửa Filin. Đồ họa: GUR

GUR cho biết tên lửa Filin có thể bay "siêu thấp" để khiến radar cảnh giới khó phát hiện hơn, hoặc lên tới độ cao 6 km để nằm ngoài tầm bắn của các tổ hợp phòng không tầm thấp dùng súng máy và tên lửa vác vai.

Tương tự UAV Geran, tên lửa Filin có thân vỏ làm bằng sợi thủy tinh và sợi carbon, một số bộ phận được chế tạo bằng công nghệ in 3D. Nó cũng sử dụng có nhiều linh kiện nước ngoài ở trong hệ thống điều khiển, định vị và chống nhiễu.

Quảng cáo

























GUR cho biết tên lửa Filin sử dụng động cơ nội địa của Nga, thay vì sản phẩm có nguồn gốc từ Trung Quốc như các mẫu UAV phản lực. Động cơ này cũng được tìm thấy trên một số vũ khí mà Nga công bố gần đây, như dòng tên lửa tàng hình Monochrome và Kover phóng từ trên không.

Serhii Beskrestnov và Serhii Sternenko, hai chuyên gia hàng đầu về thiết bị không người lái của Ukraine, cho rằng tên lửa Filin sở hữu những năng lực vượt trội, có thể làm lu mờ mối đe dọa từ UAV phản lực Nga.

"Loại vũ khí này sẽ rất sớm được triển khai đại trà. Khi đó UAV phản lực sẽ chỉ còn là vấn đề nhỏ bé so với nó", Sternenko, cựu cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine, nhận định.

Tên lửa Filin trong ảnh đăng ngày 22/10. Ảnh: UNN

Beskrestnov, cố vấn công nghệ của Tổng thống Ukraine, cho biết đã dự đoán từ lâu rằng Nga "đang đặt cược vào tên lửa hành trình giá rẻ cho tương lai", chứ không phải UAV phản lực.

Theo ông, tên lửa hành trình giá rẻ thường bay nhanh, có sức cơ động tốt hơn và mang đầu đạn lớn hơn so với các UAV phản lực hiện nay của Nga. "Chúng không cần bãi phóng như UAV, nhiều quả có thể khai hỏa từ trực thăng và máy bay không người lái. Quan trọng nhất là chúng có thể được sản xuất từ linh kiện Nga", Beskrestnov cho hay.

Nga giảm được chi phí sản xuất tên lửa hành trình mới chủ yếu là nhờ sử dụng động cơ và linh kiện thương mại.

Một loại tên lửa nổi bật khác của Nga cũng sử dụng công nghệ dân sự là S8000 Banderol. Còn được gọi là tên lửa lai UAV, loại vũ khí này xuất hiện từ mùa xuân năm 2025 và đã gây áp lực lớn cho lưới phòng không Ukraine trong những tháng gần đây.




Khoảnh khắc vật thể được cho là tên lửa lai UAV Banderol Nga tập kích cây cầu ở Kiev trong video đăng ngày 4/10. Video: X/AMK Mapping
Banderol bay chậm hơn và có tầm hoạt động ngắn hơn so với Filin, song vẫn đạt tốc độ tối đa 700 km/h và khó đánh chặn hơn nhiều so với UAV. Nó có giá ước tính là 150.000 USD mỗi quả, bằng 1/6 tên lửa hành trình Kh-101, nên dễ sản xuất hàng loạt hơn.

Tên lửa Banderol được sử dụng thường xuyên trong mùa hè năm nay làm dấy lên lo ngại rằng Nga sẽ tiếp tục áp dụng chiến thuật thường được gọi là "dội tên lửa" để gây sức ép cho phòng không Ukraine.

Tên lửa 'đáng sợ hơn UAV phản lực' của Nga khiến Ukraine lo ngại

Nga bắt đầu triển khai tên lửa Filin có giá rẻ và đặc tính tốt hơn UAV phản lực Geran vốn đang gây khó cho phòng không Ukraine.

vnexpress.net

 

[chaude]

Nga đăng video UAV Geran tập kích 'trực thăng vũ trang Ukraine'
Video mới công bố cho thấy UAV Geran-4 tập kích mục tiêu nghi là trực thăng vũ trang Mi-24 Ukraine tại căn cứ không quân Mirgorod.

Bộ Quốc phòng Nga hôm nay công bố video Lữ đoàn Máy bay không người lái (UAV) Độc lập số 50 "Varyag" triển khai phi cơ tự sát Geran để tập kích các mục tiêu Ukraine gồm "trực thăng vũ trang Mi-24, nhà kho và một cơ sở công nghiệp".

Trong video, lực lượng trinh sát Nga phát hiện trực thăng Ukraine trong bãi đỗ có công sự che chắn. Một UAV phản lực Geran-4 trang bị hệ thống bám bắt Siker được triển khai và lao xuống mục tiêu này. UAV trinh sát sau đó quần dấu vết của đám cháy ở nền bãi đỗ xung quanh mục tiêu.




UAV của Lữ đoàn Varyag tập kích mục tiêu Ukraine trong video công bố hôm 22/10. Video: Lữ đoàn Varyag
Các hình ảnh còn lại ghi lại đòn tập kích vào một nhà kho, khiến địa điểm này bốc cháy dữ dội, và UAV tấn công cơ sở công nghiệp.

Thời gian và địa điểm diễn ra các cuộc tập kích không được công bố.

Quảng cáo




















Lost Armour, trang phân tích thông tin tình báo dựa trên các nguồn công khai có trụ sở tại Nga, nhận định chiếc Mi-24 Ukraine bị tấn công tại căn cứ không quân Mirgorod ở tỉnh Poltava.

Quân đội Ukraine chưa bình luận về thông tin.

Nga bắt đầu triển khai UAV dùng động cơ phản lực từ năm 2024, với mẫu Geran-3 có hình dáng tương tự Geran-2 nhưng được trang bị động cơ phản lực, được cho là phát triển dựa trên UAV Shahed-238 của Iran.

Geran-4 được đưa vào thực chiến từ tháng 5/2025, được giới chuyên gia đánh giá là phiên bản phát triển từ Geran-3, với những cải tiến về khung thân và khí động học nhằm tăng tốc độ bay và khả năng cơ động khi lao xuống mục tiêu.

Động cơ phản lực giúp Geran-4 đạt trần bay khoảng 8.000 m, gấp đôi mẫu Geran-2 sử dụng động cơ cánh quạt. Tốc độ hành trình của mẫu UAV này được cho là đạt 450-500 km/h hoặc cao hơn, gây khó khăn cho các hệ thống phòng không đối phương.

Trực thăng Mi-24 của quân đội Ukraine. Ảnh: Militarnyi

Geran-4 còn được trang bị cảm biến quang học và hồng ngoại để quan sát, theo dõi mục tiêu cả ngày lẫn đêm. Camera có khả năng phóng đại quang học 10 lần và kỹ thuật số 32 lần, giúp người điều khiển quan sát địa hình từ độ cao 8.000 m.

UAV này được cho là trang bị modem gắn SIM của nhà mạng Ukraine để kết nối Internet, duy trì liên lạc với người điều khiển khi hoạt động trong không phận đối phương.

Tính tới năm 2025, không quân Ukraine được cho là còn 39 trực thăng Mi-24 trong biên chế. Oryx, trang theo dõi thông tin tình báo mở có trụ sở tại Hà Lan, ước tính ít nhất 13 chiếc Mi-24 Ukraine đã bị phá hủy kể từ đầu xung đột. Con số thực tế có thể cao hơn, do Oryx chỉ liệt kê những tổn thất có hình ảnh xác minh.

Nga đăng video UAV Geran tập kích 'trực thăng vũ trang Ukraine'

Video mới công bố cho thấy UAV Geran-4 tập kích mục tiêu nghi là trực thăng vũ trang Mi-24 Ukraine tại căn cứ không quân Mirgorod.

vnexpress.net

 

[chaude]

Mỹ muốn biến oanh tạc cơ B-21 thành bệ phóng tên lửa trên không
Thứ Bảy, 06:30, 24/10/2026


Copy link thành công!
VOV.VN - Không quân Mỹ đang nghiên cứu phương án trang bị hàng chục tên lửa không đối không tầm xa cho oanh tạc cơ tàng hình B-21 Raider, nhằm tăng cường năng lực tác chiến trong các cuộc xung đột cường độ cao.

Không quân Mỹ xác nhận đang xem xét mở rộng vai trò của oanh tạc cơ chiến lược thế hệ mới B-21 Raider, cho phép loại máy bay này tham gia các nhiệm vụ không chiến, thay vì chỉ đảm nhiệm vai trò răn đe hạt nhân và tấn công tầm xa.
Theo phương án đang được nghiên cứu, B-21 có thể mang hàng chục tên lửa không đối không tầm xa, bổ sung hỏa lực cho các phi đội tiêm kích. Ý tưởng này được xem xét trong bối cảnh Mỹ tăng cường chuẩn bị cho các kịch bản xung đột cường độ cao, khi sự phát triển của công nghệ quân sự hiện đại cùng khoảng cách địa lý rộng lớn tại khu vực Thái Bình Dương đặt ra những thách thức đáng kể đối với hoạt động của lực lượng tiêm kích.

Oanh tạc cơ B-21 Raider của Mỹ. Ảnh: USAFBệ phóng tên lửa trên không
Ý tưởng chủ đạo là sử dụng các máy bay tàng hình cỡ lớn làm phương tiện mang phóng tên lửa không đối không, trong khi việc phát hiện và theo dõi mục tiêu do những phương tiện khác đảm nhiệm.

Theo đó, các tiêm kích như F-35A và F-47 thế hệ mới có thể phát hiện, theo dõi máy bay đối phương và truyền dữ liệu chỉ thị mục tiêu cho B-21 hoạt động ở khu vực phía sau. Từ vị trí này, oanh tạc cơ có thể phóng tên lửa không đối không tầm xa mà không cần trực tiếp tiếp cận khu vực giao chiến.
Phương án trên cho phép Không quân Mỹ triển khai số lượng tên lửa lớn hơn so với khả năng mang vũ khí của các phi đội tiêm kích thông thường, qua đó tăng cường hỏa lực trong những trận không chiến quy mô lớn.
Ý tưởng này ngày càng được chú ý khi Mỹ tiến gần đến thời điểm đưa B-21 vào hoạt động, đồng thời phát triển các loại tên lửa không đối không tầm rất xa như AIM-174 và AIM-424. Trong đó, AIM-174 đã được trang bị cho các đơn vị không quân hải quân Mỹ, còn AIM-424 đang trong quá trình phát triển.
Các quan chức Không quân Mỹ nhiều lần đề cập khả năng tích hợp tên lửa không đối không cho B-21, trong đó phương án này đã được xem xét đưa vào các cuộc diễn tập mô phỏng kịch bản xung đột cường độ cao ở khu vực Thái Bình Dương vào khoảng năm 2035.
Trước đây, oanh tạc cơ thường không được xem là phương tiện phù hợp cho nhiệm vụ không chiến do có kích thước lớn, dễ bị phát hiện và tấn công từ khoảng cách xa hơn tiêm kích, đồng thời khả năng cơ động cũng hạn chế. Tuy nhiên, công nghệ tàng hình tiên tiến và hệ thống tác chiến điện tử hiện đại của B-21 được kỳ vọng sẽ giúp máy bay tăng khả năng sống sót trong các cuộc giao chiến ngoài tầm nhìn.
Không quân Mỹ cũng từng xem xét phương án phát triển một loại máy bay tàng hình mới với thiết kế thân - cánh liền khối, chuyên đảm nhiệm vai trò mang và phóng tên lửa không đối không.
Tăng cường năng lực tác chiến tại Thái Bình Dương
Quyết định gần đây của Không quân Mỹ về việc mở rộng năng lực sản xuất B-21 được cho là nhằm chuẩn bị cho khả năng xây dựng một phi đội lớn hơn đáng kể so với kế hoạch hiện tại. Một số nhà phân tích dự báo số lượng B-21 được đưa vào biên chế có thể lên tới gần 200 chiếc.
Một trong những yếu tố thúc đẩy Mỹ cân nhắc mở rộng vai trò của B-21 là hạn chế về tầm hoạt động của các tiêm kích hiện có. Theo tạp chí quân sự Military Watch, F-22 và F-35 của Mỹ có tầm bay chỉ bằng khoảng một nửa so với tiêm kích tàng hình J-20 của Trung Quốc. Do đó, việc sử dụng oanh tạc cơ có tầm hoạt động lớn làm bệ phóng tên lửa không đối không được xem là giải pháp giúp Mỹ mở rộng phạm vi tác chiến và giảm sự phụ thuộc vào các phi đội tiêm kích.
Khả năng mang tên lửa không đối không cũng có thể giúp B-21 tự bảo vệ trước máy bay đối phương, qua đó giảm nhu cầu sử dụng tiêm kích hộ tống. Lợi thế này đặc biệt quan trọng đối với các nhiệm vụ tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương, khi mục tiêu nằm ngoài phạm vi hoạt động của lực lượng tiêm kích.
Theo Military Watch, trong bối cảnh công nghệ hàng không quân sự ngày càng phát triển, đặc biệt là các chương trình tiêm kích thế hệ thứ sáu, việc khai thác tối đa những ưu thế của oanh tạc cơ tàng hình thế hệ mới có thể giúp Mỹ tăng cường năng lực tác chiến và củng cố vị thế trong các kịch bản xung đột tương lai.

Mỹ muốn biến oanh tạc cơ B-21 thành bệ phóng tên lửa trên không

VOV.VN - Không quân Mỹ đang nghiên cứu phương án trang bị hàng chục tên lửa không đối không tầm xa cho oanh tạc cơ tàng hình B-21 Raider, nhằm tăng cường năng lực tác chiến trong các cuộc xung đột cường độ cao.

vov.vn